Archief voor categorie: Sfdr Regelgeving Esg

U bevindt zich hier: / / Sfdr Regelgeving Esg

SBM Offshore voor zeker

/in , , , , , /door

(publicatiedatum 22 juli 2021)

SBM heeft lang problemen gehad met corruptie schandalen in Zuid Amerika. Nu zou je kunnen betogen dat sommige landen dusdanig corrupt zijn dat dit gewoon is en iedereen hier aan mee doet. Maar dat mag natuurlijk geen reden zijn. “Als iedereen in de sloot springt …, dan moet je dit zelf niet ook doen” leerde mijn moeder.

Om dit soort discussie over de ‘Governance’ te vermijden en hier teveel een persoonlijke mening over te hebben, kijken we naar de meer neutrale ESG rating en dan zien we dat de concurrentie slechter scoort dan SBM dit doet. Dat is een positief punt voor het bedrijf SBM Offshore (zie de screenshot van Bloomberg over de ESG-qualificaties van SBM Offshore).

Bron: Bloomberg

Het bedrijf (SBM Offshore) gelooft zelf erg in de wereldwijd geaccpeteerde Sustainability principes (zie daarvoor hun website).

Bron: SBM Offshore

Het bedrijf gelooft zelf erg in de sustainability principes, getuige haar eigen web-statements over dit onderwerp.

Bron: SBM Offshore

De grootbanken hebben geen probleem met SBM. Zo schreef ING op 9 maart 2021: “ING heeft dinsdag het koersdoel voor SBM Offshore verhoogd van 18,50 naar 20,50 euro met een onveranderde koopaanbeveling. SBM stelde bij de jaarcijfers wat teleur met een voorzichtige outlook, maar maakte dat volledig goed door nieuwe projecten binnen te halen, meent analist Quirijn Mulder. Hij wees op de toekenning van FPSO Almirante Tamandaré en het vermoedelijk binnenhalen van de Mero-4 FPSO.”

En ExxonMobil lijkt ook gewoon door te investeren in Guyana, waardoor ING verwacht dat SBM eind van dit jaar 6 FPSO’s onder handen heeft en daarmee de volledige capaciteit die het heeft ook benut.

“De huidige koers [van SBM] lijkt de verhouding tussen risicoDit wordt wel berekend als het product van de standaarddeviatie van de waardeontwikkeling van een portefeuille (aandeel) en de mutatiegraad op jaarbasis binnen deze portefeuille (van dit aandeel).
Copyright Vladeracken en rendementDe uiteindelijke opbrengst van een belegging. Bij aandelen bestaat het uit het dividend vermeerderd of verminderd met het koers-resultaat.
Copyright Vladeracken en de kasstroom van de portefeuille te negeren“, aldus Mulder. “Het aandeel noteert tegen een korting van 23 procent”, benadrukte de analist.

Conclusie

Today’s Vermogensbeheer geeft SBM een kans en sluit dit bedrijf niet uit.

Hilversum, 22 juli 2021
Cees Smit
Today’s Group BV

www.todaysgroup.nl

Disclaimer
De auteur is mede verantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Today’s Group BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM. Today’s Group belegt wel en/of heeft belegd in de hier besproken effecten & strategieQuis est tam dissimile homini. Cur id non ita fit? Tum Triarius: Posthac quidem, inquit, audacius. Ut proverbia non nulla veriora sint quam vestra dogmata
Copyright Vladerackenën voor haar cliënten. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie in de hier besproken effecten en/of strategieQuis est tam dissimile homini. Cur id non ita fit? Tum Triarius: Posthac quidem, inquit, audacius. Ut proverbia non nulla veriora sint quam vestra dogmata
Copyright Vladerackenën en conform de hier besproken methodiek belegt of wenst te beleggen doet dat voor eigen rekening en risicoDit wordt wel berekend als het product van de standaarddeviatie van de waardeontwikkeling van een portefeuille (aandeel) en de mutatiegraad op jaarbasis binnen deze portefeuille (van dit aandeel).
Copyright Vladeracken. In dit kader wijzen de auteur en Today’s Group BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand. De besproken effecten vertegenwoordigen een hoog risicoDit wordt wel berekend als het product van de standaarddeviatie van de waardeontwikkeling van een portefeuille (aandeel) en de mutatiegraad op jaarbasis binnen deze portefeuille (van dit aandeel).
Copyright Vladeracken.

Het ESG-beleid van Today’s Group BV

/in , , , /door

(publicatiedatum 21 juli 2021)

Inleiding

Op 10 maart 2021 is de eerste fase in werking getreden van de Sustainable Finance Disclosure Regulation (SFDR), een stuk wet- en regelgeving over de inbedding van ESG in het productenpalet van beleggingsondernemingen. Deze wet- en regelgeving is ook op ons, de Today’s Group, van toepassing en dus zijn wij al enige tijd bezig met een onderzoek naar de vraag hoe wij deze nieuwe regels in ons bedrijf zullen toepassen.

Zoals u dat van ons gewend bent (bij Vladeracken VermogensbeheerDe handelsnaam van Vladeracken BV. Een vermogensbeheerder met een vergunning in Nederland.
Copyright Vladeracken was dit usance) doen wij ons huiswerk en zetten wij dat huiswerk vervolgens op papier. Het helpt ons in ons eigen denkraam en het zorgt voor transparantie naar onze cliënten toe.

Voor u ligt het vierde stuk dat wij in dit kader op papier gezet hebben. In het eerste stuk zijn wij ingegaan op deze nieuwe regels en hebben wij uitgelegd wat van ons als beleggingsonderneming verwacht wordt en wat u daar in de toekomst van gaat merken.

In het tweede stuk hebben wij verslag gedaan van een enquête, die wij onder onze eigen medewerkers hebben gehouden. De vraag die wij hen gesteld hebben was: wat vinden jullie de drie meest belangrijke punten van aandacht op het terrein van ESG?

In het derde stuk zijn wij ingegaan op de vraag hoe ESG-criteria door externe dataleveranciers meetbaar gemaakt worden en hoe wij op grond daarvan zelf een ESG-verantwoord universum zouden kunnen bepalen van beleggingen van waaruit wij onze cliënten adviseren en in het vermogensbeheer portefeuilles beleggen.

De volgende logische en uiteindelijk meest belangrijke vraag is dan welke ESG-criteria wij feitelijk hebben vastgesteld en met ingang van 1 juli 2021 bedrijfsbreed zullen hanteren. Die vraag komt in het voor u liggende vierde stuk aan bod.

In het stuk van 25 maart 2021 sloten wij af met de volgende conclusie: Wat een ESG Score niet doet, is een sector of bedrijf uitsluiten. Een ESG-beleid kan dus niet alleen op dit soort score-tabellen leunen. En uit deel twee van deze reeks kan al worden opgemaakt, dat wij bij Today’s vinden, dat bepaalde sectoren hoe dan ook moeten worden uitgesloten in ons beleggingsbeleid. Daarom, en ook dat zullen wij in deel vier van deze reeks vastleggen, hanteren wij naast een ESG-score-drempel ook een uitsluitingsbeleid in de vaststelling van ons universum.

ESG-beleid Today’s Group toegespitst op drie vormen van dienstverlening

Er zijn drie niveau’s waarin wij als onderneming uitsluitingsgronden en toetsingscriteria hebben gedefinieerd in het kader van ons ESG-beleid. Die drie niveau’s hangen samen met het feit dat wij drie typen dienstverlening aanbieden als vergunninghouder.

  1. Execution only (zelf beleggen): hier hanteren wij geen uitsluitingscriteria. Execution Only is immers de dienst waarbij een broker cq bank wel een handelsplatform aanbiedt aan klanten, maar zich verder op geen enkele manier bemoeit met het beleggingsbeleid van de klant. Nog sterker, zij mag zich uithoofde van deze dienst niet bemoeien met het beleggingsbeleid van de cliënt, zo is deze vorm van dienstverlening in de wet gedefinieerd. Handel in producten mag dan alleen geweigerd worden voor zover het om complexe producten gaat. Maar er mag niet inhoudelijk naar de onderliggende activiteiten gekeken worden noch mag daarover een eigen analyse ter beschikking gesteld worden. Het velen van een ESG-oordeel en dat dan uit dragen naar de cliënt staat dan haaks op het adviesverbod dat aan dit product ten grondslag ligt;
  2. (Beleggings)advies (begeleid beleggen): in deze vorm van dienstverlening adviseren wij klanten pro-actief over specifieke beleggingen en geven wij ook adviezen over beleggingen waarmee klanten zelf aankomen zetten. Wettelijk dienen wij dan bij elk advies de passendheid van het advies te onderzoeken en de cliënt van onze bevindingen op de hoogte te stellen. Past de geplande transactie in het profiel van de cliënt is dan de vraag. Als dat zo is, dan besluit de cliënt zelf of de bewuste transactie feitelijk moet worden uitgevoerd of niet. In theorie bestaat dan de mogelijkheid dat wij uitvoering moeten weigeren, omdat wij het risicoDit wordt wel berekend als het product van de standaarddeviatie van de waardeontwikkeling van een portefeuille (aandeel) en de mutatiegraad op jaarbasis binnen deze portefeuille (van dit aandeel).
    Copyright Vladeracken     voor de cliënt als te groot inschatten. Het invoeren van een ESG-politiek als financiële onderneming betekent, dat wij vanaf de invoering van dit beleid elke transactie zullen toetsen aan ons eigen ESG-beleid en de cliënt niet meer alleen van de passendheid van de beoogde transactie op de hoogte zullen brengen, maar de cliënt ook op de hoogte zullen brengen van de vraag of de transactie binnen ons ESG-beleid past of niet. Hier hanteren wij dezelfde brede criteria die wij voor het vermogensbeheer hebben gedefinieerd, met dien verstande dat als een klant toch in fondsen of effecten wil beleggen, die op onze criteria worden uitgesloten, dan zullen wij de uitsluiting in de adviesbevestiging opnemen, maar is en blijft de wens van de klant leidend;
  3. Vermogensbeheer (laten beleggen): bij het vermogensbeheer onderscheiden wij twee ESG-niveau’s, de criteria voor de donkergroene ESG-variant, welke onder verantwoordelijkheid staat van de analiste van Today’s Group BV mevrouw drs. Marianne Bruin en de bedrijfsbrede criteria.

De eigen bedrijfsbrede ESG-criteria van Today’s Group BV

Daar waar wij zelf verantwoordelijk zijn voor het beleggingsbeleid in de portefeuilles van onze klanten (en dat is dus niet alleen binnen het vermogensbeheer, maar ook daar waar wij cliënten pro-actief van adviezen voorzien) hanteren wij de volgende ESG-criteria:

  • Beleggingsfondsen zonder eigen ESG-classificatie (per 1 januari 2022 in Europa verplicht) worden uitgesloten. Als cliënten een “groen” beleid voorstaan, dan zullen wij uitsluitend in fondsen beleggen of fondsen adviseren met een artikel 8 en / of 9 classificatie en worden klasse 6 fondsen ook uitgesloten. Maar bedrijfsbreed zijn, wanneer klanten niet specifiek een “groen”-beleid nastreven, klasse 6 fondsen ook toegestaan (zie ons eerste artikel in deze reeks voor een toelichting op deze klasse-definities).
    In geval er sprake is van controverses, dan kan Today’s Group zelfstandig fondsen uitsluiten. Van deze uitsluiting zullen wij op de website melding maken cq de uitsluiting intern vastleggen inclusief motivatie. Wij kijken in beginsel niet door fondsen heen, maar sluiten wel landenfondsen uit op basis van de uitsluitingscriteria “onafhankelijke rechtsgang” en “van overheidswege getoetste ESG-wetgeving” (zie verder);
  • Aandelen en obligaties dienen een BB of hogere ESG Rating te hebben van Bloomberg (MSCI) evenals een ESG-disclosure score van 40 en hoger;
  • Wapens, worden uitgezonderd (op basis van sectorindeling volgens Bloomberg) voor zover het gaat om handvuurwapens, publiekelijk verkochte wapens, clustermunitie, mijnen, granaten, tanks en (bio)chemische wapens; hier past nog een opmerking: ondernemingen die zowel in de defensie actief zijn als ook op het gebied van civiele producten worden niet persé uitgesloten, vooral als de civiele producten tak juist bijdraagt aan een betere wereld en men verder niet in de hier al genoemde deelgebieden van defensie actief is.
  • Aandelen en obligaties van ondernemingen gevestigd in landen, die geen onafhankelijk rechtssysteem kennen en waar ESG-regels niet afgedwongen worden door de lokale overheden, worden uitgesloten (in de EU bijvoorbeeld Polen, Hongarije). Dit geldt ook voor landen waar het democratisch systeem zodanig afwezig is, dat een onafhankelijk rechtssysteem niet kan bestaan (China, Venezuela, etc.).
  • Specifieke sectoren worden uitgesloten zoals tabak en hard- en softdrugs (niet-medicinaal), evenals bedrijven die verdacht worden van het gebruik van kinderarbeid (in de keten) en bedrijven die verdacht worden van corrupte praktijken. In dit kader spreken wij ook van controverses. Als er een controverse ontstaat (zie ook het derde artikel uit onze ESG-reeks), dan kan het zijn, dat wij bedrijven uitsluiten om specifieke redenen. Ook dan zullen wij daar gemotiveerd melding van maken op onze website. Te denken valt bijvoorbeeld aan bedrijven die bewust allerhande constructies opzetten om zo weinig mogelijk belasting te hoeven te betalen;

ETF / trackers

De criteria die wij hierboven hebben opgesomd zijn eenvoudig toe te passen wanneer naar individuele aandelen en obligaties gekeken wordt. Maar wanneer index-fondsen gekozen worden (bijvoorbeeld een MSCI Wereld Index trackerExchange Traded Funds. Via de beurs verhandelbare, passief beheerde beleggingsfondsen, die de performance van een index volgen. Er zijn ETF’S op markt- en sectorindexen. Men maakt onderscheid tussen ETF’s op Cash-Basis en ETF’s op Swap-Basis. Zie ook ETF op Cash-Basis en ETF op Swap-Basis.
Copyright Vladeracken), dan zouden wij de samenstelling van deze indices moeten beoordelen om te zien of binnen de trackerExchange Traded Funds. Via de beurs verhandelbare, passief beheerde beleggingsfondsen, die de performance van een index volgen. Er zijn ETF’S op markt- en sectorindexen. Men maakt onderscheid tussen ETF’s op Cash-Basis en ETF’s op Swap-Basis. Zie ook ETF op Cash-Basis en ETF op Swap-Basis.
Copyright Vladeracken ook voldaan wordt aan deze eisen. Dat is voor ons nu nog een brug te ver. Want dit type screening moet in feite doorlopend en geautomatiseerd kunnen worden uitgevoerd. Daar gaan wij wel aan werken, maar pas als dit soort onderliggende informatie gemakkelijker en volautomatisch op te pakken is. Nu vergt dit veel handwerk en daar zijn wij als onderneming nog te klein voor.

De donkergroene variant van ons beleggingsbeleid, de ESG Module

Today’s Group BV hanteert ook één specifieke beleggingsmodule waarbij niet alleen gekeken wordt naar verantwoord ondernemen, maar waarbij de ondernemingen ook bewust een ESG-impact nastreven, de zogenoemde SFDR “donker groene” variant. Formeel betekent “donker groen”, dat de onderneming impact moet nastreven. Maar hoe je dat dan feitelijk vaststelt wordt nog niet door toezichthouders gedefinieerd. Daarom hebben wij ervoor gekozen om de maatstaven strikter te maken Naast de hierboven al genoemde basiscriteria worden in deze variant daarom de volgende extra criteria gehanteerd:

  • Aandelen en obligaties dienen een A of hogere ESG-waardering te hebben van Bloomberg (MSCI) evenals een ESG-reporting waardering van 50 en hoger;
  • Geen fossiele brandstoffen;
  • Geen wapens (in het algemeen);
  • Naast de hierboven reeds genoemde uitzonderingen worden ook fastfood-ondernemingen uitgesloten;
  • Ondernemingen in deze “donker groene” variant moeten “impact” hebben. Wat wij daaronder verstaan hebben wij nader omschrevenin een stuk waarin deze variant uitgebreid voor het voetlicht wordt gebracht, een stuk dat ook binnenkort op onze website zal worden gepubliceerd.

Beschikbaarheid van data

Indien specifieke scores niet voorhanden zijn of van de score-eis afgeweken wordt, dan stellen wij een motivatie op schrift, waarin de betreffende analist(e) van Today’s Group zelf uitlegt waarom wij elke rating zelf toevoegen en al dan niet een onderneming alsnog toevoegen aan onze acceptatielijst of juist de betreffende onderneming van de lijst uitzonderen. Vervolgens maken wij deze schriftelijke motivatie voor iedereen toegankelijk middels publicatie op onze eigen website. Ook concrete lijsten (uitgezonderde landen etc.) zullen op de website worden gepubliceerd en geleidelijk worden ontwikkeld op basis van zich op dat moment voordoende casuïstiek.

ESG Controverses

Wij beseffen terdege, dat het bepalen van een historische ESG Score een ding is, maar dat er op elk moment iets kan gebeuren waardoor de huidige positie ineens anders komt te liggen. In ons derde artikel zijn wij hier al uitgebreid op ingegaan. Maar ESG Controverse scores staan nog niet tot onze beschikking. Wij moeten daar dus zelf een oordeel over vormen en hebben daarbij niet de pretentie, dat wij hierin altijd op tijd zullen zijn. Wij vragen onze cliënten daarom om ons hierin te helpen en eventuele controversiële gebeurtenissen bij ons te melden. In feite geldt dit in zijn algemeen voor alle voorkeuren die cliënten hebben. Het klinkt als een open deur, maar als er niet over de specifieke voorkeuren van onze cliënten gecommuniceerd wordt kunnen wij nooit die voorkeuren meenemen in het beleggingsbeleid zoals wij dat voor onze cliënten uitvoeren.

Ten slotte, voorbeelden van uitgesloten ondernemingen op de Nederlandse beurs

Om u een concreet idee te geven van wat bovenstaande criteria betekenen hebben wij een overzicht gemaakt van de ondernemingen met een beursnotering in Amsterdam en die ingedeeld in “grijs”, “groen”, “donker groen” en “no go”. Dit overzicht treft u hieronder. In totaal hebben wij 85 aandelen gekozen met een beursnotering in Amsterdam, de meest recente introducties zoals NX Filtration ontbreken nog, dit soort introducties worden jaarlijks meegenomen bij de update van de universumlijst en bijbehorende statistieken:

Naam ISIN-code  ESG-score Bloomberg
ESG Disclosure score
VOPAK NV NL0009432491 AAA 56,20
AKZO NOBEL NV NL0013267909 AAA 55,79
RELX PLC GB00B2B0DG97 AAA 51,65
KONINKLIJKE DSM NV NL0000009827 AAA 50,41
KONINKLIJKE KPN NV NL0000009082 AAA 48,56
WOLTERS KLUWER NV NL0000395903 AAA 45,62
HEINEKEN NV NL0000009165 AA 54,96
HEINEKEN HOLDING NV NL0000008977 AA 54,96
ING GROEP NV NL0011821202 AA 54,82
RANDSTAD NV NL0000379121 AA 47,52
KONINKLIJKE AHOLD DELHAIZE NV NL0011794037 A 44,21
ASM INTERNATIONAL NV NL0000334118 A 33,47
GALAPAGOS NV BE0003818359 A 24,38
ABN AMRO BANK NV-CVA NL0011540547 BBB 50,44
JUST EAT TAKEAWAY NV NL0012015705 BBB 18,18
KONINKLIJKE PHILIPS NV NL0000009538 BB 59,50
ARCELORMITTAL NV LU1598757687 BB 52,48
ADYEN NV NL0012969182 BB 23,14

De eerste conclusie die direct al getrokken kan worden is het gegeven dat slechts 18 van de 85 aandelen in ons voorbeeldonderzoek zowel een ESG-score als een ESG Disclosure Score hebben ontvangen van Bloomberg. Er vanuitgaande dat de grote AEX-aandelen allemaal ook voldoende ESG-gegevens in hun jaarverslaggeving opnemen hebben wij zelf een waarde van 41 opgenomen als Disclosure Score voor die aandelen die wel een ESG Rating maar niet een Disclosure Score van Bloomberg ontvangen hebben. Dan wordt de lijst nog uitgebreid met:

Naam ISIN-code  ESG-score Bloomberg ESG Disclosure score
ASML HOLDING NV NL0010273215 AAA 41,00
AEGON NV NL0000303709 AA 41,00
NN GROUP NV NL0010773842 AA 41,00
ROYAL DUTCH SHELL PLC-A SHS GB00B03MLX29 A 41,00
UNILEVER PLC GB00B10RZP78 A 41,00
PROSUS NV NL0013654783 A 41,00
AGEAS BE0974264930 BBB 41,00

De waarde van 41 kennen wij toe om deze bedrijven niet uit te sluiten, maar dat zou dus door een van onze analisten onderzocht moeten worden.

De eis was een ESG Score van BB of hoger en een ESG Disclosure Score van 40 of hoger. Uit dit staatje vallen dan af Adyen, ASM International, Galapagos en Just Eat Takeaway en voor het beleggen in vermogensbeheer resteren in Amsterdam dan nog 21 ondernemingen. In Small Cap aandelen en de meeste Mid Cap aandelen kan niet belegd worden. De spoeling in Amsterdam wordt hiermee wel erg dun, temeer omdat bedrijven als Accell, Accsys, Alfen Beheer, Avantium, FastNed en SIF Holding ook allemaal worden uitgesloten, terwijl dit juist bij uitstek ondernemingen zijn, die zich in het donker groene spectrum van ESG bewegen. De uitsluiting is dan ook niet omdat zij een te lage waardering zouden hebben, maar omdat Bloomberg de waardering niet heeft toegepast. Een ESG Score is niet beschikbaar voor deze bedrijven. Van de 85 ondernemingen in de oorspronkelijke lijst ontbreken ESG Ratings voor 59 ondernemingen.

LET OP: de hier gehanteerde ratings (BBB, A, AA, AAA) zijn dus geen “credit ratings” maar ESG-scores!

Eigen analyses en uitgangspunt

Hier moet dus onze eigen analyse en interpretatie uitkomst bieden, want anders sluit je op basis van het ontbreken van informatie het merendeel van de ondernemingen in Amsterdam uit. En dat kan natuurlijk ook weer niet de bedoeling zijn.
Wij hebben daarom een zogenoemde nul-meeting gedefinieerd. Alle bedrijven die nog geen waardering kennen binnen Bloomberg worden gewaardeerd met een ESG-rating van BB en een Disclosure-score van 41. Daarmee starten deze ondernemingen binnen ons universum. Vervolgens zullen wij op individuele basis een nadere analyse maken als ondernemingen daadwerkelijk aangekocht worden in de vermogensbeheerportefeuilles. De uitslag daarvan wordt op onze website gepubliceerd waarna de ratingen worden aangepast. Wij gaan er vanuit, dat dit een tijdelijke oplossing is omdat de rapportageverplichtingen voor beursgenoteerde ondernemingen in Europa in het komende halfjaar flink worden aangescherpt en providers zoals Bloomberg de classificaties vrij snel zullen uitbreiden. Zij moeten wel omdat op dit vlak een flinke concurrentie aan het ontstaan is. Zodra ratings wel beschikbaar zijn volgen wij die.

Andere voorbeelden: Adyen

Gelukkig zijn de in ons voorbeeld beoordeelde 85 ondernemingen wel allemaal onderhevig aan Nederlandse wet- en regelgeving en wordt daarmee geen enkele onderneming uitgesloten op basis van de criteria Wapens en Landen.

Maar de ESG-disclosure score van Adyen, die door Bloomberg op 23,14 is gezet snappen wij niet. Wij hebben het jaarverslag over 2020 erop nageslagen en komen tot de conclusie dat het bedrijf heel bewust omgaat met ESG. Ja er wordt gebruik gemaakt van grote computercentra die stroom vreten en dus CO2 uitstoten. Maar het bedrijf heeft wel heldere doelstellingen die bovendien verder gaan dan de wettelijke minima. Bovendien krijgt het bedrijf bij andere ESG-beoordelaars een veel betere score. Daarmee is wat ons betreft Adyen, ondanks de (te) lage ESG Disclosure score die Bloomberg toekent, toch een kandidaat, die qua ESG-positie binnen ons beleggingsuniversum past.

Nog meer voorbeelden: InterTrust en SBM Offshore

Op basis van het criterium “corruptie en belastingontwijking” zouden SBM Offshore en InterTrust nog uitgesloten kunnen worden (voor SBM Offshore heeft Bloomberg geen ESG-rating maar wel een ESG Disclosure rating van 51,24), waarbij de vraag zich onmiddellijk voordoet hoe lang een onderneming gestraft moet worden voor deze criteria, nadat ze reeds veroordeeld zijn, boete gedaan hebben en maatregelen getroffen hebben om het probleem van corruptie (SBM) en belastingontwijking (InterTrust) in de toekomst te verhelpen. Wij sloten beiden in de eerste selectieronde uit. Maar intern heeft een van onze analisten vervolgens naar het SBM Offshore gekeken en geconcludeerd, dat het bedrijf haar zaken inmiddels wel op orde lijkt te hebben. Deze (korte) analyse zal tegelijk met dit artikel ook op onze site worden gepubliceerd. Daarmee nemen wij SBM Offshore alsnog op in ons universum en zonderen het bedrijf dus niet uit. Voor Intertrust geldt, dat als een uitgezonderd bedrijf blijk geeft van het verbeteren van het eigen beleid op de genoemde terreinen, wij de uitsluiting in de toekomst mogelijk opheffen. Andere sectorgebonden beperkingen zijn er overigens verder niet in de lijst van 85 ondernemingen.

Conclusie

In Nederland zonderen wij op grond van onze criteria daarom vooralsnog twee ondernemingen uit, te weten Intertrust en Inpost (Poolse onderneming met notering in Amsterdam).

Uitsluitingen in de donker groene variant

In Amsterdam wordt de spoeling met de toepassing van nog strengere criteria heel erg dun:

Naam ISIN-code  ESG-score Bloomberg ESG Disclosure score
VOPAK NV NL0009432491 AAA 56,20
AKZO NOBEL NV NL0013267909 AAA 55,79
RELX PLC GB00B2B0DG97 AAA 51,65
KONINKLIJKE DSM NV NL0000009827 AAA 50,41
KONINKLIJKE KPN NV NL0000009082 AAA 48,56
WOLTERS KLUWER NV NL0000395903 AAA 45,62
HEINEKEN NV NL0000009165 AA 54,96
HEINEKEN HOLDING NV NL0000008977 AA 54,96
ING GROEP NV NL0011821202 AA 54,82

En ook hier kun je je afvragen of bedrijven als Accell, Accsys, Alfen Beheer, Avantium, FastNed en SIF Holding wel terecht worden uitgesloten.

Bovendien kun je bij veel van de in dit lijstje opgenomen bedrijven nog allerlei kanttekeningen plaatsen. Denk bijvoorbeeld aan beloningsbeleid (Wolters, Relx, ING), drank (Heineken), opslag van olieproducten (Vopak), verf en chemicaliën (Akzo en DSM). Je houdt dan per saldo alleen KPN nog over en of dat nou de meest koopwaardige onderneming van de beurs van Amsterdam is, dat wagen wij te betwijfelen.

Er is dus voor onze analisten nog het nodige werk te verrichten en dat zal dan ook in de zomermaanden een interne opgave voor Today’s zijn.

Maar voorlopig ligt er een basis, die wij in de tweede helft van dit jaar verder zullen uitwerken om te komen tot een verklaarbare en verantwoorde ESG-benadering van het universum waaruit wij de beleggingsideeën voor onze cliënten in vermogensbeheer en –advies zullen genereren.

Ten slotte 1 – Beloningsbeleid

De nieuwe wet- en regelgeving rond ESG stelt ook voorwaarden aan het beloningsbeleid dat een vergunningplichtige beleggingsinstelling hanteert. Het gaat dan zowel om het beloningsbeleid dat zij jegens haar personeel en directieleden en andere bij de onderneming betrokken personen gaat als ook om het beleid t.a.v. de kosten die de onderneming in rekening brengt bij haar cliënten. De bedoeling is dat de onderneming haar beloningsbeleid publiceert en geen excessieve beloningen toestaat. Hierover hebben wij al een separaat document op onze website geplaatst, maar in het kort komt ons beloningsbeleid op het volgende neer:

1.) Personeel en directie en andere medewerkers
Today’s Group BV kent in beginsel geen bonussen toe aan hoger personeel, commercieel actieve werknemers, directieleden en partners. Ook kennen wij geen commissieregelingen. Principieel worden er geen salarissen en managementvergoedingen betaald boven de “Balkenende”-norm. Wel zijn enkele directieleden ook aandeelhouder. Zij kunnen als kapitaalverschaffers en daarmee risicodragers na goede jaren een dividend verwachten op het door hun in de onderneming geïnvesteerde risicodragende kapitaal. Het beloningsbeleid van de vennootschap maakt geen specifiek onderscheid in pro- en contra-ESG activiteiten, maar de onderneming hanteert wel een set normen en waarden waaraan alle medewerkers van de onderneming geacht worden zich te houden. Daaronder valt uiteraard de bankierseed, maar onderhavig stuk is hier ook een onderdeel van.
2.) Tariefstructuur cliënten
Today’s Group BV is zowel vermogensbeheerder als broker. Om te voorkomen dat hier een vorm van belangenverstrengeling ontstaat zijn deze twee takken van sport naast elkaar georganiseerd met elk twee verantwoordelijke beleidsbepalers aan het hoofd, die over en weer geen directe bemoeienis met elkaars verantwoordelijkheden hebben (bij ontstentenis van een beleidsbepaler kan dit aangepast moeten worden omdat directieleden nu eenmaal elkaars backup moeten kunnen zijn). Bovendien wordt op klantniveau doorlopend in de gaten gehouden of cliënten excessief hoge kosten berekend worden. Churning is aan absolute no-go (is wettelijk gewoon verboden). Maar wij zorgen er ook voor dat de totale kosten inclusief de vaste fee voor vermogensbeheer en / of –advies evenals de aan de brokerage-kant ontvangen transactiefees gezamenlijk ook ruim onder de “churning”-grens van 3% blijven. In sommige gevallen wordt een ook een prestatievergoeding berekend, maar die is dan wel gerelateerd aan het risicoDit wordt wel berekend als het product van de standaarddeviatie van de waardeontwikkeling van een portefeuille (aandeel) en de mutatiegraad op jaarbasis binnen deze portefeuille (van dit aandeel).
Copyright Vladeracken en voorzien van een absoluut rendementDe uiteindelijke opbrengst van een belegging. Bij aandelen bestaat het uit het dividend vermeerderd of verminderd met het koers-resultaat.
Copyright Vladeracken als minimum vereiste waarbij de prestatievergoeding alleen over het netto surplus rendementDe uiteindelijke opbrengst van een belegging. Bij aandelen bestaat het uit het dividend vermeerderd of verminderd met het koers-resultaat.
Copyright Vladeracken boven dat percentage wordt berekend. Ook wordt altijd een zogenoemde “high watermark” gehanteerd. Voor zover Today’s Group ESG-gerelateerde producten hanteert die classificeren als zogenoemde artikel 8 of 9 producten geldt, dat wij geen extra kosten in rekening brengen als gevolg van dit onderscheid. De keuze voor het product dat bij Today’s Group wordt afgenomen is daarmee niet bepalend voor de hoogte van de vergoeding.

Ten slotte 2 – Stemrechten

Een vermogensbeheerder kan, mits hij dat met zijn cliënten vooraf afspreekt, stemrecht uitoefenen namens klanten op aandeelhoudersvergaderingen van beursgenoteerde ondernemingen en soms ook op vergaderingen van obligatiehouders. Dat stemrecht kan dan gebruikt worden om bepaalde gewenste ESG-gerelateerde gedragingen bij ondernemingen af te dwingen. Notoir zijn tegenwoordig (bij wijze van voorbeeld) de aandeelhoudersvergaderingen van Koninklijke Olie (Shell). Today’s Group BV doet dit niet. Wij oefenen geen stemrechten uit namens onze klanten. Dat is niet omdat wij dat niet zouden willen, maar eenvoudigweg omdat wij de mankracht niet hebben om dit ten uitvoer te brengen. Wij zijn wel aan het kijken of wij het stemmen kunnen uitbesteden aan externe organisaties. Als dat binnen onze mogelijkheden eenvoudig te realiseren is en cliënten daar op staan, dan zullen wij dit voor die betreffende cliënten organiseren. Cliënten kunnen wel altijd zelf aan een aandeelhoudersvergadering deelnamen, wij kunnen hen dan wel assisteren bij de noodzakelijke registratie van hun aandelen voor de betreffende vergadering.

Ten slotte 3 – E of ESG?

De Europese financiële toezichthouders hebben besloten dat de ESG-classificatie-eisen fasegewijs worden geïntroduceerd. In 2021 en 2022 wordt eerst naar de E-kant van ESG gekeken, de klimaatkant. De regels spitsen zich dan toe op de CO2-emissie van ondernemingen en de impact die zij hebben op het milieu (klimaat). Later wordt dan de Governance-paragraaf meegenomen en nog weer later de Social-paragraaf. Wij vinden dat eigenlijk een beetje onzin, maar het betekent wel, dat beursgenoteerde ondernemingen voorlopig nog niet met de S- en G-kant van ESG in hun verslaggeving op de proppen zullen komen. Waar wij dat kunnen zullen wij die lacune zo goed als mogelijk zelf invullen en dus zelf een oordeel over de S- en G-positie van beursgenoteerde ondernemingen komen, maar wij pretenderen niet dat wij daarin alle wijsheid in pacht hebben. In dit voor u liggende stuk maken wij in elk geval geen onderscheid, de criteria die wij hebben omschreven zijn niet tot de E-zijde beperkt maar omhelzen het gehele ESG-palet.

Den Haag, 21 juli 2021
Gijsbrecht K. van Dommelen
Today’s Group BV

www.vladeracken.nl & www.todaysgroup.nl

Disclaimer
De auteur is verantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Today’s Group BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM en Vladeracken VermogensbeheerDe handelsnaam van Vladeracken BV. Een vermogensbeheerder met een vergunning in Nederland.
Copyright Vladeracken (eveneens onder de vlag van Today’s Group BV). Today’s Group belegt wel en/of heeft belegd in de hier besproken effecten & strategieQuis est tam dissimile homini. Cur id non ita fit? Tum Triarius: Posthac quidem, inquit, audacius. Ut proverbia non nulla veriora sint quam vestra dogmata
Copyright Vladerackenën voor haar cliënten. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie in de hier besproken effecten en/of strategieQuis est tam dissimile homini. Cur id non ita fit? Tum Triarius: Posthac quidem, inquit, audacius. Ut proverbia non nulla veriora sint quam vestra dogmata
Copyright Vladerackenën en conform de hier besproken methodiek belegt of wenst te beleggen doet dat voor eigen rekening en risicoDit wordt wel berekend als het product van de standaarddeviatie van de waardeontwikkeling van een portefeuille (aandeel) en de mutatiegraad op jaarbasis binnen deze portefeuille (van dit aandeel).
Copyright Vladeracken. In dit kader wijzen de auteur en Today’s Group BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand. De besproken effecten vertegenwoordigen een hoog risicoDit wordt wel berekend als het product van de standaarddeviatie van de waardeontwikkeling van een portefeuille (aandeel) en de mutatiegraad op jaarbasis binnen deze portefeuille (van dit aandeel).
Copyright Vladeracken.

ESG het volgende stockpaardje van de regelgever of een beleggingstool? – ESG-data en ESG-dataleveranciers

/in , , , , , /door

(publicatiedatum 26 maart 2021)

Inleiding

Op 10 maart 2021 is de eerste fase in werking getreden van de Sustainable Finance Disclosure Regulation (SFDR), een stuk wet- en regelgeving over de inbedding van ESG in het productenpalet van beleggingsondernemingen. Deze wet- en regelgeving is ook op ons, de Today’s Group, van toepassing en dus zijn wij al enige tijd bezig met een onderzoek naar de vraag hoe wij deze nieuwe regels in ons bedrijf zullen toepassen.

Zoals u dat van ons gewend bent (bij Vladeracken VermogensbeheerDe handelsnaam van Vladeracken BV. Een vermogensbeheerder met een vergunning in Nederland.
Copyright Vladeracken was dit usance) doen wij ons huiswerk en zetten wij dat huiswerk vervolgens op papier. Het helpt ons in ons eigen denkraam en het zorgt voor transparantie naar onze cliënten toe.

Voor u ligt het derde stuk dat wij in dit kader op papier gezet hebben. In het eerste stuk zijn wij ingegaan op deze nieuwe regels en hebben wij uitgelegd wat van ons als beleggingsonderneming verwacht wordt en wat u daar in de toekomst van gaat merken.

Omdat wij vinden dat sociale verantwoording, milieubewustzijn en een goede en verantwoorde bedrijfsvoering de basis zouden moeten zijn voor elk bedrijf en dus ook het onze, hebben wij vervolgens bij onze eigen medewerkers de vraag gesteld: wat vinden jullie (onze medewerkers) de drie meest belangrijke punten van aandacht op het terrein van ESG? Het verslag van deze enquête is de basis van het tweede artikel.

In dit derde stuk gaan wij in op de vraag hoe ESG-criteria door externe dataleveranciers meetbaar gemaakt worden en trachten wij vervolgens daaruit te bepalen hoe wij deze gegevens zelf kunnen gebruiken in het definiëren van het universum van beleggingen van waaruit wij onze cliënten adviseren en in het vermogensbeheer portefeuilles beleggen.

Daarna zullen wij de reeks afsluiten met een bespreking van de door ons gehanteerde strategieQuis est tam dissimile homini. Cur id non ita fit? Tum Triarius: Posthac quidem, inquit, audacius. Ut proverbia non nulla veriora sint quam vestra dogmata
Copyright Vladerackenën, waarbij wij de classificatie van de SFDR (grijs, groen en donker groen) naast deze strategieQuis est tam dissimile homini. Cur id non ita fit? Tum Triarius: Posthac quidem, inquit, audacius. Ut proverbia non nulla veriora sint quam vestra dogmata
Copyright Vladerackenën zullen leggen. Het doel is om een verantwoord ESG-beleid in onze beleggingsstrategieën toe te kunnen passen, maar daarvoor zal eerst de volgende vraag moeten worden beantwoord: hoe ver zijn wij daarin en hoe classificeren onze producten op dit moment?

Beschikbaarheid van data

Een groot probleem, nu nog, is dat veel gegevens, nodig om een oordeel te hebben over de vraag of een onderneming ESG-verantwoord bezig is of niet, ontbreken. Sla een gemiddeld jaarverslag open en vrijwel overal is al wel een ESG-paragraaf te vinden. Maar gegevens zijn veelal onvergelijkbaar of ontbreken zelfs. Dit is een korte termijn probleem, een kinderziekte zo u wilt. Wet- en regelgevers zijn om de een of andere reden aan een rare kant van het spectrum begonnen. Zij dwingen de beleggingsonderneming om met een ESG-oordeel te komen, zonder geregeld te hebben, dat ondernemingen waarin belegd wordt deze data op een onderling vergelijkbare, dus min of meer gestandaardiseerde manier aanleveren en publiceren. Maar aan dit laatste wordt wel gewerkt. Beleggers mogen verwachten, dat binnen afzienbare tijd, dit soort gegevens breed toegankelijk zullen zijn en dat daarin ook enigszins uniforme regels gehanteerd worden. Natuurlijk, een Chinese of Saoedische staatsoliemaatschappij zal wel nooit zo transparant worden als waar Shell toe gedwongen zal worden, maar dan kan een belegger er in elk geval zelf voor kiezen om zich niet met dit soort staatsbedrijven te bemoeien. De publicatieregels voor Shell zullen in elk geval wel vergelijkbaar worden met die voor het Franse Total.

ESG-ratings

De grotere dataleveranciers zijn allemaal al enige tijd bezig met het opzetten van een stelsel van beoordelingsregels die kunnen leiden tot een ESG-rapportcijfer voor bedrijven en beleggingsfondsen waarin een belegger kan investeren. Refinitiv (Reuters), Bloomberg, Morningstar, MSCI, Standard & Poors, Sustainalytics en ga zo maar verder, allemaal hebben zij al een set regels gedefinieerd waarmee ze vervolgens tot een oordeel komen over de vraag hoe verantwoord een specifieke belegging feitelijk is. De ratings worden vervolgens, uiteraard tegen betaling, aan beleggers ter beschikking gesteld. Opvallend daarbij is, dat geen van deze instellingen feitelijke eigen keuzes maakt. Allemaal geven ze aan hoe beleggingen classificeren, maar de vraag of dat ESG-verantwoord is of niet wordt overgelaten aan de afnemers van deze ratings, beleggingsondernemingen als de onze. Als je tegen de CO2-uitstoot bent, dan kunnen ze je vertellen hoeveel ton CO2 een specifieke onderneming uitstoot en hoe zich dat verhoudt tot de andere bedrijven in het universum. Hoeveel ton CO2-uitstoot acceptabel is, en of de betreffende onderneming überhaupt zonder CO2-uitstoot kan bestaan, daar wordt geen informatie over geleverd. De meeste dataleveranciers zijn wel goed in het maken van beoordelingen op basis van het zogenaamde “best in class”-principe. Wie produceert er olie met de laagste CO2-uitstoot per ton geproduceerde olie?

Voorbeeld 1: Refinitiv

Refinitiv is een dataprovider voortgekomen uit Thomson Reuters, maar in 2018 door de beurs van London (LSE) overgenomen van de toenmalige eigenaren Thomson Reuters en Black Rock. Refinitiv heeft een methodiek opgesteld, waarbij op basis van een heel scala aan gegevens punten worden toegekend aan bedrijven, waarbij de onderlinge verhoudingen het uitgangspunt zijn. In de dataset, die zij opbouwen en onderhouden, worden tien hoofdonderwerpen onderscheiden verdeeld over de drie hoofdonderwerpen die samen “ESG” omvatten (figuur 1).

Figuur 1 (Refinitiv ESG Score, categorieën)

Refinitiv heeft een heel systeem van regels opgezet om voor elke sector relevante gegevens te wegen en per sector bedrijven per ESG-categorie in een volgorde te plaatsen van ESG-zwak naar ESG-sterk. Vervolgens wordt de feitelijke score afgewogen door het totaal aantal bedrijven dat slechter scoort en de helft van het aantal bedrijven dat even goed of slecht scoort bij elkaar op te tellen en dit totaal te delen door het totaal aantal bedrijven dat in de analyse is meegewogen. Als je dus de beste bent, dan is je score 0,999999 want van elke 100 bedrijven zijn er dan 99 die slechter scoren en 1 dat hetzelfde scoort (jijzelf), en is de score dus 99,5/100.

Figuur 2 (Refinitiv ESG Score, waarderingsschalen, van A+ naar D-)

In bovenstaande figuur ziet u een tabel, net als figuur 1 overgenomen uit een brochure van Refinitiv genaamd: “Refinitiv ESG Scores Methodology”, dat in februari 2021 is gepubliceerd.

Een bedrijf krijgt een ESG-rating (een letter) toegewezen afhankelijk van de groep waarin de ESG-score uitkomt. Zo bezien kan een wapenproducent dus nog steeds een A+-rating binnen de eigen sector krijgen.

Daarom hanteert Refinitiv ook nog een sectorweging om bedrijven over sectoren heen tegen elkaar te kunnen afwegen.

En omdat de wereld nu eenmaal altijd in beweging is, worden ratings van 5 jaar en ouder vastgezet, d.w.z. dat die niet langer aangepast kunnen worden, bijvoorbeeld doordat een onderneming de eigen data herziet.

Controverses

Vrijwel alle instituten die ESG Scores publiceren beseffen, dat het bepalen van een historische ESG Score een ding is, maar dat er op elk moment iets kan gebeuren waardoor de huidige positie ineens anders komt te liggen. Eind juli 2020 was de Refinitiv-score voor Apple ruim 0,70 (B+). Maar in die fase kwamen er in de media twee zaken naar voren, die de onderneming in een kwader daglicht zetten. De eerste waren de werkomstandigheden bij toeleveranciers en de tweede was de belastingmoraal van de onderneming. Daar ontstond veel ophef over. Met de hedendaagse datatechnologie is het vrij eenvoudig voor grote data-instituten om te achterhalen of er in de media controverses ontstaan ten aanzien van specifieke bedrijven. Refinitiv vond die controverses bij Apple en kwam vervolgens met een diepe onvoldoende voor Apple waar het deze gebeurtenissen betrof. Refinitiv publiceert daarom naast de historisch bepaalde ESG Score ook nog een zogenoemde ESG Controverse Score. Daarmee worden historisch niet meetbare problemen op het gebied van ESG zichtbaar gemaakt en gewaardeerd. Bij Apple lag de ESG Controverse score toen op 0,037, waarmee de gemiddelde score veel lager uitkwam dan de historische ESG Score (0,37 in plaats van 0,71 ofwel C in plaats van B+).

De ESG Controverse score is daarmee een belangrijke factor, die ook in een ESG-beoordeling van potentiële beleggingen thuishoort.

Beschikbaarheid van data

De Refinitiv-scores staan momenteel niet tot onze beschikking. Today’s maakt gebruik van een drietal dataleveranciers (Bloomberg, TeleTrader en Lenz & Partners (voorheen VWD)) en via deze leveranciers is Refinitiv voor ons niet toegankelijk.

Voorbeeld 2: MSCI

Wel beschikbaar via Bloomberg zijn de ESG-scores, die door MSCI worden berekend. MSCI (Morgan Stanley Capital International) is een zelfstandige Amerikaanse onderzoeksinstelling, die onder meer de MSCI Wereld Index-reeks publiceert en al tientallen jaren uitgebreide macro-economische en andere analyserapporten levert aan vooral institutionele beleggers. MSCI ESG-gegevens zijn via Bloomberg beschikbaar en kunnen daarom door ons wel gehanteerd worden.

Wie bij MSCI op de website op zoek gaat naar de ESG-methodiek komt het volgende plaatje tegen:

Figuur 3 (MSCI ESG Score, categorieën)

Het is het raamwerk waarbinnen MSCI haar ESG Score heeft gedefinieerd.

De aanpak van MSCI is niet veel anders dan die van Refinitiv. Echte verschillen zitten vooral in de specifieke interpretaties van de problemen per sector, in de specifieke weging van de onderdelen, die meegewogen en beoordeeld worden en in het aantal submaatstaven dat gehanteerd wordt. Dat ze allebei met dezelfde 10 hoofdcategorieën werken is niet vreemd, dat komt voort uit de indeling die de Verenigde Naties heeft vastgesteld voor het meten van ESG-risicoDit wordt wel berekend als het product van de standaarddeviatie van de waardeontwikkeling van een portefeuille (aandeel) en de mutatiegraad op jaarbasis binnen deze portefeuille (van dit aandeel).
Copyright Vladeracken’s. Zij volgen beiden deze indeling, zoals overigens de meeste leveranciers dat doen. Ook MSCI komt dan uiteindelijk tot een waarderingsschaal:

Figuur 4 (MSCI ESG Industry Adjusted Score, waarderingsschalen, van A+ naar D-)

Sectoraal onderscheid

Beide instituten maken een apart model per sector om naar ESG-maatstaven te kijken. Het is immers niet erg relevant voor een onderneming in de voedingsmiddelensector om beoordeeld te worden op de hoeveelheid elektronisch afval die zij creëren. Zij verkopen immers geen elektronica en hebben hooguit afval in de vorm van afgedankte kantoorcomputers, telefoons en andere randapparatuur. Voor een fabrikant van mobieltjes echter is het wel degelijk van belang wat er met de afgedankte mobieltjes gebeurt, die het bedrijf produceert en verkoopt.

Per sector kunnen er daarom andere beoordelingscriteria van belang zijn en beide instituten spelen daarop in. Ook belangrijk is het, dat niet elke onderneming keurig in een hokje past. En dus maken ze allebei gebruik van op maat toegesneden modellen wanneer een onderneming in meerdere sectoren actief is. Het oude General Electric is hier een mooi voorbeeld van. Dit bedrijf was ooit actief als financier van vliegtuigen (als leasemaatschappij), producent van turbines en nog een hele trits andere activiteiten, die het bedrijf tot een conglomeraat bestempelden. Maar een financieringsmaatschappij en een turbinemaker kun je niet op dezelfde criteria beoordelen. Stel dat je ze beiden beoordeelt op CO2-uitstoot, dan zou je per definitie alleen bij de financieringsmaatschappij uitkomen.

Een duidelijk verschil tussen de twee, althans als je afgaat op de brochures, die zij publiceren over de wijze waarop ze tot ESG Scores komen, is dat MSCI meer aandacht lijkt te hebben voor de vraag of management kwalitatief in staat is om de ESG-positie van de onderneming te verbeteren en of zij dat ook daadwerkelijk doet. Dit is deels een subjectieve beoordeling, maar een die wel geschraagd kan worden door historische data te vergelijken. Het probleem daarbij is dan wel weer, dat er nog niet zoveel historische data bestaan. ESG-data worden pas sinds enkele jaren gepubliceerd en verzameld en lang niet alle ondernemingen zijn al zover dat zij deze gegevens beschikbaar hebben, laat staan publiceren. Maar, zoals eerder gezegd, daar komt nu wel snel verandering in.

Verder lijkt MSCI iets meer naar de risicoDit wordt wel berekend als het product van de standaarddeviatie van de waardeontwikkeling van een portefeuille (aandeel) en de mutatiegraad op jaarbasis binnen deze portefeuille (van dit aandeel).
Copyright Vladeracken’s te kijken die een onderneming in ESG-zin loopt dan Refinitiv, de laatste kijkt meer naar de huidige, beter meetbare, positie van een onderneming op ESG-gebied en minder naar de vraag of een onderneming een groot risicoDit wordt wel berekend als het product van de standaarddeviatie van de waardeontwikkeling van een portefeuille (aandeel) en de mutatiegraad op jaarbasis binnen deze portefeuille (van dit aandeel).
Copyright Vladeracken loopt. Als voorbeeld noemt MSCI in haar brochure over de methodologie elektriciteitproducenten. Die hebben vaak een hoge afhankelijkheid van water. Als zij in een relatief warme en droge omgeving staan is het risicoDit wordt wel berekend als het product van de standaarddeviatie van de waardeontwikkeling van een portefeuille (aandeel) en de mutatiegraad op jaarbasis binnen deze portefeuille (van dit aandeel).
Copyright Vladeracken van de onderneming voor watertekorten veel groter dan wanneer de onderneming dicht bij een grote rivier of de zee ligt. Maar daar staat dan weer tegenover, dat de onderneming die aan zee ligt weer meer risicoDit wordt wel berekend als het product van de standaarddeviatie van de waardeontwikkeling van een portefeuille (aandeel) en de mutatiegraad op jaarbasis binnen deze portefeuille (van dit aandeel).
Copyright Vladeracken loopt als gevolg van de zeespiegelstijging, dan een onderneming die in het midden van een groot land gevestigd is. Refinitiv kijkt meer naar het actuele waterverbruik en de vraag of de onderneming erin slaagt om dit structureel omlaag te brengen.

Een ander, niet onbelangrijk verschil is de belastingmoraal van ondernemingen. Bij Refinitiv lijkt de belastingmoraal van een onderneming in het geheel geen rol te spelen, bij MSCI wordt de belastingmoraal in elk geval nog wel meegewogen in die zin dat er naar de belastingtransparantie gekeken wordt. Hoe transparant is een onderneming over zijn belastingpositie?

Het universum van Today’s

Data leveranciers zijn duur. Een abonnement op een terminal van Reuters of Bloomberg kost al snel € 16.000 per jaar per terminal. Voor een beleggingsonderneming als Today’s Group is het ondoenlijk om permanent geabonneerd te zijn op meerdere van dit soort leveranciers. Zelf een ESG-beoordelingsmethodiek ontwikkelen is een zeer tijdrovende en complexe business en ligt eveneens buiten het budget van Today’s. Today’s Group is naast vermogensbeheerder en beleggingsadviseur ook broker en gebruikt een koersdataleverancier daarom tevens in haar positie als broker. Dit laatste is de reden waarom destijds voor Bloomberg is gekozen en is dus ook de reden waarom wij vooralsnog kiezen voor de toetsing van ons universum van beleggingen aan het MSCI-model.

Onze eerste stap is daarom geweest om de database van aandelen toetsbaar te maken aan de ESG Score en ESG Controverse Score van MSCI. Dat is inmiddels gelukt. Wij kunnen u, mits die score door MSCI (Bloomberg) geleverd wordt een ESG Score en ESG Controverse Score op fondsniveau leveren.

De volgende stap is om te bepalen, wanneer, dus op basis van welke ESG Score, een belegging grijs, groen of donkergroen genoemd mag worden. Hier gaan wij niet wachten op de bureaucraten bij de toezichthouders. De vraag wanneer zij met hun “taxonomische” regels gaan komen, is volkomen onduidelijk. Zij hebben alleen maar gesteld, dat eind 2021 elke vermogensbeheerder in haar verslaggeving naar klanten een ESG-rapport moet opnemen. Maar aan welk criteria dat moet voldoen is onduidelijk.

Wij zullen daarom hierin een eigen weg moeten kiezen. Niet alleen zullen wij dat doen, wij zullen u van onze vorderingen op de hoogte blijven houden. En daarom zullen wij in deel vier van deze artikelenreeks over ESG in het beleggingsbeleid van Today’s concreet ingaan op de manier waarop wij de ESG Scores en ESG Controverse Scores in onze beleggingsmodellen denken op te nemen of zelfs al opgenomen hebben. Want Today’s heeft al een ESG StrategieQuis est tam dissimile homini. Cur id non ita fit? Tum Triarius: Posthac quidem, inquit, audacius. Ut proverbia non nulla veriora sint quam vestra dogmata
Copyright Vladeracken voor een aandelenportefeuille in huis!

Ten slotte – uitsluitingen

Wat een ESG Score niet doet, is een sector of bedrijf uitsluiten. Een ESG-beleid kan dus niet alleen op dit soort score-tabellen leunen. En uit deel twee van deze reeks kan al worden opgemaakt, dat wij bij Today’s vinden, dat bepaalde sectoren hoe dan ook moeten worden uitgesloten in ons beleggingsbeleid. Daarom, en ook dat zullen wij in deel vier van deze reeks vastleggen, hanteren wij naast een ESG-score-drempel ook een uitsluitingsbeleid in de vaststelling van ons universum.

Den Haag, 26 maart 2021
Gijsbrecht K. van Dommelen
Today’s Group BV / Vladeracken Vermogensbeheer

www.vladeracken.nl & www.todaysgroup.nl

Disclaimer
De auteur is verantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Today’s Group BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM en Vladeracken VermogensbeheerDe handelsnaam van Vladeracken BV. Een vermogensbeheerder met een vergunning in Nederland.
Copyright Vladeracken (eveneens onder de vlag van Today’s Group BV). Today’s Group belegt wel en/of heeft belegd in de hier besproken effecten & strategieQuis est tam dissimile homini. Cur id non ita fit? Tum Triarius: Posthac quidem, inquit, audacius. Ut proverbia non nulla veriora sint quam vestra dogmata
Copyright Vladerackenën voor haar cliënten. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie in de hier besproken effecten en/of strategieQuis est tam dissimile homini. Cur id non ita fit? Tum Triarius: Posthac quidem, inquit, audacius. Ut proverbia non nulla veriora sint quam vestra dogmata
Copyright Vladerackenën en conform de hier besproken methodiek belegt of wenst te beleggen doet dat voor eigen rekening en risicoDit wordt wel berekend als het product van de standaarddeviatie van de waardeontwikkeling van een portefeuille (aandeel) en de mutatiegraad op jaarbasis binnen deze portefeuille (van dit aandeel).
Copyright Vladeracken. In dit kader wijzen de auteur en Today’s Group BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand. De besproken effecten vertegenwoordigen een hoog risicoDit wordt wel berekend als het product van de standaarddeviatie van de waardeontwikkeling van een portefeuille (aandeel) en de mutatiegraad op jaarbasis binnen deze portefeuille (van dit aandeel).
Copyright Vladeracken.

ESG het volgende stockpaardje van de regelgever of een beleggingstool? – Een interne enquete binnen de Today’s Group

/in , , , , , , /door

(publicatiedatum 3 maart 2021)

Inleiding

Vorige week zijn wij gestart met een artikelen reeks, die een weergave is van de interne zoektocht binnen de Today’s Group en Vladeracken VermogensbeheerDe handelsnaam van Vladeracken BV. Een vermogensbeheerder met een vergunning in Nederland.
Copyright Vladeracken naar de vraag waar wij staan op het gebied van ESG, Environment Social Governance. De aanleiding is een oekaze van de Europese en in haar kielzog Nederlandse toezichthouders, uitgevaardigd in een “Sector brief aan beleggingsondernemingen over de ESG Informatieverschaffingsverordening”, voortkomend uit de Sustainable Finance Disclosure Regulation (SFDR).

Deze toezichthouders, de ESMA en de AFM maken zich daarin druk om twee dingen:
– Zijn er risicoDit wordt wel berekend als het product van de standaarddeviatie van de waardeontwikkeling van een portefeuille (aandeel) en de mutatiegraad op jaarbasis binnen deze portefeuille (van dit aandeel).
Copyright Vladeracken’s voortkomend uit ESG-vraagstukken aan de beleggingen waarin uw adviseur u laat beleggen?
– Als iemand zijn beleggingsproduct als “duurzaam” of “groen” aanmerkt, is die term dan over alle producten in de markt heen vergelijkbaar. M.a.w. is groen bij ABN Amro hetzelfde als groen bij Triodos?

In het eerste stuk hebben wij deze oekaze nader toegelicht en uitgelegd wat dit voor beleggingsondernemingen zoals Today’s Group BV betekent.

Vraagstelling interne ESG-enquete

Wij eindigden dit tweede stuk met de vraagstelling van een enquete, die wij onder onze eigen medewerkers hebben gehouden. De vraag die werd gesteld was:

“Het heeft geen enkele zin om een “beleid” op het vlak van ESG op te leggen als niet iedereen binnen de onderneming daar achter staat. Want het moet niet alleen op papier staan, wij moeten het als bedrijf ook uitdragen. En dus zouden wij van ieder van jullie een soort “meest belangrijke onderwerpen” lijstje willen zien, een top drie van zaken die jullie op het terrein van duurzaamheid ieder afzonderlijk het belangrijkste vinden. En dat zou dan zo concreet mogelijk moeten zijn.”

In dit stuk komen wij met de antwoorden van onze medewerkers en proberen wij daaruit een grote gemeenschappelijke deler te destilleren, die de basis moet zijn voor het antwoord op de vraag: waar staar de Today’s Group BV voor op het gebied van ESG?

De antwoorden zullen anoniem zijn, dat mag niemand bevreemden, ook al zullen individuele medewerkers zich wellicht wel herkennen in sommige uitspraken. Het doel van deze exercitie is drieledig:
1. Komen tot een eenduidig ESG-beleid binnen de beleggingsonderneming die Today’s Group is;
2. Voldoen aan de voorwaarden van de toezichthouders
3. Onze cliënten en andere stakehouders duidelijk maken wat onze ESG-positie is.

Ook in deel 1 van deze reeks deden wij al de oproep aan onze cliënten, die wij hier nog een keer willen herhalen: als u, mede naar aanleiding van deze artikelen, uw wensen op dit gebied aan ons kenbaar wenst te maken, doe dat dan vooral, uw contactpersoon binnen Today’s Group staat u daar graag over te woord. Het kan ons alleen maar helpen als u aangeeft wat u belangrijk vindt!

Een blauwe parkiet in een Nederlandse achtertuin.

Antwoorden op de ESG-enquete

Het is interessant om de meningen van mensen te peilen, ook omdat het veel zegt over wat mensen bezig houdt en over de betrokkenheid van medewerkers bij de eigen onderneming. Sommigen antwoorden met een korte opmerking variërend van “dit lijkt mij iets voor de accountmanagers want is of zal in de toekomst belangrijk zijn / worden bij cliënten” via “wat een onzin, vroeger moesten wij een klant vragen waarin hij wel of niet belegd wilde zijn en nu moeten wij voor de klant gaan bepalen waarin hij / zij wel of niet mag beleggen?” tot “moeten wij onze cliënten straks gaan vertellen, dat wij niet voor hen in Amazon, Google of Microsoft zullen beleggen omdat deze bedrijven met hun cloud-servers zoveel energie slurpen?.”

Anderen hebben heel uitgebreide antwoorden gegeven en weer anderen hebben helemaal niet gereageerd.

Ook hele praktische opmerkingen werden gemaakt, zoals “hoe stel je vast, dat sommige bedrijven, die je zou willen uitsluiten, niet ook opgenomen zijn in beleggingsfondsen en trackers, die wij gebruiken voor onze cliënten?”

Maar de opmerking over de cloud-servers van Amazon, Google en Microsoft, staat in de antwoorden niet alleen. Iemand schreef: “Wapens zijn nodig om onze vrijheden te verdedigen” en “de zoektocht naar betere (preciezie)wapens zorgt ook voor de uitvinding van allerlei toepassingen, die de kwaliteit van het leven op onze aarde, ook in het kader van ESG, bijzonder veel verbeteren, denk aan het internet, de computer, allerlei communicatiemiddelen, etc.”. En wat te denken van “Tesla, wiens batterijen, om ze te maken, maar ook om ze vervolgens weer af te breken / recyclen verantwoordelijk is voor veel vervuiling, om maar niet te spreken van de beroerde kwaliteit van de auto’s en de dito beroerde service van het bedrijf naar haar cliënten”.

Weer een ander had een zeer concrete, en daarmee makkelijk meetbare set regels, die dan natuurlijk wel weer aan heel veel andere al genoemde zaken voorbij gaan:
“Geen bedrijven kopen die de consument op de lange termijn niet-herstelbare schade zullen berokkenen: dus gokken, munitie, tabak, fossiele verbranding zonder compenserende initiatieven op lange termijn en dergelijke.” En “Bestaande bedrijven die daarentegen streven naar 100% carbon-neutraliteit krijgen juist extra punten op ESG-vlak. Bovenop het environmental aspect, toont het ook een sterke vorm van lange termijn-leiderschap, dus zeker ook een extra plus voor good governance.“

Ook werd vaak de nuance gezocht: “Ik vind het belangrijker dat bedrijven ‘op de goede weg’ zijn. Als je in een sector een keuze maakt dan moet je naar mijn mening kiezen uit de ‘best in class’ (bv. uit de top 3). Zodra je echt zaken wil uitsluiten (bv. kinderarbeid) dan wordt het moeilijk. Je kunt dam misschien wel de hele retailsector in de ban doen”.

Het “best in class”-principe

Het “best in class”-principe is een veel gehanteerde maatstaf in grote universa, zoals dat van de ”Dow Jones Sustainability Index”. Maar die maatstaf kan niet zonder specifieke uitsluitingen. Want er is ook een “best in class”-producent van cluster munitie, om maar een extreem voorbeeld te noemen. De medewerker die dit principe aanhaalde, wenste slechts één sector geheel in de ban te doen, de “Wapenindustrie”. Maar ook dat is lastig, omdat tegenwoordig er niet zo heel veel bedrijven meer zijn die alleen in de wapenindustrie actief zijn. Vrijwel alle wapenproducenten hebben ook een vaak grote “civiele tak”. Daar worden dan veel producten gemaakt die soms zelf juist heel wenselijk zijn vanuit ESG-perspectief, zoals producten die gericht zijn op onze eigen veiligheid.

Een andere medewerker legde de nadruk op het uitsluiten van “de wapenindustrie en activiteiten op het gebied van ontbossing (en dan vooral oerbossen) en mensenrechtenschendingen”. Deze medewerker wilde de olie-industrie niet uitsluiten omdat “alle grote oliemajors op hun eigen manier zeker hun koers aan het wijzigen zijn”.

Als er al complete bedrijfstakken werden uitgesloten, dan werden vooral genoemd bekende sectoren als de tabaksindustrie, de gokindustrie, wapenindustrie (en dan met name cluster munitie, wapensystemen en nucleaire, biologische en chemische wapens), bont, ontbossing.

De discussie rond ontbossing werd door iemand nader uitgewerkt door te verwijzen naar palmolieplantages, avocadoplantages en suikerrietplantages (voor de biomassa-industrie). Alle drie vinden tegenwoordig hun weg via vrijwel elke winkel naar elk huishouden in Nederland (en de meeste andere landen in de wereld). Palmolie is een toevoeging in een enorm aantal consumentenproducten zoals cosmetica en voeding.

Veel medewerkers noemen ook de kwestie van mensenrechten. Daarbij worden arbeidsomstandigheden het meest als voorbeeld aangehaald (kinderarbeid bijvoorbeeld).

Conclusie

De conclusie is meerledig. Ten eerste blijkt dat het probleem bij alle medewerkers op de agenda staat. Binnen Today’s Group heeft iedereen een mening over dit onderwerp en dat betekent dat iedereen er over nagedacht heeft. Maar ook helder is, dat vrijwel iedereen worstelt met de vraag hoe je dit in een specifiek aantal meetbare en toepasbare criteria vastlegt. De grote gemene deler is een combinatie van uitsluiting en toepassing van het “best-in-class”-principe.

Uitgesloten kunnen worden:
– Ondernemingen in de tabaksindustrie
– Ondernemingen in de gokindustrie
– Ondernemingen die zich schuldig maken aan kinderarbeid en ander misbruik van arbeidsomstandigheden

Positief staan wij tegenover bedrijven die actief beleid voeren om de keten van toeleveranciers en eigen productiefaciliteiten op het gebied van ESG te verbeteren, ook als de ondernemingen uit een hoek komen waar eerder veel vervuiling is veroorzaakt. Wie actief werkt aan een betere leefomgeving wereldwijd voor mens en natuur krijgt juist extra punten.

Praktische toepasbaarheid

Het probleem is natuurlijk dat dit soort principes nog wel even toetsbaar gemaakt moeten worden. Daartoe kun je een toetsing inkopen (hierover zullen wij in deel drie van deze reeks een en ander zeggen), maar lang niet alle ondernemingen waarin belegd kan worden, worden door dit soort beoordelingsinstituten van een ESG-rating voorzien. Vooral veel kleinere ondernemingen ontbreken in deze beoordelingen. De inkoop van een beoordeling is dus niet voldoende, er zal ook een eigen toetssteen moeten worden gedefinieerd. En wat niet voorkomen kan worden, gewoon omdat lang niet elke onderneming transparant hierover is, is dat een onderneming achteraf gezien buitengewoon non-ESG-waardig blijkt te zijn. Te denken valt bijvoorbeeld aan het schandaal bij het Duitse Wirecard, waar de zaak eenvoudigweg werd voorgelogen. Wat wij dan wel kunnen doen, is een onderneming alsnog uitsluiten als non-ESG-waardigheid achteraf blijkt. De consequentie kan dan zijn direct verkopen van bestaande belangen.

Today’s Group – Ons beleid

Uit de hier verwoorde discussie is een blauwdruk ontstaan, die wij als basis voor onze ESG-positie op onze website hebben geplaatst / zullen plaatsen (uiterlijk voor 10 maart 2021). Het universum dat wij hanteren zal hieraan getoetst worden en in de loop van het komende jaar zullen wij op deze plaats ook weergeven wat voor consequenties die heeft. Welke ondernemingen worden bijvoorbeeld uitgesloten.

Grijs, groen of donker groen

Want dat wij bewust met ESG omgaan binnen Today’s Group leidt geen twijfel. Maar het is ook duidelijk, dat Today’s Group momenteel geen producten voert, die het predicaat “donker groen” kunnen velen. Donker groen betekent dat er belegd wordt met “impact” als doel. Ondernemingen waarvan aandelen of obligaties gekocht worden moeten dan bewust bijdragen aan het verbeteren van de wereld met een aantoonbare “impact”. En wij zijn nog niet zover dat wij van elke onderneming in ons universum kunnen bepalen of de onderneming “impact” heeft en wij zijn nog helemaal niet rijp om elke onderneming die geen “ïmpact” heeft uit te sluiten uit ons universum!

Het predicaat groen is mogelijk toepasbaar op één product uit onze stal, een product dat binnen het vermogensbeheer wordt gehanteerd onder de modelnaam “ESG Portefeuille” waarvoor vermogensbeheerder Marianne Bruin bij Today’s Group verantwoordelijk is. Alle andere producten zijn vooralsnog grijs. Wij zijn drukdoende, getuige ondermeer dit artikel, om te kijken of wij ons universum zodanig kunnen definiëren, dat ook andere producten “groen” genoemd kunnen gaan worden. Maar zover zijn wij nog niet, met name omdat wij er nog niet in geslaagd zijn om deze kwalificatie meetbaar te maken en vervolgens aan deze classificatie ook de juiste begrenzing mee te kunnen geven.

Voorbeeld: CO2-uitstoot

Bij wijze van voorbeeld ten aanzien van de vraag hoe moeilijk het is om een classificatie grijs of groen aan onze producten te kunnen halen sluiten wij dit artikel af met een voorbeeld over de CO2-uitstoot van ondernemingen waarin wij beleggen.

Wij kunnen inmiddels van een groot deel van de aandelen waarin wij beleggen achterhalen hoeveel ton CO2 de betreffende onderneming jaarlijks uitstoot. Als men die CO2-productie deelt door het totaal aantal uitstaande aandelen van de betreffende onderneming kan men een “CO2-uitstoot per aandeel” bepalen. Door vervolgens van elk aandeel in de portefeuille dat getal te vermenigvuldigen met het aantal aandelen dat in de portefeuille wordt aangehouden en deze sommen bij elkaar op te tellen kan het aantal CO2-tonnen uitstoot van de portefeuille bepaald worden. Stel nu dat u een portefeuille van € 100.000 heeft en wij met deze berekening tot de conclusie komen dat deze portefeuille in feite indirect verantwoordelijk is voor de jaarlijkse uitstoot van 0,5 ton CO2. Dan is nog steeds de vraag niet beantwoord of dat veel is of niet? Natuurlijk, het streven is om dat aantal tonnen naar 0 te brengen, maar het aantal ondernemingen dat aan die classificatie-eis voldoet is op een beperkt aantal vingers te tellen. Dus een eis van 0 ton uitstoot betekent dat wij per saldo nauwelijks meer voor u kunnen beleggen of alleen in een vast aantal aandelen met als gevolg dat u vele jaren van achterblijvende marktprestaties gaat meemaken omdat markten nu eenmaal regelmatig van spoor wisselen.

Is dit wat u van uw vermogensbeheerder verwacht?

In deel drie zullen wij nader ingaan op de “ESG-ratings”, die er inmiddels door vele providers beschikbaar gesteld worden (uiteraard tegen betaling) en de vraag in hoeverre die behulpzaam kunnen zijn in het oplossen van ons vraagstuk.

Den Haag, 3 maart 2021

Gijsbrecht K. van Dommelen
Today’s Group BV / Vladeracken VermogensbeheerDe handelsnaam van Vladeracken BV. Een vermogensbeheerder met een vergunning in Nederland.
Copyright Vladeracken

www.vladeracken.nl & www.todaysgroup.nl

Disclaimer
De auteur is verantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Today’s Group BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM en Vladeracken VermogensbeheerDe handelsnaam van Vladeracken BV. Een vermogensbeheerder met een vergunning in Nederland.
Copyright Vladeracken (eveneens onder de vlag van Today’s Group BV). Today’s Group belegt wel en/of heeft belegd in de hier besproken effecten & strategieQuis est tam dissimile homini. Cur id non ita fit? Tum Triarius: Posthac quidem, inquit, audacius. Ut proverbia non nulla veriora sint quam vestra dogmata
Copyright Vladerackenën voor haar cliënten. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie in de hier besproken effecten en/of strategieQuis est tam dissimile homini. Cur id non ita fit? Tum Triarius: Posthac quidem, inquit, audacius. Ut proverbia non nulla veriora sint quam vestra dogmata
Copyright Vladerackenën en conform de hier besproken methodiek belegt of wenst te beleggen doet dat voor eigen rekening en risicoDit wordt wel berekend als het product van de standaarddeviatie van de waardeontwikkeling van een portefeuille (aandeel) en de mutatiegraad op jaarbasis binnen deze portefeuille (van dit aandeel).
Copyright Vladeracken. In dit kader wijzen de auteur en Today’s Group BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand. De besproken effecten vertegenwoordigen een hoog risicoDit wordt wel berekend als het product van de standaarddeviatie van de waardeontwikkeling van een portefeuille (aandeel) en de mutatiegraad op jaarbasis binnen deze portefeuille (van dit aandeel).
Copyright Vladeracken.

ESG het volgende stokpaardje van de regelgever of een beleggingstool? – Inleiding

/in , , , , /door

(publicatiedatum 28 februari 2021)

ESG en de wet

ESG, Environement Social Governance is het huidige thema-begrip waaronder alles wat verantwoord wordt gevonden, wordt samengebracht. ESG is ook het volgende stokpaardje van de Europese toezichthouders. Want ESG, de wijze waarop je als onderneming verantwoord in de maatschappij wil staan, is verworden tot een marketing instrument onder welke vlag iedere financiële aanbieder zichzelf het etiket “groen” opplakt. Groene en impactvolle producten zijn tegenwoordig alom aanwezig. Maar wat “grijs”, “groen” of “donkergroen” nu precies betekent, dat wordt vrijwel altijd afgedaan met een verwijzing naar een “Sustainability index”, “Sustainability-rating” of andere gelijksoortige containerbegrippen, waar dan vervolgens allerhande beleggingen, waar vragen over gesteld kunnen worden, toch weer onder blijken te vallen omdat ze “best in class” zijn of omdat je nu eenmaal niet zonder het betreffende type onderneming kunt.

Maar een maatstaf, die gebaseerd is op de eigen opinie van de beleggingsonderneming, en die meetbaar is, daarover wordt zelden of nooit wat concreets gezegd.

De toezichthouder bemoeit zich ermee

Toezichthouders als de Europese ESMA (de overkoepelende organisatie waar ook de AFM onder valt en waarvan de AFM de Nederlandse vertegenwoordiger is) hebben besloten dat zij zich met deze terminologie moeten bemoeien en hebben daarom een aantal maatregelen uitgevaardigd. Deze nieuwe regels zijn samengevat onder de term SFDR, Sustainable Finance Disclosure Regulation. De eerste daaruit voortvloeiende nieuwe verplichting voor beleggingsondernemingen gaat per 10 maart 2021 in en is de directe aanleiding voor dit en enkele nog volgende artikelen..

Letterlijk stelt de AFM in haar “Sector brief” aan beleggingsondernemingen: “De Informatieverschaffingsverordening stelt geharmoniseerde regels vast over het verschaffen van informatie met betrekking tot de integratie van duurzaamheidsrisico’s en het in aanmerking nemen van ongunstige effecten op duurzaamheid in procedures en, voor zover financiële producten als duurzaam worden gepromoot (duurzame financiële producten), informatie over de duurzaamheid van deze producten.”
Zoals dat in de ambtenarij tegenwoordig mode is, wordt er een maatregel uitgevaardigd waar geen touw aan vast te knopen is en de AFM heeft dan ook gemeend om deze maatregel in een 12 pagina’s lange brief te moeten toelichten.

Terwijl het eigenlijk helemaal niet zo moeilijk is.

Want de ESMA en de AFM maken zich in feite druk om twee dingen:
– Zijn er risicoDit wordt wel berekend als het product van de standaarddeviatie van de waardeontwikkeling van een portefeuille (aandeel) en de mutatiegraad op jaarbasis binnen deze portefeuille (van dit aandeel).
Copyright Vladeracken’s voortkomend uit ESG-vraagstukken aan de beleggingen waarin uw adviseur u laat beleggen?
– Als iemand zijn beleggingsproduct als “duurzaam” of “groen” aanmerkt, is die term dan over alle producten in de markt heen vergelijkbaar. M.a.w. is groen bij ABN Amro hetzelfde als groen bij Triodos?

Een palm in het Franse Nice.

Voorbeeld van duurzaamheidsrisico’s

Een mooi voorbeeld van een duurzaamheidsrisico is het middel “Roundup” van het Amerikaanse Monsanto. Dit middel is aanvankelijk als buitengewoon succesvol onkruidbestrijdingsmiddel overal ter wereld ingezet. Totdat bleek, dat het middel niet alleen giftig was voor onkruid, maar voor zowat alles dat groeit en bloeit waaronder de mens. Monsanto werd daarop geconfronteerd, met name in de VS, met enorme claims van mensen, die kanker gekregen hadden van contact met dit middel. De claims waren zo groot, dat die het bedrijf uiteindelijk haar zelfstandigheid hebben gekost (het bedrijf is inmiddels in handen van Bayer, dat er ook niet heel erg gelukkig mee is geweest tot op heden). De teneur van de procedures is, dat Monsanto de problemen veel te lang onder de pet heeft gehouden, niet adequaat gereageerd heeft en daardoor nodeloos veel ellende en schade gecreëerd heeft. Op het moment dat uw adviseur u een belegging aanbeveelt, waar deze laakbare praktijken normaal zijn, dan loopt u in feite een extra, zogenoemd duurzaamheidsrisico op uw belegging. De toezichthouders eisen dat uw beleggingsadviseur zich afvraagt of en zo ja hoe groot dit type risicoDit wordt wel berekend als het product van de standaarddeviatie van de waardeontwikkeling van een portefeuille (aandeel) en de mutatiegraad op jaarbasis binnen deze portefeuille (van dit aandeel).
Copyright Vladeracken is aan de beleggingen die hij u aanbeveelt. En hij moet u daarover vervolgens inlichten, waarbij de wetgever wil, dat de beleggingsonderneming niet alleen per belegging aangeeft wat het duurzaamheidsrisico aan die belegging is, maar ook wat de beleggingsonderneming zelf als beleid ten aanzien van duurzaamheidsrisico’s voert.

En laten we wel wezen, dit zijn geen rare vragen!

“Grijs”, “groen” of “donker groen”

Het tweede probleem, waar de toezichthouders over vallen, is dat momenteel iedereen een eigen definitie hanteert van wat eigenlijk een verantwoorde belegging is. De wetgever ziet graag een vorm van eenduidigheid op dit vlak. Als Triodos en ABN Amro allebei een product groen noemen, dan zou dit product qua duurzaamheidsrisico vergelijkbaar moeten zijn.

Motivatie

Toezichthouders bemoeien zich hiermee om twee redenen. Ten eerste willen zij dat er in Europa een zogenoemd “level playing field” ontstaat. Als ergens een voorwaarde aan een product gesteld wordt, dan zou dat overal in Europa moeten gelden want anders kan er oneerlijke concurrentie ontstaan. Als toezicht in land A strenger is dan in land B, dan brengt dat voor de vergunninghouder in land A meer kosten en beperkingen met zich dan in land B en komt de aanbieder in land A dus qua concurrentiekracht in het nadeel te staan ten opzichte van de aanbieder uit land B.

En ten tweede zien toezichthouders het als hun taak om beleggers te beschermen tegen verborgen risicoDit wordt wel berekend als het product van de standaarddeviatie van de waardeontwikkeling van een portefeuille (aandeel) en de mutatiegraad op jaarbasis binnen deze portefeuille (van dit aandeel).
Copyright Vladeracken’s en zien zij duurzaamheidsrisico’s als een reëel risicoDit wordt wel berekend als het product van de standaarddeviatie van de waardeontwikkeling van een portefeuille (aandeel) en de mutatiegraad op jaarbasis binnen deze portefeuille (van dit aandeel).
Copyright Vladeracken waarover zij dus transparantie eisen.

De vraag of de wereld hier leefbaarder door wordt is hierbij helemaal niet van belang, maar dat terzijde.

Stappenplan van de toezichthouders

Het ESMA en in haar kielzog de AFM hebben daartoe het volgende stappenplan gedefinieerd:

Voor 10 maart 2021

Beleggingsondernemingen moeten een GAP-analyse1 maken van wat de voorgestelde “Wijzigingen” voor die ondernemingen betekenen *

10 maart 2021 (“Level 1”)

Dan moeten alle beleggingsondernemingen in hun informatie-uitingen (zoals websites en productinformatie) beschikbaar hebben:
– een duurzaamheidsrisicobeleid (Sustainability risk policy)
– een beloningsbeleid (Remuneration policy)
– het ongunstige effect van de eigen beleggingsstrategie zichtbaar maken (Adverse Sustainability Impact Statement)

1 januari 2022 (“Level 2”)

Vanaf dit moment moet in alle vermogensbeheerrapportages en rendementrapportages ook een duurzaamheidsrapport worden opgenomen dat aan specifieke, nog nader door toezichthouders te specificeren richtlijnen moet voldoen.

GAP-analyse

Met de GAP-analyse heeft u, lezer dezes, weinig te maken. Dat is de interne verantwoordelijkheid van de vergunninghouder. Die moet voor zichzelf bepalen waar hij nu staat en waar hij op dit vlak uiteindelijk moet komen te staan en welke zaken nodig zijn om te komen waar de onderneming uiteindelijk wil staan. Als je als onderneming wil dat er niet belegd wordt in bedrijven die zich bezighouden met kinderarbeid, dan moet je wel even bepalen hoe je dat gaat monitoren en tot waar de betreffende onderneming in jouw ogen verantwoordelijk is. Waar haal je als vermogensbeheerder vandaan of Nike zich schuldig maakt aan kinderarbeid of niet en vindt je als vermogensbeheerder, dat Nike ook verantwoordelijkheid heeft op dit vlak in haar keten van toeleveranciers?

Verplichtingen per 10 maart 2021

Om te beginnen moet elke beleggingsonderneming per die datum op haar Home Page vastleggen hoe zij met duurzaamheidsrisico’s omgaat en hoe zij dit incorporeert in haar beleggingsbeleid en in haar interne beloningsbeleid (dit zijn dus twee verschillende zaken, maar allebei belangrijk)! En daarnaast moet zij aangeven hoe zij omgaat met ongunstige effecten van haar beleggingen. Zo moet de beleggingsonderneming in haar contracten, in haar voorwaarden en in haar productinformatie gaan vastleggen welke indicatoren de onderneming belangrijk vindt in het kader van duurzaamheid.

Per strategieQuis est tam dissimile homini. Cur id non ita fit? Tum Triarius: Posthac quidem, inquit, audacius. Ut proverbia non nulla veriora sint quam vestra dogmata
Copyright Vladeracken zal moeten worden aangegeven, of de vermogensbeheerder deze strategieQuis est tam dissimile homini. Cur id non ita fit? Tum Triarius: Posthac quidem, inquit, audacius. Ut proverbia non nulla veriora sint quam vestra dogmata
Copyright Vladeracken als “grijs“ ziet (er wordt geen duurzaamheidscriterium gehanteerd in het beleggingsuniversum noch in de strategieQuis est tam dissimile homini. Cur id non ita fit? Tum Triarius: Posthac quidem, inquit, audacius. Ut proverbia non nulla veriora sint quam vestra dogmata
Copyright Vladeracken), als groen (zogenaamd ESG-gekoppeld artikel 8 product) of als donker groen (een impact gericht artikel 9 product; over deze artikelen volgt later meer).

Om te voorkomen dat iedereen toch weer een eigen, met de concurrentie onvergelijkbaar begrippenstelsel hanteert zullen de toezichthouders met een set publicatieregels komen. Maar zoals dat wel vaker gaat bij ambtenaren die weinig feeling met de realiteit hebben, vast ligt al wel dat men zich aan de deadline moet houden, maar de spelregels moeten nog worden gepubliceerd, minder dan een maand vóór de deadline.

Overigens is het belangrijk om te beseffen, dat in eerste instantie deze zogenoemde ESG-verplichtingen beperkt worden tot de natuur en het klimaat (milieu impact). In een later stadium worden ook regels toegevoegd voor andere ESG-onderwerpen zoals Sociale verantwoordelijkheid (mensenrechten, arbeidsomstandigheden, productverantwoordelijkheid en gemeenschapsverantwoordelijkheid) en Governance (management, aandeelhouders, sociale verantwoordelijkheid van de onderneming zelf). Dat laat dan weer onverlet, dat een onderneming wel zelf verder mag gaan in haar publicaties dan alleen het onderwerp milieu.

Er wordt in feite van de beleggingsonderneming gevraagd, dat hij zichtbaar maakt wat de onderneming belangrijk vindt. Is dat een lagere CO2-uitstoot, of een bescherming van de biodiversiteit, of waterverbruik, of het effect van de beleggingen op zaken als voedselproductie, waarbij specifiek gekeken moet worden naar de ongunstige effecten (of al deze onderwerpen en meer)?

Discussie binnen Today’s Group / Vladeracken

Een aardig voorbeeld van de discussie die gevoerd moet worden is een gesprek dat in dit kader recentelijk binnen onze eigen onderneming, de Today’s Group, is gevoerd. De vraag werd gesteld of wij wel of niet in grote oliebedrijven, dus in fossiele energie wilden beleggen. Daarop werd als tegenvraag gesteld wat dan wel het alternatief zou zijn? Hoe stonden wij tegenover windenergie, zonne-energie, bio-energie, waterkracht, waterstof, maar ook nucleaire energie (kernreactoren). Over olie zijn veel mensen het wel eens, het verbranden van fossiele brandstoffen als olie en steenkool leidt tot veel luchtvervuiling (CO2, maar ook stikstofdioxide en andere schadelijke gassen). Bovendien zijn olielekkages slecht voor het milieu (Shell in Nigeria). Dat brandstofmotoren tegenwoordig steeds schoner worden wordt vaak vergeten evenals de vraag of oliebedrijven naast veroorzaker inmiddels niet ook hard bezig zijn om oplosser te worden. En dat wij allemaal verslaafd zijn aan onze brandstofslurpende auto en dus de oliebedrijven betalen voor het oppompen en raffineren van olie is kennelijk ook hun schuld. Want als niemand in een benzine- of dieselauto zou rijden en niemand plastic voorwerpen en verpakkingen zou accepteren (olie is ook een belangrijke grondstof voor plastic!), dan zou een oliebedrijf helemaal niet bestaan en zou de olie gewoon in de grond blijven zitten. Wel zou ons leven dan wat duurder zijn, want alternatieven voor plastic en fossiele brandstoffen waren voorheen en zijn nu vaak ook nog duurder.

Over deze discussie binnen onze eigen onderneming zal ondergetekende u verslag doen in een reeks artikelen waarvan onderhavig stuk de inleiding is. Als u op dit stuk wenst te reageren (cliënten nodigen wij van harte uit om ons aan te geven hoe zij daar zelf over denken), dan bent u van harte welkom.

In deel twee van deze reeks zullen wij ingaan op de resultaten van een enquete die wij onder onze eigen medewerkers hebben gehouden. De vraag die werd gesteld was:

“Het heeft geen enkele zin om een “beleid” op het vlak van ESG op te leggen als niet iedereen binnen de onderneming daar achter staat. Want het moet niet alleen op papier staan, wij moeten het als bedrijf ook uitdragen. En dus zouden wij van ieder van jullie een soort “meest belangrijke onderwerpen” lijstje willen zien, een top drie van zaken die jullie op het terrein van duurzaamheid ieder afzonderlijk het belangrijkste vinden. En dat zou dan zo concreet mogelijk moeten zijn.”

Den Haag, 23 februari 2021

Gijsbrecht K. van Dommelen
Today’s Group BV / Vladeracken VermogensbeheerDe handelsnaam van Vladeracken BV. Een vermogensbeheerder met een vergunning in Nederland.
Copyright Vladeracken

www.vladeracken.nl & www.todaysgroup.nl

1 Een GAP-analyse is een onderzoek waarbij een onderneming haar huidige positie vergelijkt met het beoogde einddoel en zich afvraagt hoe ze daar zal komen en met welke middelen. Gap is daarin het Engelse woord voor gat, kloof, verschil (verschillenanalyse).

Disclaimer
De auteur is mede-verantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Today’s Group BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM en Vladeracken VermogensbeheerDe handelsnaam van Vladeracken BV. Een vermogensbeheerder met een vergunning in Nederland.
Copyright Vladeracken (eveneens onder de vlag van Today’s Group BV). Today’s Group belegt wel en/of heeft belegd in de hier besproken effecten & strategieQuis est tam dissimile homini. Cur id non ita fit? Tum Triarius: Posthac quidem, inquit, audacius. Ut proverbia non nulla veriora sint quam vestra dogmata
Copyright Vladerackenën voor haar cliënten. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie in de hier besproken effecten en/of strategieQuis est tam dissimile homini. Cur id non ita fit? Tum Triarius: Posthac quidem, inquit, audacius. Ut proverbia non nulla veriora sint quam vestra dogmata
Copyright Vladerackenën en conform de hier besproken methodiek belegt of wenst te beleggen doet dat voor eigen rekening en risicoDit wordt wel berekend als het product van de standaarddeviatie van de waardeontwikkeling van een portefeuille (aandeel) en de mutatiegraad op jaarbasis binnen deze portefeuille (van dit aandeel).
Copyright Vladeracken. In dit kader wijzen de auteur en Today’s Group BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand. De besproken effecten vertegenwoordigen een hoog risicoDit wordt wel berekend als het product van de standaarddeviatie van de waardeontwikkeling van een portefeuille (aandeel) en de mutatiegraad op jaarbasis binnen deze portefeuille (van dit aandeel).
Copyright Vladeracken.