Technische Belegger Jaargang 26 • Nr 2 • 3 februari 2020

Het Coronavirus is de spelbreker op dit moment. Trump is kalm en gaat een
mooie week in, Brexit zorgt voor een feest in Engeland (lees: niet in het Verenigd
Koninkrijk, maar alleen in Engeland), maar de invloed van de
beschermingsmaatregelen tegen het Coronavirus gaat zwaar wegen als het virus
niet als de wiedeweerga wordt ingedamd. Luchtvaartmaatschappijen hebben veel
vluchten opgeschort. Touroperators zien de vakantievluchten vervallen of
afgezegd worden, de industrie in China ligt voor een groot gedeelte stil, de
handel gaat een groot probleem krijgen. De export van en naar China vermindert.
Het verbruik van olie stagneert. In het Westen zal de productie het gaan
voelen. En dit alles komt dan op een moment dat de effectenmarkten al toe waren
aan een broodnodige reactie. Het samenvallen van beide feiten belooft niet veel
goeds voor de aandelenkoersen. In Amerika leest men in zekere commentaren, dat
de S&P500 nu een blow-off periode heeft afgesloten en zijn top gezet heeft.
Men gaat er vanuit dat de reactie zal eindigen in een correctie. Tegelijkertijd
wijzen zij op de Yieldcurve, die weer gedraaid is. Dit wijst op een recessie en
deze zal ook niet uit kunnen blijven als men de invloed van het Coronavirus
niet op korte termijn kan beheersen. Tegenover deze opkomende rampspoed staan
de berichten over een aantrekkende economie in Europa en een sterke invloed van
de Centrale Banken, die, als ze er al niet mee bezig waren, hun
opkoopprogramma’s weer hebben opgestart en de rente weer omlaag duwen.
Beleggers zitten in een gevaarlijke tijd en een voorzichtige inkrimping van de
portefeuille is geen verkeerde activiteit, maar wij zien het niet nodig om op
dit moment in paniek te raken. De beschermingsmaatregelen in China zijn goed en
uitgebreid, in het Westen heeft men van vorige uitbraken veel geleerd en
dientengevolge is men op alles voorbereid. Afrika en Latijns Amerika worden de
zwakkere broeders genoemd. Hier zou het virus ook een dodelijke invloed kunnen
hebben, waarbij het in China berekende sterftekanscijfers van 2% in het Westen
niet bevestigd is en momenteel veel lager ligt. Zeker is het dat het MA50 zowat
op alle indexgrafieken is gebroken (de S&P 500 index is een van de
uitzonderingen). De trend is dus omlaag gericht, maar zolang het MA200 niet op
grote schaal gebroken is hebben wij het alleen maar over een middellange
termijn correctietrend. Gezien het feit dat op de weekgrafieken de indicatoren
aan het dalen zijn en hier en daar ook negatief divergeren, zal het wel enige
tijd duren voordat van enig herstel sprake kan zijn. Er zijn twee redenen van
buitenaf, die de reactie kunnen stoppen. Het aantal nieuw geïnfecteerde
gevallen kan afnemen of er wordt een nieuw vaccin aangekondigd. Het is zonder
meer duidelijk dat deze twee feiten nog op zich laten wachten en dat betekent,
naast de technische indicaties, dat de markten voorlopig in hun dalende trend
blijven zitten. Beleggers moeten daar rekening mee houden.

De S&P 500 Index op weekbasis (fig. 1)

Maar van een “blow-off” in de S&P 500 Index is ons inziens helemaal geen sprake. Om in zo’n brede index een blow-off te kunnen constateren moet er sprake zijn van een bepaald soort emotie om aandelen heen. Er zou dan sprake moeten zijn van “exuberance”, mensen zouden dan op elke hoek van de straat aan het praten zijn over aandelenbeleggingen, hoeveel men verdiend heeft in de voorbije week en hoe fout het is dat anderen nog niet meedoen. De index zelf zou dan een exponentieel oplopende beweging laten zien met hoge omzetten. In sommige individuele aandelen (Apple bijvoorbeeld!) is dat fenomeen wel te zien, maar in figuur 1, waar u de weekgrafiek van de S&P500 ziet (wij hebben de schaalverdeling zoals altijd logaritmisch gemaakt) is alleen maar sprake van een lang oplopend trendkanaal, dat eigenlijk heel stabiel verloopt. Begin 2020 heeft de index een poging gewaagd om uit dat kanaal omhoog te breken en in een versneld tempo te gaan stijgen, en daarvan kan gezegd worden, dat die uitbraak waarschijnlijk vals is. Want ondanks de koersdalingen van de afgelopen dagen is de S&P500 Index nog niet terug in dat kanaal gezakt. Maar dat er een einde is gekomen aan de rally die in januari 2019 is begonnen, dat lijkt wel mogelijk. Alle weekindicatoren wijzen op een correctie van grotere orde, die dan nu is begonnen. En het meest logische punt voor deze correctie is een terugkeer naar de bijna horizontaal lopende steunlijn die nu rond 3.011 ligt en die boven langs een aantal belangrijke toppen uit het recente verleden loopt. Of we dat punt op korte termijn gaan opzoeken, wij wagen het te betwijfelen, het is zelfs mogelijk dat de S&P500 nog iets verder zakt tot aan de in de figuur getekende oplopende korte termijn trendlijn waarna nog een rally volgt die de recente High nog iets overstijgt alvorens een echte correctie ingezet wordt die ons dan wel tot de steun van circa 3.011 gaat terugbrengen (met kortstondig mogelijke uitschieters net onder deze steunlijn).

De AEX Index op
weekbasis (fig. 2)

De AEX Index laat een zelfde soort beeld zien. Er heeft zich een groot correctiepatroon ontwikkeld in de periode 2017 – 2019, waarna eind vorig jaar een uitbraak volgde. Het koersdoel van dit patroon laat zich, zo schreven wij een maand geleden al, berekenen op 675 à 690. Normaal bij dit soort grote patronen is dat de uitbraak gevolgd wordt door een terugkeer naar het niveau van de uitbraak, de neklijn, die nu als steun dient. Daar is de index vrijdag aanbeland. En dat is wel wat vroeg. De indicatoren zijn allemaal op weg omlaag, maar zij zijn nog niet in oversold positie. De ellende hoeft dus nog niet voorbij te zijn. Maar deze steun is niet hard, in die zin dat kortstondige dalingen tot onder deze grens nog niet betekenen, dat het patroon zijn geldigheid verloren heeft. Het is goed mogelijk dat wij een periode van enkele weken ingaan waarin de koers heen en weer beweegt tussen de eerste top van het patroon (572) en de laatste top (616). Om dit te staven kijken wij naar de daggrafiek in figuur 3.

De
AEX Index op dagbasis (fig. 3)

Vooropgesteld zij, dat de AEX Index een zwakker beeld laat zien dan de S&P 500 Index. En op da daggrafiek is te zien dat indicatoren al behoorlijk diep zitten, dus op de korte termijn is er niet zo heel veel ruimte meer. Tenzij de markt in een crash-achtige paniek raakt, wijst de grafiek eerder op een voorzichtig herstel, dat vanaf het huidige niveau zou moeten beginnen. In de grafiek hebben wij ook een zogenoemd Fibonacci Retracement-patroon getekend. Links in de figuur staan de percentages die daarbij horen. De oplopende trend is gebroken, die wordt dus nu gecorrigeerd. Een reactie zou volgens deze theorie zijn steun moeten vinden op 38%, 50% of 62% van de voorgaande beweging, dat is op 580, 572 en 560. Op 575 ligt ook het MA200, maar dat is nog stijgende. Het meest waarschijnlijke scenario is daarmee een op korte termijn inzettende herstelbeweging omhoog vanaf ongeveer het huidige niveau, richting 605, gevolgd door een tweede daling die dan de steun op 580 en het MA200 opzoekt.

De DAX Index op dagbasis (fig. 4)

Dat de AEX Index niet alleen staat in dit verhaal blijkt uit figuur 4. Daar ziet u in feite precies hetzelfde gebeuren. Het Kopschouderpatroon hier is zwakker omdat de neklijn dalende is, maar ook hier wijzen alle indicatoren op een op dagbasis al oversold positie. Dus een klein herstel, of een zijwaartse beweging gedurende een of twee weken zou vanaf dit punt niet meer dan logisch zijn. Een hernieuwde daling daarna, zou dan de steun van het MA200 kunnen gaan testen met intraday of intraweek uitschieters tot aan de dalende neklijn. Daarmee is er op de langere termijn eigenlijk niets aan de hand en kan men hooguit spreken van een gezonde, maar niet overmatig negatieve correctie binnen de langere termijn opgaande trend.

De rente in €-gebied (fig. 5)

Een ding is weer normaal aan het worden. Paniek in aandelen leidt tot stijgende obligatiekoersen. In figuur 5 is dat goed te zien. In de bovenste helft ziet u in het zwart de koersontwikkeling van de Nederlandse Staatsobligatie die in 2037 moet worden afgelost (nog 17 jaar dus) en in dezelfde helft de Duitse Bund future in blauw (de Duitse 10-jaars benchmark lening). We zijn onderweg naar de top van 2019, die zal wel gehaald gaan worden, maar of die daarna doorschreden gaat worden, wij wagen dat te betwijfelen. En in de onderste helft van de figuur ziet u de Amerikaanse tegenhanger van deze twee Europese leningen, de 10-jaars Treasury. Ook deze stijgt, maar hier lijkt de kans groot dat de top van 2019 gebroken gaat worden en dat het vizier ligt op de top uit 2016. Opvallend is daarmee dat de rente in de VS meer daalt dan in Europa. U zult terecht zeggen, dat kan ook bijna niet anders, maar dat heeft wel consequenties voor de $.

De US$ en de € (fig. 6)

Want dat betekent, dat het rentevoordeel van het $-gebeid ten opzichte van het €-gebied kleiner wordt en dat maakt de $ minder aantrekkelijk. Traditiegetrouw stijgt de $ momenteel als gevolg van de onrust rond het Coronavirus. Als beleggers uit aandelen vluchten zoeken zij veilige havens en dat is doorgaans de $. Op korte termijn is die vlucht nog niet voorbij, ons koersdoel ligt rond 0,895, de bodem die in oktober 2019 ook werd bereikt (bodem voor de € wel te verstaan). Maar in figuur 6 is te zien, dat onderliggend een ander beeld opdoemt. Er lijkt een kopschouderbodem in de maak. De neklijn van dit patroon ligt op 0,91, de bodem van de rechter schouder, die nog moet worden gebouwd, ligt rond 0,895. Dat is een marge van nog geen 2 cent, niet veel, maar het patroon heeft als betekenis een koersstijging daarna richting 0,93. En dat is hoger, dan de top die eind september 2019 bereikt werd en zou daarmee een belangrijke verzwakking inhouden van de positie van de $! Een vakantie deze zomer in de VS zou wel eens goedkoper kunnen worden!

De prijs van een vat OPEC-olie (fig. 7)

Het stilvallen van productie in China, wij memoreerden hier al aan in de inleiding van deze editie, leidt tot vraaguitval aan de grondstofzijde en dus ook in de oliemarkten. Het nieuws dat de schalieolieproductie in de VS zijn langste tijd al weer heeft gehad werd daarbij gemakshalve genegeerd door de markten. En daarmee werd de weg omlaag opnieuw ingeslagen. En een verdere daling van de olieprijzen mag niet worden uitgesloten. De weekgrafiek in figuur 7 is daar helder over, zelfs een daling tot aan de oude neklijn van het kopschouderpatroon op US$40 kan niet worden uitgesloten. Waarschijnlijk achten wij dat niet, eerder is een daling tot aan de horizontale steun van US$53 te verwachten, maar wij sluiten verder verval niet uit. De olie-industrie is dus niet de plek om op korte termijn in te willen beleggen. In de Fund Selector werd dan ook begin vorige week de positie in een tracker op Europese energiebedrijven verkocht. De dividendrendementen van de grotere maatschappijen in de sector zijn hoog, dat is een reden om de betreffende aandelen te blijven houden, maar op veel koerswinst hoeft u op korte termijn niet te rekenen.

Goud (fig. 8)

En ook aan de rally in het goud komt binnenkort een tijdelijk einde. Afgelopen week was nog mooi, maar het tijd voor een correctie van grotere orde, waarbij de trend die in 2018 is begonnen wordt gecorrigeerd. Dat betekent een geleidelijke daling tot in de buurt van de oude weerstand van US$1.400 per troy ounce. Geen reden om goud te verkopen, want de lange termijn trend blijft onverminderd positief, wel een reden om korte termijn posities te verkopen en even aan de zijlijn te gaan staan.

Tabel 1 Resultaten vermogensbeheer Vladeracken BV *

Risico profiel	Methode	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	Jaar doel
Zeer defensief	Stamrechtportefeuilles	4,0 %	0,4 %	2,9 %	-/-10,7%	5,7 %	-/-7,4 %	9,7 %	0,0 %	4 %
Matig / fondsen	Fund Selector	6,6 %	3,6 %	-/- 1,5 %	1,1 %	5,5 %	-/-5,4 %	13,9 %	-/-2,2 %	5 %
Matig	Mix aandelen / obl.	6,5 %	-/-0,9 %	16,2 %	-/-3,4 %	10,7 %	-/-6,7 %	17,0 %	0,1 %	5 %
Normaal aandelen	PRIJS<Waarde	10,8 %	-/-16,0 %	23,2 %	0,2 %	12,5 %	-/-23,1 %	22,6 %	-/-1,1 %	8 %
Actief aandelen	Benelux Selector	15,3 %	-/-2,8 %	27,3 %	0,1 %	23,7 %	0,6 %	22,4 %	4,7 %	8 %
	Europa Selector	47,7 %	-/-4,4 %	22,9 %	4,2 %	8,2 %	-/-21,0 %	15,4 %	-/-4,3 %	8 %
Hoog risico	Jan de Ost Model **					17,2 %	7,6 %	27,1 %	4,2 %	10 %
Benchmark	AEX Index	17,2 %	5,6 %	4,1 %	9,4 %	12,7 %	-/-10,4 %	23,9 %	-/-2,5 %
	EuroStoxx 50	17,9 %	1,2 %	3,9 %	0,7 %	6,5 %	-/-14,3 %	24,8 %	-/-2,5 %

*   Het gaat hier om het netto behaalde rendement, ná alle kosten. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.

** De portefeuille, die volgens de Methode van Jan de Ost wordt belegd, is vanaf april 2016 geleidelijk opgebouwd. In dat jaar was het resultaat uiteindelijk 26,8%. Vladeracken is eind 2018 begonnen met deze methodiek onder haar vleugels toe te passen. In het overzicht van het best presterende model wordt dit model nog niet meegenomen, omdat wij eerst voldoende ervaring willen opdoen met dit voor ons meest risicovolle model.

Beleggen bij Vladeracken

Veel stormachtiger kan een jaar niet beginnen. Een prima start, even schrikken
omdat een hoge Iranese militair wordt neergeschoten, schouderophalen en dan
verder omhoog, en dan is er daar ineens een virus dat de lang verwachte
correctie eindelijk doet inzetten. En zo ontwikkelden de resultaten zich ook.
Het jaar is nog vroeg, in verschillende portefeuilles hebben wij de nodige
liquiditeiten opgebouwd, er is met name in de aandelenportefeuilles over de
hele linie zo’n 20 tot 30% cash voorhanden, dus echte problemen hebben zich nog
niet voorgedaan. De verschillen tussen de aandelenmodellen zijn dan ook klein,
alleen enkele individuele uitschieters omhoog en omlaag zorgen voor wat
onderlinge afwijkingen. Zo hebben Vivoryon en Galapagos de Benelux Selector
geholpen, terwijl SoiTec en Valeo juist de Europa Selector dwarsgezeten hebben.
Gezien de hoeveelheid liquiditeiten in met name de Europa Selector verwachten
wij dat deze verschillen in de komende maanden wel weer zullen worden
ingelopen, temeer omdat wij verwachten dat de uiteindelijke top in de markt nog
niet gezet is. Maar verder valt er niet veel te zeggen, anders dan dat de maand
januari voorbij is gevlogen en vrijwel alle portefeuilles per saldo beter zijn
blijven liggen dan de aandelenmarkten als geheel.

En ten slotte zijn er binnen de Methode De Ost enkele kleine wisselingen
uitgevoerd. Posities in Amazon en StichFix zijn uitgebreid en op Nemetscheck is
een groot deel van de winst verzilverd. Hier liep de waardering begin dit jaar
zodanig op, dat het aandeel aan de dure kant werd en dan is winst nemen een
gezonde actie.

De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 2 maart 2020.

Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke uit onze dagelijkse analyses voortvloeien, treft u aan op onze website, www.vladeracken.nl.

Reeds besproken onderwerpen:

Algemeen

– Hoe
spreken de statistieken over 2014, 2015, 2016, 2017,
2018 en voor 2019?

– Onze
macro-economische- en rentevisie
(2013, 2015)

– De Japanse
beurs

– De aandelenbeurzen in de BRIC-landen

Aandelen

–
Vastgoed: Corio, Unibail-Rodamco (incl. handelsdagboek t/m juli 2018),
Wereldhave

– Aandelen: Aalberts, Alten, Andritz, Arcadis, Avio,
BAM, Bourbon, CGG Veritas, Colruyt, Fugro, Hannover RE, Heineken (Holding),
Hermès, ING, Koninklijke Olie, MTU Aero Engine, Nokian Renkaat, Novo Nordisk, Oeneo, Philips, Prosegur, Prosegur Cash, Saipem, Samsung,
SAP, SBM Offshore, Schneider Electric, Sligro, Talanx, Unilever, Technip,
Tenaris, Vallourec, Volkswagen

– Afdekken van aandelenrisico’s m.b.v. calls, puts, short sprinters en short
trackers met een hefboom

Overige
onderwerpen

– Goud, Palladium, Platina en Zilver, de Amerikaanse Dollar, de Australische
Dollar, het Britse £, de Japanse ¥en, de Noorse kroon,
de Zwitserse Franc, de BRIC Valuta en een BRIC Valuta note, de
Russische Roebel en Alpha
creëren met valutamanagement

– Volatility,
handelssytemen, derivaten, ETF’s, Fund Selector, TCO

– TA Indicatoren zoals Woodies CCI,
Martingale, de Coppock
Indicator en het Hindenburg Omen

Obligaties

– Eurobonds, Euro Treasuries, staatsobligaties van de “PIGS”-landen,
van Italië en van Nederland

– Bedrijfsobligatiefondsen,
rentegroeifondsen en trackers
zoals Lux-O-Rent, Carmignac Global Bond, First Trust Factor
FX Fund, ING Renta Grf, JPM Global Bond Opportunitie, Lyxor SGI Double Short Bund, ProShares Ultra Short Treasury
en het Robeco
Global Dynamic Duration Fund

– Credit Linked Notes,
Floored en Reversed Floaters en Inflatielinkers en de HICP Inflatie
Index en Steepeners van Aegon,
BNG, Deutsche (Post)Bank, Ned. Waterschapsbank, NIBC, Rabobank
en RBS en Hybride en variabele renteobligaties van Linde

– High yield en bedrijfsobligaties van Altice,
Bombardier, Cirsa Gaming, Clondalkin, ConvaTec
Healthcare, FCE Bank, FGA Capital, Findus Group, Gazprom,
Gazprombank, Heidelberg Zement, ING, Servus, Stork TS, Sunrise en Volkswagen.

– Memory Coupon Notes
op Aegon, Arcelor Mittal, Philips
& Royal Dutch.

– MKB Obligaties van Air Berlin, Enterprise Holdings, German Pellets, KTG Agrar,
Praktiker, Rickmers en TRFI Funding.

– Achtergestelde en/of
perpetuele obligaties en effecten van Achmea, Aegon, ASR,
Casino Guichard, Credit Agricole, Depfa, Friesland-Campina, Fürstenberg, ING,
Rabobank, SNS Reaal, SRLev, Tennet, Tier 1, 2 of 3? en Coco’s

– Range Accrual Notes van de EIB en RBS

– Obligaties in een
wereld van stijgende rentes, Lyxor Daily Double Short Bund ETF, ProShares Ultra
Short 7 – 10 en 20 years Treasuries ETF

Wet- en regelgeving

– Cliëntclassificatie
en Vladeracken, Privacy
policy Vladeracken, Total
Cost of Ownership, SRI,
corporate Governance en Ethiek, Vladeracken
kiest voor SCOPE