Alle hoop is gevestigd op de onderhandelingen tussen China en de VS, zo lijkt het. Elke hint naar een aanstaand, positief resultaat leidt tot stijgende koersen. Maar ondertussen komen overal bedrijfscijfers over het eerste kwartaal van 2019 op tafel en daar zitten zowel mee- als tegenvallers bij. Allebei leiden tot flinke koersreacties, die in de algemene beursindices niet of nauwelijks zichtbaar zijn, omdat zij elkaar min of meer in evenwicht houden. En dat is normaal in een periode waarin zoveel resultaten bekend gemaakt worden. Ondertussen profiteert de belegger van hoge dividendinkomsten (die bijvoorbeeld in de AEX Index niet gecorrigeerd worden en daarom niet zichtbaar zijn in deze index). De vooruitzichten zijn doorgaans minder duidelijk. Bedrijven durven niet echt een uitspraak te doen over hun verwachtingen voor de rest van het jaar. Dat komt mede omdat macro-economische cijfers wijzen op een terugval in de internationale handel (logisch gezien het geblaat van president Trump), maar op een sterke terugval in de investeringen van ondernemingen. De enige reden waarom economieën nog groeien is gelegen in de toenemende bestedingen van de consument. Het dalen van werkeloosheid levert een groeiend aantal mensen op dat salarissen ontvangt en dat is terug te zien in de cijfers over consumentenbestedingen. Maar het type bedrijf dat daarvan profiteert is anders dan het soort ondernemingen dat van een groeiende investeringsniveau profiteert. En dus is een switch te zien uit meer cyclische ondernemingen naar ondernemingen, die meer van de consument afhankelijk zijn. Voeg dat bij beurzen, die al sinds begin januari van dit jaar nog geen fatsoenlijke adempauze hebben ingelast en dus in een behoorlijk overbought positie zitten en het adagium “sell in May and go away, but don’t forget to come back after September” doet zijn intrede. Op de korte termijn is er nog altijd ruimte voor (kleine) koersstijgingen maar het Momentum is uit de stijging en de markten lijken zich op te maken voor een saaie, corrigerende zomer. Wij hebben al de eerste posities verkocht, maar wij gaan er vanuit dat hier spoedig meer verkopen zullen volgen.
De Vladeracken Index en de MSCI (fig. 1)

In figuur 1 hebben wij boven elkaar de MSCI Wereld Index op weekbasis en de Vladeracken Index weergegeven. De Vladeracken Index is een gemiddelde, dat wij al jarenlang elke week berekenen. Het is een gemiddelde van het aantal aandelen in ons universum van nu 1.020 aandelen uit de hele wereld, waarvan de trend stijgende is (in onze definitie van een positieve trend). Deze index heeft de neiging om af te wijken van het koersgemiddelde van grote indices zoals de MSCI Wereld Index voorafgaande aan belangrijke keerpunten in de markt. Gezegd moet worden dat hij beter werkt op bodems dan op toppen, maar ook bij het naderen van toppen in de markt zien wij hem als een belangrijk waarschuwingsteken. De logica van deze index is gelegen in het feit dat op belangrijke keerpunten het aantal aandelen dat nog meedoet aan de oude trend (die dan dus op het punt staat om gekeerd te worden) snel kleiner wordt. De kar wordt als het ware getrokken door een steeds kleiner aantal aandelen terwijl een steeds groter aantal aandelen al aan de omgekeerde beweging is begonnen. Rechtsonder in beeld kunt u zien, dat de toppen van de Vladeracken Index al enkele maanden dalende zijn. Maar afgelopen week bereikte de index ook nog een nieuw, lager punt ten opzichte van de bodem uit maart van dit jaar. Daarmee is het ons duidelijk, dat het aantal aandelen dat nog stijgt, snel minder wordt, ook al laten indices zelf nog altijd nieuwe toppen zien. De markt wordt dunner en dat kondigt een reactie aan. Een tweede waarschuwingssignaal is gelegen in de manier waarop de koersstijging plaatsvindt. Boven in de figuur, hebben wij onder de koers van de MSCI Wereld Index een rode gebogen lijn getekend. Hij markeert het feit, dat de index weliswaar alsmaar nieuwe hoogten bereikt, maar dat het tempo waarin dat gebeurt steeds langzamer wordt. Het Momentum van de stijging neemt af. In de technische analyse worden indicatoren gebruikt om dit afnemende Momentum zichtbaar te maken, zoals de door ons veel gebruikte Moman. En die Moman divergeert inmiddels overal negatief. De conclusie: aandelenmarkten zijn niet alleen toe aan een reactie, die reactie staat voor de deur.
De Shanghai & Shenzen 300 Index op weekbasis (fig. 2)

De sterkste markten van dit voorjaar zijn de aandelenmarkten in de VS, in China en jawel, ook die in Nederland (AEX en AMX). De Shanghai & Shenzen 300 Index op weekbasis in figuur 2 bereikte een dieptepunt begin januari 2019 van 2.935 punten. Twee weken geleden bereikte deze index een hoogtepunt van 4.126, een stijging van maar liefst 40,5%. Maar afgelopen vrijdag sloot deze index op 3.913 punten, een daling van ruim 5% vanaf de top van 4.122. Het was de eerste relatief wat stevigere correctie sinds de bodem van januari 2019 werd verlaten. Alle indicatoren in de figuur geven een verkoopsignaal af voor de korte termijn en dat wordt bevestigd door de daggrafieken. Maar de daggrafieken, zo zullen wij u in het hiernavolgende laten zien, hebben een oversold positie bereikt. De daling van de afgelopen twee weken heeft ruimte gecreëerd voor een kortstondige opleving. Maar of dat zal betekenen, dat deze index door de weerstand van 4.400 (de top uit januari 2018) heen kan breken vanaf het huidige niveau wagen wij ten zeerste te betwijfelen. En dan wordt daarmee een lagere top gezet (of is al een lagere top gezet) en kan de index opnieuw richting de bodem van januari 2019 of zelfs tot daaronder terugzakken. Hoe sterk de beurzen in China ook geweest mogen zijn afgelopen maanden, het risico op een stevige daling deze zomer is levensgroot.
De S&P 500 Index op dagbasis (fig. 3)

Dat er nog wel wat ruimte voor een (beperkte) stijging op de korte termijn bestaat is te zien in figuur 3. Onderin ziet u de Moman voor de S&P 500 Index op dagbasis. Die is onder de nullijn gezakt. En de MACD is vrijdag weer gaan stijgen. Op korte termijn kan daarmee niet gezegd worden dat de S&P 500 Index in overbought terrein zit. In tegendeel, het feit dat deze indicatoren onder de nullijn liggen betekent dat er ruimte genoeg is voor een korte termijn stijging. Maar in het bovenste deel van de grafiek, waar u de daggrafiek van de S&P 500 Index ziet, hebben wij ook een stel zogenoemde “Speed- and resistance”-lijnen getekend (in rood). Deze lijnen worden berekend op basis van Fibonacci-verhoudingen. Een stijgende trend heeft de neiging om vaart te verliezen en daarbij terug te vallen op steeds minder sterk oplopende trendlijnen. Waar de S&P 500 Index afgelopen week een “All-Time High” bereikte, heeft deze index op het zelfde moment moeite om boven de tweede rode oplopende trendlijn te blijven. De negatieve divergentie, die in de Moman te zien is (gemarkeerd door de dalende zwarte lijnen) wijst er op, dat de S&P 500 Index rijp is om de volgende oplopende trendlijn onder de koers op te gaan zoeken. De Moman zegt daarmee dat de koers op korte termijn best weer wat kan oplopen langs de huidige rode trendlijn, maar dat het doel van de beweging een daling tot op de volgende trendlijn is. Die lijn stijgt, dus het doel moet bepaald worden aan de hand van de steunniveau’s die nu nog boven deze trendlijn liggen. En dat zijn het MA50 en (belangrijker) de steun op 2.780, het laatste voorgaande bodempunt dat nog boven de volgende oplopende trendlijn ligt.
De DAX Index op dagbasis (fig. 4)

In figuur 4 laten wij u nog een daggrafiek zien, ditmaal die van de Duitse DAX Index. Deze index bleef lange tijd achter bij veel andere beurzen, maar de DAX heeft in april een inhaalslag gemaakt. Waar andere indices afgelopen week een redelijk tikje uitgedeeld kregen, is de koers van deze index gewoon blijven stijgen. Maar ook hier is de negatieve divergentie in de Moman goed zichtbaar. En bovendien loopt de beweeglijkheid (volatiliteit) van de index terug getuige de naar elkaar toelopende groene lijnen in de grafiek (Bollinger Bands). Ook hier is ruimte voor een kortstondige opleving in de indicatoren en dus een vervolg van de langzaam oplopende trend, maar veel zal die stijging niet om het lijf hebben.
Conclusie
En dan moeten wij ook nog constateren dat het begin mei is. En de maand mei is een notoir goede maand om winst te nemen en te verkopen. “Sell in May and go away”, luidt een oude beurswijsheid. De indicatoren vertellen u, dat de kansen dat deze wijsheid dit jaar bewaarheid wordt groot zijn. Natuurlijk, het is ook het dividendseizoen en dividenden worden, direct na de uitkering, vaak weer ingelopen. Op korte termijn mag daarom best wat geduld betracht worden. Maar verder is het tijd om aandelen te verkopen en niet om aandelen te kopen.
De rente in €-gebied (fig. 5)

Wij gebruikten de Technische Belegger over het algemeen voor een analyse van de wat langere termijn (minstens een maand verder) en tonen u daarom meestal weekgrafieken van de rente. Maar afgelopen maand heeft zich een belangrijke kentering voorgedaan die op de daggrafiek in figuur 5 erg goed te zien is. De lange rente is dit jaar fors gedaald. De 10-jaars rente daalde van 0,38% begin januari naar een bodem van 0,03% eind maart. Maar in april is de rente weer stevig opgelopen tot 0,19% afgelopen maand. Dat zijn in absolute zin natuurlijk geen grote verschillen, maar in de grafiek ziet u hoe sterk die stijging in relatieve zin is geweest. De grafiek is logaritmisch getekend en toont daardoor een flinke “spike” naar beneden gevolgd door een bijna net zo groot herstel in april. En die bodem ligt dichtbij de bodem uit 2016. Tussen 0,16% en 0,21% is nu een “trading range” ontstaan en de indicator onderin de figuur wijst eerder op een mogelijke uitbraak omlaag dan een uitbraak omhoog. Maar het gaat hier om een daggrafiek. Als de rente nog een week of twee in deze range blijft hangen, dan ontstaat er vanzelf ruimte voor een volgende sprong omhoog. En wij verwachten dit laatste scenario, een scenario waarop de aandelenmarkten nog helemaal niet gereageerd of geanticipeerd hebben!
De US$ en de € (fig. 6)

En weer is de oplopende trendlijn opgezocht, die in de periode 2015 – 2017 als steun gold en sindsdien als weerstand tot op heden onneembaar is gebleken. Wat niet is kan natuurlijk nog komen, maar voorlopig is ook deze poging om de weerstand op 89 – 90 te slechten op niets uitgelopen. De $ is opnieuw een reactie omlaag begonnen en het wachten is wederom op de vraag of de trend nu wel of niet gekeerd gaat worden ten gunste van de €. Wij wagen ons niet aan een voorspelling, maar hebben ook geen reden om onze eerdere verwachtingen, een uiteindelijk sterkere € en dus een daling in figuur 6 van de $ richting 86 of zelfs de oplopende trendlijn die nu op 82 ligt, aan te passen. Maar posities innemen in de $, of in de €, daar is het nog altijd veel te vroeg voor.
De prijs van een vat Brentolie (fig. 7)

Grondstofprijzen zijn in de afgelopen maand over een breed front gedaald en de olieprijzen zijn daarin geen uitzondering geweest. Op korte termijn is het beeld wat “oversold”, maar het is goed denkbaar, dat de prijs van een vat Brentolie onderweg is naar de steunlijn die eerder dit jaar de bovenkant van een kopschouderbodem vormde (zie de weekgrafiek in figuur 7). Zo’n pullback is een normale zaak, maar betekent wel, dat de olieprijzen deze zomer weinig steun aan de aandelenmarkten zullen bieden.
Goud (fig. 8)

De prijzen van edelmetalen, zoals goud en zilver, maar ook platina, palladium en ga zo maar verder zijn al langer aan het dalen. Maar hier is het beeld per saldo helemaal niet zo slecht. Hooguit kan gezegd worden dat het geduld van beleggers op de proef gesteld wordt. Maar het hele patroon dat u in figuur 8 ziet en dat wij u al veel vaker getoond hebben is eigenlijk uitstekend. Opnieuw is de koers van een troy ounce goud aan het dalen, maar nog altijd gebeurt dat binnen een veel groter, lange termijn bodempatroon. Steun ligt er rond US$ 1.237, de te nemen grens is die van US$ 1.360 aan de bovenkant. En daarbinnen is het in feite een kwestie van geduld houden.
Tabel 1 Resultaten vermogensbeheer Vladeracken BV *
| Risico profiel |
Methode |
2013 |
2014 |
2015 |
2016 |
2017
|
2018 |
2019 t/m 3/5 |
Jaar doel |
| Zeer defensief |
Stamrechtportefeuilles |
4,0 % |
0,4 % |
2,9 % |
-/- 10,7 % |
5,7 % |
-/-7,4 % |
8,3 % |
4 % |
| Matig / fondsen |
Fund Selector |
6,6 % |
3,6 % |
-/- 1,5 % |
1,1 % |
5,5 % |
-/-5,4 % |
7,9 % |
5 % |
| Matig |
Mix aandelen / obl. |
6,5 % |
-/- 0,9 % |
16,2 % |
-/- 3,4 % |
10,7 % |
-/-6,7 % |
11,3 % |
5 % |
| Normaal aandelen |
PRIJS<Waarde |
10,8 % |
-/-16,0 % |
23,2 % |
0,2 % |
12,5 % |
-/-23,1 % |
25,7 % |
8 % |
| Actief aandelen |
Benelux Selector |
15,3 % |
-/- 2,8 % |
27,3 % |
0,1 % |
23,7 % |
0,6 % |
15,7 % |
8 % |
| |
Europa Selector |
47,7 % |
-/- 4,4 % |
22,9 % |
4,2 % |
8,2 % |
-/-21,0 % |
17,0 % |
8 % |
| Hoog risico |
Jan de Ost Model ** |
|
|
|
|
17,2 % |
7,6 % |
39,5 % |
10 % |
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Benchmark |
AEX Index |
17,2 % |
5,6 % |
4,1 % |
9,4 % |
12,7 % |
-/-10,4 % |
16,6 % |
|
| |
EuroStoxx 50 |
17,9 % |
1,2 % |
3,9 % |
0,7 % |
6,5 % |
-/-14,3 % |
16,7 % |
|
* Het gaat hier om het netto behaalde rendement, ná alle kosten. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.
** De portefeuille, die volgens de Methode van Jan de Ost wordt belegd, is vanaf april 2016 geleidelijk opgebouwd. In dat jaar was het resultaat uiteindelijk 28,2%. Vladeracken is eind 2018 begonnen met deze methodiek onder haar vleugels toe te passen en publiceert met ingang van deze editie de resultaten in bovenstaande tabel, doch nog als een zeer risicovolle methode. In het overzicht van het best presterende model wordt dit model nog niet meegenomen, omdat wij eerst voldoende ervaring willen opdoen.
Beleggen bij Vladeracken
Opnieuw hebben wij een prachtige maand af kunnen sluiten. De aandelen die wij in portefeuille houden hebben voor de vierde maand op rij vooraan gelopen. Met name onze fundamentele portefeuilles (de Prijs<Waarde, maar ook de portefeuille volgens de methode De Ost) hebben goed gescoord, maar ook veel beter dan de meeste algemene indices. Ditmaal kwamen veel bedrijfscijfers in onze fundamentele portefeuille binnen op beter dan door de markt verwachte niveau’s. Meevallers waren er bij Arcadis, BAM, Hermès en SAP met forse koerssprongen tot gevolg. Nu de jaarrapporten weer beschikbaar zijn maken wij ons op voor een nieuwe evaluatie van de waarderingen en zullen wij bezien of er her en der verkocht moet worden. Ondertussen hebben wij in de Selector portefeuilles al een begin gemaakt met de verkoop van aandelen. Minder presterende fondsen worden verkocht (zoals vorige week nog het Franse Ipsen in de Europa Selector), evenals risicovolle posities (zoals de tracker op de EuroStoxx 50 index die een hefboom van 2 kent en die al eerder met een flinke winst verkocht werd). Maar het moment nadert ook om relatief succesvolle posities terug te brengen door gedeeltelijke verkoop, of door het schrijven van call opties. Dat laatste levert extra inkomsten op, die een eventuele koersval zullen dempen, terwijl aandelen vanzelf verkocht zullen worden als zij nog verder in koers oplopen doordat dan deze call-rechten zullen worden uitgeoefend. Kortom, wij gaan er vanuit dat de komende dagen en weken wat gas terug genomen zal worden in de portefeuilles van onze klanten.
De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 3 juni 2019.
Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke uit onze dagelijkse analyses voortvloeien, treft u aan op onze website, www.vladeracken.nl.
Blog, Twitter, Linked-In, Alex & IEX
Op de website van Vladeracken kunt u in onze “Publicaties” artikelen vinden over de effecten waarin wij al dan niet beleggen alsmede een wekelijkse update van onze beleggingsvisie. Deze artikelen hebben wij tevens gekoppeld aan een Twitter-, en zakelijk Facebook-account en het Linked-In-netwerk. Wie zich aanmeldt als volger (Twitter) of wie zich in het Linked-In-netwerk opgeeft als contact van G.K. van Dommelen, wordt vervolgens doorlopend van nieuwe publicaties op de hoogte gebracht. Daarnaast verschijnen sommige artikelen ook op de website van Alex Beleggen (alleen leesbaar voor klanten van Alex) en op IEX.nl.
|
Reeds besproken onderwerpen:
Algemeen |
Obligaties |
| – Hoe spreken de statistieken over 2014, 2015, 2016, 2017 en voor 2018? |
Eurobonds, Euro Treasuries, staatsobligaties van de “PIGS”-landen, van Italië en van Nederland |
| – Onze macro-economische- en rentevisie (2013, 2015) |
Bedrijfsobligatiefondsen, rentegroeifondsen en trackers zoals Lux-O-Rent, Carmignac Global Bond, ING Renta Grf, JPM Global Bond Opportunitie, Lyxor SGI Double Short Bund en ProShares Ultra Short Treasury |
| – De Japanse beurs
De aandelenbeurzen in de BRIC-landen
|
Credit Linked Notes en Floored en Reversed Floaters en Inflatielinkers en de HICP Inflatie Index en Steepeners van Aegon, BNG, Deutsche (Post)Bank, Ned. Waterschapsbank, NIBC, Rabobank en RBS en Hybride en variabele renteobligaties van Linde |
| Aandelen |
|
| Vastgoed: Corio, Unibail-Rodamco (incl. handelsdagboek t/m juli 2018), Wereldhave |
High yield obligaties van Altice, Bombardier, Cirsa Gaming, Clondalkin, ConvaTec Healthcare, FCE Bank, FGA Capital, Findus Group, Gazprom, Gazprombank, Heidelberg Zement, ING, Servus, Stork TS en Sunrise en Volkswagen |
| – Aandelen: Aalberts, Alten, Andritz, Arcadis, BAM, Bourbon, CGG Veritas, Colruyt, Fugro, Hannover RE, Heineken (Holding), Hermès, Imtech, ING, Koninklijke Olie, MTU Aero Engine, Nokian Renkaat, Philips, Prosegur, Prosegur Cash, Saipem, Samsung, SAP, SBM Offshore, Schneider Electric, Sligro, Talanx, Unilever, Technip, Tenaris, Vallourec, Volkswagen |
Memory Coupon Notes op Arcelor Mittal, Philips & Royal Dutch |
| Afdekken van aandelenrisico’s m.b.v. calls, puts, short sprinters en short trackers met een hefboom |
MKB Obligaties van Air Berlin, Enterprise Holdings, German Pellets, KTG Agrar, Praktiker, Rickmers en TRFI Funding |
| Overige onderwerpen |
Achtergestelde en/of perpetuele obligaties en effecten van Achmea, Aegon, ASR, Casino Guichard, Credit Agricole, Depfa, FrieslandCampina, Fürstenberg, ING, Rabobank, SNS Reaal, SRLev en Tennet, Tier 1,2 of 3? en Coco’s |
| – Goud, Palladium, Platina en Zilver, de Amerikaanse Dollar, de Australische Dollar, het Britse £, de Japanse ¥en, de Noorse kroon, de Zwitserse Franc, de BRIC Valuta en een BRIC Valuta note, de Russische Roebel en Alpha creëren met valutamanagement |
Range Accrual Notes van de EIB en RBS |
| Volatility, handelssystemen, derivaten, ETF’s, Fundselector, TCO |
Obligaties in een wereld van stijgende rentes, Lyxor Daily Double Short Bund ETF, ProShares Ultra Short 7 – 10 en 20 years Treasuries ETF |
| TA indicatoren zoals Woodies CCI, Martingale, de Coppock Indicator en het Hindenburg Omen |
Wet- en regelgeving
– Privacy policy Vladeracken, Total Cost of Ownership
|
|
|
Den Haag, 3 mei 2019
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer
Disclaimer
De auteur is verantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Vladeracken BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie conform bovenstaande ideeën belegt of wenst te beleggen doet dat voor eigen rekening en risico. In dit kader wijzen de auteur en Vladeracken BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand.