Tag Archief van: Rente

U bevindt zich hier: / Rente

Berichten

De Technische Belegger Jaargang 29 • Nr 12 • 11 december 2023

/in , , /door

Een week later dan wij eerder hadden aangekondigd verschijnt vandaag alsnog de laatste editie van De Technische Belegger van 2023. Maar of deze editie u veel helderheid zal brengen is zeer de vraag. Want het dilemma waarmee wij al heel 2023 hebben gezeten is hooguit een klein beetje in tijd verschoven, maar zeker niet verdwenen.

Het thema van 2023 kan rustig de “renteverwachting van de markt” worden genoemd. Waar centrale banken in het Westen de rente voortdurend bleven verhogen, gingen markten al snel uit van een naderend einde van deze cyclus van verhogingen. Als kapitaalmarkten verwachten, dat de centrale banken de rente binnen afzienbare tijd weer zullen gaan verlagen, dan worden langlopende obligaties weer gekocht en daalt dus de lange rente, daarmee vooruitlopend op de aanstaande verlagingen. Als die dan niet komen kan dat tot schrikreacties leiden., maar kan dat ook slechts tot uitstelgedrag leiden. En dat laatste is gebeurd. Telkens wanneer in de voorbije maanden de korte rente verder werd verhoogd, steeg de lange rente kortstondig, om vervolgens toch weer wat terug te zakken. Immers, “de rente was weliswaar iets meer verhoogd dan verwacht, maar dat nam niet weg, dat de rente daarna toch weer snel verlaagd zou worden”. Maar in november draaide de obligatiemarkt. De rente werd stabiel gehouden en meer en meer signalen begonnen erop te wijzen, dat de economische activiteit in de VS aan het afnemen is. Met name de arbeidsmarkt in de VS vertoont duidelijk tekenen van verslechtering. China en Duitsland helpen ondertussen niet en ook in andere Westerse landen begint de werkeloosheid voorzichtig op te lopen. Bovendien is de inflatie verder gedaald. Dit laatste was een logisch gevolg van het feit dat inflatiecijfers altijd relatief zijn ten opzichte van 12 maanden geleden. Als prijzen niet langer stijgen na een flinke voorafgaande stijging, dan daalt de inflatie tot 0%. Daarmee is het leven niet weer goedkoper geworden, maar stijgen prijzen gewoon even niet.

Economische cijfers wijzen er op, dat het economische klimaat verslechtert. Een recessie is daarmee nog steeds een heel reële optie. Dat zou moeten betekenen, dat het bij veel bedrijven slechter gaat. Maar de 3de kwartaalcijfers van vooral veel grote Westerse ondernemingen waren prima en over de hele linie meevallend. En daarmee werd het licht voor veel beleggers weer op groen gezet en stegen beurzen over een breed front.

Maar dat er onderliggend grote verschillen zijn mag blijken uit het volgende voorbeeld. Waar de AEX Index tot afgelopen vrijdag met 13,5*% steeg, is dit jaar de Amsterdamse Midkap Index juist met 5,7% gedaald en is de Amsterdamse All Share Index slechts met 1,1% gestegen! De conclusie hieruit is, dat de spoeling heel erg dun is.

De winnaars van dit jaar zijn alleen maar duurder geworden. BE Semiconductors (opnieuw bij wijze van voorbeeld) handelde vrijdag jongstleden op een koerswinstverhouding van 39,9 voor 2024 en 26,6 voor de geschatte winst voor 2025. Voor een verhoudingsgewijs cyclische onderneming zijn dat hoge cijfers. Daarmee is niet gezegd dat die koerswinstverhouding niet eerst gewoon nog naar 60 kan voordat hier een forse correctie in gaat plaatsvinden, maar het betekent wel, dat de beurs weer eens bezig is met een spelletje Russisch Roulette.

Toch verdient dit alles een kanttekening, die wij twee weken geleden optekenden bij een gezaghebbende Amerikaanse analist. Zijn verhaal was erg technisch, maar kwam er op neer, dat de FED in de VS en in haar kielzog de ECB in Europa na 2008 het rentewapen (de korte rente wel te verstaan) volledig van karakter hebben gewijzigd, door van alle grote commerciële banken te eisen, dat de eigen reserves flink werden verhoogd. Tot dan toe, waren algemene banken verplicht om ongeveer 10% van hun kapitaal bij de eigen centrale bank aan te houden. Als een bank daar op enige dag niet aan kon voldoen, moest die bank dat geld lenen bij de eigen centrale bank. Een andere bank die iets teveel reserve die dag had, kon dat geld juist aan die centrale bank uitlenen, waarna dit geld weer gebruikt kon worden om de tekorten van andere banken aan te vullen. De centrale Bank betaalde en kreeg rente en waarmee het spel een soort “zero-sum gain” bleef voor het systeem als geheel. Hoe groter de onbalans, des te hoger de rentetarieven werden. De korte rente had daarmee een marktbasis, een relatie met de onderliggende economische omstandigheden. Maar toen de centrale banken begonnen te eisen dat de algemene banken grotere reserves zouden aanhouden op de eigen balans, had iedereen ineens veel te veel geld over en waren er daarmee geen partijen meer die geld behoefden te lenen. Immers, als de reserve de ene dag 30% is en de andere dag 25%, dan is er geen enkele reden om geld te lenen om weer op die 30% te komen want de eis is slechts het minimum van 10%. De marktwerking achter de korte rente valt daarmee weg en het tarief wordt vervolgens slechts een politieke speelbal.

Maar dat is wel een heel belangrijke politieke speelbal. Want nu konden centrale banken de rente in feite kunstmatig laag houden, zonder bang te hoeven zijn voor marktgedreven oprispingen. En wat wilde het toeval? De politiek had een energietransitie bedacht. Een transitie die geweldige investeringen nodig had, die niemand kon betalen, tenzij de kostprijs van geld tot nul werd teruggebracht. En zo geschiedde. Wat politici daarbij vergaten, is dat centrale banken weinig of geen invloed hebben op inflatie, maar daar wel op moeten reageren. Als dan de inflatie flink oploopt moeten centrale banken wel met een renteverhoging komen en dan zijn de rapen gaar.

Dat dit inderdaad grote gevolgen heeft mag, aldus de analist, worden afgeleid uit het feit, dat in het afgelopen jaar, nu de korte en daarom ook de lange rente fors zijn gestegen, een enorm aantal grote projecten, die werden opgetuigd om de energietransitie voor elkaar te krijgen, is afgeblazen. Het gaat hierbij om vele honderden miljarden aan aangekondigde investeringen. Het is simpelweg niet meer rendabel om een windmolenpark of een zonnepark aan te leggen.

De conclusie die hij hieruit trok, was dat centrale banken in het Westen de rente op enig moment opnieuw zullen laten zakken en dat als zij hieraan beginnen, de daling snel zal zijn en in een constant tempo. Als markten daar lucht van krijgen, dan is een snelle rentedaling aan de lange kant heel goed denkbaar. Dat die daling niet houdbaar is, en al snel weer tot even zo grote rentestijgingen zal leiden, is op zo’n moment niet relevant. “Wie dan komt die dan ziet” luidt het adagio in financiële markten vaak.

Alles gaat dan afhangen van de ontwikkeling van prijzen op de markten voor grondstoffen (metalen, olie, voeding etc.). en die zullen snel weer oplopen, zodra de rente gaat zakken, omdat de economische activiteit die dan weer
wordt aangewakkerd de vraag naar dit soort grondstoffen snel zal doen stijgen, met een heropleving van inflatie tot gevolg. Het duidt op een langjarige periode van heel onrustige financiële markten.

De rente in de VS en in Europa (figuur 1a)


Figuur 1a Bund Future en 10 Year Treasury Index, weekgrafiek

In figuur 1a is de rentedaling in november goed te zien Beide koersgrafieken (Bund Future bovenin en 10 Year Treasury Index onderin) zijn koersindices. Als de rente daalt, lopen de koersen van obligaties en dus ook deze indices op. In allebei de gevallen is de meest recente dalende trendlijn gebroken. Maar van een typisch bodemproces is geen sprake. In beide gevallen is de voorgaande top niet eens bereikt, laat staan gebroken. De huidige rally heeft nog wat ruimte over, hij zou tot aan de aangegeven grenzen van respectievelijk 141 en 117 kunnen doorgaan. Mochten de koersen in figuur 1a dat bereiken en daarna nog een correctie omlaag doormaken, dan kan zich een bodempatroon ontwikkelen. Maar draaien beide indices eerder weer omlaag, dan ontstaat een groot risico, dat de meest recente bodems niet alleen weer worden opgezocht, maar zelfs worden doorbroken. De conclusie uit figuur 1a is in feite, dat de kapitaalmarkt mogelijk onderweg is om een bodempatroon neer te zetten, maar dat het ook veel te vroeg is om victorie te kraaien.

De Yield curve in Europa (figuur 1b)


Figuur 1b Yield curve in Europa

Een bijkomend probleem, dat zich al gedurende heel 2023 heeft gemanifesteerd, is de yield curve (rentestructuur). De korte rente is onder normale omstandigheden lager dan de lange rente omdat rente ook een risicovergoeding is en een langere looptijd dus een hogere vergoeding eist. In figuur 1b ziet u dat hier de lange rente juist lager is dan de korte rente. Dat betekent een negatieve yield curve in plaats van een normale yield curve. Banken leven van het verschil tussen de korte en de lange rente. Met het weer dalen van de lange rente is hun marge kleiner aan het worden. U ziet dat terug in het feit dat uw spaarvergoeding oploopt terwijl hypotheektarieven juist dalen. Het effect daarvan is een terugval in de mate waarin banken bereid zijn om kredieten te verstrekken voor het financieren van allerhande investeringen. Ook hier betekent dit een probleem voor grote projecten zoals de energietransitie. Al vanaf begin 2023 is te zien dat de markt voor nieuw bankkrediet volledig is ingezakt. In 2024 gaat de stroom herfinancieringen van bedrijven, die enkele jaren geleden nog geprofiteerd hebben van de lage rente door bijvoorbeeld met veel krediet grote acquisities te doen, op gang komen. Deze oplopende vraag naar vervangend krediet neemt dan in 2025 snel toe om in 2026 te pieken. Als in die periode de rente niet weer stevig is gezakt gaan er veel grote ondernemingen diep in de problemen komen. Ook het weer opstarten van geplande transitieprojecten kan pas als de rente weer gaat zakken. De structuur van de yield curve zegt in feite dat het gevaar van een diepe recessie nog lang niet is geweken. Dit zijn extra argumenten voor de FED en de ECB om de korte rente komende maanden toch weer snel te doen dalen, juist om de herfinanciering meer behapbaar te maken en een recessie te voorkomen.

Het probleem is echter dat dan ook het kopen van aandelen en andere bezittingen weer goedkoper wordt met een terugkeer van financiële en andere inflatie tot gevolg. Zie hier de schaar waarmee beleggers zich de komende paar jaar geconfronteerd zullen zien worden.

Nasdaq 100 Index op weekbasis (figuur 2)


Figuur 2 Nasdaq 100 Index, weekgrafiek

De volgende vraag is dan wat deze rentebewegingen allemaal voor effect sorteren op beurzen. We beginnen daarom met de meest rentegevoelige grote index in de VS, de Nasdaq 100, die u in figuur 2 ziet weergegeven. De index is keurig uitgebroken uit een dalend correctiekanaal, maar het stijgingstempo neemt inmiddels af. Het beeld oogt wat overbought, maar er is nog ruimte voor een stijging tot de laatste grote top van 16.750. Het momentum onderin de figuur daalt al en ook de Stochastics ziet er toppend uit, dus voor hetzelfde geld is de stijging al bijna afgelopen. Toch achten wij het nog het meest waarschijnlijke dat de rally doorzet tot aan de top van eind 2021, mede omdat ook de rentedaling uit figuur 1a nog enige ruimte lijkt te hebben. Hier lijkt het feest dus nog niet voorbij.

Best presterende Vladeracken-model van Today’s in 2023:
Today’s Prijs<Waarde Methodiek…………………………13,4 %
Best presterende model van Today’s in 2023:
Today’s Global ESG Sustainable Equity……………….23,3 %

S&P 500 Index op dagbasis (figuur 3)


Figuur 3 S&P 500 Index, daggrafiek

De veel bredere S&P 500 Index heeft de top uit juli van dit jaar inmiddels bereikt (waar de Nasdaq 100 die top al doorschreden heeft). Maar de indicatoren onderin de figuur divergeren allemaal negatief. Kennelijk is er onvoldoende kracht om nu al door deze top heen omhoog te breken. Figuur 3 schreeuwt om een kortstondige adempauze. Dat hoeft niet veel om het lijf te hebben, een of twee weken rust is alles dat nodig is, maar voor hetzelfde geld zakt de markt weer verder terug. Gelet op onze korte en lange termijn renteverwachting moet hier op korte termijn een wat rustigere correctie met een poging tot uitbraak omhoog daarna worden verwacht.

De Russell 2000 Index op weekbasis (figuur 4)


Figuur 4 Russell 2000 Index, weekgrafiek

Eigenlijk is wat er in figuur 4 te zien is vele malen belangrijker. Ook de Russell 2000 liet een mooi herstel zien afgelopen maand, maar hier is de index nog altijd pas halverwege een zijwaarts patroon, dat al een paar jaar in ontwikkeling is. Voor een nieuwe gezonde bullmarkt, is een doorbraak omhoog door de weerstand van 2.020 punten nodig. Deze index vertegenwoordigt een veel groter aantal ondernemingen en laat zien dat onderliggend de spoeling veel dunner is dan meer beperkte en grotere indices als de Nasdaq 100 en de S&P 500 laten zien. Want deze index bevestigt nog steeds niet het optimisme dat u in de grootste Tech-ondernemingen heeft gezien. De rally in figuur 4 hoeft niet over te zijn en een uitbraak omhoog door de genoemde grens is nog steeds goed mogelijk, maar de lange termijn trend voor aandelen blijft onduidelijk zolang deze index niet uit het getekende kanaal omhoog kan breken.

De AEX Index op dagbasis (figuur 5)


Figuur 5 AEX Index, daggrafiek

In figuur 5 is de daggrafiek van de AEX Index te zien. Ook hier is een mooie rally te zien geweest in november, maar ook hier begint de motor te haperen. Indicatoren draaien omlaag en divergeren negatief. Dat is in de meeste gevallen op de weekgrafieken nog niet het geval, dus veel hoeft dit nu nog niet te betekenen, maar dat er een kentering aanstaande is, lijkt wel duidelijk. Net als bij figuur 3 is ook hier een rust periode van een paar weken goed mogelijk en gezond. Maar van echte weerstand is pas sprake bij een koers rond 805. Deze rally heeft dus nog wel wat laken voor de schaar en wij gaan er dan ook vanuit, dat de laatste paar weken van 2023 niet veel negatieve verrassingen meer in petto hebben.

De US$ en de € (figuur 6)


Figuur 6 US$ versus €, weekgrafiek

Afgelopen maand liet voor de $ een kentering zien. Nog is het te vroeg om aan een echte trendverandering te denken, maar de draai omhoog kwam wel op een in technische zin mooi niveau en met aardig wat kracht. De steun van 0,91 is sterk. En als de $ nu weer kan opveren tot aan 0,95, dan krijgt het patroon meer en meer het karakter van een bodem. Een doorbraak daarna tot boven 0,95 brengt de oude top van 1,05 weer in beeld. De komende weken worden daarmee voor de ontwikkeling van de $ belangrijk. Maar tussen 0,91 en 0,95 moet u gewoon de markt zijn werk laten doen en zelf als belegger aan de zijlijn blijven afwachten.

Brentolie in US$ per vat (figuur 7)


Figuur 7 Brentolie in US$ per vat, weekgrafiek

Saoedi Arabië kan niet echt tevreden geweest zijn over de voorbije maand. Want de olieprijzen hebben een flinke tik omlaag doorgemaakt. En het einde van deze daling lijkt nog niet in zicht. Brentolie kan nog naar US$75, maar als die steun het niet houdt, dan is zelfs US$63 per vat nog denkbaar. Het zal allemaal af gaan hangen van de vraag hoe koud de winter wordt in Europa en de VS en hoe diep een recessie in de VS uiteindelijk wordt. Dat China ondertussen maar niet uit haar eigen problemen kan komen helpt ook niet echt. Nog slechter ziet de grafiek in de onderste helft van figuur 7 eruit, de koersgrafiek van de OPEC Olie Index. Daar is een daling van de olieprijzen tot ca US$63 per vat zelfs erg waarschijnlijk.

Het Goud (figuur 8)


Figuur 8 Goud in US$ per troy ounce, weekgrafiek

In $’s heeft goud afgelopen maand gepoogd om de “All-time high” van US$2.075 per troy ounce te doorbreken, maar de doorbraak werd weer snel ongedaan gemaakt. Dat is gevaarlijk. Valse uitbraken hebben vaak de neiging om snel om te slaan in een scherpe tegenovergestelde beweging, dus in dit geval een flinke koersdaling. Maar in € Is er nog erg weinig aan de hand. Hier werd ook de “All-time-high” geraakt en is de reactie omlaag van de afgelopen week niets anders dan een rustpauze. “The jury is still out” zouden de Engelsen zeggen. De koers van goud zit in een up-trend en de kans dat we naar nieuwe, hogere regionen gaan opstomen is zowel in $’s als in € nog steeds heel groot.

Beleggen en de Vladeracken Methodiek

Afgelopen maand was een prima maand voor de meeste portefeuilles van onze klanten. De defensieve portefeuilles, waar ook grotere obligatieposities in worden aangehouden, lijken op weg om hun doelstelling van 4% netto rendement per jaar te gaan overschrijden. Ook onze neutrale portefeuilles zijn hard op weg om dit voor elkaar te krijgen en dat in een per saldo buitengewoon moeilijk beleggingsjaar. De Prijs<Waarde Methodiek presteert ronduit prima en de ESG-portefeuille gaat zelfs een erg sterk jaar tegemoet met een forse out-performance van vrijwel elke index die men kan vinden. Ronduit teleurstellend zijn onze actieve Selector modellen, de Benelux Selector en de Europa Selector. Dit type Momentum-model heeft een brede trending markt nodig om uit de verf te komen. Trends waren er in 2023 wel, maar van breedte was geen sprake. En dus valt de activiteit binnen dit type modellen tot een laag pitje terug en wordt er niets verdiend of zelfs geld verloren. Over de brede linie blijven wij daarmee dit jaar in de hier besproken modellen achter bij grote indices (met uitzondering uiteraard van het ESG-model en de Prijs<Waarde Methode), zoals de AEX Index en de MSCI Wereld Index. Maar vrijwel alle portefeuilles lijken 2023 af te gaan sluiten met een positief netto rendement.

Tabel 1 Resultaten Today’s-modellen (Vladeracken) *

Risico profiel Methode 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 tm 8/12 Jaar doel
Zeer defensief Pensioenportefeuilles -/-10,7% 5,7% -/-7,4% 9,7% -/-0,2% 4,5% -/-9,8% 3,7% 4 %
Matig / fondsen Fund Selector 1,1% 5,5% -/-5,4% 13,9% -/-7,2% 11,5% -/-11,0% 4,9% 5 %
Matig Mix aandelen / obl. -/-3,4 % 10,7% -/-6,7% 17,0% 0,0% 10,3% -/-13,3% 5,2% 5 %
Normaal aandelen Prijs<Waarde 0,2% 12,5% -/-23,1% 22,6% -/-3,3% 35,4% -/-13,0% 13,3% 8 %
Actief aandelen Benelux Selector 0,1% 23,7% 0,6% 22,4% 5,8% 11,2% -/-8,2% 1,3% 8 %
Europa Selector 4,2% 8,2% -/-21,0% 15,4% 15,2% 5,9% -/-1,3% -/-10,9% 8 %
Today’s ESG Sustainable Equities -/-2,9% 35,6% 10,6% 27,4% -/-19,7% 23,3% 8 %
Benchmark AEX Index 9,4% 12,7% -/-10,4% 23,9% 3,3% 27,8% -/-13,7% 13,5%
EuroStoxx 50 0,7% 6,5% -/-14,3% 24,8% -/-5,1% 21,0% -/-11,7% 19,2%

* Het gaat hier om het netto behaalde rendement, ná alle kosten. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.

De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 8 januari 2024.

Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke uit onze dagelijkse analyses voortvloeien, treft u aan op onze websites, www.vladeracken.nl & www.todaysgroup.nl.

Blog, Twitter & Linked-In
Op de website www.vladeracken.nl en sinds november 2020 ook op www.todaysgroup.nl kunt u onder “Onze Research” artikelen vinden over de effecten waarin wij al dan niet beleggen evenals een wekelijkse update van onze beleggingsvisie. Wie zich in het Linked-In-netwerk opgeeft als contact van G.K. van Dommelen, wordt vervolgens doorlopend van nieuwe publicaties op de hoogte gebracht.

Reeds besproken onderwerpen:

Algemeen

– Onze ESG-politiek

– Hoe spreken de statistieken over 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 en voor 2020?

– Onze macro-economische- en rentevisie

– De Japanse beurs

– De aandelenbeurzen in de BRIC-landen

Aandelen

– Vastgoed: Corio, Meerdervoort Amaliawolde, Unibail-Rodamco, Wereldhave

– Aandelen: Aalberts, AB Inbev, Alten, Andritz, Aquafil, Arcadis, Atos, Avio, Azimut, BAM, Bourbon, CGG Veritas, Colruyt, Falck Renewables, Fugro, Hannover RE, Heineken (Holding), Hermès, ING, Koninklijke Olie, MTU Aero Engine, Nokian Renkaat, Novo Nordisk, Oeneo, Philips, Prosegur, Prosegur Cash, Saipem, Samsung, SAP, SBM Offshore, Schneider Electric, Sligro, Talanx, Unilever, Technip, Tenaris, Vallourec, Volkswagen

– Afdekken van aandelenrisico’s m.b.v. calls, puts, short sprinters en short trackers met een hefboom

Overige onderwerpen

– Goud, Palladium, Platina en Zilver, de Amerikaanse Dollar, de Australische Dollar, het Britse £, de Japanse ¥en, de Noorse kroon, de Zwitserse Franc, de BRIC Valuta en een BRIC Valuta note, de Russische Roebel en Alpha creëren met valutamanagement

– Volatility, handelssytemen, derivaten, ETF’s, Fund Selector, TCO

– TA Indicatoren zoals Woodies CCI, Martingale, de Coppock Indicator en het Hindenburg Omen

Obligaties

– Eurobonds, Euro Treasuries, staatsobligaties van de “PIGS”-landen, van Italië en van Nederland

– Bedrijfsobligatiefondsen, rentegroeifondsen en trackers zoals Lux-O-Rent, Carmignac Global Bond, First Trust Factor FX Fund, ING Renta Grf, JPM Global Bond Opportunity, Lyxor SGI Double Short Bund, ProShares Ultra Short Treasury en het Robeco Global Dynamic Duration Fund

– Credit Linked Notes, Floored en Reversed Floaters en Inflatielinkers en de HICP Inflatie Index en Steepeners van Aegon, BNG, Deutsche (Post)Bank, Ned. Waterschapsbank, NIBC, Rabobank en RBS en Hybride en variabele renteobligaties van Linde

– High yield en bedrijfsobligaties van Altice, Amaliawolde, Bombardier, Cirsa Gaming, Clondalkin, ConvaTec Healthcare, FCE Bank, FGA Capital, Findus Group, Gazprom, Gazprombank, Heidelberg Zement, ING, Servus, Stork TS, Sunrise en Volkswagen.

– Memory Coupon Notes op Aegon, Arcelor Mittal, Philips & Royal Dutch.

– MKB Obligaties van Air Berlin, Enterprise Holdings, German Pellets, KTG Agrar, Praktiker, Rickmers en TRFI Funding.

– Achtergestelde en/of perpetuele obligaties en effecten van Achmea, Aegon, ASR, Casino Guichard, Credit Agricole, Depfa, Friesland-Campina, Fürstenberg, ING, Rabobank, SNS Reaal, SRLev, Tennet, Tier 1, 2 of 3? en Coco’s

– Range Accrual Notes van de EIB en RBS

– Obligaties in een wereld van stijgende rentes, Lyxor Daily Double Short Bund ETF, ProShares Ultra Short 7 – 10 en 20 years Treasuries ETF

Wet- en regelgeving

– Cliëntclassificatie en Vermogensbeheer, Privacy policy, Total Cost of Ownership, SRI, corporate Governance en Ethiek

De Technische Belegger Jaargang 29 • Nr 11 • 7 november 2023

/in , , /door

Afgelopen donderdag kwam FED-voorzitter Powell met zijn maandelijkse rentebesluit. Hij gaf aan de korte rente in de VS voorlopig stabiel te zullen houden. Bovendien wees hij er voor het eerst op, dat de rentemaatregelen hun vruchten begonnen af te werpen, doordat overal een teruglopende economische activiteit viel te constateren. Hij wees daarbij op de sterk teruggevallen kredietverlening en op de inzakkende huizenmarkt in de VS. Tegelijkertijd constateerde hij dat de Amerikaanse economie verrassend robuust was met een boven verwachting goede groei in het 3de kwartaal.

De reactie in de financiële markten was een flinke koersstijging op de aandelenmarkten en een behoorlijke daling van de lange rente in de VS. Dat klinkt logisch, maar dat creëerde direct een nieuw probleem. Waar de yield curve (het verschil tussen de korte en lange rente) in oktober geleidelijk vlakker was geworden werd deze direct weer negatief. Want de lange rente, die tot vlak onder de korte was gestegen, daalde terwijl de korte rente gelijk bleef. Een negatieve yield curve zorgt er voor, met een vertraging van ongeveer 6 tot 9 maanden, dat de economische activiteit inzakt, met name doordat het verstrekken van nieuwe investeringskredieten dan inzakt. Dit laatste is al het geval sinds eind 2022, maar de economie in de VS is desondanks blijven groeien.

Ondertussen wijzen meer en meer cijfers erop, dat na de industrie nu ook de consument in het Westen de hand op de knip heeft gelegd. Niet alleen worden er veel minder huizen verhandeld dan ruim een jaar geleden (en dat geldt niet alleen voor Nederland maar is zowel in Europa, als in de VS en in China zichtbaar), maar de consument koopt ook beduidend minder witgoed, telefoons, auto’s, etc. Hoe beleggers denken, dat in zo’n omgeving, de winstgevendheid en de groei van het beursgenoteerde bedrijfsleven zal blijven voortduren is ons een raadsel.

Hoe het ook zij, de beurs heeft altijd gelijk en die vloog omhoog. Maar van echte doorbraken is nog geen sprake. Ons eerdere scenario, waar een flinke snelle neerwaartse beweging zou kunnen plaatsvinden in oktober / november, is duidelijk minder waarschijnlijk geworden. Maar de kans is groot, dat de bear markt, die zich wat ons betreft in de tweede poot omlaag bevindt, begonnen is aan een adempauze, nodig om zichtbaar te maken of de Amerikaanse economie blijft groeien zoals die dat nu doet, dan wel of de Amerikaanse economie inderdaad, zoals de FED aangaf, bezig is om te vertragen en daarmee alsnog, zij het later dan verwacht, een recessie in zal duiken. In dit scenario breekt er nu een relatief rustige fase aan, waarin omzetten opdrogen, aandelen nog iets duurder worden, maar er per saldo niet veel gebeurt op aandelenmarkten.

Belangrijk in dit scenario is de rentemarkt. De lange rente kan best vooruitlopen op de politiek die een Centrale Bank gaat hanteren. Als de FED in de loop van volgend jaar de rente zal laten zakken, dan kan de lange rente daarop nu al gaan zakken. De yield curve wordt dan eerst negatiever, drukt daarmee een economie verder in een recessie, die dan vervolgens leidt tot een versoepeling van de rentepolitiek bij Centrale Banken. Maar als de economie blijft groeien zoals dat nu het geval is, dan zal de korte rente helemaal niet zakken en gaan we opnieuw een fase zien zoals we in september gezien hebben, waarbij de lange rente almaar verder bleef stijgen

en zich een sluipende crash op de obligatiemarkten voordeed. Want vroeg of laat zal de yield curve weer normaal moeten worden om het bedrijfsleven ertoe te brengen weer te gaan investeren en banken ertoe te bewegen om weer krediet daarvoor te gaan verstrekken.

DAX Index op weekbasis (figuur 1)


Figuur 1 DAX Index, weekgrafiek

Wij hebben er ditmaal voor gekozen om u precies dezelfde grafieken te tonen, die wij een maand geleden ook al hebben opgenomen, uiteraard bijgewerkt tot en met het slot van afgelopen vrijdag. En dus beginnen wij opnieuw met de weekgrafiek van de DAX Index in figuur 1. Het herstel van donderdag en vrijdag is hier goed te zien. Maar ook zichtbaar is het feit dat hier geen enkele belangrijke trend is gebroken en ook dat er geen enkele voorgaande top is overschreden. Eerder begint de grafiek veel weg te hebben van een kopschoudertop, die in de maak is waarbij afgelopen twee weken de neklijn van de formatie voor de derde keer is bereikt en de kop van het patroon nu ook klaar is. In dit scenario gaan we nu een rechter schouder zien ontstaan waarna de markt alsnog onder de neklijn op 14.870 punten wegzakt. Dit proces zal enige tijd in beslag nemen, afgaande op de linkerschouder ongeveer een maand, waarbij het grootste deel van de koersstijging alweer achter de rug is. Hoe het ook zij, dit beeld is absoluut geen koopsignaal. Want van een bodemproces is nog geen sprake. Als de markt nu verder opveert, dan zal daarna nog een test van de neklijn moeten plaatsvinden, voordat een gezonde opwaartse trend kan gaan ontstaan. Dat betekent een reactie terug tot ongeveer 14.670 punten vanaf bijvoorbeeld de weerstandlijn, die nu op 15.450 is getekend.

Nasdaq 100 Index op weekbasis (figuur 2)


Figuur 2 Nasdaq 100 Index, weekgrafiek

Waar de DAX Index per saldo nog steeds een toppatroon lijkt te vormen en dus een zwak beeld laat zien is het beeld van de Amerikaanse tech index, de Nasdaq 100 Index in figuur 2, positiever. Hier is sprake van een correctie in een min of meer zijwaarts, licht dalend patroon. Donderdag jongstleden werd de onderkant van dat patroon verlaten met een krachtige opleving. Vrijdag is de koers stilgevallen bij de bovenkant van dit kanaal. Vanaf dit punt zou de index door kunnen stomen, om het kanaal aan de bovenkant te verlaten, maar een korte reactie terug naar de steun op 14.400 zou het beeld per saldo sterker maken omdat er dan sprake is van een klein bodempatroon. Als de koers daarentegen direct doorloopt omhoog, dan is een pullback terug naar de bovenste dalende trendlijn logischer en kan vervolgens de weg omlaag zelfs in een gelijksoortige richting worden hervat. In dit scenario kan de index na enige tijd wel degelijk nog veel verder wegzakken, tot onder de meest recente bodem. 13.215 wordt dan het volgende doel.

Best presterende Vladeracken-model van Today’s in 2023:
Vladeracken Prijs<Waarde Methodiek……………. ……4,6 %
Best presterende model van Today’s in 2023:
Today’s Global ESG Sustainable Equity……………….13,5 %

De Russell 2000 Index op weekbasis (figuur 3)


Figuur 3 Russell 2000 Index, weekgrafiek

Ook de Russell 2000 liet een mooi herstel zien, vanaf de in de grafiek getekende horizontale steunlijn. Dit beeld is echter veel gevaarlijker. Als de index nu niet in sneltreinvaart doorstoot tot aan de bovenkant van het horizontale kanaal dat u tussen de twee rode lijnen in de figuur getekend ziet, dan is het herstel van afgelopen week slechts een adempauze voor een flinke tik omlaag door de onderste horizontale lijn. Figuur 3 zegt in feite dat het veel te vroeg is om nu al victorie te kraaien. En in een gezonde bullmarkt moet ook deze index de opgang bevestigen!

De Dow Jones Industrials Index op weekbasis (figuur 4)


Figuur 4 DJIA Index, weekgrafiek

De Dow Jones Industrials Index (DJIA) in figuur 4 liet ook een flink herstel zien, maar hier vond dat herstel boven een dalende trendlijn plaats. Dit is waarschijnlijk het sterkste beeld van dit moment. Hier is een herstel tot 34.165 op korte termijn goed mogelijk, maar hier is het ook goed denkbaar dat de index daarna, net als in scenario 2 voor de Nasdaq 100 Index, opnieuw omlaag duikt en dan verder wegglijdt langs de dalende trendlijn die nu rond 32.900 ligt. Per saldo biedt ook dit beeld dus nog geen zekerheid.

De AEX Index op dagbasis (figuur 5)


Figuur 5 AEX Index, daggrafiek

In figuur 5 is de daggrafiek van de AEX Index te zien. Een verder herstel tot ongeveer 747 gevolgd door een test van de bodem tussen 715 en 727 is het sterke scenario. Dan ontstaat er een bodempatroon met een hogere bodem en is een uitbraak omhoog tot boven 747 daarna een koopsignaal. Maar loopt de index nu in een keer op tot de weerstand op 754, dan is het scenario zwarter omdat er dan een geheel ander patroon in de maak is, dat net zo goed een adempauze is in de langere termijn weg omlaag. Een derde scenario is hier ook nog denkbaar, maar dat is buitengewoon negatief. In dat geval halen we komende week 747 niet eens, daalt de index opnieuw, nu tot net onder de laatste bodem op 711, stijgt weer opnieuw om nogmaals een net lagere top te zetten etc. Dan is sprake van een “running correction” in neerwaartse richting. Dat mondt uiteindelijk uit in een versnelling omlaag. Ons aanvankelijke idee, dat de markt in een duikvlucht zou kunnen belanden, komt dan, zij het enigszins vertraagd, alsnog uit. Laten we daar niet op hopen!

De rente in de VS en in Europa (figuur 6)


Figuur 6 Lange rente US$ versus €, weekgrafiek

In de inleiding schreven wij al dat de rente, na de persconferentie van FED-voorzitter Powell, aan de lange kant flink daalde, met name in de VS. Dat is goed te zien in de onderste helft van figuur 6. Maar ook hier is geen sprake van een uitbraak. In Europa steeg de Bund future ook, maar niet verder dan de horizontale weerstand die wij rechts onderin hebben getekend. En de lange rente is net een Mammoettanker. Die keert niet binnen een paar dagen. Op zijn best zal er nu een patroon ontstaan, waarin de lange rente topt en de Bund future dus bodemt. Daar gaan weken, soms zelfs maanden overheen. Tot die tijd is de rentemarkt gevaarlijk, want de beweging van donderdag en vrijdag kan ook niets anders blijken te zijn dan een tijdelijke opleving. Als de korte rente in de komende maanden niet daalt, en daar ziet het niet naar uit, dan zal uiteindelijk de lange rente nog verder door kunnen stijgen. We gaan dan in figuur 6 verdere koersdalingen zien, die ongetwijfeld hun wissel op de aandelenmarkten gaan trekken.

De US$ en de € (figuur 7)


Figuur 7 US$ versus €, weekgrafiek

De koers van de $ is al een paar weken aan het dalen en de opmerkingen van de Amerikaanse FED-voorzitter hebben die beweging slechts versterkt. Logisch ook, want als de rente in de VS daalt, dan wordt de $ minder aantrekkelijk. Maar hier speelt ook de discussie in de Amerikaanse senaat een rol, over het verhogen van het budget en de steun aan Oekraïne. De nieuwe senaatvoorzitter is tegen en President Biden kan het daarom nog wel eens flink lastig krijgen in november. Dat zal de $ alleen maar verder verzwakken, zelfs als de lange rente vervolgens toch weer gaat oplopen in de VS. Hoe het ook zij, de weg in figuur 7 is omlaag gericht met nog geen enkel zicht op een aanstaand herstel voor de $.

Brentolie in US$ per vat (figuur 8)


Figuur 8 Brentolie in US$ per vat, weekgrafiek

Een recessie in de wereld is slecht voor de vraag naar olie en dat is te zien in figuur 8. Olieprijzen zijn met een correctie bezig, een die waarschijnlijk nog aan het begin staat. Een verdere daling tot onder US$85 is vrij logisch in dit beeld. Maar een olieprijs die uiteindelijk zelfs naar de steun van US$75 zakt of zelfs tot op het niveau van US$62 past ook prima in dit beeld. Het gevaar, dat de olieprijzen nog flink verder omlaag gaan zakken is levensgroot.

Het Goud (figuur 9)


Figuur 9 Goud in US$ per troy ounce, weekgrafiek

In € raakte de koers van een troy ounce goud afgelopen maand opnieuw de oude toppen uit 2022 en 2023. Maar in $’s is dat niet het geval. En daarmee blijft hier het beeld in feite onveranderd t.o.v. een maand geleden. De vraag naar goud is hoog en nog altijd hoger dan het aanbod. Dat kan uiteindelijk voor verdere koersstijgingen zorgen. Maar zolang de oude toppen niet doorbroken worden is een volgende reactie omlaag altijd mogelijk met het gevaar dat dan uiteindelijk de oplopende trend wel gebroken wordt. Als we echter een keuze moeten maken, dan is die nog steeds opwaarts gericht.

Beleggen en de Vladeracken Methodiek

Wij staan, ook na afgelopen week, nog steeds aan de zijlijn. Het kan zijn dat wij short posities in de komende dagen zullen afbouwen, maar dat is dan vooral omdat er een adempauze in de daling is begonnen, waarin je nooit precies weet hoe hoog een reactie zal kunnen uitpakken. Het risico op tijd- en premieverlies is dan te groot. Maar nieuwe aandelenposities aankopen doen we alleen daar waar wij nieuwe portefeuilles aan het inrichten zijn en dan nog met kleine stukjes per keer. Ondertussen blijven wij met onze aandelenportefeuilles achter lopen op de grotere indices, terwijl wij met onze obligatieportefeuilles juist aanzienlijk betere resultaten behalen dan de markt gemiddelden op dit terrein. In deze fase van de markt vinden wij dat helemaal niet erg.

Tabel 1 Resultaten Today’s-modellen (Vladeracken) *

Risico profiel Methode 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 tm 3/11 Jaar doel
Zeer defensief Pensioenportefeuilles -/-10,7% 5,7% -/-7,4% 9,7% -/-0,2% 4,5% -/-9,8% 0,8% 4 %
Matig / fondsen Fund Selector 1,1% 5,5% -/-5,4% 13,9% -/-7,2% 11,5% -/-11,0% 0,8% 5 %
Matig Mix aandelen / obl. -/-3,4 % 10,7% -/-6,7% 17,0% 0,0% 10,3% -/-13,3% 1,4% 5 %
Normaal aandelen Prijs<Waarde 0,2% 12,5% -/-23,1% 22,6% -/-3,3% 35,4% -/-13,0% 4,6% 8 %
Actief aandelen Benelux Selector 0,1% 23,7% 0,6% 22,4% 5,8% 11,2% -/-8,2% -/-3,1% 8 %
Europa Selector 4,2% 8,2% -/-21,0% 15,4% 15,2% 5,9% -/-1,3% -/-11,2% 8 %
Today’s ESG Sustainable Equities -/-2,9% 35,6% 10,6% 27,4% -/-19,7% 13,5% 8 %
Benchmark AEX Index 9,4% 12,7% -/-10,4% 23,9% 3,3% 27,8% -/-13,7% 6,9%
EuroStoxx 50 0,7% 6,5% -/-14,3% 24,8% -/-5,1% 21,0% -/-11,7% 10,0%

* Het gaat hier om het netto behaalde rendement, ná alle kosten. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.

De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 4 december 2023.

Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke uit onze dagelijkse analyses voortvloeien, treft u aan op onze websites, www.vladeracken.nl & www.todaysgroup.nl.

Blog, Twitter & Linked-In
Op de website www.vladeracken.nl en sinds november 2020 ook op www.todaysgroup.nl kunt u onder “Onze Research” artikelen vinden over de effecten waarin wij al dan niet beleggen evenals een wekelijkse update van onze beleggingsvisie. Wie zich in het Linked-In-netwerk opgeeft als contact van G.K. van Dommelen, wordt vervolgens doorlopend van nieuwe publicaties op de hoogte gebracht.

Reeds besproken onderwerpen:

Algemeen

– Onze ESG-politiek

– Hoe spreken de statistieken over 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 en voor 2020?

– Onze macro-economische- en rentevisie

– De Japanse beurs

– De aandelenbeurzen in de BRIC-landen

Aandelen

– Vastgoed: Corio, Meerdervoort Amaliawolde, Unibail-Rodamco, Wereldhave

– Aandelen: Aalberts, AB Inbev, Alten, Andritz, Aquafil, Arcadis, Atos, Avio, Azimut, BAM, Bourbon, CGG Veritas, Colruyt, Falck Renewables, Fugro, Hannover RE, Heineken (Holding), Hermès, ING, Koninklijke Olie, MTU Aero Engine, Nokian Renkaat, Novo Nordisk, Oeneo, Philips, Prosegur, Prosegur Cash, Saipem, Samsung, SAP, SBM Offshore, Schneider Electric, Sligro, Talanx, Unilever, Technip, Tenaris, Vallourec, Volkswagen

– Afdekken van aandelenrisico’s m.b.v. calls, puts, short sprinters en short trackers met een hefboom

Overige onderwerpen

– Goud, Palladium, Platina en Zilver, de Amerikaanse Dollar, de Australische Dollar, het Britse £, de Japanse ¥en, de Noorse kroon, de Zwitserse Franc, de BRIC Valuta en een BRIC Valuta note, de Russische Roebel en Alpha creëren met valutamanagement

– Volatility, handelssytemen, derivaten, ETF’s, Fund Selector, TCO

– TA Indicatoren zoals Woodies CCI, Martingale, de Coppock Indicator en het Hindenburg Omen

Obligaties

– Eurobonds, Euro Treasuries, staatsobligaties van de “PIGS”-landen, van Italië en van Nederland

– Bedrijfsobligatiefondsen, rentegroeifondsen en trackers zoals Lux-O-Rent, Carmignac Global Bond, First Trust Factor FX Fund, ING Renta Grf, JPM Global Bond Opportunity, Lyxor SGI Double Short Bund, ProShares Ultra Short Treasury en het Robeco Global Dynamic Duration Fund

– Credit Linked Notes, Floored en Reversed Floaters en Inflatielinkers en de HICP Inflatie Index en Steepeners van Aegon, BNG, Deutsche (Post)Bank, Ned. Waterschapsbank, NIBC, Rabobank en RBS en Hybride en variabele renteobligaties van Linde

– High yield en bedrijfsobligaties van Altice, Amaliawolde, Bombardier, Cirsa Gaming, Clondalkin, ConvaTec Healthcare, FCE Bank, FGA Capital, Findus Group, Gazprom, Gazprombank, Heidelberg Zement, ING, Servus, Stork TS, Sunrise en Volkswagen.

– Memory Coupon Notes op Aegon, Arcelor Mittal, Philips & Royal Dutch.

– MKB Obligaties van Air Berlin, Enterprise Holdings, German Pellets, KTG Agrar, Praktiker, Rickmers en TRFI Funding.

– Achtergestelde en/of perpetuele obligaties en effecten van Achmea, Aegon, ASR, Casino Guichard, Credit Agricole, Depfa, Friesland-Campina, Fürstenberg, ING, Rabobank, SNS Reaal, SRLev, Tennet, Tier 1, 2 of 3? en Coco’s

– Range Accrual Notes van de EIB en RBS

– Obligaties in een wereld van stijgende rentes, Lyxor Daily Double Short Bund ETF, ProShares Ultra Short 7 – 10 en 20 years Treasuries ETF

Wet- en regelgeving

– Cliëntclassificatie en Vermogensbeheer, Privacy policy, Total Cost of Ownership, SRI, corporate Governance en Ethiek

Obligatiemarkten gaan onderuit

/in , , /door

Koers van de AEX Index op het moment van schrijven (8 juli 2023) 753,52

Onze conclusies:

Korte termijn: negatief

Middellange termijn: negatief

Lange termijn: correctie

NB. Calamiteiten niet in aanmerking genomen

De arbeidsmarktcijfers in de VS waren ditmaal de trigger, die markten uit balans brachten. Onderliggend is te zien, dat de Amerikaanse economie wel degelijk afglijdt richting een recessie. In de maakindustrie in Europa en de VS is de recessie al een feit. Maar de cijfers wezen er ook op, dat de arbeidsmarkt in de VS nog steeds redelijk robuust is. Van grote toenemende werkloosheid is geen sprake. Het bracht marktvorsers ertoe om de renteverwachtingen voor de komende maanden naar boven toe bij te stellen met een negatieve uitbraak op de obligatiemarkten tot gevolg. De rente stijgt weer, ook op het lange eind van de yield curve. Ondertussen zijn juist de koersen van aandelen van groeiondernemingen afgelopen maand verder doorgestegen. Dat rijmt niet. AI is natuurlijk een argument om groeiverwachtingen op te schroeven, maar dat maakt aandelen per saldo niet goedkoper. En dus zakten koersen wereldwijd in korte tijd met enkele procentpunten (gemiddeld gezien). Opvallende beweging daarbij is het herstel van veel small-cap aandelen op vrijdag. De Russell 2000 index, al maanden een sterke achterblijver ten opzichte van de grotere broertjes zoals de S&P 500 Index, maakte vrijdagavond een groot deel van te verlies van de dag ervoor weer goed.

Wat hier te zien is, is een switch terug naar waarde-aandelen uit groeiaandelen. En die tendens zal nog wel even aan kunnen houden. Maar juist de waarde aandelen zijn erg gevoelig voor een recessie. Dus veel kunnen die nog niet qua koers oplopen. Ze zijn gemiddeld genomen goedkoop, dat wel, maar als de recessie in alle hevigheid toeslaat, dan zijn ze niet immuun voor een algehele daling van aandelenkoersen. Van echte verkoopsignalen is nog geen sprake, de reactie bleef hangen boven belangrijke steunniveau’s (zie ons commentaar hieronder over de korte termijn positie van de AEX Index). Maar de heftigheid waarmee de trend plotsklaps keerde moet een duidelijke waarschuwing zijn voor beleggers. Wij schreven het al in de Technische Belegger van afgelopen week, als deze markt draait, dan zou het wel eens heel hard omlaag kunnen gaan! De DAX Index brak in elk geval wel door de lange termijn trend omlaag en heeft daarmee als eerste grote Westerse index een duidelijk verkoopsignaal afgegeven, zelfs op de weekgrafieken. Een korte termijn pull back richting 15.750 is overigens niet meer dan normaal in dit beeld!

De AEX Index op dagbasis

Figuur 1.

Een herstel, vanaf het slotniveau van vrijdag (753,52) tot 760 – 765 mag als vrij normaal beschouwd worden, maar verder is het beeld in de daggrafiek van de AEX Index dramatisch verslechterd. Want de doorbraak omhoog, door de dalende trendlijn die vanaf de laatste top van de index meer dan een jaar geleden getrokken kon worden werd met geweld en binnen twee dagen ongedaan gemaakt waarbij bovendien ook de oplopende trendlijn die als steun zou moeten hebben gediend gebroken werd. Dit is een klassiek voorbeeld van een “valse uitbraak”. En valse uitbraken worden doorgaans gevolgd door scherpe tegengestelde bewegingen omdat in feite de hele markt dan even scheef zit en gedwongen wordt om te draaien. De candle van vrijdag was wel weer een mooie, in die zin dat een hogere opening maandag een kortstondige herstelreactie kan inluiden, maar gebruik dit dan niet om in de markt te stappen. Als er al sprake was van een campingrally, dan is die voor wat de AEX Index betreft echt voorbij.

En wie de Technische Belegger regelmatig leest weet, dat wij ernstig rekening houden met een AEX Index die nog dit jaar tot onder de bodem van enkele maanden geleden kan zakken. En die bodem ligt op 611,74!

De 10-jaars rente in Europa en de VS

De lange rente in de VS gaf afgelopen week een belangrijk negatief signaal af. Na maanden van ligt oplopende obligatiekoersen in de $-zone zakten koersen voor 10-jaars Treasuries donderdag en vrijdag jongstleden door de onderste steunlijn. Daarmee is de rentestijging op de kapitaalmarkten hervat. In Europa is dezelfde beweging te zien, waarbij hier echter het beeld in feite negatiever is, omdat afgelopen week de Bund future al de onderkant van de range bereikte, tevens het belangrijkste steunpunt voor de korte termijn. De reden waarom de rente weer is gaan stijgen zit hem niet in de zich ontwikkelende recessie, maar in het feit dat markten er meer en meer van overtuigd beginnen te raken, dat de bestrijding van de inflatie veel minder gemakkelijk verloopt dan Centrale Bankiers graag zouden willen. En dat is gevaarlijk, omdat de recessie zich echt wel aan het ontwikkelen is en hij daarom veel dieper kan gaan uitvallen dan men aanvankelijk hoopte. Centrale Bankiers hebben veel te lang vastgehouden aan de “goedkoopgeld”-politiek van de voorbije jaren en gaan daar nu, met een structureel veel hoger renteniveau, de prijs voor betalen. Afgelopen week ging opnieuw een grote onderneming failliet, dit maal in Frankrijk (Casino met moeder Rallye). Noch zijn dit geïsoleerde gevallen waar meer aan de hand is dan alleen de hoge rentekosten, maar de stijgende rente is ook in dit geval wel de druppel geweest die de emmer van problemen heeft doen overlopen. En dit gaan we nog veel vaker zien in de komende maanden.

De US$ uitgedrukt in Euro’s

Ondanks de dreigende verdere verkrapping in de VS blijft de $ zwak. Maar de zone tussen 0,89 en 0,91, die nu al enkele maanden als steunzone dient, is nog altijd in leven. En dus is het afwachten geblazen. Short gaan in de $ is nog steeds geen goed idee.

De Brent Olie prijs

De olieprijzen herstelden afgelopen week iets. Brentolie is daarmee weer bij de bovenste dalende trendlijn terechtgekomen, die vanaf de top uit voorjaar 2022 kan worden getrokken. Deze lijn zal uiteindelijk gebroken worden, hij bestaat al te lang, maar o dit tot een krachtige rally zal leiden wagen wij te betwijfelen. En ondertussen zakt de wereldeconomie verder weg in het recessiemoeras, geen goed teken voor de vraag naar olie. Ook olie “is not the place to be”.

De prijs van een troy ounce Goud

Zoals mocht worden verwacht, veerde de prijs van een troy ounce goud iets op. Zowel in $’s als in € is een belangrijke steun bereikt, die als basis kan dienen voor de volgende opgang. Maar klopsignalen zijn nog niet gegeven en dus moeten beleggers nog even geduld hebben. Want voor hetzelfde geld is de adempauze slechts een tussenstation in een verdere neergang (wij achten dat niet waarschijnlijk, maar het is wel mogelijk) en dan stapt u te vroeg weer in. Zolang goud in $’s gemeten nog boven US$1.915 per troy ounce blijft hangen is er overigens weinig aan de hand.

Strategie

Wij hebben eind juni alle posities in iBoxx High Yield ETF verkocht en zijn verder gegaan met de aankoop van fondsen die in eerste klas €-genoteerde obligaties beleggen met gemiddelde looptijden van 5 jaar en langer. Veel van dit soort fondsen handelen inmiddels op koersen waarbij een effectief rendement in de portefeuille wordt behaald van ruim 5,5% en dat biedt een prima buffer tegen verdere rentestijgingen, terwijl u wel profiteert als de wereld inderdaad in een recessie terecht komt en rentes dus weer wat zullen gaan dalen.

NB
Rondom het begin van iedere maand zal er door ons geen beurscommentaar gegeven worden. Wij verwijzen u in plaats hiervan naar onze nieuwsbrief De Technische Belegger, waarin een veel uitgebreider commentaar te lezen is. U vindt deze op www.todaysgroup.nl & www.vladeracken.nl. De volgende uitgave van De Technische Belegger zal 31 juli 2023 verschijnen.

Den Haag, 8 juli 2023
Gijsbrecht K. van Dommelen
Today’s Beheer & Vladeracken Vermogensbeheer

www.todaysgroup.nl

Disclaimer
De auteur is medeverantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Today’s Group BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie conform bovenstaande ideeën belegt of wenst te beleggen doet dat voor eigen rekening en risico. In dit kader wijzen de auteur en Today’s Group BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand. De besproken effecten en s

Nu wordt het spannend

/in , , /door

Koers van de AEX Index op het moment van schrijven (7 mei 2023) 750,48

Onze conclusies:

Korte termijn: negatief

Middellange termijn: negatief

Lange termijn: correctie

NB. Calamiteiten niet in aanmerking genomen

In de Technische Belegger van een week geleden wezen wij onze lezers erop, dat zich een uitbraak omhoog had voltrokken in de Dow Jones Industrials Index (DJIA), de index van de grootste 30 beursgenoteerde ondernemingen in de VS. Wij zeiden toen al, dat men voorzichtig moest zijn, omdat de DJIA met deze uitbraak alleen stond. Er waren veel te weinig andere indices, die deze uitbraak bevestigden en dus adviseerden wij beleggers om nog even geduld te hebben en niet direct deze uitbraak te honoreren met de aankoop van aandelen. Dat bleek al direct bij de opening op maandag een verstandig advies, want de DJIA zakte meteen weer onder de trendlijn en daalde vervolgens almaar verder, totdat vrijdag de Amerikaanse werkgelegenheidscijfers boven verwachting goed bleken en de hele markt een eindspurt maakte voor de week. Maar alleen bij de Nasdaq 100 index betekende dit een volledig herstel, overal elders heeft het beeld veel meer schade opgelopen dan goed is voor het vertrouwen van de technische analist. De wispelturigheid van de markt duurt in feite voort. Tegenover meevallende economische cijfers en meevallende bedrijfsresultaten over het eerste kwartaal van dit jaar staan meer en meer cijfers die laten zien dat we toch echt op een recessie afstevenen in de tweede helft van dit jaar. De meevallende cijfers van dit moment werken zelfs contraproductief omdat zij de renteverwachtingen op de kapitaalmarkten negatief beïnvloeden. Hoe sterker de huidige economische cijfers blijven, des te groter wordt de kans dat Centrale Banken in de VS en in Europa de rente nog verder zullen verhogen of in elk geval de rente langduriger hoog zullen houden. Het maakt aandelen in meer fundamenteel waarderingsmodellen er niet goedkoper op.

Interessant gaat in de komende weken de discussie in de Amerikaanse senaat worden over de aanpassingen van het schuldenplafond in de VS. Minister van financiën, mevrouw Yellen, gaf te kennen, dat dit plafond mogelijk al eind mei bereikt zal worden in dier voege, dat de overheid dan door alle uitstelmogelijkheden heen is en de overheid daarna zonder verhoging van dit plafond daadwerkelijk op slot moet. En het zal niet de eerste keer zijn, dat de Amerikaanse ambtenaar dan een verplichte vakantie opgelegd krijgt van enkele weken! Zij zullen dat niet zo erg vinden, maar een positieve economische groei voor 2023 kan men in de VS dan wel op zijn of haar buik schrijven.

De AEX Index op dagbasis

Figuur 1.

De AEX Index in Amsterdam was een van de vele indices die vorige week de uitbraak van de Dow Jones Industrials niet bevestigden. En gaande de week werd hier zelfs kortstondig de opgaande trend in neerwaartse richting gebroken. Maar per saldo verkeert de AEX Index nog steeds binnen de steungrenzen op 735 aan de onderzijde en 768 aan de bovenzijde. Het herstel vrijdag was goed, maar niet goed genoeg om van een korte termijn omkering te kunnen spreken. Daarvoor moet komende week het herstel een vervolg krijgen. Die kans is best aanwezig, zelfs een rally tot boven het dalende paarse lijntje in de figuur is mogelijk. Maar beleggers moeten zich realiseren, dat het momentum uit de markt weg is en juist groter lijkt te worden maar dan in neerwaartse richting. De opleving die begin dit jaar gestart is, is duidelijk in gevaar. “Sell in May and go away” begint dit jaar meer en meer een verstandig advies te lijken.

De 10-jaars rente in Europa en de VS

Zoals te verwachten viel, veerde de obligatiemarkten aan het begin van de week wat op, maar was het snel afgelopen met de daling van de kapitaalmarktrente toen de economie in de VS toch weer sterker bleek dan analisten hadden verwacht. Daarmee eindigde de week voor de lange rente onbeslist. Zolang macro-economische cijfers telkens maar weer beter dan verwacht blijken, kan de rente niet wezenlijk dalen. Pas als de cijfers de recessieverwachtingen gaan ondersteunen, zal de rente ook op de kapitaalmarkten gaand alen en dat kan heel goed pas na de zomer zichtbaar worden. Maar we zitten al halverwege de maand mei. De zomer is niet ver weg meer en het einde ervan dus ook niet. En het technische beeld voor de obligatiemarkt is afgelopen week per saldo verbeterd!

De US$ uitgedrukt in Euro’s

De $ tekende voor de tweede week op rij voor uitstel van de beslissing ten aanzien van de richting waarin de $ zich komende maanden gaat bewegen. En omdat de $ juist een dalende fase achter de rug heeft verbetert daardoor het technische beeld. Het lijkt er op dat we een opleving mogen gaan verwachten, waarbij de $-koers tot zelfs wel 10% kan op gaan lopen. Zover is het nog niet, maar het beeld oogt oversold en de indicatoren op de weekgrafiek divergeren inmiddels positief en beginnen ook vanuit oversolde positie weer op te veren. Geduld is hier belangrijk, de steun van 0,89 – 0,91 is nog altijd in leven!

De Brent Olie prijs

Een duidelijker signaal, dat een recessie nu bijna onvermijdelijk is geworden, kon de oliemarkt niet geven. Vanaf een weerstandslijn die de bearmarkt voor Brentolie en een opwaartse correctie in die bearmarkt voor OPEC-olie markeert, daalden de olieprijzen voor een derde week op rij. Afgelopen week werd daarbij de bodem van maart van dit jaar bereikt. Natuurlijk, dat kan beteken, dat zich een bodempatroon ontwikkelt. Maar het is nog veel te vroeg om die te constateren. Ook de oliemarkt is er een om ver weg van te blijven.

De prijs van een troy ounce Goud

De top van augustus 2020 werd afgelopen week in $’s geëvenaard. De koers kwam zelfs $5 hoger uit op een nieuwe top van US$2.080 per troy ounce. En zoals dat zo vaak gebeurt wanneer een top bereikt wordt, de koers zakte onmiddellijk weer in. Goud is begonnen aan een adempauze onder deze nieuwe weerstand, die normaal gesproken wel een paar weken kan aanhouden. Maar om een positieve trend te bevestigen moet een koers eerst een voorgaande top naderen en daarna tot boven die top uitstijgen. De nadering is nu voltooid, het wachten is nu op de doorbraak. Zolang goud in $’s gemeten nog boven US$1.915 per troy ounce blijft hangen is er niets aan de hand.

Strategie

In onze obligatieportefeuilles zijn wij begonnen met de verkoop van het iBoxx High Yield Bond ETF en de aankoop van het Pimco Global Bond Fund. Het betekent de verschuiving van risico volle bedrijfsobligaties naar investment grade obligaties (staat en grotere ondernemingen). Daarnaast zijn wij ook begonnen met het aankopen van obligatiefondsen daar waar relatief veel contant geld op de rekening staat en wordt ook her en der de positie in goud uitgebreid. Wij hijsen voorzichtig de stormvlag.

NB
Rondom het begin van iedere maand zal er door ons geen beurscommentaar gegeven worden. Wij verwijzen u in plaats hiervan naar onze nieuwsbrief De Technische Belegger, waarin een veel uitgebreider commentaar te lezen is. U vindt deze op www.todaysgroup.nl & www.vladeracken.nl. De volgende uitgave van De Technische Belegger zal 5 juni 2023 verschijnen.

Den Haag, 7 mei 2023
Gijsbrecht K. van Dommelen
Today’s Beheer & Vladeracken Vermogensbeheer

www.todaysgroup.nl

Disclaimer
De auteur is medeverantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Today’s Group BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie conform bovenstaande ideeën belegt of wenst te beleggen doet dat voor eigen rekening en risico. In dit kader wijzen de auteur en Today’s Group BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand. De besproken effecten en s

Wie het weet mag het zeggen

/in , , /door

Stand van de AEX Index op het moment van schrijven (4 november 2022) 671,88

Onze conclusies:

Korte termijn: reactie

Middellange termijn: negatief

Lange termijn: correctie

NB. Calamiteiten niet in aanmerking genomen

De week verliep turbulent, dat mag een “understatement” genoemd worden. Met een beslissing van de FED in het vooruitzicht, die zoals verwacht uiteindelijk de korte rente opnieuw met 0,75% verhoogde, was er aanvankelijk weinig spanning te voorzien. Want deze beslissing lag al in de sterren geschreven, vrijwel alle analisten waren het er vooraf al over eens, dat dit stond te gebeuren. De week begon dan ook zoals hij de week ervoor was geëindigd, met een verdere koersstijging. Maar toen de rente vervolgens verhoogd werd, schrok de markt zich uiteindelijk toch een hoedje, niet omdat de rente verhoogd werd, maar omdat FED-voorzitter Powell vervolgens te kennen gaf, dat de rente nog minstens een paar keer verhoogd zou gaan worden en omdat vervolgens economische cijfers uit de VS zichtbaar maakten dat een eventuele recessie vooralsnog minder ernstig lijkt te worden, waardoor de kans op een wat mildere FED weer kleiner werd. Markten zitten in feiten op twee sporen. Enerzijds wordt er gehoopt dat de rente niet veel meer verhoogd hoeft te gaan worden en misschien zelfs weer wat kan gaan zakken, maar daar heb je dan een recessie voor nodig, die, de andere kant van de verwachtingen, de bedrijfscijfers zal raken. Het is een dilemma zonder duidelijke uitslag, die de markt dus ook gevaarlijk maakt. Vrijdag liet vervolgens in Europa een opleving zien, maar in de VS eindigde de dag onbeslist. En omdat veel indicatoren op de korte termijn al wat overbought beginnen te ogen, is onze verwachting voor komende week dat er best wat positieve dagen kunnen komen, met in Europa misschien zelfs nog iets hogere koersen, maar dat een test van de bodem van een maand geleden nog steeds heel goed denkbaar is, die dan al snel ingezet kan gaan worden. Wees dus voorzichtig.

De AEX Index op dagbasis

Figuur 1.

In de grafiek is de schok van woensdagavond en donderdag goed te zien. Het herstel vrijdag is prima en veelbelovend. In Duitsland was het zelfs nog beter. Maar Europa kan de wedstrijd niet in zijn eentje winnen en vrijdagavond zakte de Amerikaanse beurs vervolgens weer in. Als men vervolgens naar de indicatoren in de figuur kijkt, dan valt op, dat ze al hoog liggen en dat de middelste indicator (de Oscillator) zelfs een lagere top heeft gezet, waar de index nog een hogere top zette. Dat is een klassiek voorbeeld van negatieve divergentie. Verkoopsignalen zijn er dus nog niet, maar goed is dit beeld allerminst.

De 10-jaars rente in Europa en de VS

Afgelopen week is de rente in zowel de VS als in Europa op de kapitaalmarkten gestegen. Maar van doorbraken is geen sprake geweest. Het paradoxale daarvan is, dat de rentestijging in zoverre als positief gezien kan worden, dat er nu een correctie in zijwaartse zin aan de gang is, die gemakkelijk kan uitmonden in een topproces. Hoe verder wij in de cyclus van stijgende rentes komen, des te gevaarlijker wordt het om nog short te zitten in de obligatiemarkt. Want de rente zal niet eeuwig blijven stijgen. Op dit moment is het nog niet duidelijk of de rentestijging ten einde loopt, deze correctie moet worden afgewacht. Want afgelopen week is de rentestijging niet tot staan gebracht, hij kan daarmee komende week nog doorgaan met nieuwe hogere toppen tot gevolg waarmee de bearmarkt in de obligatiemarkten gewoon weer bevestigd wordt. Kortom, het rentebeeld op de kapitaalmarkten is zo onduidelijk, dat hier nog geen steun voor de aandelenmarkten van verwacht mag worden.

De US$ uitgedrukt in Euro’s

De $ had wederom een zwakke week, echter ook weer zonder significantie, omdat de oplopende trend nog altijd niet is gebroken. Het totale beeld van de afgelopen weken oogt als dat van een wimpel omlaag en dat zou op een hernieuwde uitbraak omhoog kunnen wijzen. Maar tegelijkertijd divergeren indicatoren negatief. Die wijzen zelfs op een aanstaande uitbraak omlaag. Het is daarmee ook hier gevaarlijk om posities in te nemen. Het gevecht tussen Bulls en Bears is nog altijd niet beslist en vindt plaats tussen de grenzen 1,05 en 0,99. De belangrijkste steun daaronder ligt op 0,92.

De Brent Olie prijs

Brentolie liep opnieuw op, maar deze koersstijging is verdacht omdat de OPEC Olie-index de koersstijging niet bevestigd heeft. Dit is al een paar weken een vreemde situatie, Europese olieprijzen die oplopen maar wereldmarktprijzen die dat niet doen. Dat kan alles te maken hebben met de aanstaande start van de boycot van Russische olie. Als straks blijkt dat de gevolgen daarvan prima kunnen worden opgevangen in Europa, dan zal OPEC Olie leidend blijken en gaan de prijzen omlaag. Maar is de boycot voor Europa een problemen, dan zal Brent leidend blijken en kan OPEC alsnog gaan profiteren. Ook hier dus geen tijd om de eerste te willen zijn. En de iets langere termijn weg voor de prijs van een vat ruwe olie is wat ons betreft nog steeds omlaag gericht, met een prijs van US$75 per vat Brentolie op niet al te lange termijn als doel.

De prijs van een troy ounce Goud

Goud heeft nu een driedubbele bodem laten zien en indicatoren op de weekgrafieken divergeren positief. Je zou dus zeggen, dat de dalende trend ten einde loopt. Maar een uitbraak omhoog, door de dalende trend is ook nog niet te zien geweest. Tussen US$1.614 en US$ 1.725 is nu een soort niemandsland ontstaan, waarbinnen het gevecht tussen Bulls en Bears plaatsvindt. Beleggers moeten ook hier geduld houden, de beslissing is nabij, maar is nog niet gevallen.

Strategie

Wij wachten nog steeds aan de zijlijn af, overal zijn liquiditeiten beschikbaar, maar in de huidige volatiele fase is en blijft voorzichtigheid troef.

Agenda voor de komende week

De volgende zaken, die mogelijk van invloed op de beurzen kunnen zijn, staan op de agenda voor de komende week. De lijst is niet uitputtend, hieronder treft u de naar ons idee meest belangrijke agendapunten aan.

8 november 2022 Amerikaanse Mid-term verkiezingen
10 november 2022 13.30 Inflatiecijfers VS en werkgelegenheidscijfersVS
11 november 2022 16.00 Consumenten vertrouwen Michigan
15 november 2022 11.00 Bruto Binnenlands Product Eurzone
16 november 2022 14.30 Amerikaanse detailhandelscijfers

De belangrijkste gebeurtenis van komende week is ongetwijfeld de verkiezing in de VS van een deel van de senaat en het congres. De mid-term verkiezingen gaan mogelijk de weg bereiden voor Donald Trump om zichzelf in 2024 opnieuw verkiesbaar te stellen en kunnen de zittende president vleugellam maken als hij zijn nu krappe meerderheid in de senaat verliest.

NB
Rondom het begin van iedere maand zal er door ons geen beurscommentaar gegeven worden. Wij verwijzen u in plaats hiervan naar onze nieuwsbrief De Technische Belegger, waarin een veel uitgebreider commentaar te lezen is. U vindt deze op www.todaysgroup.nl & www.vladeracken.nl. De volgende uitgave van De Technische Belegger zal 5 december 2022 verschijnen.

Den Haag, 7 november 2022
Gijsbrecht K. van Dommelen
Today’s Beheer & Vladeracken Vermogensbeheer

www.todaysgroup.nl

Disclaimer
De auteur is medeverantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Today’s Group BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie conform bovenstaande ideeën belegt of wenst te beleggen doet dat voor eigen rekening en risico. In dit kader wijzen de auteur en Today’s Group BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand. De besproken effecten en strategieën vertegenwoordigen een hoog risico.

De Technische Belegger Jaargang 28 • Nr 11 • 31 oktober 2022

/in , , /door

Centrale banken in de VS en in Europa die de beleidsrente met 0,75% verhogen en aangeven dat het hier niet bij zal blijven, inflatiecijfers die de pan uitreizen en economische cijfers die meer en meer wijzen op een nieuwe recessie, genoeg ellende om markten volledig van de kaart te brengen. Ondertussen komen ondernemingen met bedrijfsresultaten (over het 3de kwartaal van 2022) en daar zitten hele grote verschillen in. Oliemajors profiteren van de flink opgelopen energieprijzen, maar veel grote Big-tech ondernemingen hebben last van sterk terugvallende advertentie-inkomsten. Daarnaast blijken lang niet alle bedrijven er in te slagen om hun prijzen te verhogen om de effecten van de toegenomen inflatie te compenseren. Ook dat helpt niet om markten tot rust te brengen, in tegendeel, reacties op specifieke bedrijfscijfers leiden tot scherpe uitslagen. Je zou zeggen, dat de risicopremie van de markt afgelopen maand verder is toegenomen, hetgeen zou moeten betekenen, dat koersen over een breed front zouden zijn gedaald. Maar in plaats daarvan zag de maand oktober een kortstondige schrikreactie gevolgd door een duidelijk herstel, dat al weer ruim twee weken duurt.

Een maand geleden schreven wij op deze plek te verwachten, dat markten een belangrijk draaipunt naderden. Het gevaar zagen wij toen in een mogelijke crash. Die crash is er (nog) niet geweest, maar in de grafieken die wij u gaan laten zien kan ook niet gesproken worden van een duidelijke bodem. Statistisch gezien is het beste moment om in te stappen de eerste week van november, mits beurzen weer boven het 200-daags voortschrijdend gemiddelde liggen en dat laatste is niet het geval, vrijwel nergens zelfs.

Dit soort onzekerheden is eigenlijk de conclusie van dit moment van onze analyse. Er is een kleine bodem gezet, maar erg overtuigend oogt het allemaal niet. En daarmee is ons vertrouwen in deze markt niet verbeterd, ondanks twee mooie beursweken die nu achter ons liggen. Vrijdag jongstleden sloten de Amerikaanse beurzen flink hoger. Op het weekplaatje is deze stijging minder overtuigend en is te zien dat de stijging prima was, maar niet tot duidelijke uitbraken heeft geleid. Komende week zal dus ook in Europa goed van start kunnen gaan, maar of dit herstel zal beklijven, wij gaan dat nog even afwachten.

De Nasdaq 100 Index op weekbasis (figuur 1)

Figuur 1 Nasdaq 100 Index, weekgrafiek

In figuur 1 ziet u de weekgrafiek van de Nasdaq 100 Index. Wij starten met deze index omdat een aantal van de grootste beeldbepalers van deze index (de FAANG-aandelen) het zwaar te verduren hebben gehad afgelopen maand. Desondanks is deze index keurig opgelopen zoals vrijwel alle beurzen in het Westen in een drie weken lange rally. Maar, wat ook goed zichtbaar is in deze grafiek, is dat de rally zelfs niet eens de dalende trendlijn heeft bereikt, laat staan tot boven de voorgaande top is uitgestegen. In feite betekent de rally niets. Zoals de grafiek er nu uitziet, hebben wij net drie weken van herstel gezien binnen een grotere dalende trend, die op het punt staat om hervat te worden. Natuurlijk, in deze grafiek kan de beurs best nog even verder oplopen. Maar de bodem van eind september is niet eens getest. Deze grafiek geeft geen enkele aanleiding tot optimisme. Gelukkig is het niet de sterkste grafiek die wij gezien hebben.

De DAX Index op weekbasis (figuur 2)


Figuur 2 DAX Index, weekgrafiek

Want zie de DAX Index in figuur 2. Ook een weekgrafiek, maar hier is de dalende trend wel bereikt. En indicatoren zijn nog niet oversold, dus er kan meer in het vat zitten op korte termijn. De bodem van september heeft bovendien keurig de 61,8% retracement gehaald (wat overigens ook voor de Nasdaq 100 geldt en zelfs voor vrijwel elke andere Westerse index een feit is) en is vervolgens daarop weer opgeveerd. Maar voor een bodem zou de index eerst nog iets verder moeten oplopen, de dalende trend daarmee brekend, tot de vorige top, gevolgd door een correctie, die de laatste bodem zou moeten testen (waarmee niet gezegd is dat de index geheel terug naar die bodem zou moeten gaan, maar minstens een adempauze moet nemen onder de laatste top, bij wijze van spreken om genoeg energie op te bouwen voor de volgende sprong). Daarmee is het beeld beter dan dat van de Nasdaq, maar is het nu bereikte niveau geen goed punt om in te stappen.

Best presterende Vladeracken-model van Today’s in 2022:
Vladeracken Europa Selector -/- 8,1 %

De AEX Index op dagbasis (figuur 3)


Figuur 3 AEX Index, daggrafiek

Maar de beste grafiek van het stel is te vinden in figuur 3. Want de AEX Index, is de eerste index (in dit rijtje), die de laatste top zelfs bereikt heeft. De dalende trendlijn is hier nog erg ver weg, maar dalende en stijgende trends worden gedefinieerd door de opeenvolging van lagere toppen en bodems respectievelijk hogere toppen en bodems. Het probleem echter van het bereiken van een voorgaande top, is dat die ook zorgt voor een weerstand, waar de index wel eerst doorheen moet alvorens conclusies kunnen worden getrokken. Nog sterker, in figuur 3 is het tijd geworden voor een adempauze, een correctie omlaag waarbij de laatste bodem getest gaat worden. Ook de korte termijn zegt dus in feite dat het tijd is voor een correctie en dat daarmee dit geen goed instappunt is. Bovendien is het helemaal niet zeker dat een correctie blijft hangen boven de voorgaande bodem.

Alles bij elkaar genomen is het technische beeld op de korte termijn nog niet persé negatief te noemen, een positieve week in verschillende beurzen is zelfs nog denkbaar, maar beleggers moeten verwachten dat november nog een veeg uit de pan kan produceren, alvorens de spreekwoordelijke kerstrally van start kan gaan. Afwachten blijft daarmee nog even het devies.

De Bitcoin in US$ op weekbasis (figuur 4)


Figuur 4 Bitcoin in US$, daggrafiek

Vorige maand schreven wij al, dat belangrijke draaipunten in financiële markten nooit op zichzelf staan. Als de kapitaalmarktrente (zie bij figuur 5) draait, en de grondstoffen markten juist omlaag keren en de aandelenmarkten omhoog draaien en valutamarkten een draaipunt vertonen, dan wordt de significantie van deze draai groter. Vaak gaan dit soort draaipunten ook gepaard met een of meerdere toonaangevende faillissementen. Dat kunnen bedrijven zijn die failliet gaan doordat ze net teveel krediet hebben opgenomen, maar dat kan ook het faillissement van een land zijn (jaren ‘90, Azië crisis). Een markt, die ook al langere tijd onder druk staat en waar al enkele grote ongelukken hebben plaatsgevonden dit jaar is de cryptomarkt. Ook die zou, als de draai in de markten van significant belang is, een draai ten goede moeten gaan maken. Daarom toch ook nog even in figuur 4 een grafiek van de koersontwikkeling van Bitcoin Investment Trust in $’s, een ETF die in cryptomunten belegt en al een relatief lange koershistorie kent. En deze grafiek ziet er niet goed uit. Oktober heeft hier niets meer dan een min of meer zijwaarts patroon opgeleverd, dat vooralsnog in niets lijkt op enige wijze van bodemvorming. Een daling tot ruim onder $10.000 is zeer waarschijnlijk en dat hoeft niet eens zo lang meer te duren. Toegegeven, het beeld van de koers van de Bitcoin zelf ziet er beter uit, maar niet veel beter. Van bodemvorming is daar pas sprake bij een koers boven US$22.750, terwijl een verdere tik omlaag op korte termijn ook hier heel goed mogelijk is.
Dit is een beetje het probleem van dit moment in veel financiële markten, er is overal een herstel te zien
geweest, maar dat heeft veel te weinig kracht laten zien om nu al het einde van de Bear te kunnen vaststellen. En dat maakt de zaak vooral heel erg gevaarlijk.

De 10-jaars rente in € en $ (figuur 5)


Figuur 5 Bund Index en 10 Year Treasury Index, weekgrafiek

Het zou zomaar kunnen zijn, dat wij afgelopen maand een belangrijke rentetop hebben gezien op de obligatiemarkten. De laatste candle in de maandgrafiek in figuur 5, is in beide gevallen (de VS en Europa) een hele positieve, die kan gelden als belangrijke bodemcandle. Het is een Doji, een klein lichaam met flinke schaduwen aan weerszijde. Maandag hoort nog tot de maand oktober en vervolgens moet de maand november een positieve candle laten zien, dus we zijn er nog niet, maar kenteringen beginnen wel vaak zoals figuur 5 laat zien. Het argument is ook duidelijk en dat stemt voor de aandelenmarkten minder positief. Want als de rente op de obligatiemarkten in de komende maand gaat dalen, dan is dat vooral omdat enerzijds de inflatie over haar piek heen is (en dat gaan we misschien al snel zien, want de eerstvolgende Europese cijfers komen maandag al) en anderzijds de Westerse economieën een recessie in lijken te zijn gegaan. Een dalende inflatie is een goed argument, ook voor de aandelenmarkten, maar een recessie is goed voor obligatiemarkten en slecht voor aandelenmarkten.

Veel bedrijfscijfers vielen mee afgelopen maand, maar er waren ook veel cijfers die tegenvielen. En de verwachtingen van bedrijven waren over een breed front uiterst voorzichtig om niet te zeggen ronduit zwak. Dat er opnieuw een recessie aankomt lijkt meer en meer een zekerheid en dat gaat onherroepelijk repercussies hebben voor ondernemingswinsten.
De kentering op de obligatiemarkten die zich lijkt af te tekenen, is ingegeven door deze recessievrees. Beleggers lijken er vanuit te gaan, dat de recessie niet alleen een feit is, maar dat die er ook toe gaat leiden dat centrale banken eerder dan aanvankelijk verwacht gaan stoppen met het verhogen van de korte termijn rente. De ECB gaat in december ongetwijfeld nog met een volgende renteverhoging komen, maar markten zijn al bezig met wat zich komend jaar gaat afspelen. Die vragen zich momenteel af, of de rente in Europa van de huidige 1,5% naar 2,5% of naar 3,5% verhoogd gaat worden waarbij de consensusverwachting voorzichtig lijkt te zakken. In de VS is de consensus nu een renteverhoging tot circa 4,5% (vanaf de huidige stand van 3,25%) en ook daar begint de markt rekening te houden met de mogelijkheid, dat dit niveau niet meer gehaald gaat worden. Het is daarom belangrijk om komende weken te zien hoe de inflatie zich ontwikkelt (die ook naar onze inschatting al over haar piek heen is) en hoe daartegenover de economische groei zich ontwikkelt (hoe diep gaat een recessie worden?). De rente op de kapitaalmarkten zal in het kielzog daarvan wel eens voor een positieve verrassing kunnen gaan zorgen in de laatste twee maanden van dit jaar.

De US$ en de € (figuren 6)


Figuur 6 US$ versus €, maandgrafiek

In het kielzog van de rente is ook de stijging van de $-koers tot stilstand gekomen. Maar hier is het beeld niet overtuigend genoeg om van een echte kentering te kunnen spreken. Op de maandgrafiek is slechts sprake van een kleine correctie na een stevige stijging in september, terwijl op de daggrafiek eerder sprake lijkt van een korte termijn correctie, die weliswaar de voorgaande trend vanaf begin 2022 kortstondig heeft gebroken, maar die snel weer terug in die trend is gekeerd. Van een echte overtuigende omslag is hier geen sprake en ook die is nodig om van een belangrijk keerpunt in financiële markten te kunnen spreken. Immers, juist de onzekerheid in de wereld en de relatief snelle rentestijging in de VS hebben tot de forse koersstijging van de $ tegenover vrijwel elke andere valutaeenheid geleid. Wij houden nog rekening met een laatste opwaartse stuiptrekking van de $ ten opzichte van de €, tot net boven de laatste piek van de $ (1,05) voordat de kentering vaart kan krijgen. Pas als de $ weer tot onder 0,94 zakt kan gesteld worden dat de $ een omslag heeft gemaakt die de aandelenbeurzen kan gaan ondersteunen.

Conclusie

Onze conclusie van een maand geleden blijft hiermee staan. Belangrijke keerpunten in financiële markten komen nooit alleen. Om de huidige bearmarkt tot een einde te laten komen zullen meerdere belangrijke keerpunten te zien moeten zijn. Een draai in de lange rente lijkt aanstaande. Een draaiende $-koers past daar ook in, maar daar is het beeld juist minder sterk geworden in die zin dat er de kansen op nog een volgende licht hogere top in de $ groter zijn geworden afgelopen maand. Grondstoffen en energieprijzen zijn al wel gedraaid, die waren dit keer de eersten. Daarmee kan voor de aandelenmarkten slechts gesteld worden, dat de bearmarkt qua tijd vrijwel ten einde is, maar dat het keerpunt waarschijnlijk nog niet te zien is geweest. En dus is het zaak om nog aan de kant te blijven staan.

Brentolie in US$ per vat (figuur 7)


Figuur 7 Brentolie in US$ per vat, weekgrafiek

De olieprijzen zijn weer iets opgelopen, vooral in Europa, maar veel naam mag het allemaal niet hebben. Waar de gasprijzen, mede door de zeer milde, warme herfst in Europa, sterk zijn gedaald (de dagkoers voor gas in Europa was vorige week zelfs even negatief!), ligt de start van de Europese boycot voor Russische olie nog voor ons en is de markt er dus ook nog niet geheel zeker van, dat deze boycot probleemloos zal verlopen. Maar dat gaat komende maand zichtbaar worden. Ondertussen is de index voor OPEC-olie zelfs niet eens van zijn plaats gekomen. Wij blijven dus bij onze verwachtingen van een maand gelden, de grens van US$85 is nu een steun voor Brent, maar alles wijst erop, dat deze het niet lang zal houden en dat Brent daarna tot zelfs $61 per vat kan terugzakken.

Het Goud (figuur 8)


Figuur 8 Goud in US$ per troy ounce, weekgrafiek

Aan de dalende trend van een troy ounce goud is afgelopen maand geen einde gekomen. In tegendeel, de steun van US$1.675 is nu voor de tweede keer in korte tijd gebroken en onder deze grens is een correctiepatroontje zichtbaar geworden, dat er op wijst, dat de goudprijs in $’s nog wat verder omlaag kan. Wij gaan er niet vanuit dat de voor ons liggende daling veel om het lijf zal hebben, maar wel dat daarbij een lager punt dan de meest recente twee bodems bereikt gaat worden. Als dat gepaard gaat met een opleving in de $ is er niet zoveel aan de hand. Feit blijft dat het langere termijn beeld van goud er erg oversold uit ziet en het dus wel tijd wordt voor een opwaartse correctie van enige omvang, die dan ook de dalende trendlijn breekt. Goud verkopen is nu wel het laatste wat u moet doen.

Beleggen bij Vladeracken

In de maand oktober is een (klein) herstel ingezet, dat ook in de portefeuilles van onze klanten terug te zien is. Maar zoals u in het voorgaande heeft kunnen lezen, wij vertrouwen dit herstel nog onvoldoende om alweer in te willen stappen. Wij hebben ons kruit dan ook droog gehouden afgelopen maand.

Migratie van Binck naar Saxo-systemen

Op maandag 31 oktober 2022 voorziet Saxo Bank, dat alle cliënten van vermogensbeheerders met rekeningen bij Binck, toegang hebben tot het nieuwe portaal van Saxo waarin dan ook de eigen effectendepots te zien moeten zijn. Mocht u moeite hebben met deze toegang, dan wel geen toegang hebben, neemt u dan direct contact op met uw adviseur. De toegang tot de rekening via het oude Binck-portaal zal dan niet meer werken.

Tabel 1 Resultaten Vladeracken-modellen *

Risico profiel Methode 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 tm 28/10
 Jaar doel
Zeer defensief Pensioenportefeuilles 2,9 % -/-10,7 % 5,7 % -/-7,4 % 9,7 % -/-0,2 % 4,5 % -/-11,0% 4 %
Matig / fondsen Fund Selector -/-1,5 % 1,1 % 5,5 % -/-5,4 % 13,9 % -/-7,2 % 11,5 % -/-15,8% 5 %
Matig Mix aandelen / obl. 16,2 % -/-3,4 % 10,7 % -/-6,7 % 17,0 % 0,0 % 10,3 % -/-13,4% 5 %
Normaal aandelen PRIJS<Waarde 23,2 % 0,2 % 12,5 % -/-23,1 % 22,6 % -/-3,3 % 35,4 % -/-11,3% 8 %
Actief aandelen Benelux Selector 27,3 % 0,1 % 23,7 % 0,6 % 22,4 % 5,8 % 11,2 % -/-8,6% 8 %
Europa Selector 22,9 % 4,2 % 8,2 % -/-21,0 % 15,4 % 15,2 % 5,9 % -/-8,1% 8 %
Benchmark AEX Index 4,1 % 9,4 % 12,7 % -/-10,4 % 23,9 % 3,3 % 27,8 % -/-16,3%
EuroStoxx 50 3,9 % 0,7 % 6,5 % -/-14,3 % 24,8 % -/-5,1 % 21,0 % -/-15,9%

* Het gaat hier om het netto behaalde rendement, ná alle kosten. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.

De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 5 december 2022.

Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke uit onze dagelijkse analyses voortvloeien, treft u aan op onze websites, www.vladeracken.nl & www.todaysgroup.nl.

Blog, Twitter & Linked-In
Op de website www.vladeracken.nl en sinds november 2020 ook op www.todaysgroup.nl kunt u onder “Onze Research” artikelen vinden over de effecten waarin wij al dan niet beleggen evenals een wekelijkse update van onze beleggingsvisie. Wie zich aanmeldt als volger (Twitter) of wie zich in het Linked-In-netwerk opgeeft als contact van G.K. van Dommelen, wordt vervolgens doorlopend van nieuwe publicaties op de hoogte gebracht.

Reeds besproken onderwerpen:

Algemeen

– Onze ESG-politiek

– Hoe spreken de statistieken over 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 en voor 2020?

– Onze macro-economische- en rentevisie

– De Japanse beurs

– De aandelenbeurzen in de BRIC-landen

Aandelen

– Vastgoed: Corio, Meerdervoort Amaliawolde, Unibail-Rodamco, Wereldhave

– Aandelen: Aalberts, AB Inbev, Alten, Andritz, Aquafil, Arcadis, Atos, Avio, BAM, Bourbon, CGG Veritas, Colruyt, Falck Renewables, Fugro, Hannover RE, Heineken (Holding), Hermès, ING, Koninklijke Olie, MTU Aero Engine, Nokian Renkaat, Novo Nordisk, Oeneo, Philips, Prosegur, Prosegur Cash, Saipem, Samsung, SAP, SBM Offshore, Schneider Electric, Sligro, Talanx, Unilever, Technip, Tenaris, Vallourec, Volkswagen

– Afdekken van aandelenrisico’s m.b.v. calls, puts, short sprinters en short trackers met een hefboom

Overige onderwerpen

– Goud, Palladium, Platina en Zilver, de Amerikaanse Dollar, de Australische Dollar, het Britse £, de Japanse ¥en, de Noorse kroon, de Zwitserse Franc, de BRIC Valuta en een BRIC Valuta note, de Russische Roebel en Alpha creëren met valutamanagement

– Volatility, handelssytemen, derivaten, ETF’s, Fund Selector, TCO

– TA Indicatoren zoals Woodies CCI, Martingale, de Coppock Indicator en het Hindenburg Omen

Obligaties

– Eurobonds, Euro Treasuries, staatsobligaties van de “PIGS”-landen, van Italië en van Nederland

– Bedrijfsobligatiefondsen, rentegroeifondsen en trackers zoals Lux-O-Rent, Carmignac Global Bond, First Trust Factor FX Fund, ING Renta Grf, JPM Global Bond Opportunity, Lyxor SGI Double Short Bund, ProShares Ultra Short Treasury en het Robeco Global Dynamic Duration Fund

– Credit Linked Notes, Floored en Reversed Floaters en Inflatielinkers en de HICP Inflatie Index en Steepeners van Aegon, BNG, Deutsche (Post)Bank, Ned. Waterschapsbank, NIBC, Rabobank en RBS en Hybride en variabele renteobligaties van Linde

– High yield en bedrijfsobligaties van Altice, Amaliawolde, Bombardier, Cirsa Gaming, Clondalkin, ConvaTec Healthcare, FCE Bank, FGA Capital, Findus Group, Gazprom, Gazprombank, Heidelberg Zement, ING, Servus, Stork TS, Sunrise en Volkswagen.

– Memory Coupon Notes op Aegon, Arcelor Mittal, Philips & Royal Dutch.

– MKB Obligaties van Air Berlin, Enterprise Holdings, German Pellets, KTG Agrar, Praktiker, Rickmers en TRFI Funding.

– Achtergestelde en/of perpetuele obligaties en effecten van Achmea, Aegon, ASR, Casino Guichard, Credit Agricole, Depfa, Friesland-Campina, Fürstenberg, ING, Rabobank, SNS Reaal, SRLev, Tennet, Tier 1, 2 of 3? en Coco’s

– Range Accrual Notes van de EIB en RBS

– Obligaties in een wereld van stijgende rentes, Lyxor Daily Double Short Bund ETF, ProShares Ultra Short 7 – 10 en 20 years Treasuries ETF

Wet- en regelgeving

– Cliëntclassificatie en Vermogensbeheer, Privacy policy, Total Cost of Ownership, SRI, corporate Governance en Ethiek, ESG en SFDR

De onderhuidse paniek is te ruiken

/in , , /door

Stand van de AEX Index op het moment van schrijven (15 oktober 2022) 630,58

Onze conclusies:

Korte termijn: negatief

Middellange termijn: negatief

Lange termijn: correctie

NB. Calamiteiten niet in aanmerking genomen

Hoe vreemd het ook moge klinken, de beste plaatjes zijn momenteel te vinden bij de indices die afgelopen week nieuwe dieptepunten hebben opgezocht. De Nasdaq 100 Index is naar onze mening nu de index om in de gaten te houden. Die veerde donderdag flink op om vrijdag vervolgens weer vrijwel de gehele winst in te leveren. En dat allebei, nadat deze index door de bodem van 30 september, die samenviel met de bodem van 16 juni, was gezakt. Het beeld dat daardoor ontstaat is exemplarisch voor de Amerikaanse markt en is enerzijds levensgevaarlijk maar kan anderzijds net zo goed het einde van de Bear inluiden. Het beeld is gevaarlijk omdat de beweging van donderdag en vrijdag kan worden uitgelegd als een kort herstel, een pullback, naar het niveau van de uitbraak. In dat geval gaan we in de komende weken een verdere daling meemaken, die de Nasdaq 100 Index zal terugbrengen tot de top uit begin 2020 op 9.736 (tegen een slotkoers vrijdag van 10.692, dus nog een daling van ca 9%!). Maar de enorme volatiliteit waarmee de afgelopen dagen beurzen op en neer bewogen is ook een bewijs van het feit dat Bulls en Bears momenteel een stevig gevecht uitvoeren met elkaar waarbij de Bulls zeker op de korte termijn absoluut niet kansloos zijn.

Dit alles gebeurt tegen de achtergrond van een al flink gedaalde markt en in een omgeving waarin er vooral gespeculeerd wordt over vragen als “is de inflatie over zijn piek heen of niet?”, “komt er nu wel of niet een stevige recessie in de VS?” en “hoe zwaar is eigenlijk de Europese afhankelijkheid van Russisch gas komend jaar nog?”. En hier komt ook nog bij het feit dat in het Westen het cijferseizoen weer is begonnen (de 3de kwartaalcijfers van enkele grote Amerikaanse banken afgelopen week stemden niet persé tot tevredenheid). Dit betekent, dat markten in het onzekere leven, het in feite zelf niet weten. Dat is altijd een goede voedingsbodem voor veel volatiliteit, maar ook voor een naderende trendomslag.

De beste strategie in dit soort markten is stilzitten, huiswerk doen, de eigen administratie op orde brengen en vooral niet handelen!

Spannend gaat het in elk geval wel worden, en alweer in de maand oktober! Maar weet dan, dat het statistisch beste koopmoment voor aandelen in de eerste week van november ligt!

De AEX Index op dagbasis

Figuur 1.

De AEX Index was donderdag een van de weinige uitzonderingen in Europa, die ook door de bodem van september zakte. Maar het herstel volgde dezelfde dag nog waarmee de AEX Index een bijzonder sterke candle neerzette die zomaar het einde van de Bear kan betekenen. Zelfs de zwakke prestatie van vrijdag past nog steeds in een potentieel bodempatroon. Het probleem met dit soort plaatjes is echter, dat in een crash-achtige omgeving dit type candlepatronen elkaar een paar keer op kunnen volgen met telkens scherpere, grotere bewegingen omlaag als resultaat. De enige conclusie die hieruit vooralsnog getrokken kan worden, is dat de kentering in termen van tijd nabij is, maar waar nu precies de bodem gaat liggen kan hier niet uit gedestilleerd worden. En afgaande op de beweging vrijdagavond in de VS is het goed denkbaar dat de AEX Index komende week nogmaals een flinke veeg uit de pan krijgt met weer een sterke herstel candle als vervolg, maar dan vanaf een lager niveau. De onderhuidse paniek is te ruiken en daarmee is dit een markt om aan de kant te blijven staan.

De 10-jaars rente in Europa en de VS

Opnieuw beleefden obligatiebeleggers een slechte week, zowel in de VS als in Europa. Maar de ellende is hier vrijwel voorbij, want we naderen nu de belangrijkste weerstanden uit de periode 2002 – 2006. Natuurlijk is geen enkele weerstand heilig, maar de snelheid waarmee nu de lange rente is opgelopen is ongekend. Hij zal gevolgd worden door een langdurige fase waarin markten vooral gaan zitten wachten op concreet nieuws. De huidige rentestijging in de BVS houdt rekening met een verhoging van de korte rente door de FED van de huidige 3,25% naar ca 4,5% à 5,0%. Algemeen gaat men er daarbij vanuit, dat al in de komende weken de volgende stap naar 4% wordt gezet. Dat betekent daarna nog een of twee stappen van 0,5% per keer en dat ook nog eens voor eind maart van 2023. En aangezien markten de neiging hebben om een maand of zes op dit soort bewegingen vooruit te lopen, is het niet meer dan logisch om te veronderstellen, dat wij momenteel in de overdrijvende fase zijn beland. Voeg daaraan toe dat genoemde belangrijke weerstanden bijna bereikt zijn en het is logisch om te veronderstellen, dat de ellende op de obligatiemarkten vrijwel voorbij is. Voor de CBOE 10 Year Treasury index, die nu op 110,55% staat, is een daling naar 105% zo ongeveer het maximale waar wij nog rekening mee houden. En bedenk daarbij dat te hoogste koers in april 2020 voor deze index 140,75% was.

De US$ uitgedrukt in Euro’s

Ondanks een verder stijgende rente heeft de koers van de $ opnieuw een pas op de plaats gemaakt afgelopen week. Het technische beeld begint meer en meer op dat van een korte termijn top te lijken. Het gevecht tussen Bulls en Bears vindt ook hier plaats, en wel tussen de grenzen 1,05 en 1,00. De belangrijkste steun daaronder ligt op 0,92.

De Brent Olie prijs

Het was even de vraag of OPEC er in zou slagen om de daling van de olieprijzen te stoppen en voor een hernieuwde stijging te zorgen, door de productie in te perken. President Biden was “not amused” maar hij had zich niet druk hoeven te maken over de olieprijzen. OPEC zorgde slechts voor een kortstondige pullback naar de oplopende trend waar de koers al eerder onder gezakt was. De weg voor de prijs van een vat ruwe olie is wat ons betreft omlaag gericht, wij houden zelfs rekening met een prijs van US$75 per vat Brentolie op niet al te lange termijn.

De prijs van een troy ounce Goud

En weer brak goud door de steun van US$1.675 omlaag. Het laat zien dat ook hier het gevecht tussen Bulls en Bears in volle gang is. Want de daling was nog altijd niet krachtig genoeg om de doorbraak significant te laten zijn terwijl indicatoren nog steeds positief divergeren, ook op de weekgrafiek. Wij wachten daarom nog steeds en houden onze posities in goud aan.

Strategie

Wij wachten nog steeds aan de zijlijn af, overal zijn liquiditeiten beschikbaar, maar in de huidige volatiele fase is voorzichtigheid nog steeds troef.

Agenda voor de komende week

De volgende zaken, die mogelijk van invloed op de beurzen kunnen zijn, staan op de agenda voor de komende week. De lijst is niet uitputtend, hieronder treft u de naar ons idee meest belangrijke agendapunten aan.

18 oktober 2022 4.00 Chinese cijfers binnenlands bruto product
18 oktober 2022 11.00 ZEW Economisch sentiment Duitsland
19 oktober 2022 9.00 Britse consumentenprijsindexcijfers (inflatie in Engeland, pond)
19 oktober 2022 11.00 HCIP Inflatiecijfers Eurozone
19 oktober 2022 20.00 Publicatie Beige Book van de FED in de VS
20 oktober 2022 14.30 Arbeidsmarktgegevens VS
25 oktober 2022 10.00 ECB-rapport over omvang nieuwe leningen Europese banken

Afgelopen week zijn de eerste Amerikaanse banken met cijfers gekomen en komende week komende nog overgebleven grote (zaken)banken in de VS aan de beurt met kwartaalcijfers. De eerste conclusie uit deze cijfers is een flink toegenomen rentemarge maar een nog grotere toename van de voorzieningen voor kredietrisico’s in verband met recessie gerelateerde faillissementen en een flink teruggelopen omzet uit fusies en overnames. Allemaal gegevens die verder onderstrepen dat de professionele partijen in de markt uitgaan van een flinke recessie ook in de VS.

NB
Rondom het begin van iedere maand zal er door ons geen beurscommentaar gegeven worden. Wij verwijzen u in plaats hiervan naar onze nieuwsbrief De Technische Belegger, waarin een veel uitgebreider commentaar te lezen is. U vindt deze op www.todaysgroup.nl & www.vladeracken.nl. De volgende uitgave van De Technische Belegger zal 31 oktober 2022 verschijnen.

Den Haag, 16 oktober 2022
Gijsbrecht K. van Dommelen
Today’s Beheer & Vladeracken Vermogensbeheer

www.todaysgroup.nl

Disclaimer
De auteur is medeverantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Today’s Group BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie conform bovenstaande ideeën belegt of wenst te beleggen doet dat voor eigen rekening en risico. In dit kader wijzen de auteur en Today’s Group BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand. De besproken effecten en strategieën vertegenwoordigen een hoog risico.

De Technische Belegger Jaargang 28 • Nr 10 • 3 oktober 2022

/in , , /door

Het kenmerk van een echte bearmarkt is, dat elke bearmarkt zelfs professionele beleggers weer nederig maakt. De bearmarkt overvalt beleggers en niet omdat de omslag naar beneden onzichtbaar is. Bearmarkten beginnen onverwacht, maar lang van te voren is zichtbaar, dat het begin eraan zit te komen. Beleggers die dan al verkopen doen dat achteraf gezien over het algemeen goed, maar zij moeten veelal in de laatste weken van de voorafgaande bullmarkt veel winst laten liggen. Beleggers, die pas na de piek verkopen, beginnen de verkoopronde met een voorsprong, maar vrijwel geen enkele belegger verkoopt alle aandelen in de portefeuille. Bovendien stappen verkopende beleggers vrijwel altijd over op langlopende staatsobligaties. En dat was dit keer een zeer slechte beslissing. Want obligatiemarkten hebben in 2022 vrijwel net zulke grote verliezen laten zien als aandelen. En dat is een tweede kenmerk van bearmarkten, zij lijken zelden of nooit op elkaar.

Achteraf bezien zijn vele oorzaken voor de huidige bearmarkt aan te wijzen. De Covid-crisis zorgde voor logistieke verstoringen, die prijsopdrijvend werkten. Vervolgens viel tegen vrijwel ieders verwachting in Rusland onder aanvoering van president Putin toch Oekraïne binnen en bleek hij daarbij ook op slinkse wijze de Europese gasmarkt geknecht te hebben. Net toen de logistieke Covid-gerelateerde problemen zich voorzichtig begonnen op te lossen ontspoorde de Europese gasmarkt en ontstond er wereldwijd een run op energie en andere grondstoffen. Ondertussen reageerden Centrale Banken in de VS en in Europa veel te traag en durfden politici als vanouds geen keuzes te maken. Gevolg: een volkomen uit de hand lopende inflatiespiraal. Toen Centrale Bankiers vervolgens ook nog eens tegenstrijdige signalen begonnen af te geven was het hek van de dam. Als er iets is dat beleggers haten, dan is dat onzekerheid. Niemand heeft er een probleem mee, als de rente stijgt. Zolang dat pad van renteverhogingen helder en consistent is, kunnen beleggers zich daaraan aanpassen. Maar wanneer ontwikkelingen onvoorspelbaar worden, worden beleggers onzeker. En een hogere onzekerheid betekent een hogere risicovoet en dus ook een hogere vereiste vergoeding voor dat risico. Gevolg: prijzen op effectenmarkten dalen. En dit keer deed zich de perfecte storm voor, geen enkele haven was veilig behalve die van contante middelen (die ondertussen in feite door de met inflatie gepaard gaande geldontwaarding ook een verliespost opleverde).

Het goede nieuws is echter dat de bearmarkt haar einde nadert. Beleggers, die in paniek raken, en financiële schandalen die overal aan het licht komen, zijn tekenen van de naderende ommekeer ten goede. Wij zullen een poging wagen in deze editie om in te schatten hoe diep precies het uiteindelijke dieptepunt zal zijn. Fibonacci speelt daarin een grote rol.

Maar laten wij dan wel met een waarschuwing beginnen. De uiteindelijke paniekgolf heeft vrijwel altijd een smerig, agressief karakter. Liquiditeit droogt dan op met scherpe agressieve bewegingen in neerwaartse zin, maar vervolgens ook in opwaartse zin tot gevolg. En vaak volgen een aantal van dit soort paniekerige golven elkaar in sneltrein vaart op. Het is een zeer onrustige fase, waarin in feite maar één goed advies kan gelden: blijf stilzitten, verkoop niets meer, en wacht af tot het bloed in de straten van Wall Street loopt alvorens weer in te stappen. Want bearmarkten eindigen ook altijd en worden daarna steeds weer gevolgd door mooie opgaande bewegingen waarvan de zittenblijvers doorgaans het meeste profiteren.

Wij hebben in de meeste portefeuilles van onze klanten 25% tot 35% belegd in contante middelen en zeer defensieve (want kortlopende) obligatieposities. Daarmee voorkomen wij niet dat er verliezen gemaakt worden. Maar als de rook van het slagveld op de beurzen optrekt, zijn wij prima in staat om tussen de scherven mooie pareltjes op te pakken.

Fibonacci

Voordat wij met onze analyses beginnen willen wij eerst even een korte toelichting geven op de hierboven al genoemde methodiek van Fibonacci. Fibonacci was een wiskundige die een reeks getallen definieerde, die nu bekend staat als de reeks van Fibonacci. Hij begon met de getallen 0 en 1 en telde die bij elkaar op om het volgende getal in de rij te verkrijgen. 0 + 1 = 1, dus de reeks is dan 0, 1, 1. Tel de laatste twee cijfers in de reeks op en u krijgt 2 als het volgende getal en zo verder. De reeks wordt dan: 0,1,1,2,3,5,8,13,21,34,45,79 etc. Als men steeds twee opeenvolgende getallen door elkaar deelt, dan neigt deze deling naar een verhoudingsgetal, 1,618. Dit getal is een getal dat ook in de architectuur en in de kunst veelvuldig terugkomt zonder dat wetenschappers een verklaring hebben waarom dit getal in de natuur zo belangrijk is. Het getal wordt ook wel de gulden snede genoemd. De meeste mensen vinden een rechthoek vanuit esthetisch oogpunt pas mooi als de lange en de korte kant zich als 1 staat tot 1,618 verhouden. In de natuur komt dit verhoudingsgetal ook regelmatig terug, bijvoorbeeld in de hoek die bladeren, nerven van bladeren en takken tot elkaar en de stam maken. Het is een getal, dat een bepaald optimum markeert in de natuur waarvan de wetenschappelijke verklaring nog altijd ontbreekt. Deze Fibonacci-reeks wordt ook binnen de Technische Analyse veel toegepast om doelen te schatten van grotere bewegingen. Zij die de Technische Belegger regelmatig lezen weten dat ook wij veelvuldig gebruik maken van zogenoemde Fibonacci-retracement levels. Dit zijn projectielijnen, die op met deze reeks bepaalde afstanden liggen, gemeten vanuit eerdere grotere bewegingen. In de voor u liggende analyses hebben wij deze retracement levels in enkele grafieken getekend. De belangrijkste grens is daarbij een beweging omlaag die 61,8% van de voorgaande beweging corrigeert. Zolang een daling boven deze grens eindigt, is sprake van een correctie van de voorgaande opwaartse trend. Wordt deze grens gebroken, dan moet naar een grotere totaalbeweging gekeken worden en moet de correctie dus ook ingeschat worden als van een grotere, langer durende orde.

De consequenties hiervan zijn enorm. Want overal naderen wij nu het punt waarop deze beslissing gaat vallen. En als de grens houdt, dan is de bearmarkt voorbij. Als de grens weliswaar tijdelijk steun levert maar vervolgens alsnog gebroken wordt, dan moeten wij naar langere termijn grafieken gaan kijken om een inschatting te kunnen maken van wat ons nog te wachten staat.

De S&P500 Index op weekbasis (figuur 1)

Figuur 1 S&P500 Index, weekgrafiek

In figuur 1 hebben wij de S&P 500 Index opgenomen. De retracement levels zijn getekend vanuit de rally die in maart 2020 is begonnen tot aan de top eind 2021. De retracement levels zijn weergegeven met behulp van horizontale blauwe lijnen met links ervan een percentage. Dit percentage geeft aan hoeveel van de laatste opgaande beweging is ingeleverd. De S&P 500 Index nadert de 50% grens. Een daling die 50% van de voorgaande beweging inlevert is al een zeldzaamheid, maar in dit geval valt die grens ook nog eens samen met de top uit 2019 (en nog enkele toppen daarvoor, die hier niet te zien zijn). Er ligt hier heel veel belangrijke steun. En vlak daaronder ligt de 61,8% grens die ook weer samenvalt met enkele belangrijke keerpunten onder andere uit 2020.
Als u dan ook nog bedenkt, dat de indicatoren onderin de figuur allemaal duidelijk een oversold situatie indiceren, dan is de logische conclusie: deze huidige dalende fase is in elk geval qua tijd gemeten dichtbij het einde van de daling.

De Nasdaq 100 Index op dagbasis (figuur 2)


Figuur 2 Nasdaq 100 Index, daggrafiek

En deze conclusie wordt duidelijk bevestig door de Nasdaq 100 Index in figuur 2. Natuurlijk, geheel onlogisch is dat niet, want veel van de grootste, meest bepalende fondsen in deze index zijn ook belangrijk voor de S&P 500 Index. Beide indexen zullen dus per definitie een hoge correlatie vertonen. Maar de Nasdaq 100 index is per saldo veel gevoeliger voor de renteontwikkelingen dan de S&P 500 Index. Voor belangrijke bodems moeten deze twee, in de VS uiterst belangrijke indices elkaar, zeker in een fase waarin de stijgende rente de belangrijkste oorzaak van de koersdalingen is, dus bevestigen.

In deze grafiek hebben we ook nog een tweede Fibonacci-retracement patroon getekend, nu een die bepaald is ten opzichte van de gehele beweging omhoog sinds eind 2017. Veel verschil levert dat, qua retracement-steun op het 50%- en 61,8%-niveau, niet op. Maar het maakt de nabijheid van de 61,8% steun wel nog belangrijker.

Best presterende Vladeracken-model van Today’s in 2022:
Vladeracken Benelux Selector -/- 9,9 %

De DAX Index weekbasis (figuur 3)


Figuur 3 DAX Index, weekgrafiek

Een veel minder rentegevoelige, maar minstens zo belangrijke index is de DAX Index (waarin de grootste Duitse beursgenoteerde ondernemingen zijn opgenomen). Hier is het beeld veel zwakker. Deze index is al ruim onder de top van 2019 / 2020 gezakt en is ook al onder het
50%-retracement niveau gezakt. Hier nadert de index de nog veel belangrijkere 61,8% grens (die overigens samenvalt met de steun van 11.400, waar de index in 2020 na de Covid-crash een eerste reactie omlaag zag eindigen). Opvallend is dat hier de weekcandle juist weer een sterkere is dan in de twee grafieken die wij u hierboven lieten zien. Als de Duitse beurs komende week significant hoger sluit, is hier sprake van een duidelijk turn-around candlepatroon. Ook deze grafiek zegt in feite, dat het einde van de correctie die begin dit jaar is ingezet, nabij is, mits er inderdaad hier sprake is van een correctie van de opgaande trend uit 2020 – 2021.

De AEX Index op dagbasis (figuur 4)


Figuur 4 AEX Index, daggrafiek

De volgende vraag is natuurlijk of beleggers komende week al een vervolg op de huidige dalende trend kunnen verwachten dan wel of het op de korte termijn al omhoog kan? Daartoe hebben wij in figuur 4 de dagkoersen van de AEX Index opgenomen. Het beeld is hoe dan ook sterker dan dat van de DAX Index, omdat hier de bodem van juni nog overeind is gebleven, waar dat in de DAX niet het geval is. Die is al daardoorheen gezakt. Afgelopen week draaide de AEX Index weer ten goede, precies op deze steun. Indicatoren divergeren bovendien duidelijk positief, hetgeen ons doet vermoeden, dat we in de komende week eerst nog een opleving gaan zien alvorens misschien alsnog de steun te gaan testen. Want dat is nog steeds heel goed mogelijk en waarschijnlijk. Bearmarkten kenmerken zich, zoals in de inleiding al gezegd, door een slotfase waarin vaak paniekachtige bewegingen te zien zijn. En van echt paniek is nog geen sprake geweest (al waren wij daar vorige week wel dichtbij). Een opleving nu kan dan ook een volgende “bear-trap” betekenen, een val, opgezet door markten om beleggers, die te vroeg instappen, op het verkeerde been te zetten. Deze korte termijn bodem is dus voor ons geen aanleiding om in te stappen, wij zoeken naar meer bevestigingen, zowel op de langere termijn als in andere grootheden zoals de rente, de $ en de grondstoffenmarkten.

De 10-jaars rente in € en $ (figuur 5)


Figuur 5 Bund Index en 10 Year Treasury Index, weekgrafiek

Want om in deze aandelenmarkt een bodem te kunnen gaan zien zal ook de rentemarkt, althans die op de lange kant van het spectrum, een draai moeten laten zien. In figuur 5 ziet u wat voor een vrije val de 10-jarige obligaties van de Duitse staat en van de Amerikaanse staat hebben doorgemaakt. De opmerkingen van FED-voorzitter Powell hebben de markt enorm doen schrikken. De Bund future zakte daarop snel en diep tot onder de bodem van juni / juli van dit jaar. Maar hij bereikte daarmee wel meteen de volgende steun en zette daarbij (hier minder goed te zien) een candle die een bodem kan betekenen, mits de rente komende week weer wat zakt.
En in fundamentele zin is er alle reden om te veronderstellen, dat de rente op niet al te lange termijn weer gaat dalen. De Westerse economieën koersen namelijk in sneltreinvaart af op een recessie. De stijgende rente, de onzekerheid over de situatie in Oekraïne en de torenhoge energieprijzen beginnen tot hun tol te eisen op het vertrouwen van consumenten en producenten in de nabije toekomst. Ondanks de nog altijd hoge spaaroverschotten betekent het wegebbende vertrouwen, dat investeringen worden teruggebracht en dat consumenten de hand op de knip gaan houden. Natuurlijk wordt deze laatste groep vooral in Europa flink geholpen door overheden, die wederom hun portemonnee trekken om de oplopende energierekeningen te helpen betalen, en door stijgende lonen, maar deze maatregelen compenseren slechts ten dele de koopkrachtdaling van de Westerse consument. Bovendien zijn veel van deze maatregelen tijdelijk van aard en ziet de consument de bui voor daarna al hangen. Hij neemt de hulp dus dankbaar in ontvangst maar gaat niet meer uitgeven.
Een recessie heeft tot gevolg dat de vraag naar grondstoffen en energie weer daalt. Over een breed front (zie bij figuur 7 ons commentaar op de ontwikkelingen van de olieprijzen) dalen prijzen van grondstoffen al enkele weken tot maanden. En dat heeft op haar beurt weer directe invloed op de inflatie. Die gaat komend jaar onherroepelijk dalen (en daalt in sommige deelgebieden nu al). Ondertussen gaat het in China ook niet goed en dreigt de VS na de verkiezingen van 24 november aanstaande in een nieuwe politieke patstelling terecht te komen. Verder hebben in Engeland de conservatieven nu definitief gekozen voor het opblazen van hun eigen partij met de Engelse economie als directe slachtoffer Daarmee is de vraag niet meer of er een recessie in de wereld komt, maar vooral hoe diep die gaat worden.
En dat leidt er vervolgens weer toe, dat de lange rente zal gaan zakken en de obligatiemarkten weer zullen opveren.

De US$ en de € (figuren 6a en 6b)


Figuur 6a US$, maandgrafiek

Nog een factor van belang, die bovendien ook op een belangrijk keerpunt is aanbeland, is de $-koers. Wij hebben ditmaal twee $-grafieken opgenomen, een maandgrafiek en een weekgrafiek. In de maandgrafiek (6a) ziet u de $-grafiek uitgedrukt in € over een periode sinds begin 1970 (met de DM als voorloper voor de €). Schuin door het beeld ziet u twee oranjerode lijnen, die de lange termijn dalende trend markeert van de $ t.o.v. de €. De $ is in de kern een zwakgeld munt. Problemen worden in de VS al vanaf het begin opgelost met het bijdrukken van $’s. Maar voor de DM en de € geldt dat sinds het einde van de tweede wereldoorlog niet. Hier wordt een restrictiever beleid gevoerd in die zin, dat overheden hun begrotingstekorten niet monetair kunnen financieren.
Vanuit technisch perspectief is het oplopende kanaaltje, dat rechtsonder in figuur 6a is te zien en dat met groene lijnen is gemarkeerd, nog veel interessanter. Want dit kanaaltje heeft het karakter van een correctie op de grote lange termijn dalende trend. En binnen dit kanaaltje is de koers aangekomen bij de bovenkant. Het is tijd voor een reactie omlaag binnen dit oplopende correctiepatroon. En als het inderdaad een correctiepatroon is, dan moet uiteindelijk een uitbraak omlaag verwacht worden. Dit is er de reden van, dat wij al heel lang tot de bears ten opzichte van de $ horen, een positie die ons dit jaar
geld heeft gekost in de vorm van gemiste opbrengsten.

Figuur 6b US$, weekgrafiek

In figuur 6b hebben wij dit kanaal uitvergroot, waarbij wij alleen de laatste twee raakpunten van het kanaal hebben weergegeven. De bovenkant van het kanaal ligt op 1,05 en is afgelopen week net geraakt. De licht oplopende trendlijn, die boven de koersen langs gaat, is een kortere termijn trendlijn, die geheel binnen het correctiekanaal van de maandgrafiek ligt. De koers is daar vorige week nog wel doorheen gebroken, maar inmiddels ligt de koers met 1,01 net boven dit kortere termijn lijntje. En alle indicatoren in de weekgrafiek zijn overbought en divergeren negatief of staan op het punt om dat te doen. De trend die dit jaar in de $ te zien is geweest staat op het punt om te eindigen en om te slaan is onze conclusie.

Conclusie

Belangrijke keerpunten in financiële markten komen nooit alleen. Om de huidige bearmarkt tot een einde te laten komen zullen meerdere belangrijke keerpunten te zien moeten zijn. Een draai in de lange rente lijkt ons daarbij van essentieel belang en die is nog niet te zien geweest, ook al ligt de rente wel op een cruciaal punt van waaruit een draai ten goede zonder meer denkbaar is. Een draaiende $-koers past daar ook in en ook hier is de draai nog niet een feit. Grondstoffen en energieprijzen zijn al wel gedraaid, die waren dit keer de eersten. Daarmee kan voor de aandelenmarkten slechts gesteld worden, dat de bearmarkt qua tijd vrijwel ten einde is, maar dat het keerpunt waarschijnlijk nog niet te zien is geweest. En dus is het zaak om nog aan de kant te blijven staan.

Brentolie in US$ per vat (figuur 7)


Figuur 7 Brentolie in US$ per vat, weekgrafiek

Zoals hierboven al werd opgemerkt, in de energiemarkten is de draai al een feit. De olieprijzen hebben afgelopen zomer een dubbele top laten zien en zijn daarna tot onder de neklijn van dat patroon gezakt, een bevestiging. Brent Olie en Opec Olie liggen allebei op of vlak boven de top uit 2018, een belangrijke top omdat deze precies het midden markeerde tussen de beide bodems, die in de figuur te zien zijn. Het is mogelijk, dat het daarmee gedaan is met de daling van de olieprijzen, maar waarschijnlijk is het niet. Want er is genoeg olie in de wereld, meer dan genoeg zelfs om het wegvallende Russische aanbod op te vangen. De grens van US$85 is nu een steun voor Brent, maar alles wijst erop, dat deze het niet lang zal houden en dat Brent daarna tot zelfs $61 per vat kan terugzakken. De oplopende trend, die in de OPEC-grafiek rechtsonder te zien is, is in elk geval al gebroken. Inflatie gaat komend jaar in elk geval niet uit deze hoek komen.

Het Goud (figuur 8)


Figuur 8 Goud in US$ per troy ounce, weekgrafiek

De steun van US$1.675 heeft het uiteindelijk niet gehouden. Want de koers van een troy ounce goud ligt daaronder. Maar het is gevaarlijk om uit figuur 8 de conclusie te trekken, dat daarmee de weg omlaag is ingeslagen. Om te beginnen is de candle, die afgelopen week werd neergezet, een positieve. Als de koers maandag hoger opent, is het zelfs denkbaar dat hier een belangrijke lange termijn bodem bereikt is. En de kans hierop is groot want de indicatoren onderin de figuur ogen overbought en het Momentum divergeert positief. In een fase van hoge inflatie èn oorlog is goud doorgaans een veilige haven. Dit keer is dat niet het geval geweest, althans niet in $’s. Want in € gemeten is er helemaal geen sprake van een doorbraak omlaag en is goud dit jaar zelfs een winstgevende belegging geweest, ook nu na de recente koersdaling nog. Nog sterker, in lijn met wat wij hierboven al hebben geschreven, het is meer dan waarschijnlijk dat ook de goudprijzen een draai ten goede zullen maken als de rente weer zou gaan dalen. Schrijf uw goudbeleggingen dus nog niet af, goud zal wel niet de eerste draai ten goede maken, maar ook hier is sprake van een naderende kentering.

Beleggen bij Vladeracken

Opnieuw hebben wij een moeilijke maand achter de rug met negatieve resultaten over een brede linie. Er zijn over het algemeen veel contanten en verhoudingsgewijs defensieve posities in de portefeuilles van onze klanten en die dempen de verliezen duidelijk. Daarmee blijven wij in veel gevallen de indices voor. Maar tevreden zijn wij hier niet mee want niemand koopt wat voor het “minder verliezen dan een ander”. Verliezen zijn nooit goed, ook niet als ze minder groot zijn dan bij anderen. In de voorbije maand hebben wij nog wel enkele posities verkocht om de voorraad liquiditeiten verder te vergroten. Zo werden aandelen Shell verkocht, aandelen Apple en aandelen in een fonds van goudmijnbouwbedrijven. Ook zijn wij begonnen met de verkoop van posities in het Factor FX Fonds van First Trust. Dit fonds is een rentefonds, dat een relatief gering verlies heeft geleden en het daarmee helemaal niet zo slecht gedaan heeft, maar de les in markten als de huidige is, dat rond bearmarkt dieptepunten gekozen moet worden voor fondsen met een hogere volatiliteit. Wij maken ons klaar om in beleggingsfondsen te stappen die in Europese staatsobligaties beleggen, juist om te gaan profiteren van de flink gestegen rente. Maar in juli hebben wij al een eerste, toen onsuccesvolle poging gewaagd om enkele flink afgestrafte aandelen aan te kopen en dat is ons tot op heden niet goed bekomen (met uitzondering van de met een mooie winst weer verkochte aandelen Apple). Wij houden ons kruid daarom graag nog even droog.

Migratie van Binck naar Saxo-systemen

Rond 21 oktober 2022 voorziet Saxo Bank de omzetting te zullen uitvoeren van de effectenportefeuilles van klanten met rekeningen bij Binck naar de eigen Saxo-omgeving. Wij zullen klanten hierover uitgebreid berichten in de verslaggeving bij de vermogensbeheer- en adviesrapportages en er in deze nieuwsbrief daarom niet verder op ingaan.

Tabel 1 Resultaten Vladeracken-modellen *

Risico profiel Methode 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 tm 30/9
 Jaar doel
Zeer defensief Pensioenportefeuilles 2,9 % -/-10,7 % 5,7 % -/-7,4 % 9,7 % -/-0,2 % 4,5 % -/-12,4% 4 %
Matig / fondsen Fund Selector -/-1,5 % 1,1 % 5,5 % -/-5,4 % 13,9 % -/-7,2 % 11,5 % -/-17,9% 5 %
Matig Mix aandelen / obl. 16,2 % -/-3,4 % 10,7 % -/-6,7 % 17,0 % 0,0 % 10,3 % -/-15,1% 5 %
Normaal aandelen PRIJS<Waarde 23,2 % 0,2 % 12,5 % -/-23,1 % 22,6 % -/-3,3 % 35,4 % -/-21,8% 8 %
Actief aandelen Benelux Selector 27,3 % 0,1 % 23,7 % 0,6 % 22,4 % 5,8 % 11,2 % -/-9,9% 8 %
Europa Selector 22,9 % 4,2 % 8,2 % -/-21,0 % 15,4 % 15,2 % 5,9 % -/-12,1% 8 %
Benchmark AEX Index 4,1 % 9,4 % 12,7 % -/-10,4 % 23,9 % 3,3 % 27,8 % -/-19,7%
EuroStoxx 50 3,9 % 0,7 % 6,5 % -/-14,3 % 24,8 % -/-5,1 % 21,0 % -/-20,7%

* Het gaat hier om het netto behaalde rendement, ná alle kosten. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.

De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 31 oktober 2022.

Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke uit onze dagelijkse analyses voortvloeien, treft u aan op onze websites, www.vladeracken.nl & www.todaysgroup.nl.

Blog, Twitter & Linked-In
Op de website www.vladeracken.nl en sinds november 2020 ook op www.todaysgroup.nl kunt u onder “Onze Research” artikelen vinden over de effecten waarin wij al dan niet beleggen evenals een wekelijkse update van onze beleggingsvisie. Wie zich aanmeldt als volger (Twitter) of wie zich in het Linked-In-netwerk opgeeft als contact van G.K. van Dommelen, wordt vervolgens doorlopend van nieuwe publicaties op de hoogte gebracht.

Reeds besproken onderwerpen:

Algemeen

– Onze ESG-politiek

– Hoe spreken de statistieken over 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 en voor 2020?

– Onze macro-economische- en rentevisie

– De Japanse beurs

– De aandelenbeurzen in de BRIC-landen

Aandelen

– Vastgoed: Corio, Meerdervoort Amaliawolde, Unibail-Rodamco, Wereldhave

– Aandelen: Aalberts, AB Inbev, Alten, Andritz, Aquafil, Arcadis, Atos, Avio, BAM, Bourbon, CGG Veritas, Colruyt, Falck Renewables, Fugro, Hannover RE, Heineken (Holding), Hermès, ING, Koninklijke Olie, MTU Aero Engine, Nokian Renkaat, Novo Nordisk, Oeneo, Philips, Prosegur, Prosegur Cash, Saipem, Samsung, SAP, SBM Offshore, Schneider Electric, Sligro, Talanx, Unilever, Technip, Tenaris, Vallourec, Volkswagen

– Afdekken van aandelenrisico’s m.b.v. calls, puts, short sprinters en short trackers met een hefboom

Overige onderwerpen

– Goud, Palladium, Platina en Zilver, de Amerikaanse Dollar, de Australische Dollar, het Britse £, de Japanse ¥en, de Noorse kroon, de Zwitserse Franc, de BRIC Valuta en een BRIC Valuta note, de Russische Roebel en Alpha creëren met valutamanagement

– Volatility, handelssytemen, derivaten, ETF’s, Fund Selector, TCO

– TA Indicatoren zoals Woodies CCI, Martingale, de Coppock Indicator en het Hindenburg Omen

Obligaties

– Eurobonds, Euro Treasuries, staatsobligaties van de “PIGS”-landen, van Italië en van Nederland

– Bedrijfsobligatiefondsen, rentegroeifondsen en trackers zoals Lux-O-Rent, Carmignac Global Bond, First Trust Factor FX Fund, ING Renta Grf, JPM Global Bond Opportunity, Lyxor SGI Double Short Bund, ProShares Ultra Short Treasury en het Robeco Global Dynamic Duration Fund

– Credit Linked Notes, Floored en Reversed Floaters en Inflatielinkers en de HICP Inflatie Index en Steepeners van Aegon, BNG, Deutsche (Post)Bank, Ned. Waterschapsbank, NIBC, Rabobank en RBS en Hybride en variabele renteobligaties van Linde

– High yield en bedrijfsobligaties van Altice, Amaliawolde, Bombardier, Cirsa Gaming, Clondalkin, ConvaTec Healthcare, FCE Bank, FGA Capital, Findus Group, Gazprom, Gazprombank, Heidelberg Zement, ING, Servus, Stork TS, Sunrise en Volkswagen.

– Memory Coupon Notes op Aegon, Arcelor Mittal, Philips & Royal Dutch.

– MKB Obligaties van Air Berlin, Enterprise Holdings, German Pellets, KTG Agrar, Praktiker, Rickmers en TRFI Funding.

– Achtergestelde en/of perpetuele obligaties en effecten van Achmea, Aegon, ASR, Casino Guichard, Credit Agricole, Depfa, Friesland-Campina, Fürstenberg, ING, Rabobank, SNS Reaal, SRLev, Tennet, Tier 1, 2 of 3? en Coco’s

– Range Accrual Notes van de EIB en RBS

– Obligaties in een wereld van stijgende rentes, Lyxor Daily Double Short Bund ETF, ProShares Ultra Short 7 – 10 en 20 years Treasuries ETF

Wet- en regelgeving

– Cliëntclassificatie en Vermogensbeheer, Privacy policy, Total Cost of Ownership, SRI, corporate Governance en Ethiek, ESG en SFDR

Tijd voor de zon op de beurs

/in , , /door

Stand van de AEX Index op het moment van schrijven (17 juli 2022) 671,92

Onze conclusies:

Korte termijn: positief

Middellange termijn: reactie

Lange termijn: correctie

NB. Calamiteiten niet in aanmerking genomen

Heel voorzichtig begint er wat licht te verschijnen aan de inflatiehorizon. Meer en meer cijfers wijzen erop, dat de inflatie in het Westen aan het pieken is. En de obligatiemarkten hebben deze tekenen gezien. De lange rente daalt en is bezig met toppatronen, die meer goeds in het verschiet beloven. De voorbije twee weken hebben in veel markten relatief ordentelijk verlopende correcties laten zien en vrijdag ontstond daaruit een breed scala van uitbraken omhoog. Deze doorbraken zijn op de weekgrafieken nog niet te zien, daartoe moeten markten nog iets verder oplopen. Voor de AEX Index bijvoorbeeld is dat punt de weerstand van 678, nu nog 1% verder omhoog. Maar dit beeld is vrij algemeen zichtbaar en is daarmee redelijk betrouwbaar te noemen. Natuurlijk, het gesprek van de dag is niet langer de inflatie, maar de recessie die in het vooruitzicht zou liggen. Maar de recessie is ten eerste al een feit maar moet alleen statistisch nog bevestigd worden en dat betekent ten tweede, dat een volgende fase van economisch herstel alweer dichterbij begint te komen. En die gaat komen uit de breed aangekondigde overheidsinvesteringsprogramma’s in het Westen. De wapenindustrie, het terughalen van cruciale productieprocessen en de energietransitie gaan in 2023 in volle vaart van start omdat overal overheden nu bezig zijn met de opstelkling van begrotingen waarin deze investeringsplannen worden gefinancierd. En dat betekent flink veel werk aan de winkel voor de Westerse industrie.

De AEX Index op dagbasis

Figuur 1.

Nog altijd kan niet gezegd worden dat het beeld definitief is gedraaid. Maar de stap omhoog afgelopen vrijdag ging met meer kracht gepaard, dan de correctieve beweging omlaag in de vijf dagen ervoor. 678 is de weerstand, die nu eerst gebroken moet worden, daarna volgt nog de dalende trendlijn, die nu rond 685 ligt, maar daar verwachten wij weinig problemen. Daarna zou best nog een kortstondige terugkeer plaats kunnen vinden richting 678 – 685, maar de weg richting de groene lijnen in de figuur op 762 en 782 ligt dan keurig open. De zomer zou zomaar nog heel erg prettig positief kunnen uitpakken.

De 10-jaars rente in Europa en de VS

Opnieuw een goede week voor de obligatiemarkten in de VS en in Europa. Maar er is wel een verschil te constateren. Het renteverschil tussen de Europese 10-jaarsrente en die in de VS is gegroeid. En dat heeft, zie de volgende paragraaf van dit blog, een positief effect op de $. Maar daar gaat binnenkort een einde aan komen. Want in beide gevallen is een duidelijk toppatroon aan het ontstaan. Alleen is de Amerikaanse rente verder op weg in dat patroon. Hier is een kopschoudertop aan het ontstaan waarbij de rechter schouder inmiddels ook compleet is en het nu een kwestie van tijd is voordat dit patroon met een uitbraak omlaag compleet wordt gemaakt. In Europa daarentegen is het hoofd van het patroon klaar, maar moet de rechter schouder nog ontstaan. Voor de komende week is een verdere daling van de rente de meest logische weg. De Bund-future kan daarbij de weerstand van 156 aantikken en de Amerikaanse 10-Year Treasury index kan oplopen tot ongeveer 121. Daar ligt de neklijn voor de Amerikaanse rente, waarbij een directe doorbraak omhoog in de VS waarschijnlijk is, maar een directe doorbraak in Europa dat niet is. Hoe het ook zij, voor de $ betekent dit negatief nieuws, voor de aandelenmarkten is het juist positief nieuws.

De US$ uitgedrukt in Euro’s

En het beeld van de $ tegenover de € bevestigt dit beeld. Hier is afgelopen week een candle ontstaan die wijst op een top voor de $ (op korte termijn). Een pull-back naar de steun van 0,92 (een daling van 7 cent wel te verstaan!) is hier nu het meest waarschijnlijke scenario.

De Brent Olie prijs

De olieprijzen veerden aan het einde van de week iets op. Maar hier is het beeld negatief. US$ 86 per vat Brentolie op korte termijn blijft het koersdoel.

De prijs van een troy ounce Goud

Op US$1.675 ligt de bodem, die in 2021 enkele keren succesvol werd getest. Dat betekent, dat er op korte termijn enige lucht verwacht mag worden, een (tijdelijk) opveren van de koers, waarbij een rally richting US$1.800 per troy ounce goed denkbaar is. Maar daarmee is het wat langere termijn beeld er niet positiever op geworden. Goud zit en blijft voorlopig nog wel even in het verdomhoekje zitten. Echt negatief wordt het beeld pas als de koers daadwerkelijk onder US$1.675 zakt.

Strategie

Wij zijn op zoek naar korte termijn kansen voor een rally in de aandelenmarkten van een procent of 10.

Agenda voor de komende week

De volgende zaken, die mogelijk van invloed op de beurzen kunnen zijn, staan op de agenda voor de komende week. De lijst is niet uitputtend, hieronder treft u de naar ons idee meest belangrijke agendapunten aan.

19 juli 2022 10.00 “Bank Lending Survey ECB”
19 juli 2022 11.00 Europese inflatiecijfers (HCIP)
21 juli 2022 14:15 Rentebesluit ECB
25 juli 2022 10.00 Duitse zakelijke verwachtingen (IFO-cijfers)
27 juli 2022 8.00 Duitse cijfers consumentensentiment
27 juli 2022 14.30 Amerikaanse cijfers orderstroom kapitaalgoederen

Het cijferseizoen is in volle gang. Amerikaanse banken kwamen al met tegenvallende cijfers, de grote tech-bedrijven moeten nog komen.

NB
Rondom het begin van iedere maand zal er door ons geen beurscommentaar meer gegeven worden. Wij verwijzen u in plaats hiervan naar onze nieuwsbrief De Technische Belegger, waarin een veel uitgebreider commentaar te lezen is. U vindt deze op www.todaysgroup.nl & www.vladeracken.nl. De volgende uitgave van De Technische Belegger zal 1 augustus 2022 verschijnen.

Den Haag, 17 juli 2022
Gijsbrecht K. van Dommelen
Today’s Beheer & Vladeracken Vermogensbeheer

www.todaysgroup.nl

Disclaimer
De auteur is medeverantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Today’s Group BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie conform bovenstaande ideeën belegt of wenst te beleggen doet dat voor eigen rekening en risico. In dit kader wijzen de auteur en Today’s Group BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand. De besproken effecten en strategieën vertegenwoordigen een hoog risico.

De Technische Belegger Jaargang 28 • Nr 7 • 4 juli 2022

/in , , /door

Logistiek, inflatie, recessie

Het begon allemaal met de Covid-pandemie. Overheden, met name de Chinese, blokkeerden met hun (volledige) lockdowns de logistieke stromen en zorgden daarmee onbedoeld voor een tekort aan onderdelen in allerlei industrieën. Prijzen voor onderdelen en het transport van onderdelen begonnen op te lopen. Ondernemers reageerden daarop door te gaan hamsteren hetgeen de tekorten en dus de prijsstijgingen versterkte. Daarbovenop startte Rusland een oorlog in de Oekraïne, een oorlog die Rusland ook nog eens goed had voorbereid door de voorraden van grondstoffen waarin Rusland groot is in het Westen af te knijpen. Over de verantwoordelijkheden van overheden, die in het Westen collectief in slaap gevallen waren zullen we het hier niet hebben, politici zijn per definitie nergens voor verantwoordelijk zo lijkt het al jaren. Maar de Russische stappen zorgden ervoor dat het tekort aan onderdelen werd aangevuld met een tekort aan grondstoffen met nog meer prijsstijgingen tot gevolg. Het is niet zo, dat er onvoldoende productiecapaciteit is in de wereld, het is alleen zo dat de logistieke stromen die voor een soepele aanvoer van grondstoffen, halffabricaten en goederen moeten zorgen enorm verstoord zijn geraakt. Logistieke problemen zijn altijd slechts een kwestie van tijd. Een eenvoudig, sterk gesimplificeerd voorbeeld is het volgende:
Er is olie genoeg in de wereld. Maar omdat wij de olie niet meer uit Rusland willen hebben, moeten de oliestromen in de wereld worden omgelegd. Rusland exporteert zijn olie nu niet meer naar Europa, maar naar China, China hoeft de olie dus niet meer uit Saoedie Arabië te halen, waardoor Saoedie Arabië blijft zitten met te veel olie. Die kan dan op haar beurt het olietekort in Europa weer aanvullen. En daarmee is het kringetje rond.
Maar het duurt even voor dit soort problemen is opgelost. En ondertussen zien allerlei bedrijven de kans schoon om hun prijzen te verhogen en ontstaat er dus inflatie over een breder front dan alleen de inflatie die het rechtstreekse gevolg is van de olieprijsstijgingen.

Inflatie is een relatief begrip. Als de stijging van de olieprijzen van $50 per vat naar $100 per vat een inflatie oplevert van 9%, dan moeten de olieprijzen het jaar erna van $100 naar $200 per vat stijgen om hetzelfde effect te sorteren. Blijven de prijzen echter liggen op $100 per vat, dan zakt de inflatie terug naar 0%.

De Centrale Banken in de VS (de FED) en in Europa (de ECB) hebben beiden een specifiek mandaat. De FED moet de inflatie in toom houden maar ook zorgen voor een omgeving met een stabiele economische groei. Dat betekent dat de FED naar inflatie kijkt als de economische groei toeneemt en naar de economische groei kijkt als zich een recessie dreigt voor te doen. De ECB daarentegen heeft het mandaat om de inflatie laag te houden en om de € overeind te houden. Het maakt in dit mandaat dus niet uit of Europa een recessie in gaat of niet.

De logistieke problemen in de wereld, de aanhoudende Covid-lockdowns in China en de oorlog in Oekraïne hebben aanvankelijk geleid tot een recessie in de industrie. En nu de inflatie ook de portemonnee van de consument begint te raken komt daar een recessie als gevolg van een krimpende consumentenvraag bovenop. De Amerikaanse economie liet al een krimp van 1,6% zien in het eerste kwartaal, en het tweede kwartaal zal waarschijnlijk zelfs nog slechter uitgepakt hebben. En dus is de recessie in de VS al een feit.

Dat betekent, dat de FED haar aandacht zal moeten gaan verleggen. Zij zit nu nog op het pad van de inflatiebestrijding, maar zal mogelijk sneller dan markten nu denken terug naar het pad van de bestrijding van de recessie moeten. En de ECB is door de snel stijgende rente op de kapitaalmarkten geconfronteerd met het uit elkaar lopen van de rentes op Duitse versus die op Italiaanse staatsleningen (en die niet alleen). Dat betekent oplopende spanningen binnen de € en dus moet de ECB waarschijnlijk ook op korte termijn naar een minder verkrappend beleid toe om te voorkomen dat deze spanningen uiteindelijk oncontroleerbaar worden en daarmee de € opblazen.

Zie hier een spanningsveld dat tot veel onzekerheid op financiële markten heeft geleid en daarmee de voorbije maand juni tot de zwakste van 2022 heeft gemaakt. De kernvragen, die zich nu voordoen, zijn:
– Zal de inflatie, zoals de FED en de ECB beide verwachten, in de loop van dit jaar teruglopen?
– Zal de rentestijging daardoor stoppen?
– Zal de economische groei in de wereld in de loop van dit jaar weer gaan aantrekken?

Het antwoord op alle drie de vragen luidt wat ons betreft ja, de vraag is slechts wanneer!

Inflatie, Natural Gas, Wheat (figuur 1a & 1b)

Figuur 1a Natural Gas Index in $

De inflatie in de wereld is op dit moment hoog, maar heeft als oorzaken zoals gezegd de logistieke problemen en de opgelopen prijzen voor grondstoffen. Met het einde van de lockdown in Shanghai komen er meer en meer berichten, dat het logistieke systeem in de wereld weer op gang begint te komen. Zo zijn er al berichten dat de tekorten in de markt voor semiconductoren beginnen te dalen. Het omleggen van grondstofstromen (olie- en gas, maar ook steenkolen e.d.) begint eveneens op gang te komen. De toevoer van LNG is onvoldoende om alle gasimport uit Rusland te vervangen, maar de wintervoorraden lopen wel weer op. Het duidelijkst is dit te zien aan de ontwikkeling van de prijzen voor bijvoorbeeld Natural Gas. Dat is de Amerikaanse tegenhanger van ons aardgas en het gas dat uit Rusland wordt geïmporteerd. Op 6 juni 2022 piekte de prijs van een MMBTu (Miljoen Britse Thermische Units) op US$ 9,23, ten opzichte van een dieptepunt in maart 2020 van minder dan US$2 per MMTu. Maar sindsdien is de prijs weer flink ingezakt tot US$5,73 per MMBTu afgelopen vrijdagavond. In figuur 1a hebben wij een weekgrafiek opgenomen met de koersen van de Natural Gas Index (XNG, in $), een brede Amerikaanse index waarin de koersen zijn opgenomen van de grootste Amerikaanse ondernemingen, die zich met de exploratie, verwerking, transport en verkoop van Amerikaanse aardgas bezighouden en beursgenoteerd zijn. Dit is dus niet een grafiek van de prijs van Natural Gas zelf! U ziet in de grafiek een niet erg symmetrische kopschouderbodem, die is ontstaan in de periode 2013 – 2020. Na de Covid-uitbraak is er een uitbraak omhoog geweest en sindsdien is de koers weer terug gezakt tot het niveau van de uitbraak, de horizontale blauwe lijn in de grafiek. De inval van Rusland in Oekraïne heeft ook tot een opleving geleid, maar nu dreigt zelfs de neklijn in neerwaartse zin gebroken te worden. Deze grafiek zegt in feite, evenals de huidige koers van een MMBTu Natural Gas, dat de inflatie in elk geval van de toonaangevende Amerikaanse markt voor Aardgas niets structureels te duchten heeft.

Figuur 1b Tarwe (Wheat) ETF in €

In figuur 1b hebben wij de koersontwikkeling getekend van een tracker, die in Wheat (Tarwe) belegt. Ook hier is de tijdspanne dezelfde, bijna 15 jaar, en ook hier gaat het om een hele grote in $’s genoteerde markt. De slotkoers van deze ETF vrijdag was €0,838, bijna de helft van de piek van maart van dit jaar. De ETF volgt de prijs van Tarwe op de Amerikaanse futures markten voor Tarwe. De oorlog in Oekraïne heeft ook hier voor een forse sprong omhoog gezorgd, maar inmiddels is de koers weer bijna terug bij af. De prijzen voor Tarwe waren al aan het stijgen sinds begin 2019, maar in een relatief rustig tempo en waren nog lang niet zelfs maar in de buurt van de pieken uit de periode 2009 – 2012 gekomen. Die langzame trend lijkt nog in takt, maar de piek als gevolg van de oorlog in Oekraïne is alweer voorbij. Ook hier zal geen inflatie vandaan komen.

Beide grafieken zeggen niet, dat de prijsstijgingen definitief voorbij zijn. Daar waar steunlijnen bereikt worden, kan een trend altijd hervat worden. Maar dat moet dan wel eerst nog gaan gebeuren. De grafieken wijzen er wel op, dat in veel deelmarkten van energie- en grondstoffen (want dit beeld is in veel meer markten te zien) de opwaartse druk op inflatie weer is weggevallen. Want deze koersen zijn niet eens op het hoge niveau blijven liggen (waardoord e inflatie uit deze hoek weer op 0% komt te liggen, nee, deze prijzen zijn weer gezakt en dat heeft zelfs deflatie tot gevolg.

Wij gaan er dan ook vanuit, dat mevrouw Lagarde gelijk krijgt daar waar zij aangaf, dat de inflatie vanaf de tweede helft van dit jaar weer zal terugzakken tot aanzienlijk lagere niveau’s dan de huidige pieken.

Best presterende Vladeracken-model van Today’s in 2022:
Vladeracken Europa Selector -/- 0,47 %

De 10-jaars rente op weekbasis (figuur 2)


Dit voor de consument wellicht optimistische beeld is afgelopen maand bevestigd door de obligatiemarkten. In figuur 2 ziet u de koersgrafieken van de Bund future (10-jarige Duitse staatsobligaties) en de 10-jarige CBOE Treasury notes index (10-jarige Amerikaanse staatsobligaties). In beide gevallen is de index flink opgeveerd, na een belangrijke steunlijn bereikt te hebben. Als deze indexen stijgen, dan betekent dit, dat de lange (10-jaars) rente daalt en als beide indices dalen, dan stijgt de lange rente. En de conclusie uit deze grafiek moge helder zijn, de rente daalt momenteel! Het is belangrijk om het onderscheid niet uit het oog te verliezen, tussen de rente waarover Centrale Banken het hebben en de rente(ontwikkeling), die in deze grafiek wordt weergegeven. Centrale Banken hebben alleen zeggensmacht over de korte rente. Als zij de rente verhogen, dan bedoelen zij de rente op zeer kortlopende schulden, looptijden dus van minder dan een maand (dagen zelfs). De rente, die u hier ziet, is de 10-jaars rente en die wordt bepaald door marktpartijen zoals beleggers. Deze marktpartijen baseren zich op verwachtingen ten aanzien van de economische groei en de daaraan gekoppelde verwachtingen over wat de Centrale Banken zullen gaan doen in de toekomst. Als de markt de politiek van de Centrale Banken verkeerd inschat, kunnen er dus scherpe bewegingen op en neer ontstaan. Figuur 2 lijkt te zeggen, dat het misschien wel mee gaat vallen met de renteverhogingen in de toekomst door Centrale Banken. En dat kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer we in een recessie belanden, een fase waarin met name de FED juist weer de rente moet gaan verlagen, of minstens veel minder zal verhogen dan markten aanvankelijk dachten. En een dalende rente is goed voor aandelen, en dan vooral voor groeiaandelen zoals die van veel technologie-bedrijven.

Conclusie en kanttekening

Misschien dat de inflatie in de komende 10 jaar langzaam maar zeker op een structureel hoger niveau terecht komt. Maar voorlopig lijken de grondstofmarkten juist te veronderstellen, dat het met de inflatie op de korte termijn mee gaat vallen. Daar staat tegenover, dat het meer en meer duidelijk wordt, dat er in grote delen van de wereld een recessie aan de gang is. Dat is slecht voor bedrijfswinsten en de groei van ondernemingen. Maar de oorlog in Oekraïne en de lockdowns in China gaan, ook voor een enorme investeringsimpuls in het Westen zorgen. Onder aanvoering van verhoogde defensie-inspanningen, re-shoring en een versnelde energietransitie zullen overheden massaal gaan investeren en daar profiteren veel industriële ondernemingen van. Daarmee moet men niet verwachten, dat de rente weer negatief gaat worden, maar is een scenario, waarin de rente gedurende een aantal jaren heen en weer beweegt tussen de nullijn (voor Europa) en de pieken die we afgelopen maanden gezien hebben, zeer waarschijnlijk. Dat betekent stabilisatie en dat is goed voor aandelen.

De DAX Index op weekbasis (figuur 3)


De meest “industriële” index van Europa is de DAX Index. Die brengen wij daarom als volgende beeld onder de aandacht in figuur 3. Onder de koersgrafiek hebben wij een rode oplopende trendlijn getekend. Die is afgelopen week keurig geraakt en de koers van de index sloot uiteindelijk vrijdag netjes boven deze steunlijn. Daarmee kan niet gezegd worden, dat er van een ommekeer sprake is, wel dat de markt op een cruciaal punt is beland. De indicatoren onder in de grafiek zijn allemaal oversold, maar ze zijn nog niet gedraaid. Het wachten is dus op een opleving, waarbij dan ook de korte termijn dalende trendlijnen op de daggrafieken gebroken worden en de indicatoren op de weekgrafieken omhoog draaien. En de kans daarop is groot, omdat de indicatoren op de daggrafieken al enige tijd positief divergeren! Dat is vooralsnog ons meest waarschijnlijke scenario.

De S&P 500 Index op weekbasis (figuur 4)


Laat er geen twijfel over bestaan, de S&P 500 Index verkeert in een Bear markt. Van top naar bodem is sprake van een daling van meer dan 20% en de verschillende in figuur 4 getekende gemiddelden liggen allemaal in de juiste Bear market volgorde. Maar de index heeft ook een belangrijke steun bereikt (de toppen uit 2020, ná de covid-crash) en de indicatoren onder in de figuur divergeren grotendeels positief. Een rally vanaf dit niveau richting de neklijn van het toppatroon dat in 2021 is gevormd en waarvan de weerstand ligt op ongeveer 4.238 punten, zou heel normaal zijn. Dat hoeft geen krachtige rally te zijn, het kan een geleidelijke rally zijn, die met veel horten en stoten gepaard gaat. De bevestiging voor dit scenario ligt bij een doorbraak omhoog van de korte termijn weerstand op 3.946 punten. En afgaande op de daggrafieken gaat die doorbraak er in juli komen.

De AEX Index op dagbasis (figuur 5)


Komende weken worden daarmee spannend, omdat de korte termijn bepalend gaat zijn voor de vraag of wij een prettige of juist zware zomer tegemoet gaan op de beurzen. En daarom nu de daggrafiek van de AEX Index. Op het eerste gezicht ziet die er niet goed uit. De index is begin juni met een gap tot onder de laatste twee bodems in de figuur gezakt en na enkele dagen weer tot aan de weerstandlijn opgelopen, die nu rond 678 ligt. Dat heet een pullback, waarmee de trend nog een keer wordt aangeraakt om hem daarna vaarwel te zeggen. En inderdaad, afgelopen week daalde de koers weer. Maar de indicatoren onder de grafiek vertellen een hoopgevender verhaal. Die divergeren al enige tijd positief. Die wijzen erop, dat de korte termijn daling een laatste stuiptrekking is in een markt die zich klaar maakt voor een rally. Wij gaan u niet vertellen, dat de bull markt weer terug gaat keren, daar is het veel te vroeg voor. Maar het is heel wel denkbaar, dat de AEX Index zich gaat herstellen tot tussen de twee groene lijnen in de figuur die momenteel tussen 762 en 782 liggen, toch een rally van een slordige 20%! Het koopsignaal in deze figuur volgt bij een doorbaak van de weerstand op 678.

De US$ en de € (figuur 6)


Figuur 6

Gaat het dan toch gebeuren, gaan we dan toch pari zien? Het lijkt erop, dat de $ nu toch een poging gaat wagen om de weerstand op 0,961 te breken, waarmee een koers van 1 $ voor 1 €, pari zoals dat heet, zeer waarschijnlijk wordt. Noch is het niet zover, en de indicatoren in de figuur divergeren daarbij ook nog eens negatief hetgeen zou inhouden, dat de $ nog een volgende keer en dan wel op korte termijn, omlaag zal keren, maar het koerspatroon zelf duidt wel degelijk op minstens een kortstondige doorbraak omhoog. Afwachten is hier het verstandigste.

Het Goud (figuur 7)


Opnieuw geen goede maand voor beleggers in goud. De oplopende $-koers helpt nog enigszins, maar de oplopende trend in $’s in figuur 7 is duidelijk gebroken en alleen nog een koersstijging tot boven US$1.915 per troy ounce kan hierin verlichting brengen. Daar is niet veel voor nodig en rond US$ 1.800 ligt ook nog eens een dalende trendlijn die al enkele jaren eerst als weerstand heeft gediend en nu als steun. Ten slotte divergeert de Oscillator onder in de grafiek ook nog eens positief. Het probleem is alleen, dat afgelopen week opnieuw een dalende koers liet zien en deze positieve divergentie dus alsnog kan worden opgeheven als de koers verder wegzakt in de komende weken. Het gehele beeld is negatief en de positieve signalen zijn vooralsnog slechts indicaties van een mogelijk scenario, niet het meest waarschijnlijke scenario daarenboven. Wij blijven daarom vasthouden aan een “stoploss” van US$1.800 per troy ounce.

Beleggen bij Vladeracken

Zoals ons dat wel vaker overkomt waren wij opnieuw twee weken te vroeg met het innemen van posities en dat hebben we gemerkt. Over een breed front hebben wij in juni een deel van onze voorsprong op de AEX Index ingeleverd. Wij waren eind mei begonnen met het opbouwen van posities en hebben dat begin juni voortgezet, zowel in de aandelenmarkten als in de obligatiemarkten. En dat was dus te vroeg. Er is nog meer dan genoeg cash voor handen in de meeste portefeuilles van onze klanten, dus de risico’s zijn nog steeds overzienbaar, maar ons optimistische scenario moet zich nu wel gaan voordoen, want anders zullen wij toch weer genoodzaakt zijn om de kasposities in de portefeuilles van onze klanten, die in de meeste gevallen nog altijd 20% tot 25% bedragen, weer verder op te bouwen. De cijfers in onderstaande tabel met onze resultaten spreken wat dat betreft boedelen. Om maar een negatief voorbeeld aan te halen, in juni liet onze Prijs<Waarde Methode (overigens inclusief de kosten van beheer voor het derde kwartaal), een daling zien van 9%, Tegen een daling van de AEX Index van 6%, waarmee we onze voorsprong op deze index in één klap moesten inleveren. En die scherpere daling is terug te voeren, juist op de aandelen waarvan wijd enken, dat die in de komende jaren relatief veel zullen profiteren van de investeringsimpuls die wij op pagina 1 van deze editie hebben omschreven. Wij zullen die aandelen dus niet verkopen, maar van de dalingen gebruik maken om de bestaande posities uit te breiden.

Tabel 1 Resultaten Vladeracken-modellen *

Risico profiel Methode 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 tm 1/7
 Jaar doel
Zeer defensief Pensioenportefeuilles 2,9 % -/-10,7 % 5,7 % -/-7,4 % 9,7 % -/-0,2 % 4,5 % -/-10,3% 4 %
Matig / fondsen Fund Selector -/-1,5 % 1,1 % 5,5 % -/-5,4 % 13,9 % -/-7,2 % 11,5 % -/-14,4% 5 %
Matig Mix aandelen / obl. 16,2 % -/-3,4 % 10,7 % -/-6,7 % 17,0 % 0,0 % 10,3 % -/-15,5% 5 %
Normaal aandelen PRIJS<Waarde 23,2 % 0,2 % 12,5 % -/-23,1 % 22,6 % -/-3,3 % 35,4 % -/-18,2% 8 %
Actief aandelen Benelux Selector 27,3 % 0,1 % 23,7 % 0,6 % 22,4 % 5,8 % 11,2 % -/-6,4% 8 %
Europa Selector 22,9 % 4,2 % 8,2 % -/-21,0 % 15,4 % 15,2 % 5,9 % -/-0,5% 8 %
Benchmark AEX Index 4,1 % 9,4 % 12,7 % -/-10,4 % 23,9 % 3,3 % 27,8 % -/-17,8%
EuroStoxx 50 3,9 % 0,7 % 6,5 % -/-14,3 % 24,8 % -/-5,1 % 21,0 % -/-19,8%

* Het gaat hier om het netto behaalde rendement, ná alle kosten. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.

De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 1 augustus 2022.

Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke uit onze dagelijkse analyses voortvloeien, treft u aan op onze websites, www.vladeracken.nl & www.todaysgroup.nl.

Blog, Twitter & Linked-In
Op de website www.vladeracken.nl en sinds november 2020 ook op www.todaysgroup.nl kunt u onder “Onze Research” artikelen vinden over de effecten waarin wij al dan niet beleggen evenals een wekelijkse update van onze beleggingsvisie. Wie zich aanmeldt als volger (Twitter) of wie zich in het Linked-In-netwerk opgeeft als contact van G.K. van Dommelen, wordt vervolgens doorlopend van nieuwe publicaties op de hoogte gebracht.

Reeds besproken onderwerpen:

Algemeen

– Onze ESG-politiek

– Hoe spreken de statistieken over 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 en voor 2020?

– Onze macro-economische- en rentevisie

– De Japanse beurs

– De aandelenbeurzen in de BRIC-landen

Aandelen

– Vastgoed: Corio, Meerdervoort Amaliawolde, Unibail-Rodamco, Wereldhave

– Aandelen: Aalberts, AB Inbev, Alten, Andritz, Aquafil, Arcadis, Atos, Avio, BAM, Bourbon, CGG Veritas, Colruyt, Falck Renewables, Fugro, Hannover RE, Heineken (Holding), Hermès, ING, Koninklijke Olie, MTU Aero Engine, Nokian Renkaat, Novo Nordisk, Oeneo, Philips, Prosegur, Prosegur Cash, Saipem, Samsung, SAP, SBM Offshore, Schneider Electric, Sligro, Talanx, Unilever, Technip, Tenaris, Vallourec, Volkswagen

– Afdekken van aandelenrisico’s m.b.v. calls, puts, short sprinters en short trackers met een hefboom

Overige onderwerpen

– Goud, Palladium, Platina en Zilver, de Amerikaanse Dollar, de Australische Dollar, het Britse £, de Japanse ¥en, de Noorse kroon, de Zwitserse Franc, de BRIC Valuta en een BRIC Valuta note, de Russische Roebel en Alpha creëren met valutamanagement

– Volatility, handelssytemen, derivaten, ETF’s, Fund Selector, TCO

– TA Indicatoren zoals Woodies CCI, Martingale, de Coppock Indicator en het Hindenburg Omen

Obligaties

– Eurobonds, Euro Treasuries, staatsobligaties van de “PIGS”-landen, van Italië en van Nederland

– Bedrijfsobligatiefondsen, rentegroeifondsen en trackers zoals Lux-O-Rent, Carmignac Global Bond, First Trust Factor FX Fund, ING Renta Grf, JPM Global Bond Opportunity, Lyxor SGI Double Short Bund, ProShares Ultra Short Treasury en het Robeco Global Dynamic Duration Fund

– Credit Linked Notes, Floored en Reversed Floaters en Inflatielinkers en de HICP Inflatie Index en Steepeners van Aegon, BNG, Deutsche (Post)Bank, Ned. Waterschapsbank, NIBC, Rabobank en RBS en Hybride en variabele renteobligaties van Linde

– High yield en bedrijfsobligaties van Altice, Amaliawolde, Bombardier, Cirsa Gaming, Clondalkin, ConvaTec Healthcare, FCE Bank, FGA Capital, Findus Group, Gazprom, Gazprombank, Heidelberg Zement, ING, Servus, Stork TS, Sunrise en Volkswagen.

– Memory Coupon Notes op Aegon, Arcelor Mittal, Philips & Royal Dutch.

– MKB Obligaties van Air Berlin, Enterprise Holdings, German Pellets, KTG Agrar, Praktiker, Rickmers en TRFI Funding.

– Achtergestelde en/of perpetuele obligaties en effecten van Achmea, Aegon, ASR, Casino Guichard, Credit Agricole, Depfa, Friesland-Campina, Fürstenberg, ING, Rabobank, SNS Reaal, SRLev, Tennet, Tier 1, 2 of 3? en Coco’s

– Range Accrual Notes van de EIB en RBS

– Obligaties in een wereld van stijgende rentes, Lyxor Daily Double Short Bund ETF, ProShares Ultra Short 7 – 10 en 20 years Treasuries ETF

Wet- en regelgeving

– Cliëntclassificatie en Vermogensbeheer, Privacy policy, Total Cost of Ownership, SRI, corporate Governance en Ethiek, ESG en SFDR

© Copyright - Vladeracken | Realisatie: Grapefish Online