Tag Archief van: De Technische Belegger

De markten zijn in een opgewekte stemming. Overal worden nieuwe toppen gezet. Ook als men de markt in Nederland bekijkt en men corrigeert de index voor de uitgekeerde dividenden, is er sprake van een nieuwe top. De S&P500, de DJIA, de DAX en vele anderen lieten in de afgelopen weken allemaal een nieuw All-Time-High zien. Maar onder deze euforie gaat een heel ander beeld schuil. De sentimentindicatoren zijn het niet met de huidige ontwikkeling eens. En dat vertelt ons dat het niet allemaal goud is wat er blinkt. Om een paar voorbeelden te noemen: de CPR Index in Nederland gedraagt zich zonder meer slecht; de Amsterdamse AD-lijn is negatief; de omzetten bevestigen nergens de nieuwe toppen; ogenschijnlijk zijn  de markten niet overbought, maar als men naar de standaarddeviatie analyses kijkt dan is, dat wel degelijk het geval. Tot slot noemen wij ook enkele koersindicatoren. De Momentum Analyses zijn vaak al langere tijd dalende. Daar zitten twee aspecten aan. Enerzijds is dit een signaal, dat de markten gaan dalen, maar anderzijds betekent een reeds langere tijd aan de gang zijnde daling van de indicatoren, dat al veel van de negatieve elementen in de markt zijn opgeruimd. De hierop volgende koersdaling zou dus minder kunnen zijn. In de vorige aflevering van de Technische Belegger wezen wij reeds op de zwakte van de huidige markt. Wij doen dat opnieuw en nu met grotere aandrang. Maar omdat de reactie in de onderliggende factoren reeds ver is doorgeschreden zijn wij er minder van overtuigd dat de markt afstevent op een grotere correctie. Wel lijkt het zeker dat er duidelijke veranderingen op komst zijn. De rente en de dollar zijn beide op een punt gekomen dat er iets staat te gebeuren. Met name de rente zou wel eens de trigger kunnen zijn, die een omslag in de markt veroorzaakt. Het is dus tijd om voorzichtig te zijn en meer op liquiditeiten dan op beleggingen te vertrouwen.

De DJIA op dagbasis

In figuur 1 ziet u de Dow Jones Industrials Index op dagbasis. Drie weken geleden werd er een top gezet op 16.735. Sinds de top op 31 december van 2013 is dat een stijging van 123 punten. Niet om naar huis te schrijven maar de markt is stijgende en dat is voldoende om te stellen dat de uptrend die in 2009 werd ingezet nog steeds in takt is. Sinds februari van dit jaar zijn de koersen in een stijgende wedge geraakt. Er zijn 4 aanrakingspunten geweest en normaliter is dat het moment waarop een uitbraak volgt. Deze uitbraak vindt dan aan de onderkant plaats. Het zou ons niet verwonderen, als de theorie in dit geval gelijkt zou krijgen. Als men onder de koersen kijkt dan ziet men ten eerste een Zone Oscillator. En deze Oscillator heeft een top gezet. Op dit niveau is dat meestal een teken, dat de kracht uit de markt is en dat er een daling volgt. Nog verder naar beneden in de figuur ziet men de Momentum Analyse. Deze divergeert al sinds maart van dit jaar, toen het eerste aanrakingspunt werd gezet, negatief. Hij is nog stijgende maar de draai  is reeds aangekondigd. De conclusie moet zijn dat de DJIA op zeer korte termijn een daling gaat inzetten. En iedere koers beneden 16.341 verstoort de opgaande trend.

Overigens gaf de S&P500 afgelopen vrijdag in ons handelssysteem een duidelijk verkoopsignaal.

De DJIA op weekbasis

In figuur 2 ziet u dezelfde index op weekbasis. De nieuwe top is duidelijk herkenbaar door de horizontale lijn. Het koersbeeld toont de hausse, waarin de markt zich bevindt, maar daaronder is het hommeles. Dat wil zeggen dat de Momentum Analyse zonder twijfel negatief divergeert, waarbij de laatste top niet meer door de Oscillator werd bevestigd. De Stochastics daaronder is nog steeds positief maar zodra de blauwe lijn de zwarte kruist is het gedaan met het optimisme dat uit de koersgrafiek straalt.

De DJIA op maandbasis

Ook in figuur 3 ziet u de DJIA maar nu op maandbasis. U ziet de gehele periode sinds 2009 waarin zich de hausse heeft voltrokken. Het is een mooi plaatje met een gestage groei van de DJIA. Het probleem zit hem opnieuw in de Momentum Analyse daaronder. Hij divergeert negatief en de bevestiging van de laatste top ontbreekt in het Histogram. De Moman is ook dalende en dat al sinds januari.

Samenvattend

De DJIA is een gematigde index. Wij laten hem hier zien in drie timeframes om een evenwichtig beeld te tonen van de markten. Er zijn plaatjes die beter zijn, zoals dat van de Nikkei, maar in het algemeen zijn ze slechter. Wij concluderen uit dit gehele palet dat de markt op zijn tanden loopt. Een reactie of misschien wel een correctie zit in de lucht en als belegger is het goed u daarop voor te bereiden.

De Rente

In figuur 4 geven wij een beeld van de ontwikkeling van het effectieve rendement op 10-jarige Nederlandse Staatsobligaties op weekbasis. Gedurende de gehele hausse van de aandelenmarkten (dat is dus sinds 2009) daalde de rente (overigens dateert de inzet van de daling reeds van voor 1990 toen wereldwijd de rente een tussentijdse piek bereikte). En ook afgelopen week werd de daling voortgezet. Er zijn op dit moment geen duidelijke signalen (meer), die wijzen op een nu snel naderend einde van de rentedaling. Maar de bodem, die rond de jaarwisseling in 2013 gezet werd op 1,48% is inmiddels dichtbij en de Momentum Analyse, wijst al er langer tijd op, dat het einde van de lange termijn rentedaling in zicht is. En als men dan bedenkt, dat de rente in historisch perspectief zeer, zeer laag ligt, lijkt het niet lang meer te zullen duren, voordat zich een omslag aandient. Concrete aanwijzingen andere dan die van de Moman hebben wij niet, dus voorlopig kan de rente nog iets verder dalen.

Ook in de VS is de lange termijn rente (10- en 30-jaars) in de voorbije maanden weer flink gedaald. Ook hier is niet sprake van nieuwe dieptepunten maar wordt wel de oude bodem genaderd. In de media kan men hierover her en der verwondering lezen. De vermindering van het opkoopprogramma van de FED zou immers tot minder vraag moeten leiden en dus tot lagere prijzen van obligaties van de Amerikaanse overheid. En lagere obligatiekoersen betekent een hogere rente. Dat desondanks de rente toch gedaald is, heeft met twee andere gelijktijdige factoren te maken.
Op de eerste plaats is ook het tekort van de Amerikaanse overheid aan het dalen, dankzij de groeiende Amerikaanse economie, maar vooral ook dankzij de automatische bezuiniging van 10% over de gehele begrotingslinie, die werd doorgevoerd toen Obama en het Amerikaanse congres niet tot een vergelijk over de begroting konden komen.
Maar op de tweede plaats lijkt het erop dat de afnemende vraag van de FED meer dan gecompenseerd wordt door de toenemende liquiditeit in de wereld die steeds maar weer op zoek is naar rendement. Overal in de wereld wordt er gespaard, schulden worden afgelost en bankbalansen worden kleiner. Het geld dat daardoor vrijkomt zoekt een veilig heenkomen en vindt dat kennelijk in Amerikaanse Treasuries. Er is dus een gebrek aan kwalitatief goede obligaties en dat vindt zijn weerslag in een markt die geen enkel probleem heeft met het wegvallen van een grote speler zoals de FED in de afgelopen maanden is geweest.
Niet vergeten moet bovendien worden, dat de FED voorlopig alleen minder meer koopt. Ze koopt nog altijd Treasuries, alleen minder dan voorheen.
Toch kan dit niet eeuwig worden volgehouden. Want als de rente blijft dalen, dan zal ook de inflatie blijven zakken en dan dreigt het gevaar van deflatie, een probleem dat voor overheden en centrale bankiers veel moeilijker onder controle te houden is dan een situatie van inflatie.
Voorlopig blijft de liquiditeit in de markt dus groot en de druk op de rente blijft dus bestaan, ook al is deze bijna niet meer aantrekkelijk voor belegging. Deze conclusie staat dus haaks op wat hierboven staat over de aandelenkoersen. Daarom vermoeden wij dat de rente voor de trigger zal gaan zorgen door (onverwacht scherp) te gaan stijgen, in lijn met wat de Moman ons al enige tijd probeert te vertellen. Zijn waarschuwing staat al zo lang uit, dat het niet hoeft te verbazen als hij op korte termijn gelijk gaat krijgen. Maar zover is het nog niet. Gezien het feit echter dat de rente al sinds van voor 1990 (met de nodig oprispingen) aan het dalen is mag men niet verwachten dat er zich zo maar ineens grote stijgingen gaan voordoen. Maar zoals altijd zullen kleinere rentestijgingen grotere gevolgen hebben op de aandelenmarkten.
De twee horizontale lijnen in de grafiek zijn de trendlijnen. De vette dateert vanuit 1990 en de lichte lijn dateert van 2009. De 10-jaars rente moet dus stijgen tot 2,5% of 3,5% om te mogen stellen dat we met een lange termijn stijgende rente te maken hebben. Zolang deze niveaus niet gehaald zijn kan men slechts spreken van fluctuaties. Maar een stijging van het huidige niveau tot 2,5% is al een flinke renteschok en zal dus ontegenzeggelijk haar (negatieve) uitwerking op de aandelenmarkten hebben.

De US$ versus de €

De dollar heeft in de laatste vier weken een opmerkelijke opmars gemaakt. Vanuit een dieptepunt van 71,5 steeg hij naar een slotkoers afgelopen vrijdag van 73,3 (zie figuur 5). Mooi, maar het zegt nog niets. Zolang de eerste horde op 74,2 niet genomen is, zijn dit soort stijgingen niet anders dan normale fluctuaties. Maar de stijging volgde op een periode van duidelijk positieve divergenties in de indicatoren. Er zit nog genoeg ruimte om een verdere stijging mogelijk te maken. Deze kan echter wel onderbroken worden door een lichte daling gezien het feit dat de korte termijn enigszins overbought is. Een verder stijging zou stuiten op een zware weerstand op 74,2. Hier komen de horizontale weerstandlijn en een dalende trendlijn samen. Dit type weerstandniveaus is altijd moeilijk te nemen. Overigens is deze stijging van de laatste vier weken slechts een druppeltje op een gloeiende plaat als men naar de maandgrafiek kijkt. Deze staat in figuur 6.

In deze grafiek hebben wij in de bovenste helft de koers van de $ in € getekend zoals dat ook in figuur 5 is gebeurd en in de onderste helft precies andersom, de koers van de € in $’s. De afgelopen vier weken zijn slechts te herkennen als een witte candle in een dalende trend (bovenste helft). Deze dalende trend wordt aan de bovenzijde begrensd door dezelfde trendlijn, als die welke u in figuur 5 ziet. Een doorbraak door het 74,2 niveau is dus wel van belang. En dit is des te belangrijker als men in figuur 6 kijkt naar het Kop/Schouderpatroon dat in wording zou kunnen zijn. Een doorbraak door 74,2 brengt de dollar terug op weg naar 84,2. Een koers daarboven zou de top verbeteren en daarmede het K/S patroon wegvagen. Maar als de daling wordt voortgezet openen zich de kansen dat de neklijn, die wij in de figuur getekend hebben gebroken gaat worden. Dat zou de dollar in een werkelijke crisis storten. En afgaande op de grafiek in de onderste helft is dit scenario het meest waarschijnlijke. Van essentieel belang is dus de doorbraak van het 74,2 niveau dan wel de doorbraak van de neklijn die momenteel rond 68,0 ligt. Wij wachten daar dus op.

De prijs van een troy ounce Goud

Het goud heeft het niet gemaakt in de afgelopen periode. Vorige week was er zelfs sprake van een forse terugval. In figuur 7, waarin de World Gold Index is opgenomen op weekbasis, is te zien dat hij nu op een sterke steun ligt. Het is mogelijk dat dit de ultieme steun wordt want de dagpatronen zijn zeer overbought en wijzen op een stijging.

De prijs van een vat Brentolie

Er is geen aanwijzing te vinden dat de olieprijs een bijzondere beweging gaat maken. Het meest waarschijnlijke is dat er een verdere daling komt na de zwarte candle van afgelopen week. Maar dat moet gezien worden als een voortzetting van de horizontale beweging, die op de grafiek te zien is. Men zou de markt ervan kunnen verdenken, dat men met bijzondere scherpzinnigheid de olieprijs op een voor iedereen redelijk niveau houdt. Dit vertaalt zich dan in een consolidatie, die al lang aanhoudt, maar waarvan niet gedacht mag worden op dit moment dat hier verandering in zal komen. Brentolieprijzen die boven US$113 of onder US$105 liggen zullen reden zijn om attenter te worden.

Presentatie(s)

De eerstvolgende presentatie van Vladeracken zal worden gehouden in het Oude Stadhuis van Montfoort (Kasteel Montfoort), op:
19 juni 2014
De avond zal om 20.00 uur beginnen en om 22.00 uur worden beëindigd met een informele borrel. De avond is toegankelijk voor iedere belangstellende. Wij wijzen u er echter op dat wij streven naar een gezelschap van circa 15 tot 20 mensen en dat de capaciteit derhalve beperkt zal zijn. Mocht u aanwezig willen zijn, laat ons dat dan even weten per mail op vladeracken@vermogensbeheer.co. De eerste, daaropvolgende bijeenkomst zal in het najaar worden georganiseerd.

Beleggen bij Vladeracken

Al maandenlang is het saldo liquiditeiten in onze aandelenportefeuilles geleidelijk aan gegroeid. Aandelen en trackers die niet voldoen aan onze criteria worden geleidelijk verkocht terwijl nieuwe aandelen en trackers niet worden aangekocht omdat onze modellen alsmaar wijzen op een fase van correctie waarin een flinke tik omlaag nog altijd tot de mogelijkheden behoort. Het risico van aandelenbeleggingen is, ondanks een aantrekkende economie wereldwijd, eenvoudigweg te groot. Het gevolg is, dat wij weliswaar met de aandelenbeurzen op en neer meebewegen, maar dat wij daarbij steeds minder mee heen en weer gaan. Met name in de actieve portefeuilles is het saldo liquiditeiten inmiddels zelfs opgelopen tot 50% of meer. Het maakt dat een eventuele koersdaling weinig tot geen schade zal aanrichten, maar het zorgt er ook voor dat wij in opgaande bewegingen juist achterblijven. Daar waar wij obligaties in portefeuille houden wordt dat achterblijven gecompenseerd door de relatief hoge rente die op de aangekochte obligaties wordt uitbetaald, terwijl ondertussen de rente ook nog eens daalt waardoor de koersen van de obligaties in veel gevallen ook nog eens stijgen. Daar is het daardoor zelfs beter dan dat van indexen als de AEX. Al met al past dit alles wel in ons, voorzichtige, beleid. Beleggen is vooral een kwestie van geduld en risicobeheersing en dat is precies wat wij momenteel doen, geduldig wachten op het juiste moment om in te stappen.

Tabel 1 Resultaten vermogensbeheer Vladeracken BV *

* Het gaat hierom het netto behaalde rendement over de genoemde periode, ná alle kosten van de beheerder. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.

Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke uit onze dagelijkse analyses voortvloeien, treft u aan op onze website, www.vermogensbeheer.co, onder de kop “Publicaties” (in chronologische volgorde) of op de website van De Technische Belegger, www.devermogensbeheer.co, waar u onderaan de meest recente uitgave, het laatste artikel op onderwerp gegroepeerd aantreft met een link naar het feitelijk stuk.

De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 30 juni 2014.

Den Haag, 2 juni 2014
Vladeracken Vermogensbeheer

Wij baseren onze inzichten en adviezen volledig op een systematische benadering van de beleggingsproblematiek. Deze systematische benadering is steeds gebaseerd op gegevens uit het verleden. Er bestaat echter geen zekerheid dat het verleden altijd richtsnoer verschaft voor de toekomst. Beleggers die onze adviezen volgen lopen daarom risico’s waarvoor wij geen enkele verantwoordelijkheid nemen.

Opnieuw schijnt de zon en ook op de beurs lijken de klokken op zomer gezet te zijn. De markt heeft zich krachtig hersteld en de rally lijkt nog niet afgelopen. Maar natuurlijk zijn er altijd boeren waarvan wij geen eieren willen kopen of liever gezegd waarvan wij geen eieren krijgen. Iedere selectie stopt padden in de korf en de rally maakt deze zichtbaar. Daarom moet u in een opgaande beurs de zwakke broeders uit uw portefeuille schrappen. En dat is op dit moment dringend want de langere termijn is duidelijk met topvorming bezig. Als dat proces klaar is zal de markt zijn lang verwachte correctie ingaan en wat nu slechts als zwakke broeder over komt zal dan de meeste schade veroorzaken. De markten zullen in de komende week een belangrijke beslissing nemen. Begin maart werd overal een top gezet. Deze was lager dan de voorgaande en daarmede werd dus het positieve ritme van stijgende toppen verstoord. Een lagere bodem volgde niet. In plaats daarvan zette de zomer zich weer in maar deze heeft de beurzen allemaal tot aan de hoogte van de vorige top gebracht. Zullen er komende week hogere koersen komen, dan zal daarmede de opgaande langere termijn trend opnieuw

bevestigd worden. Mochten de hogere koersen wegblijven, dan zal dat een bevestiging zijn van het matige tot slechte seizoen dat zich dit jaar dan vervroegd zou hebben ingezet. Wij geloven niet dat dit zal gebeuren en dat betekent dat wij hogere koersen verwachten in de komende week.

De AEX Index op dagbasis

U ziet in figuur 1 het handelssysteem op de AEX Index zoals wij u dat al eerder lieten zien. Afgelopen vrijdag raakte de koers aan de bovenste band van het Keltner Channel. Dat is het signaal, dat er opgelet moet worden. Het wil niet zegen dat de stijging is afgelopen, maar het duidt erop dat een verkoopsignaal niet ver meer weg is. De koers die bereikt werd was 401,95. De vorige top kwam tot 402,46. Als er in de loop van volgende week een hogere koers wordt neergezet dan 402,46 wordt het ritme van stijgende toppen hersteld. Het is dan zaak om iets verder terug te kijken waar wij de top van januari vinden op 408,81. Wij rekenen erop, dat ook deze zal worden gebroken. Het wordt daarna tijd dat de markt opnieuw een zwakkere periode ingaat, maar zoals wij iets verder zullen zien, wij geloven niet, dat hiermede een voorlopig einde zal zijn gekomen aan de opgaande beurs. (Er wordt nogal eens beweerd dat de Technische Analyse altijd achteraf kijkt. Dat is een sprookje. Het is een visie van de buitenstaander, die niet met de Technische Analyse overweg kan. De pijltjes in figuur zijn de data waarop wij zelf positie ingenomen/opgeruimd hebben).

Als men naar de overige markten kijkt, dan zijn daar de posities hetzelfde. De koersen (op eentje na) liggen overal tegen hun voorgaande top aan. Overal wordt er gewacht op de doorbraak, de bevestiging van de haussemarkt. De indicatoren zijn in het algemeen zojuist in het hoogste gebied aangekomen (zie Stochastics in figuur 1), maar er zijn geen signalen dat
de rally uitgeraasd is. De hogere ligging betekent dat men zeer alert moet zijn op korte termijn posities en ook dat het stijgingsritme gaat afnemen.

De S&P 500 Index op dagbasis

In figuur 2 vindt u hetzelfde handelssysteem toegepast op de S&P500 Index. Het valt onmiddellijk op dat er een duidelijk verschil is tussen de rally in Europa (Amsterdam) en Amerika (S&P500). Als enige heeft de S&P500 wel zijn voorgaande top doorbroken, maar sindsdien is de markt in een daling/consolidatie gekomen. En in tegenstelling tot de markten in Europa divergeren de indices negatief (de Stochastics bevestigde de top niet en ook de CCI bleef achter). Hoe goed de markt ook is blijven liggen, toch is het beeld  van de S&P500 negatief vergeleken met Europa. Het is altijd de vraag of Amerika voor of achterloopt op Europa, maar het feit dat de S&P500 een nieuwe top gezet heeft zien wij als een bevestiging dat dit ook in Europa zal gebeuren. Het is ook overduidelijk dat de markten daarna gas gaan terug nemen zoals de S&P500 deed en – zoals uit de praktijk blijkt – dat iedere stijging wordt gevolgd door een reactie. Als men deze twee tezamen neemt dan is de conclusie dat de S&P500 vooruit gelopen is op Europa. Dat de S&P500 nu sterker geraakt gaat worden lijkt ook aannemelijk.

De DAX Index op weekbasis

In figuur 3 hebben wij de DAX Index op weekbasis opgenomen. De conclusie uit dit beeld is eenvoudig. Er werd een top gezet op 9.794. Daarop volgde de lagere top op 9.720 en afgelopen vrijdag sloot de DAX op 9.587. In de komende weken zal de koers nog 134 punten moeten stijgen wil de hausse in stand blijven. Hij zal daarna of misschien wel meteen moeten reiken tot 9.789. Dat zou mooi zijn, maar het is niet erg relevant hoe ver de koers daarna zal komen. Het vervolg dient zich aan zoals in de Momentum Analyse daaronder te zien is. Deze stijgt hetgeen ons in ons vertrouwen voor de komende maand versterkt, maar deze Moman divergeert al sinds eind 2013 negatief en deze tol zal in de komende maanden geheven worden. Hoe diep de markt dan zal reiken is nog niet met enige betrouwbaarheid te voorspellen. Eerst zullen wij de top moeten zien. In Amerika is het opvallend dat de New Highs sterk achterblijven bij de stijging van de markt. Dit is ook het geval bij de S&P500. Dit betekent dat minder en minder fondsen meedoen met de euforie en dat is dus een signaal dat in dezelfde richting wijst als de divergentie bij de Momentum Analyse. Wij zien bij onze Vladeracken Index (een index met vergelijkbare impact) ook dat deze negatief divergeert.

De Dow Jones Industrials Index op maandbasis

Het is al eerder vastgesteld. December 2013 was de maand waarin de vooruitblik op de toekomst negatief werd. Het was de maand waarin de top (van 16.588) niet meer door de Momentum Analyse bevestigd werd. Deze ging de maand daarop in januari van dit jaar dalen. De topvorming was toen begonnen (zie figuur 4). Zoals gezegd was de S&P500 de enige index, die daarna nog een nieuwe top zette. Op zichzelf genomen kan men dat mooi voor de S&P500 noemen maar het is ook zo dat beide indexen waarover wij het nu hebben elkaar niet meer bevestigden en dat is een schop tegen het zere been van de Dow Theorie.
In de afgelopen maand werden er overal in de maandgrafieken negatieve candles neergezet. Bij de
Dow Jones Industrial Index was dat een eerste candle van een Evening Star patroon, zoals in figuur 4 te zien is. In Duitsland was het zelfs een Hanging Man. Maar al deze negatieve candles moeten in de maand daarna bevestigd worden willen ze inderdaad een negatief patroon vormen. Dat zou betekenen dat de maand april een zwarte candle gaat worden. Dit lijkt een nieuwe top nadat de huidige rally is afgelopen, uit te sluiten. Maar het is ook zo dat de correctie die in ieder geval gaat komen enkele maanden wordt uitgesteld als de negatieve patronen in de maand april niet bevestigd worden. Wij denken niet dat dit een reële mogelijkheid is. De maand april zou daarmede de beste maand van het jaar kunnen worden maar ook de omslag inluiden van de positieve naar de zwakkere beurs. Volgens vele artikelen is dit standaard (met oktober als slechtste maand) maar in de praktijk blijkt de goed periode zich zelfs uit te strekken tot juni. Afwachten is de boodschap, maar intussen kan er wel geprofiteerd worden van de nog steeds voortdurende stijgende markt. Wel is het zaak om u voor te bereiden op moeilijkere tijden. Dat betekent dat de portefeuille gekrompen wordt met name door het afstoten op dit moment van de zwakkere broeders.

De Rente

Een analyse van de stand van de rente kan kort zijn. De weg naar beneden nadat een negatief Kop/Schouderpatroon werd geconfirmeerd blijft nog steeds ingenomen (zie figuur 5). Het doel ligt rond 1,6% voor het effectieve rendement op 10-jarige Nederlandse Staatsleningen. Met een stand afgelopen vrijdag van 1.74% is de rente dus mooi op weg. Maar de daling zal zich nog enige tijd door zetten.

De US$ versus de €

De Dollar is zich aan het herstellen en deze tendens lijkt zich nog enige tijd door te zetten. De eerste weerstand ligt op 73,0. (zie figuur 6) Dit niveau lijkt weinig problemen op te gaan leveren. Een volgende weerstand op 74,3 zal meer moeilijkheden opleveren. Maar wij zien de waarde van de dollar wel daar komen. Of hij er door heen zal gaan moet later bekeken worden.

De prijs van een troy ounce Goud

Het zal niet lang meer duren voordat er aan de daling van de goudprijs een einde komt. In figuur 7 geven wij u een beeld van de ontwikkeling van de World Gold Index. Er lijkt een Morning Star in de maak te zijn maar ook als dat niet zo zou zijn dan is

de steun dicht bij. Op dit moment ligt de index op zijn 150-daags voortschrijdend gemiddelde. Als deze steun het niet gaat houden volgt er al vrij snel een nieuwe steun op US$1.255. Of de omzwaai inderdaad de ruimte gaat geven om daarna de weerstand op US$1.427 te breken (het niveau waarop hij de daling inzette) valt nog te bezien. Wij zijn niet helemaal zeker over de weekgrafiek, want deze zou wel eens moeilijker tijden voor de goudprijs kunnen voorspellen. Maar dit is nog niet helemaal duidelijk, zodat wij liever een nieuwe maand afwachten om meer te zeggen dan dat de komende periode een stijgende prijs van het goud gaat laten zien.

De prijs van een vat Brentolie

Het herstel van de prijs van een vat Brentolie lijkt al weer op zijn einde te komen. De recente stijging heeft al zeker de helft van de voorspelde afstand afgelegd. In feite betekent dit, dat de consolidatieperiode, die nu al bijna 2 jaar duurt, nog niet aan zijn einde gekomen is. En wij zien geen redenen om te stellen dat er op afzienbare tijd een grotere beweging in de olieprijs gaat komen. De twee naar elkaar toelopende trendlijnen in de figuur zitten inmiddels zo dicht bij elkaar, dat zij hun geldigheid verliezen en dat men moet uitgaan van een verbreding van deze correctiezone. Alles blijft dus bij het oude. Een prijs tussen US$90 en US$118 lijkt iedereen tevreden te houden.

Beleggen bij Vladeracken

Tabel 1 Resultaten vermogensbeheer Vladeracken BV *

* Het gaat hierom het netto behaalde rendement over de genoemde periode, ná alle kosten van de beheerder. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.

De correctie in de aandelenmarkten van de afgelopen weken heeft zijn sporen achtergelaten in de portefeuilles van onze cliënten. Gemiddeld gesproken werd ongeveer 1 procentpunt van het rendement ingeleverd. Omdat de aandelenmarkten in de laatste paar dagen weer herstelden en de door ons gekozen aandelen nog niet in hetzelfde tempo mee opliepen, werd de voorsprong die wij hadden opgebouwd gedeeltelijk ingeleverd. Met name de Wereld Selector, waar wij momenteel slechts 3 van de 8 posities hebben ingevuld, leverde de winst van het jaar weer helemaal in.

In de obligatieportefeuilles hadden wij last van twee gebeurtenissen. Op de eerste plaats kondigde ING aan, dat zij een 8% achtergestelde perpetuele obligatie gaat aflossen op 18 april 2014. Wij hebben deze obligatie al in de periode 2009 – 2010 voor veel van onze cliënten aangekocht. Destijds schreven wij, dat wij deze obligatie niet als eeuwigdurend zagen, omdat wij er van uit gingen dat ING de lening eerder zou gaan aflossen. Het was een dure obligatie (voor ING) en hij voldeed als achtergestelde obligatie niet meer aan de eisen van Basel III. Direct na de aankondiging daalde de koers van 103% naar 100,5%. Dat is een koersdaling van bijna 3% en dat kost in een portefeuille van 10 obligaties dus 0,3% tot 0,5% rendement. Daarnaast is Air Berlin in onderhandeling met haar belangrijkste aandeelhouders over de uitbreiding van haar garantievermogen. Afgelopen week kondigde Air Berlin aan meer tijd nodig te hebben voor de onderhandelingen. Zij stelde daarop de publicatie van de jaarcijfers uit en dat vinden beleggers nooit leuk. Daarop daalde ook de koers van de obligatie, die wij van Air Berlin in portefeuille hebben, met bijna 8% tot net boven pari. Ook dat kost in onze obligatieportefeuilles 0,8% en in onze stamrechtportefeuilles circa 0,4%. De renteopbouw in de portefeuille is niet voldoende om dit verlies binnen een maand op te vangen en dus daalde het rendement van de obligatieportefeuilles van 1,7% een maand geleden naar 1,2% eind maart 2014. Maar u ziet dat de spreiding van risico’s hier zijn werk doet, een daling van 0,5% is relatief weinig en wordt alleen al door de rente dit jaar gemakkelijk weer ingelopen. Over Air Berlin maken wij ons ondertussen niet zo’n zorgen, onze obligaties zijn niet achtergesteld en Etihad, de rijke luchtvaartmaatschappij uit de Arabische Emiraten, heeft een derde van het aandelenkapitaal in handen van Air Berlin en zal dat belang eerst moeten afschrijven voordat wij aan de beurt komen.

Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke wij uit onze dagelijkse analyses voortvloeien treft u aan op onze website, www.vermogensbeheer.co, onder de kop “Publicaties” (in chronologische volgorde) of op de website van De Technische Belegger, www.devermogensbeheer.co, waar u onderaan de meest recente uitgave de onderwerpen gegroepeerd vindt met een koppeling naar het meest recente artikel van elk onderwerp.
De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 5 mei 2014.

Den Haag, 31 maart 2014
G.K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer

Wij baseren onze inzichten en adviezen volledig op een systematische benadering van de beleggingsproblematiek. Deze systematische benadering is steeds gebaseerd op gegevens uit het verleden. Er bestaat echter geen zekerheid dat het verleden altijd richtsnoer verschaft voor de toekomst. Beleggers die onze adviezen volgen lopen daarom risico’s waarvoor wij geen enkele verantwoordelijkheid nemen.

Hij duurde maar kort maar ging iets dieper dan we hadden gedacht. De meeste beurzen hielden de daling beperkt tot ongeveer 7%. De AEX paste met een daling van 7,2% in het rijtje. Er waren markten, die het slechter deden. Zo bleef de Nikkei met 9% nog net onder de kritische grens van 10% waarboven in het algemeen in de technische wereld de daling als een correctie wordt betiteld. Het was een reactie zoals was verwacht en hij was nodig want de beurzen waren overbought en dus toe aan een adempauze. Deze ligt nu achter ons. In de komende weken zullen nieuwe toppen gezocht worden, maar reken u niet te rijk en wees voorzichtig, want het uitzicht op de iets verdere toekomst is niet veranderd. Reeds enkele maanden wijzen wij op een verslechterend lange termijn beeld. Wij zullen u hieronder laten zien dat er wat dat betreft niets veranderd is. De komende maanden zijn nog onderdeel van het “goede seizoen” en dat tijdsbestek is groot genoeg om ons nog eens op een reactie te trakteren, maar daarna moeten we rekening houden met een zwakkere periode. En men ziet deze reeds aangekondigd in de indicatoren. Het is te vroeg om te stellen hoeveel reacties we nog zullen krijgen en het is ook te vroeg om de correctie, die dan mogelijkerwijze gaat volgen in details te beschrijven. Wij zullen dat te zijner tijd doen. Voor nu volstaan wij met erop te wijzen dat de markt weer zijn weg omhoog gevonden heeft.

Profiteer ervan zoveel u kunt, maar wees gewaarschuwd. U weet dat de bomen niet tot in
de hemel groeien. Wij geven u hieronder een
overzicht van de argumenten, waarop wij onze
mening baseren.

Het goede nieuws

Wij geven u in figuur 1 een daggrafiek van de AEX Index waarin wij een handelssysteem hebben uitgezet. Wij hebben dit systeem reeds eerder laten zien en besproken. De pijltjes geven de aan- en verkoopsignalen. Het laatste koopsignaal werd pas een dag later door de Stochastics geconfirmeerd. Dat was jammer want de instap lag daarmede 4 punten hoger. In het algemeen is een aankoopsignaal zoals wij hier in figuur 1 laten zien erg betrouwbaar. Maar op de beurs geldt nooit 100%. Er is geen garantie dat onze aankoop op basis  van dit signaal een aankoop is die tot winst lijdt. Men kan hooguit zeggen dat de kansen op winst groot zijn. De confirmatie door de Stochastics komt vaak iets later. Wij houden ons echter strikt aan de regels zoals opgesteld bij het ontwerpen van het systeem, ook al pakt dit wel eens minder goed uit. Overigens werd het laatste verkoopsignaal (dat gegeven wordt door de CCI) ook een dag later door de Stochastics geconfirmeerd en hier pakte het goed uit.
Als u naar het totale beeld kijkt in figuur 1 dan ziet u het volgende: De koers is op de onderste band van de Keltner Channel gedraaid en heeft de weg omhoog ingeslagen. De Channel is breed dus heeft de koers in  ieder geval nog veel ruimte voor zich. Een doel van 405 lijkt mogelijk. Ook de CCI en de Stochastics

hebben beide nog veel ruimte om te stijgen. Er wordt niet negatief gedivergeerd. Bij deze laatste constatering hoort een kanttekening. Wij gebruiken als standaard voor divergentie de Momentum Analyse en deze divergeert wèl negatief. Het totale beeld echter dat uit figuur 1 op ons afkomt onderstreept onze aanname dat de beurs een stijgende periode ingaat.

Het minder goede nieuws

In figuur 2 staat opnieuw de daggrafiek van de AEX Index. Wij hebben in het koerspatroon drie voortschrijdende gemiddeldes getekend. Het zijn het MA50, het MA100 en het MA150. De koers is op het laatste gemiddelde gedraaid. In de meeste markten fungeerde dit gemiddelde als het draainiveau. De gemiddeldes liggen in de juiste volgorde ten opzichte van elkaar en het ritme van hogere toppen en hogere bodems is niet gebroken. Er is dus niets aan de hand met de reactie, die achter ons ligt. Hooguit kan men zeggen dat hij ten opzichte van de drie gemiddeldes dieper is gekomen dan de eerdere reacties. Maar de conclusie mag ook zijn dat de uptrend op de korte termijn gezien nog steeds in takt is. Onder de koersen hebben wij een studie van de Call/Put Ratio (CPR) opgenomen. In feite zijn het drie gemiddeldes van deze CPR. Het is gezond, wanneer in een uptrend de CPR stijgt. De beleggers kopen meer Calls dan Puts. In een downtrend is het omgekeerd en de CPR gaat dan dalen. Een hoge CPR duidt op een komende reactie (teveel optimisme). Een zeer hoge CPR duidt op een komende correctie. Een lage CPR daarentegen duidt op een rally. Een zeer lage CPR duidt op een sterke rally. Tijdens de vorige rally heeft de CPR een goed niveau behaald. De reactie startte met een sterke, hoge CPR, maar deze is daarna niet laag gekomen. Nu de markt draait ligt hij eigenlijk veel te hoog om weer een mooie rally te entameren Natuurlijk is het mogelijk dat we de afgelopen dagen met een false move te maken hadden en dat er nog een tweede bodem wordt gezocht, maar als dat niet zo is dan moet u een rally verwachten die niet hoog komt. De vorige top ligt op 408,93. Als de koers dit niveau niet breekt komen we in de problemen te zitten want het scenario van hogere toppen wordt dan onderbroken. Niets wijst er op dit moment op dat we voor dit scenario bang moeten zijn. Een volgende (belangrijkere) weerstand ligt op 416,28. Hier ligt een top uit het lange verleden toen de beurs zich in een daling bevond. Maar dit niveau heeft meerdere steunpunten in nog een verder verleden. Hoe meer steunpunten hoe sterker het weerstandniveau. Wij gaan er vanuit dat de AEX dit niveau niet zomaar zal doorschrijden. De komende rally zal dus ergens tussen 408 en 416 zijn Waterloo vinden.

De DAX Index op weekbasis

De DAX deed het zo slecht nog niet tijdens de afgelopen reactie. Hij daalde met ongeveer 6% en was daarmede een van de besten. Het MA30 werd niet bereikt (in figuur 2 ziet u dat de AEX Index even door het MA30 heen ging).  De koersgrafiek in figuur 2 voldoet aan alle vereisten van een bullmarkt op middellange termijn. Er is maar één ding dat mis is in figuur 3 en dat is de Momentum Analyse onder de koersgrafiek. Hij is nog dalende, maar dat is niet erg. De stijging van afgelopen dagen zal zich pas volgende week laten zien in een stijgende Moman. Maar hij divergeert negatief en daar kan een draai niets aan veranderen. De top op 9.794 werd niet meer door de Moman bevestigd en dat heeft normaliter  consequenties, die wij zullen merken in de komende tijd. Hoogstwaarschijnlijk betekent het, dat de komende rally niet  zal uitblinken door voldoende kracht (zie ook boven), maar, erger nog, wijst een dergelijke afwijking op een aanstaande forse correctie, die gelukkig niet onmiddellijk of op korte termijn

hoeft op te treden. Maar komen doet hij tenzij de rally die zojuist is ingezet zo fors is dat hij een nieuwe top
neerzet, die ook bevestigd wordt door de Momentum Analyse. In dat geval kan men stellen dat de negatieve divergentie reeds in de koersdaling, die zo net is afgelopen, zit verwerkt. Wij hebben daar echter weinig fiducie in.

De DJ Industrials Index op maandbasis

In figuur 4 vindt u de Dow Jones Industrials Index op  maandbasis. Ook hier is over de positie van vandaag van het koerspatroon niets negatiefs te zeggen. Alles wijst er op, dat de DJIA zich ook op maandbasis in een uptrend bevindt. De daling van de DJIA bedroeg 7,5% en hiermede stond hij vrij onderaan in het lijstje van de beurzen. Op de daggrafiek is de draai van afgelopen week duidelijk te herkennen zodat verwacht mag worden dat de maand februari een stijgend patroon op de maandgrafiek zal laten zien. Maar wat niet zo mooi is, is het feit dat de Momentum Analyse in de onderzijde van figuur 5 duidelijk negatief divergeert. Dit is dus tezamen met de negatieve divergentie in de weekgrafiek, zoals wij die hierboven zagen, een negatief teken en het onderstreept het gevaar van een duidelijke correctie op afzienbare tijd. Er is één lichtpuntje, Niet alle indexen laten dit negatieve beeld zien. De S&P500 bijvoorbeeld toont geen enkel spoor van negatieve divergentie. De langere termijn is daarmede ondoorzichtig geworden. De hoop van de beleggers moet natuurlijk gevestigd zijn op de S&P500, maar ons is geen enkel argument bekend waarom het niet de negatieve outlook zou zijn van de DJIA waarmede wij de komende tijd te maken krijgen. Het beste is om te genieten van de korte termijn en af te wachten hoe het beeld zich onder invloed hiervan zal ontwikkelen.

De Rente

De rente is in de voorbije weken flink gedaald en dreigt in technische zin een reuzenzwaai te maken. In figuur 5, waarin wij het effectieve rendement van Nederlandse 10-jaarsleningen hebben uitgezet, kunt u dit zien. Midden in de grafiek is een omgekeerd Hoofd/Schouderpatroon te herkennen (aan de onderkant van de rentegrafiek). Een dergelijk patroon wijst op een omkeer, in dit geval op een stijging van de rente. In juni volgde de verwachte doorbraak van de neklijn en van daaruit kon men een pullback verwachten. Tot in september leek alles zich volgens het boekje te ontwikkelen, maar in september ging de rente weer dalen en twee weken geleden brak de rente door de neklijn van een tweede, kleiner Hoofd/Schouderpatroon, dat juist wijst op een hernieuwde daling van de rente. Dit nieuwe H/S patroon is tijdens de pull back ontstaan. De daling is inmiddels aangekomen op de oude neklijn (neklijn 1). Als deze lijn het niet houdt, dan zijn de rapen gaar, dan kan de rente verder dalen tot op de oude steun op 1,56%. Men moet veronderstellen dat deze draai alles te maken heeft met het beleid in de Verenigde Staten, waar de excessieve stimulatie van de geldhoeveelheid al langere tijd de rente negatief beïnvloed had. Toen de tapering aangekondigd werd raakte de markt in paniek en steeg de rente. Maar nu ziet het er naar uit dat men meer begrip krijgt voor het mechanisme. Tapering betekent dat de FED minder obligaties van de Amerikaanse overheid opkoopt, maar niet dat zij stopt met het opkopen van obligaties. De geldhoeveelheid neemt daarmee dus nog steeds toe, zij het slechts in een afnemend tempo. Ondertussen heeft tapering er wel toe geleid dat andere partijen hun geld weer terug naar de V.S. en Europa brengen, waardoor in de V.S. en ook in Europa het aanbod van kapitaal paradoxaal genoeg verder toeneemt. De invloed van de geldverruiming, waarvan men dacht, dat hij omgeslagen was, is dus (voorlopig) nog volledig van kracht met een dalende rente tot gevolg.

Een fundamentele waarschuwing

Toch moet men veronderstellen, dat dit tegendraadse effect slechts tijdelijk van aard is. Het tempo waarin de FED haar opkoopprogramma afbouwt ligt hoog. Naar verwachting is het programma eind van dit jaar voorbij. Ondertussen neemt de groei van de Amerikaanse economie toe (en in het kielzog daarvan ook de groei van de West Europese economieën). Dat werkt de vraag naar kapitaal in de hand en is dus ook renteverhogend. Bovendien kan een aantrekkende economie de FED er snel toe brengen, dat zij de korte rente gaat verhogen. Zodra marktpartijen daar lucht van krijgen zal de lange rente weer gaan oplopen. Niet uitgesloten moet daarom worden dat de rentedaling, die wij nu gezien hebben, onderdeel is van hetzelfde lange termijn proces: een uitbodemende rente, die op termijn weer tot flink hogere renteniveaus gaat leiden. Wij willen daarom eerst meer bewijzen zien van een mogelijk deflatoir scenario (waaronder de doorbraak van neklijn 1 omlaag) alvorens wij de gemiddelde looptijd van de obligaties in de portefeuilles van onze cliënten weer gaan verlengen.

De US$ versus de €

Van de dollar is weinig te vertellen. Hij is in de afgelopen periode gedaald, zoals men kan zien in figuur 6 waarin de koersen van de dollar zijn opgenomen op weekbasis. Tijdens de daling van afgelopen week heeft hij een negatief candlepatroon gezet (een Dark Cloud) en dat zou kunnen wijzen op een verdere daling. Maar anderzijds is er sprake van positieve divergentie in de indicatoren en dat zou  kunnen wijzen op een stijging. Wat er ook gebeurt het lange termijn beeld (consolidatie tussen 73,0 en 75,2) lijkt voorlopig te worden doorgezet.

De prijs van een troy ounce Goud

Het duurt lang maar wij zien de prijs van een troy ounce goud binnenkort toch een aanval wagen op het 30-weeks voortschrijdend gemiddelde (zie figuur 7). Bij een doorbraak is het bodempatroon nog niet afgesloten. Een prijs boven US$1.348 is daarvoor nodig.

De prijs van een vat Brentolie

Hetzelfde geldt voor de prijs van een vat Brentolie. Hij lijkt de komende tijd wat te gaan stijgen (zie figuur 8) maar wij geloven niet dat daar bloed uit gaat vloeien. Een ding kunnen wij al wel constateren. De evenwichtige driehoek, die wij al maandenlang in onze grafieken laten zien heeft zijn langste tijd gehad. De koers is veel te ver in het uiteinde van dit patroon gekomen om het nog geloofwaardig te laten zijn. Er zal eertijds een uitbraak volgen, maar die moet, naar welke kant hij ook plaatsvindt, gewantrouwd worden. Want een uitbraak zal hoogstwaarschijnlijk slechts dienen om een ander patroon zichtbaar te maken, waarin de lange termijn correctie zich gewoon voortzet.

Beleggen bij Vladeracken

De eerste maand van 2014 was een goede voor onze cliënten. De eerste paar dagen leverden een aanzienlijke winst op, die vervolgens slechts beperkt werd ingeleverd. Waar vrijwel elke hoofdindex vervolgens enkele procenten in de min dook, bleven de portefeuilles van onze cliënten over een brede linie in de zwarte cijfers. De verschillen zijn terug te voeren op enkele duidelijke punten, die de diverse portefeuilles onderscheiden. Portefeuilles die gedeeltelijk of geheel in obligaties belegd waren, profiteerden van de in de voorbije maand gedaalde rente. Maar de defensievere portefeuilles waarin ook in aandelen belegd wordt hadden wel last van het feit dat de koersdalingen van aandelen vooral plaatsvonden bij de grotere, vaak defensievere aandelen zoals Ahold, Heineken en Unilever. De aandelenportefeuilles profiteerde over de hele linie van het feit dat deze overwegend in middelgrote en kleinere ondernemingen belegd zijn. Deze aandelen gingen wel mee omhoog maar daalden vervolgens minder in koers. Een probleem in sommige modellen (waaronder de Prijs<Waarde Methode) is het feit dat wij in veel portefeuilles SBM Offshore hebben opgenomen. Het aandeel is buitengewoon goedkoop, maar de onzekerheid omtrent de omvang van de boete, die haar te wachten staat in het kader van de omkooppraktijken van het bedrijf, speelde haar met name in de afgelopen paar dagen parten. De koersontwikkeling van het aandeel in de opleving die wij voor de gehele beurs verwachten zal bepalend zijn voor de vraag of wij ons verlies gaan nemen en de volgende reactie aan de zijlijn blijven dan wel of wij gewoon in het aandeel blijven zitten.
Alleen het rendement van de gemengde portefeuilles was negatief. Hier is het aandelenbelang relatief wat groter, waardoor de rentedaling (en dus stijgende obligatiekoersen) de daling van de aandelenkoersen van een groot aantal defensieve aandelen niet geheel kon compenseren.

Tabel 1 Resultaten vermogensbeheer Vladeracken BV *

* Het gaat hierom het netto behaalde rendement over de genoemde periode, ná alle kosten van de beheerder. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.

Nieuwe directeur bij Vladeracken Vermogensbeheer

Op 4 februari 2014 heeft de Autoriteit Financiële Markten toestemming gegeven voor de benoeming van de heer drs. N.B.L. Suurmeijer tot directeur / beleidsbepaler binnen Vladeracken BV. De goedkeuring volgt na een uitgebreid onderzoek door de AFM, waarbij zowel de deskundigheid als de betrouwbaarheid van de heer Suurmeijer zijn getoetst en daarna in orde zijn bevonden. Daarop heeft Vladeracken BV besloten om de heer Suurmeijer op te nemen in de directie van Vladeracken Vermogensbeheer, waar hij verantwoordelijk zal zijn voor acquisitie, compliance en personeelszaken. Hij volgt daarin de heer Boshouwers op, die eind december 2013 is overleden. De heer Suurmeijer vormt met ingang van 5 februari 2014 samen met de heer G.K. van Dommelen de directie en het beleidsbepalend orgaan van Vladeracken Vermogensbeheer.
Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke wij uit onze dagelijkse analyses voortvloeien treft u aan op onze website, www.vermogensbeheer.co, onder de kop “Publicaties” (in chronologische volgorde) of op de website van De Technische Belegger, www.devermogensbeheer.co, waar u onderaan de meest recente uitgave de onderwerpen gegroepeerd vindt met een koppeling naar het meest recente artikel van elk onderwerp.
De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 10 maart 2014.

Den Haag, 10 februari 2014
G.K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer