Jaargang 20 • Nr 5 • 12 mei 2014
Hoe zwaar het ons ook valt, wij zijn ditmaal de brengers van de slechte boodschap. De tijd is gekomen om de portefeuilles leeg te maken of af te dekken, want het wemelt van de negatieve indicaties. Beleggers die dit jaar op winst staan moeten zeer tevreden zijn, want de markten hebben niets anders gedaan dan consolideren. In Amerika is er een lichte plus uitgerold. In Europa hielden zij het op het een licht verlies, met een uitzondering in Amsterdam waar dank zij Koninklijke Olie een puntje winst gemaakt werd dat inmiddels ook weer verdwenen is. Hoogstwaarschijnlijk zal het later blijken dat een niet-bevestigd All-Time-High in de DJIA het keerpunt was en dat op dat moment het zwakke seizoen van 2014 was ingetreden. Wij willen met deze boodschap niet stellen dat het een slecht jaar gaat worden. Wij kijken niet zover en wij zijn ook geen koffiedikkijkers. Wij kunnen alleen maar vaststellen wat de grafieken vertellen en zoals u hieronder zult zien is dat op dit moment geen opgewekt nieuws. De tijd is dus gekomen om op vakantie te gaan. Als u uw portefeuille in handen van professionele beleggers gegeven hebt dan zult u dat in principe zonder zorgen kunnen doen maar als u zelf de beheerder bent wees dan gewaarschuwd want u hebt niemand die voor u zorgt als u op reis bent.
De AEX Index op dagbasis
Met name voor de lezers van ons artikel van 17 april 2014 “Dagboek van onze handel op de AEX Index” beginnen wij met een grafiek van ons handelssysteem in figuur 1. Bij het laatste rode pijltje (op 17 april) verkochten wij onze shortpositie en sindsdien hebben wij niets meer gedaan. Er was geen enkel duidelijk signaal te bespeuren en indachtig de eerste van de drie moeilijkste momenten voor de belegger bleven wij dus uit de markt. (Als u niet zeker bent doe dan niets.) Op zichzelf is er niets mis met de signalen die uit het koersverloop spreken. Er is sprake van stijgende toppen en stijgende bodems. De opgaande trend is dus nog steeds in takt. De koers is sinds onze exit in drie weken tijd nog met een punt of vijf gestegen, de CCI en de Stochastics onder in de figuur zijn nog steeds stijgende, maar daar is alles mee gezegd, want de ruimte die er nog is, is zeer beperkt. Grote dingen mag u dus in de komende tijd niet verwachten. Zolang er geen duidelijke top is gezet of zolang er geen duidelijk negatief signaal komt doen wij dus niets. Zoals u hieronder zult zien gaan wij er van uit dat er misschien nog een lichte stijging komt, maar het zou ons zeer verwonderen als de vorige top op 407,46 zou worden gebroken. De Keltner Channel ligt rond 405 en 390. Zodra de koers vanuit een van deze twee punten een signaal geeft zullen wij weer positie innemen, maar dat is alleen maar voor de korte termijn handel. De langere termijn is een andere zaak, waar wij hieronder verder op in zullen gaan. De Trapabs, die ook in figuur 1 is te zien en die op een langere termijn duidt, is overigens nog steeds negatief.
De S&P 500 Index op dagbasis
Wij laten u de S&P500 daggrafiek zien vanaf 16 november 2012 toen een tijdelijk dieptepunt bereikt werd. Vanuit dit punt werd de weg omhoog opnieuw ingeslagen. U ziet een prachtig oplopend kanaal, waarbinnen de koersen een schitterende stijgende trend laten zien die, zoals het hoort, regelmatig onderbroken werd door min of meer kleinere reacties. Aan deze oplopende serie uitbraken lijkt een einde te zijn gekomen. Men ziet het aan de koersen zelf die al enige tijd (sinds maart van dit jaar), consolideren, maar het duidelijkst is dat te zien in het Histogram onder in figuur 2. Er is geen enkele ruimte meer beschikbaar voor een verdere koersstijging (lees verdere daling van het Histogram). De koersopgang is aan het einde van zijn Latijn gekomen. Vanaf hier kan de S&P500 nog een hele tijd blijven pieteren maar een flinke correctie is het enige dat voldoende lucht kan verschaffen, om in een later stadium de S&P500 naar een nieuw hoogtepunt te stuwen. Het is interessant om de S&P500 te vergelijken met een zelfde Histogram gebaseerd op de AEX Index. Wij doen dat in figuur 2a. U ziet een zelfde beeld met dien verstande dat er in de AEX Index nog een kleine ruimte overblijft. Dat is niet verwonderlijk want Europa is de laatste weken achtergebleven bij Amerika. Dat wil zeggen dat de beurzen in Europa minder gestegen zijn de afgelopen tijd. De conclusie is echter dezelfde. Willen de beurzen in Europa verder vooruit dan zal er eerst ruimte moeten worden geschapen voor het Histogram onder het koersverloop. De beurs moet dus omlaag, maar het zou kunnen gebeuren, dat er eerst nog een lichte stijging komt om het Histogram helemaal naar nul te brengen. Deze laatste conclusie stemt overeen met figuur 1 waarin de AEX Index nog niet de bovenkant van het Keltner Channel heeft bereikt.
De DAX Index op weekbasis
In figuur 3 staat het koersverloop van de Duitse DAX Index op weekbasis. Wij hebben deze opnieuw opgenomen vanaf november 2012. U ziet eenzelfde oplopend kanaal en u ziet ook een gelijkwaardige stagnatie (zoals hierboven), die zich in de koersen heeft voorgedaan sinds maart van dit jaar. De nieuwe toppen werden sinds november 2013 niet meer door de Momentum Analyse daaronder bevestigd. De onderstroom op de markt heeft er dus al langere tijd geen vertrouwen meer in. Dit wordt bevestigd door de consolidatie in de koersen maar het ziet er niet naar uit dat verdere consolidatie voldoende zal zijn. Bij de minste daling vanaf nu zal het MA10 doorbroken worden. Daarna geeft het MA40 steun, maar betwijfeld moet worden of dit na deze vrij lange periode van non-confirmatie wel voldoende zal blijken. Wij gaan ervan uit dat ook het kortere termijn trendlijntje (het lichtzwarte lijntje) gebroken zal worden en daarna zal de onderste lijn van het kanaal de steun moeten geven (nu op 8.275). Daar ligt ook het eerste Fibonacci steunniveau. Het is te vroeg om over de periode daarna te spreken, maar te zijner tijd zal ook hierover duidelijkheid komen. Op dit moment moet u ervan uitgaan dat de DAX naar de 8.300 kan en dat zijn vanaf nu geteld toch 1.200 punten. Dit is meer dan 10% en zoiets noemen wij een correctie.
Alternatief scenario
Op grond van figuur 3 is er nog een alternatief scenario denkbaar. In de figuur kan men immers ook een omgekeerde kopschouder-consolidatie herkennen. Dit patroon wordt aan de bovenzijde door een licht dalend lijn gemarkeerd (lijn A). Het patroon is nog niet compleet want er heeft nog geen uitbraak omhoog plaats gevonden. Maar het is goed denkbaar dat die uitbraak op korte termijn gaat volgen. In dat geval zou het zomaar kunnen gebeuren dat de DAX vanaf het punt van uitbraak (nu ongeveer op 9.700) 800 punten stijgt (dus tot 10.500). Dan is er natuurlijk geen sprake van een voortgang van het pieteren, maar van een hervatting van de opgaande trend. Of dit scenario werkelijkheid wordt kan alleen afgewacht worden; men moet dan gewoon op de uitbraak wachten.
De vraag dringt zich dan wel op hoe zich dit verhoudt tot onze conclusie bij figuur 2. De indicator in die grafiek kan immers niet onder 0 zakken en ligt daar nu al erg dichtbij. Onze conclusie daaruit is eenvoudig. Een uitbraak omhoog in de DAX Index betekent slechts uitstel van executie. Beurzen stijgen dan weliswaar nog 5 tot 10%, een mooie stijging, maar de correctie van grotere orde, die wij al enige tijd voorzien, wordt dan slechts ingezet vanaf een hoger niveau en zal er niet minder stevig om zijn. Het histogram in figuur 2 blijft gedurende zo’n laatste stijging gewoon dicht bij de nullijn fluctueren, want een stijging van deze indicator kan pas als de onderliggende index (hier de S&P 500) sterk daalt. Elliott Wave specialisten zouden u zeggen dat de uitbraak omhoog, zo die al komt, niets anders dan een zwakke 5-golf te weeg brengt, de laatste opgaande beweging binnen het trendkanaal in figuur 3 alvorens dit kanaal door een grotere correctie wordt beëindigd.
De DJIA op maandbasis
In figuur 4 vindt u de Dow Jones Industrial Index op maandbasis. Het betreft dezelfde periode als die welke in de bovenstaande grafieken werd gebruikt. November 2012 is het begin van het oplopend kanaal. De top van november 2013, een jaar later, werd niet meer bevestigd door de Momentum Analyse daaronder en de laatste top, die onlangs nog gezet werd, al helemaal niet meer. Daarenboven daalt de Momentum Analyse al sinds januari van dit jaar. Dit plaatje ondersteunt geen stijging meer. De onderzijde van het kanaal ligt iets boven 15.000. U mag en moet ervan uitgaan dat de correctie in deze buurt zal komen en dat zou betekenen dat de DJIA een daling van ruim 1.500 punten te verhapstukken krijgt. Dit komt dicht bij de 10% die hierboven voor de DAX al genoemd werd.
Conclusie
De markten zitten nog in een uptrend, maar ze lopen op hun tanden. Het zwakke seizoen lijkt zich te hebben ingezet. In Europa is er nog een beperkte ruimte voor een verdere stijging, maar veel zal het niet meer zijn. Het meest waarschijnlijke is dat de correctie zich daarna gaat inzetten. Met een daling van tenminste 10% moet men rekening houden.
De Rente
Het doel van de uitbraak uit het Kop/Schouderpatroon (zie figuur 5) van eind januari van dit jaar was 1,68% Met een laagste stand van 1,71% kwam hij daar 7 weken geleden dicht bij. De oude steunlijn, die op het niveau van 1,86% lag bleek te sterk om daarna in één keer genomen te worden. De rente zette toen een nieuwe daling in, maar nu begint het er langzamerhand toch naar uit te zien dat het met de terugtocht gedaan is. De Momentum Analyse zal echter moeten gaan stijgen wil het zover zijn en dat is nu nog niet het geval. Toch ziet het ernaar uit dat een stijging niet al te lang meer op zich zal laten wachten. De koers laat een candle zien die de eerste zou kunnen zijn van een Morning Star. Maar om optimistisch over de rente te worden moet dat eerst nog wel worden waargemaakt. Voorlopig dus nog geen goed nieuws, maar dat lijkt niet lang meer op zich te laten wachten.
De US$ versus de €
Er was een nieuw dieptepunt nodig om de dollar weer in een stijgende modus te krijgen (zie figuur 6). Maar het lijkt er nu toch van te gaan komen. Het is nog veel te vroeg om te juichen. Zekerheid over een herstel van de dollar krijgt men pas als de grens van 74,2 is doorbroken en daarvoor moet eerst de weerstand op 72,98 opgeruimd worden. Maar de eerste aanwijzingen dat de koers van de dollar aan de druk van de positief divergerende Momentum Analyse gaat voldoen werden in de afgelopen dagen gegeven. Geduld is nog nodig maar zie dat liever als een goede zaak.
De prijs van een troy ounce Goud
Zes weken al geeft het MA40 zijn steun aan de prijs van een troy ounce goud. In figuur 7 ziet u dat er een einde aan dit rustbed lijkt te gaan komen. Er zijn aanwijzingen te destilleren uit de Momentum Analyse, dat de aanval op het MA10 geopend gaat worden. Daarna komt de weerstand op US$1.362. Als daarna ook nog de grens van US$1.390 wordt gepasseerd komt er zicht op een (mooi) technisch patroon. Daar moet in ieder geval op gewacht worden. De zekere belegger wacht nog liever op een doorbraak van de US$1.427 weerstand. Maar dat is US$150 boven de huidige koers en dat zal dus nog wel even duren.
De prijs van een vat Brentolie
Het kanaal waarin de prijs van een vat Brentolie zich beweegt heeft zich sinds september vorig jaar aanmerkelijk versmald. De grenzen liggen nu op US$113 en US$105 en er is geen enkele technische reden om te stellen, dat hij binnenkort uit dit horizontale kanaal gaat komen. Er tekent zich een lichte opwaartse druk af, maar op dit moment heeft dat niet veel om het lijf. Het blijft dus kalm op het oliefront.
Presentaties
Eind maart hebben wij voor het eerst sinds lang weer een presentatie georganiseerd voor cliënten en andere geïnteresseerden. Dat deze presentatie werd gehouden hebben wij toen nog niet aan al onze cliënten en lezers van De Technische Belegger bekend gemaakt. Maar de ervaringen met deze eerst presentatie (sinds langere tijd) hebben ons ertoe gebracht, dat wij dit weer op een regelmatige basis willen gaan doen. De eerstvolgende presentatie zal in het midden van het land (rond Utrecht) worden gehouden (de precieze locatie zal op de website bekendgemaakt worden). Maar de datum kunnen wij al wel bekend maken, dat zal zijn op:
19 juni 2014
De avond zal om 20.00 uur beginnen en om 22.00 uur worden beëindigd met een informele borrel. De avond is toegankelijk voor ieder belangstellende. Wij wijzen u er echter op dat wij streven naar een gezelschap van circa 15 tot 20 mensen en dat de capaciteit derhalve beperkt zal zijn. Mocht u aanwezig willen zijn, laat ons dat dan even weten per mail op vladeracken@vermogensbeheer.co. De eerste, daaropvolgende bijeenkomst zal in het najaar worden georganiseerd.
Lay-out van De Technische Belegger
Zoals u ongetwijfeld is opgevallen is de lay-out van onze nieuwsbrief aangepast. Dit is een eerste gevolg van ons besluit om de stijl van alle externe uitingen van ons bedrijf te stroomlijnen en van een nieuw, moderner jasje te voorzien. De lay-out zal in de komende maanden ook worden doorgevoerd op de website, zowel op de website van onze nieuwsbrief als op de website van Vladeracken zelf en de vernieuwde opmaak zal ook terug te vinden zijn op onze andere schriftelijke uitingen. Het betekent ook dat de beide websites van een nieuwe, hopelijk voor u makkelijker doorzoekbare structuur zullen worden voorzien.
Beleggen bij Vladeracken
De aandelenmarkten hebben inmiddels 4 maanden van stagnatie achter de rug en dat begint zijn sporen in ons rendement achter te laten. Weliswaar is het percentage liquiditeiten in vrijwel alle portefeuilles van onze klanten hoog, maar de paar aandelen die wij dan toch nog in de portefeuilles hebben aangehouden zijn in lijn met de correctie die aan de gang is qua koers gedaald. Het gaat maar om procenten, maar toch, de winst die begin dit jaar werd behaald is inmiddels in veel gevallen verdwenen en soms zelfs omgeslagen in kleine verliezen. Alleen de meest defensieve portefeuilles worden geholpen door de rente die op de obligaties binnenkomen en door het feit dat daarin relatief defensieve aandelen zijn opgenomen die in tijden van correctie doorgaans betere resultaten laten zien dan de aandelen die in de meer actieve methodes worden gekozen. Maar wij zien dat niet als een probleem. Door de relatief grote post liquiditeiten hoeft niet voor ongelukken gevreesd te worden en zien wij de portefeuilles slechts meedeinen op de golf van de correctie die aan de gang is. Zodra de aandelenmarkten de weg omhoog weer oppakken is er alle ruimte om mee te doen terwijl als de correctie omslaat in een forsere daling de portefeuilles van onze cliënten daar minder last van zullen hebben. Het moeilijkste onderdeel van het beleggingsproces is geduld. En dat is momenteel het enige dat op de proef gesteld wordt.
Tabel 1 Resultaten vermogensbeheer Vladeracken BV *
| Risico profiel |
Methode |
2009 |
2010 |
2011 |
2012 | 2013 | 2014 t/m 9 mei |
Doel per jaar |
| Zeer defensief |
Stamrechtportefeuilles |
8,3 % |
8,2 % |
-/- 1,6 % |
7,8 % |
4,0 % |
1,2 % |
4,0 % |
| Defensief |
Obligatieportefeuille |
9,8 % |
10,0 % |
3,2 % |
7,9 % |
3,2 % |
2,1 % |
4,0 % |
| Matig |
Mix aandelen / obl. |
17,8 % |
13,3 % |
-/- 7,4 % |
11,6 % |
6,5 % |
0,8 % |
6,0 % |
|
Matig / fondsen |
Fund Selector |
34,3 % |
13,1 % |
-/- 12,7 % |
-/- 1,1 % |
6,6 % |
1,5 % |
6,0 % |
| Normaal aandelen |
PRIJS<Waarde Methode |
44,8 % |
14,2 % |
-/- 38,5 % |
8,8 % |
10,8 % |
-/- 3,3 % |
8,0 % |
| Actief aandelen |
Amsterdam Selector |
14,3 % |
16,8 % |
-/- 15,9 % |
3,5 % |
15,3 % |
3,3 % |
8,0 % |
|
Wereld Selector |
6,0 % |
14,0 % |
-/- 10,5 % |
16,0 % |
47,7 % |
-/- 3,9 % |
8,0 % |
|
| Benchmark |
AEX Index |
36,4 % |
5,7 % |
-/- 11,9 % |
9,8 % |
17,2 % |
0,0 % |
|
|
EuroStoxx 50 |
21,0 % |
-/- 5,4 % |
-/- 17,1 % |
13,8 % |
17,9 % |
2,4 % |
* Het gaat hierom het netto behaalde rendement over de genoemde periode, ná alle kosten van de beheerder. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.
Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke uit onze dagelijkse analyses voortvloeien, treft u aan op onze website, www.vermogensbeheer.co, onder de kop “Publicaties” (in chronologische volgorde) of op de website van De Technische Belegger, www.devermogensbeheer.co, waar u onderaan de meest recente uitgave, het laatste artikel op onderwerp gegroepeerd aantreft met een link naar het feitelijk stuk.
De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 2 juni 2014.
