De Technische Belegger • Jaargang 20 • Nr 7 • 30 juni 2014
Er wordt de laatste tijd veel geschreven over de Technische Analyse, althans zo komt het ons voor. En men heeft dan met name veel kritiek. “De Technische Analyse kan niet voorspellen. Technische Analyse gaat alleen maar uit van het verleden. Mensen die beleggen op basis van Technische Analyse verliezen veel” en meer van dit soort. Het zijn opmerkingen, die naar onze mening allemaal aan één criterium voldoen en dat is dat ze allemaal te kort door de bocht gaan. Wij zijn het er mee eens als men stelt dat Technische Analyse niet voorspelt. Dat is ook nooit de bedoeling geweest. Technische Analyse is nooit gemaakt om in het koffiedik te kunnen kijken. Het is dus onzin om te stellen dat deze techniek dit niet kan. Technische Analyse concludeert slechts waar de markt op een bepaald moment is en vanuit deze analyse kan men beleggen. En daarbij is voorzichtigheid nodig en tegelijkertijd veel geduld. Men moet niet continue in de markt willen zijn. Als de indicatoren waarvan men uitgaat niet allemaal dezelfde richting op wijzen, dan is het zaak niets te doen. Wacht af totdat men de grootst mogelijke zekerheid heeft en op dat moment is het met grote waarschijnlijkheid (geen zekerheid), dat een investering ook het gezochte rendement oplevert. Op 18 april van dit jaar hebben wij u ons Dagboek van ons handelen op de AEX Index laten zien. Wij maakten in drie en een halve maand 100% winst, maar daarna hebben wij niets meer verdiend. De indicatoren waren niet gelijkgestemd en dus zijn we uit de markt gebleven. Men kan deze beslissing fout noemen want achteraf bezien hebben het Draghi- en het Yellen- effect wel degelijk er voor gezorgd, dat de markt, die eerst geen richting kon vinden, toch nog ging stijgen. Ons handelssysteem zou ons uiteindelijk 17 AEX-punten hebben kunnen opleveren. Maar in de praktijk hadden wij die 17 punten niet kunnen verdienen, want we zouden onderweg tenminste één keer zijn uitgestopt. Inmiddels hebben wij wel positie en hiermede mikken wij op een daling van de markt. Ons handelssysteem zegt ons dat de markt in een reactie zit. Daar hebben we op dit moment mee te maken. Hoe lang deze reactie gaat duren en hoe diep hij zal gaan is nog niet te zeggen.
Ons handelssysteem op de AEX Index
In figuur 1 ziet u het handelsysteem, dat wij gebruiken en dat wij u reeds enkele keren getoond hebben. Wij laten u ditmaal slechts enkele voor ons belangrijke indicatoren zien, die bepalend zijn geweest voor ons handelen. U ziet twee blauwe pijltjes. Deze geven de (theoretische) momenten aan waarop achteraf gezien gehandeld had kunnen worden. Tegelijkertijd ziet u in de onderste grafiek (de Zone Oscillator) dat er een top gezet was en geen bodem. U ziet ook, dat de Stochastics verkoopsignalen geeft. Het was dus geen tijd om te long te gaan. Maar het groene pijltje in de CCI gaf later een exitsignaal uit een longpositie en tegelijkertijd gaf de Zone Oscillator een signaal dat een top was gezet. De Stochastics volgt daarna met een shortsignaal. Niet in figuur 1 werd de Moment Analyse opgenomen, maar toen de Stochastics een shortsignaal gaf werd dit door de Moman bevestigd. Evenals de Stochastics divergeert de Moman negatief. Op dit moment hebben wij dus een shortpositie en dit feit toont het vertrouwen dat wij hebben in onze analyse en in de markt. Er is nog geen sprake van een exitsignaal en derhalve blijven wij negatief gestemd ten aanzien van de korte termijn. Conclusies voor de langere termijn kunnen echter hieruit niet getrokken worden.
Zodra onze website op orde is zullen wij dit dagboek iedere dag waarop er een signaal zichtbaar is, dat ons reden geeft iets te doen, publiceren op deze site. U kunt ons dan zelf volgen door hetzelfde te doen maar u kunt ons dan ook daadwerkelijk controleren op de waarde van onze analyses.
De VIX
De VIX (Volatility IndeX) wordt wel de Fear Index genoemd. De index meet de beweeglijkheid van de koersindex waarop deze index berekend wordt. Bij de VIX gaat het om de koersen van de S&P500 Index. Stijgende markten vertonen meestal een patroon waar een stijging eerst op gang moet komen, er daarna een versnelling optreedt en, wanneer de top genaderd wordt, het stijgingstempo weer afneemt. In deze laatste fase neemt de beweeglijkheid van de markt af en daalt dus automatisch de waarde van de VIX. Na een top volgt meestal een daling en dalingen vinden ook nog eens sneller plaats dan de stijging die er aan vooraf ging. In de daling stijgt daarmee de beweeglijkheid en dus ook de waarde van de VIX. Het gaat hier immers om een simpele rekensom. Maar analisten draaien vervolgens de redenering om. Als de VIX laag is, dan wordt de kans op een daling groter. Opnieuw zij gesteld, dat de Technische Analyse niet voorspelt en dat doet dus ook de VIX niet. Maar het is wel zo dat de markt zich in golven beweegt. Er zijn grote golven en op deze grote golven ziet men kleinere golven. Het dalende deel van de kleinere noemen wij een reactie en het dalende deel van de grotere noemen wij een correctie. De lage VIX duidt erop dat de markt in het hoge deel van een golf zit. Het duidt er niet op dat de markt nu gaat dalen, maar wel duidt de lage VIX erop dat de kansen op een dalende markt groter worden.
In een reactie daalt een markt minder dan in een correctie. De bodem van een korte golf (reactie) wordt dus sneller bereikt en wordt ook weer sneller verlaten, dan de bodem van een grotere golf (correctie). Men veronderstelt vaak eveneens, dat het gemiddelde van de VIX dieper komt naarmate een stijging langer aanhoudt. Ook dit is rekenkundig aan te tonen en de gedachte heeft daarmee wel degelijk een basis. Maar hoe langer een stijging aanhoudt, des te groter en dieper kan de daaropvolgende reactie zijn. Een diep gemiddelde zou dus een waarschuwing voor een correctie kunnen zijn terwijl een minder diep gemiddelde slechts wijst op een reactie. In historische studies heeft men gezien dat drie van de vier correcties voorafgegaan werden door een 20-daags Eenvoudig Voortschrijdend Gemiddelde, dat onder de 11,15 lag. In figuur 2 ziet u de VIX op weekbasis en daarbij het MA20 van de VIX (let vooral op het vierkant dat wij getekend hebben). Het laagste punt dat de VIX bereikte in de huidige golf was vorige week. Een waarde van 10,34 werd bereikt. Het gemiddelde daarentegen daalde tot nu 13,4. Statistisch gezien (let op: wij hebben de statistiek niet gecontroleerd) is dit nog ver weg van het kritieke niveau van 11,15, maar een ruwe schatting geeft ons aan, dat deze grens over circa 5 tot 8 weken wordt bereikt (tenzij de VIX dus al eerder sterk oploopt). De statistiek in figuur 2 geeft aan dat de markt op dit moment in een gevaarlijke situatie zit en de verstandige belegger houdt daar rekening mee. Hieronder zullen wij zien wat andere grafieken hiervan zeggen. Het opvallende van deze analyse is dat een daling van de markt de VIX doet stijgen en daarmede komt het MA20 snel verder weg te liggen van zijn waarschuwende lage positie. Een stijging van de VIX (lees daling van de markt) op dit moment is dus op iets langere termijn positief voor de belegger omdat het in theorie wijst op een reactie die milder van aard is dan een correctie.
De DJIA op weekbasis
Hierboven hebben wij geschreven dat de AEX Index op dagbasis dalende is en dat de indicatoren negatief divergeren. De laatste top werd niet meer bevestigd. Dit is ook het geval voor de Dow Jones Industrial Index en voor andere daggrafieken op het wereldtoneel. In figuur 3 vindt u de DJIA op weekbasis. Na een zes maanden durende consolidatie is de Index uitgebroken en twee weken geleden werd nog een nieuwe top gezet en de koersen liggen nu boven hun gemiddeldes die allebei stijgende zijn. Mijn hartje wat wil je nog meer? Maar onder in de grafiek ziet u dat de Momentum Analyse zowel als de Stochastics negatief divergeren en dalende zijn.
De Stochastics heeft zijn bovenlijn nog niet doorschreden en dat is het enige positieve wat men kan zeggen. De conclusie moet zijn dat de week er niet goed uitziet. Dit geldt voor alle markten. New York is erg gematigd maar wel representatief. Als u naar een grafiek uit Europa kijkt dan zult u zien dat deze negatiever is.
De Dow Jones Industrials Index op maandbasis
In figuur 4 ziet u de Dow Jones Industrials Index op maandbasis. Een prachtig beeld rijst op uit een sinds 2009 stijgend kanaal. Vanaf het dieptepunt op 10.404 in 2011 is er geen correctie meer te zien. Dit is een zeer ongewoon beeld en het wordt uiteraard veroorzaakt door de enorme liquiditeit die in de markt gepompt werd en nog steeds wordt. Dit is de enige reden, dat men voorzichtig moet zijn met de eventuele conclusies uit de hierboven getoonde VIX. De tapering in Amerika werkt als een pomp, die weliswaar minder water geeft maar nog steeds de overstroming in stand houdt. Met andere woorden de grote liquiditeiten in de markt groeien nog steeds aan. Hun invloed op de aandelenmarkten mag men niet verwaarlozen en zij kunnen nog steeds reden zijn voor weer een volgende opleving in een markt die van nature al lang toe is aan een grote correctie. De Momentum Analyse onder in figuur 4 divergeert zeer negatief. Ook hij laat zien dat het sentiment in de markt dalende is. De markt volgt zijn eigen zin en derhalve kan er van alles gebeuren, maar het totale beeld is negatief. .
Conclusie
En dat is dan ook de conclusie. Alle grafieken zien er negatief uit. En als de Technische Analyse kon voorspellen dan zou de conclusie in dit geval gemakkelijk zijn. Maar de markt heeft zijn eigen zin en zo ziet men vandaag de dag ook dat er nogal wat aandelen zijn, die vanuit hun dieptepunt alweer de weg omhoog willen inslaan. Bij het negatieve beeld, dat wij hierboven tekenden, moeten wij dus een voorbehoud maken voor de mogelijkheid dat we toch nog eerst nog een opleving gaan zien voordat de correctie, die er heel zeker gaat komen, zich inzet.
De Rente
Even zag het er naar uit dat de rente in de Verenigde Staten aan het uitbreken was uit zijn dalende kanaal. Maar inmiddels is dit een Dead Cat Bounce gebleken. Ook in Nederland ging de rente omlaag en het Effectieve Rendement op 10-jarige Nederlandse Staatsleningen is nu zijn dieptepunt uit 1 januari 2013 op een haar na genaderd (1,488 tegen 1,48). In figuur 5 ziet u de weekkoersen. Er wordt driftig positief gedivergeerd en dit is terecht denken wij, want wie wil eigenlijk een dergelijk lage rente? Maar ook hier geldt dat de ongelooflijk grote liquiditeit voor geldstromen zorgt die ook een bestemming zoeken in de vastrentende waarden. Voorlopig lijkt er dus van de rentemarkt geen stimulering uit te gaan tot lagere aandelenkoersen en dat is ook een reden om niet helemaal zeker te zijn van de daling die op dit moment op de beurzen plaats vindt.
De US$ versus de €
De dollar heeft het weer even moeilijk, maar er is verandering op tilt. De weerstand op het niveau van 74,2 (zie figuur 6) tezamen met de weerstand van de dalende trendlijn was te zwaar om ineens genomen te kunnen worden. Wij zien op niet al te lange termijn een nieuwe poging volgen, maar dan moet hij niet door de steun op 73,1 vallen want dan komt hij weer in het verdomhoekje te zitten.
De prijs van een troy ounce goud
Na de forse stijging van twee weken geleden is er een consolidatie ingezet (zie figuur 7) maar er is ruimte genoeg over om de stijging door te zetten. De daggrafiek is overbought en van hieruit gaat een negatieve invloed uit, maar totnogtoe heeft dat alleen maar geresulteerd in 5 dagen van bijna onveranderde koersen. Wij zien een stand van de World Gold Index van US$1.348 nog steeds als het doel.
De prijs van een vat Brentolie
Men kan nog niet zeggen dat het in het Oosten begint te dagen, maar het is wel zo dat de oliemarkt het Irakese probleem blijkbaar iets lichter inschat, want de stijging heeft niet erg doorgezet. In figuur 8 ziet u de ontwikkeling van de Brentolieprijs op weekbasis. Met een negatieve candle (Dark Cloud) werd de bovenkant van het kanaal waaruit hij uitgebroken was, bijna weer bereikt. Het MACD Histogram is al weer aan het dalen, maar het Golden Cross wijst trots op een stijgende markt.
Zolang er geen calamiteiten plaats vinden op het Irakese front zien wij de daling doorzetten.
Beleggen bij Vladeracken
De eerste helft van 2014 wordt voor onze cliënten qua resultaat afgesloten met een beeld dat naadloos aansluit op de gang van zaken op de wereldwijde financiële markten. De rente is gedaald en dus hebben obligaties het goed gedaan. Enkele buitenlandse aandelenmarkten hebben het eveneens goed gedaan (Italië, Spanje, Vietnam) en daarmee heeft ook de Fund Selector een mooi positief resultaat laten zien. Maar Europese aandelen hebben het niet goed gedaan, en dan met name Europese conjunctuurgevoelige aandelen. En dat vertaald zich in een zwak resultaat voor onze PrijsWaarde-portefeuilles en een neutraal resultaat voor onze Selectoren (Amsterdam / Benelux en Europa / Wereld Selector) omdat deze modellen grotendeels liquide zijn. Van echte “outperformance” is geen sprake geweest in de eerste zes maanden, daarvoor is het percentage liquiditeiten veel te groot. Maar wij vinden dat prima, in tijden dat aandelenmarkten onzeker zijn blijven wij liever aan de kant. Op zijn best houden wij dan de aandelenindices bij, maar soms, zoals bijvoorbeeld in het geval van de AEX Index en de DAX Index blijven wij zelfs achter bij de beursprestaties. In de AEX Index is dat ook niet zo vreemd. Slechts drie aandelen zijn dit jaar verantwoordelijk geweest voor de positieve prestatie van deze index, te weten Koninklijke Olie, Unibail Rodamco en Unilever. Van deze drie, zeer defensieve aandelen (waarvan er ook nog eens één een vastgoedfonds betreft) treft u er twee alleen in onze defensieve “Stamrecht”-portefeuilles aan en dan ook nog eens niet met dezelfde weging als in de AEX Index. Alle andere aandelen in de index zijn in koers gedaald of op zijn best gelijk gebleven. Maar de rest weegt verhoudingsgewijs minder mee in de AEX Index waardoor deze index toch nog een positief resultaat heeft kunnen laten zien, terwijl aandelenportefeuilles, die overwegend in Nederlandse aandelen belegd zijn juist in de voorbije zes maanden verliezen hebben laten zien. Wij zien deze achterstand als slechts van tijdelijke aard. Weliswaar kunnen ook de zomermaanden nog relatief zwak blijven, maar wij verwachten in het vierde kwartaal alsnog een eindspurt voor de aandelen in onze portefeuille al was het maar omdat de onderliggende economische ontwikkelingen wel degelijk gunstig zijn voor conjunctuurgevoelige bedrijven. Het eerste halve jaar van 2014 s daarmee wat ons betreft niets anders dan een windstille pas op de plaats geweest.
Tabel 1 Resultaten vermogensbeheer Vladeracken BV *
| Risico profiel |
Methode |
2009 |
2010 |
2011 |
2012 | 2013 | 2014 t/m 27 juni | Doel per jaar |
| Zeer defensief |
Stamrechtportefeuilles |
8,3 % |
8,2 % |
-/- 1,6 % |
7,8 % |
4,0 % |
1,6 % |
4,0 % |
| Defensief |
Obligatieportefeuille |
9,8 % |
10,0 % |
3,2 % |
7,9 % |
3,2 % |
2,7 % |
4,0 % |
| Matig |
Mix aandelen / obl. |
17,8 % |
13,3 % |
-/- 7,4 % |
11,6 % |
6,5 % |
2,1 % |
6,0 % |
|
Matig / fondsen |
Fund Selector |
34,3 % |
13,1 % |
-/- 12,7 % |
-/- 1,1 % |
6,6 % |
3,7 % |
6,0 % |
| Normaal aandelen |
PRIJS<Waarde Methode |
44,8 % |
14,2 % |
-/- 38,5 % |
8,8 % |
10,8 % |
-/- 5,8 % |
8,0 % |
| Actief aandelen |
Amsterdam Selector |
14,3 % |
16,8 % |
-/- 15,9 % |
3,5 % |
15,3 % |
1,2 % |
8,0 % |
|
Wereld Selector |
6,0 % |
14,0 % |
-/- 10,5 % |
16,0 % |
47,7 % |
-/- 4,0 % |
8,0 % |
|
| Benchmark |
AEX Index |
36,4 % |
5,7 % |
-/- 11,9 % |
9,8 % |
17,2 % |
2,3 % |
|
|
EuroStoxx 50 |
21,0 % |
-/- 5,4 % |
-/- 17,1 % |
13,8 % |
17,9 % |
3,8 % |
* Het gaat hierom het netto behaalde rendement over de genoemde periode, ná alle kosten van de beheerder. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.
Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke uit onze dagelijkse analyses voortvloeien, treft u aan op onze website, www.vermogensbeheer.co, onder de kop “Publicaties” (in chronologische volgorde) of op de website van De Technische Belegger, www.devermogensbeheer.co, waar u onderaan de meest recente uitgave, het laatste artikel op onderwerp gegroepeerd aantreft met een link naar het feitelijk stuk.
De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 11 augustus 2014.
Den Haag, 30 juni 2014
Vladeracken Vermogensbeheer
