Berichten
De markt loopt op haar tanden
Stand van de AEX Index op het moment van schrijven (27 februari 2017) 494,9.
| Onze conclusies: | |
| Korte termijn: | reactie |
| Middellange termijn: | negatief / verdeeld |
| Lange termijn: | positief |
| NB. Calamiteiten niet in aanmerking genomen |
Al 11 dagen onafgebroken hogere koersen
De Dow Jones Industrial Index heeft nu elf dagen op een rij een hogere koers neergezet. Enige weken geleden schreven wij dat de DJIA een doel had liggen vanuit het technische patroon, dat toen te zien was, van nog eens 700 punten hoger. Dit doel is inmiddels overschreden. Ook de AEX Index had een doel voor zich liggen tot aan 491 punten. In Amsterdam werd dit doel eveneens ruim overschreden. Maar nu lopen de markten overal op hun tanden. Ongetwijfeld heeft de reactie zich al ingezet in Europa. Amerika zal een dezer dagen volgen. Het probleem van een dergelijke overmatige stijging (en dan nog in één ruk ook) is, dat de reactie gemakkelijk uitmondt in een forsere correctie. Dit is bijvoorbeeld heel goed te zien in de weekgrafiek van de AEX Index die wij hieronder opnemen. Die laat zien wat er gebeurde rond april 2015. Het MA10 lag toen ver boven het MA40. De afstand tussen beiden bedroeg 55 punten. De daling vanuit de top van 510 die toen volgde ging tot aan 378. Op dit moment liggen deze twee gemiddeldes 49 punten uit elkaar. De optimist zal zeggen, dat het dus nog niet zover is. Maar de voorzichtige belegger weet dat gemiddeldes achter lopen. Hij zal de conclusie trekken, dat de tijd begint te knellen en dat er langzamerhand maatregelen genomen moeten worden.
De AEX Index op weekbasis
De vergelijking, als men deze grafiek ziet, is gemakkelijk te maken. Een markt waarin zich regelmatig reacties voordoen vormt de mooie, zekere ontwikkeling (zie de periode vóór 2015), maar een markt die overmatige uitschieters laat zien is gedoemd fors te corrigeren. Wij beweren hiermede niet dat de markt nu een correctie ingaat. Afgezien van de grote afstand tussen de twee gemiddeldes en van hier en daar een negatieve divergentie in de daggrafiek is er niets dat daarop wijst.
Maar er is een tweede opmerkelijk feit te onderscheiden in de figuur. De top in april 2015 werd gevolgd door een tweede, lagere top. Dit is vrij normaal. Zie ook de bodem, die daarop volgde (en die bestaat uit drie afzonderlijke dieptepunten). Men mag er rekening mee houden dat ook dit maal, als dit scenario zich inzet, een tweede top gezet gaat worden.
Figuur 1.
Het dieptepunt op weg naar de tweede top voor de AEX Index zou kunnen liggen rond 472 (een oude weerstandlijn). Hier komt de dalende trendlijn uit die in de week van 16 december met veel gejuich doorschreden werd. Als dit zo is dan hebben we het over een normale Pull Back. Ook een daling tot aan het MA40 rond 460 zou nog steeds normaal zijn. Daarna zou een tweede top moeten volgen. Als deze hoger ligt dan de top op 510 dan is er eigenlijk niets aan de hand. Er zal daarna een daling volgen maar men zal deze kunnen zien als een daling in een stijgende markt. De bodem zal boven 398 komen te liggen. Als er een lagere top gezet gaat worden dan komt Leiden in last, want dan staat de markt voor een veel groter verlies, dat, zoals wij u al enkele malen eerder hebben laten zien, gemakkelijk op 70% kan uitkomen. Een dergelijke draai in de markt is echter niet zo snel gemaakt zeker niet als men in het goede seizoen zit.
De AEX Index op dagbasis
Figuur 2.
En het is ook helemaal niet zeker dat het bovenstaande scenario zich nu, onmiddellijk, gaat ontvouwen. Uitstel is nog best mogelijk. Dat het in het verschiet ligt lijkt zeker, maar het hoeft niet vandaag of morgen in te zetten. Het blijft zeer goed mogelijk dat de overtrokken situatie zoals zich die nu voordoet pas later bijvoorbeeld in het zwakke seizoen begint op te lossen. Dit betekent dat we nu te maken krijgen met een relatief beperkte reactie (de markt loopt op dit moment nu eenmaal op zijn tanden en dat vraagt tenminste enige tijd om de markt de gelegenheid te geven op adem te komen). In figuur 2 hebben wij daarom de dagchart van de AEX Index opgenomen maar wij laten nu de gemiddeldes weg. Als men dat doet dan lijkt er niets aan de hand.
De markt heeft de bovenkant van het Keltner Kanaal bereikt en heeft daarna een reactie ingezet. Dit werd vijf dagen geleden reeds aangekondigd door de Momentum Analyse onderaan in figuur 2. Inmiddels heeft ook de Stochastics een daling ingezet en de Zone Oscillator (de langzame indicator in dit plaatje) is gaan dalen maar ligt nog boven zijn horizontale lijn. Als we met een normale reactie te maken krijgen dan lijkt 482 (onderzijde Keltner Kanaal) een mooie steun te worden. Een uitschieter naar beneden tot aan 478 (een oude steunlijn) lijkt mogelijk. Hier zou het dan bij moeten blijven, iedere doorschieter brengt de markt verder op weg naar het boven geschetste zwarte maar minder waarschijnlijke scenario. Het positieve in figuur 2 is dat de Moman al aardig op weg is. Een andere zaak, waarop wij volgende week verder in zullen gaan, is het feit dat al onze lange en zeer lange volgsystemen positief zijn. Als de aan de gang zijnde reactie deze indicatoren negatief doet draaien dan komen de kaarten heel anders te liggen en gaan wij rekening houden met het scenario zoals boven geschetst.
De Rente
Het effectieve rendement op 10-jarige Nederlandse Staatsleningen is scherp teruggevallen in de afgelopen week. Hoogstwaarschijnlijk kwam dat door de plotselinge daling in de US. Op dit moment ziet het er niet naar uit dat er snel een einde aan de daling zal komen. Het lijkt overigens wel zeker dat Yellen half maart overgaat een volgende renteverhoging. Dit zou de daling een halt kunnen toeroepen en naarmate de markten zekerder worden van de Yellen ingreep zal dat eerder geschieden.
De US $ in €’s uitgedrukt
De Amerikaanse dollar is aan een terugtocht bezig, maar dit past gewoon in het kanaal waarbinnen de fluctuaties plaatsvinden. Dit kanaal wordt begrensd door 84,4 en 92,5. Er zijn geen aanwijzingen dat er een uitbraak op tilt is ook al was de euro afgelopen week zwak ten opzichte van vele valuta. In tegendeel, op korte termijn lijkt zich een kopschoudertop te vormen. Dat zou een verzwakking van de $ op termijn inhouden.
De prijs van een vat Brentolie
Ons verhaal voor wat de prijs van een vat Brentolie betreft blijft al 13 weken hetzelfde. Er is een horizontaal kanaal met grenzen van US$54 en US$58 en dat is blijkbaar een niveau waar iedereen tevreden mee is. Er zijn geen aanwijzingen dat daar op korte termijn verandering in komt.
Het Goud
Met een prijs voor een troy ounce goud van US$1.256,9 werd de horde op US$1.244 genomen en de weg ligt nu open naar US$1.300.
Strategie
De plotse draai afgelopen week noopte ons om enkele aandelen te verkopen. Wij namen afscheid van Altice en Yoox en verwachten dat hier nog wel één of twee namen aan zullen worden toegevoegd in de komende dagen.
Agenda voor de komende week
De volgende zaken, die mogelijk van invloed op de beurzen kunnen zijn, staan op de agenda voor de komende week. De lijst is niet uitputtend, hieronder treft u de naar ons idee meest belangrijke agendapunten aan.
| 27 februari 2017 | 11.00 uur | Vertrouwenscijfers van de Europese consument en de Europese industrie |
| 27 februari 2017 | 16.00 uur | Huizenmarkt V.S. |
| 28 februari 2017 | 14.30 uur | Consumptieve uitgaven V.S. en bruto nationaal product V.S. |
| 01 maart 2017 | 10.00 uur | Werkloosheidscijfers Duitsland |
| 01 maart 2017 | 14.30 uur | Persoonlijke inkomenscijfers V.S. |
| 01 maart 2017 | 20.00 uur | FED’s beige boek |
| 02 maart 2017 | 11.00 uur | Europese inflatiecijfers |
Hele week (en bij voortduring) Trump-hysterie
NB
Rondom het begin van iedere maand zal er door ons geen beurscommentaar meer gegeven worden. Wij verwijzen u in plaats hiervan naar onze nieuwsbrief De Technische Belegger, waarin een veel uitgebreider commentaar te lezen is. U vindt deze op de site www.vladeracken.nl.
Den Haag, 27 februari 2017
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer
Disclaimer
De auteur is verantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Vladeracken BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie conform bovenstaande ideeën belegt of wenst te beleggen doet dat voor eigen rekening en risico. In dit kader wijzen de auteur en Vladeracken BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand.
De Technische Belegger • Jaargang 22 • Nr 5 • 3 mei 2016
De monetaire beleidsmakers hebben het in de afgelopen maand nog weer moeilijker gekregen. Wat men ook doet, de inflatie lijkt alleen maar verder te dalen. Maar ondertussen beginnen overal protesten door te komen. Pensioenfondsen betalen de rekening voor jarenlang budgettair mismanagement. De opbrengst op hun rentedragende beleggingen is inmiddels negatief. Zij kunnen daarmee niet eens meer garanderen, dat u als pensioenpremiebetaler uw inleg nog terug gaat krijgen. En ook banken beginnen nu te klagen. Want door de negatieve rente begint ook de marge van banken te slinken. Wat doet u als u rente moet gaan betalen om een spaarrekening aan te mogen houden? Banken zijn bang dat u dan uw geld onder uw matras stopt. Geld dat onder een matras gestopt wordt beweegt niet meer. Dat wordt in feite aan het systeem onttrokken. En dan kan de ECB nog zoveel geld in de economie pompen, als u en wij het direct van onze bankrekening afhalen en in een oude sok stoppen is het effect van al dat nieuwe geld helemaal niets. De rente is inmiddels negatief, overheden krijgen dus geld toe om geld te lenen, en nog zijn overheden niet in staat om een overschot op de begroting te realiseren. Er wordt wel juichend gedaan over een tekort dat overal gestaag daalt, maar bij een (licht) dalende werkloosheid en een groeiende economie hoort een begrotingsoverschot en niet een kleiner wordend tekort. De ECB dwingt met haar geldcreatie dus ook geen grotere discipline bij nationale overheden af. En de Bank of Japan en de FED hebben al geen andere ervaringen. Ook hier lijkt het beleid van Centrale Banken zijn tanden te verliezen. Voor beleggers heeft al dat goedkope geld wel een positief neveneffect. Opkopers van bedrijven hebben voldoende armslag en kunnen steeds grotere bedragen neertellen. En dat legt een bodem onder de aandelenmarkten. Ook het financieren van een eigen huis wordt steeds goedkoper. Voor de consument, die nog voor het eerst een huis moet kopen, betekent het echter niet veel, want die ziet de lagere rente vertaald worden in hogere aankoopprijzen. En dat betekent toch inflatie, maar dan van een soort die door overheden gemakshalve buiten de officiële inflatiecijfers gehouden wordt. Er is dus wel degelijk inflatie, alleen die wordt niet gemeten en is daarmee niet officieel zichtbaar. En dus stijgt toch de koers van het goud, stijgen toch prijzen van onroerend goed en zullen ook koersen van aandelen (met name van inflatiebestendige ondernemingen) verder op kunnen lopen!
MSCI Wereld Index op weekbasis (figuur 1)
In figuur 1 tonen wij u het verloop van de MSCI Wereld Index, gemeten in $’s. Dit is de breedst denkbare aandelenindex in de wereld. Voor €-beleggers is dit beeld enigszins vertekenend omdat de $ dit jaar flink verzwakt is. In €-gemeten is de koers rechts in beeld aanzienlijk lager doordat dit jaar de $ ongeveer 5% is gezakt. Maar de meeste beleggers opereren met een $-basis en daarom is deze index in $’s wel relevant. Vervolgens hebben wij een viertal indicatoren opgenomen in de tweede helft van de figuur, die tezamen onze Above Below Indicator vormen. Wij stellen deze indicator zelf samen uit een universum van momenteel 731 aandelen die over de hele wereld verspreid genoteerd zijn. Wij meten voor elk aandeel of het MA10 groter is dan het MA30, de koers boven het MA30 ligt, de koers boven het MA30 ligt en wij tellen ook nog eens de uitslag van deze vergelijking voor elk aandeel op. Als deze indicatoren stijgen, dan betekent dit een gezonde markt. Steeds meer aandelen komen dan in een stijgende trend te liggen. Bodems en toppen zijn belangrijk, maar ook divergenties. En daar zit het positieve nieuws in deze grafiek. De koersbodem bij B lag duidelijk lager dan die bij A, maar de indicatoren lieten in die fase allemaal juist een hogere bodem zien.
Onze eerste conclusie is daarmee helder, de bodem bij B is van significant lange termijn belang. Zij impliceert dat de dalende trend die in 2015 is begonnen ten einde is. Maar het bewijs hiervoor, een hogere top in de MSCI Wereld Index, is nog niet gegeven. Sterker nog, de indicatoren zijn al omlaag aan het draaien (althans drie van de vier) terwijl de index niet eens de voorgaande top die na de bodem bij A is ontstaan, bereikt heeft. Het is goed mogelijk dat de neklijn nog bereikt gaat worden op korte termijn, maar gevreesd moet worden dat zich nog een derde bodem gaat aftekenen, die, als de tekenen ons niet bedriegen, wel hoger zal komen te liggen dan de bodem bij B.
EuroStoxx 50 Index op dagbasis (figuur 2)
In figuur 2 laten wij u een daggrafiek zien van de EuroStoxx 50 Index. Om deze grafiek vergelijkbaar te maken hebben wij ook hier de letters A en B geplaatst bij de bodems die overeenkomen met de bodems in figuur 1 in de MSCI Wereld Index. De EuroStoxx 50 Index is op het eerste gezicht sterk achtergebleven bij de MSCI Wereld Index, maar dat val wel mee. Want u kijkt nu naar een grafiek gemeten in €. Als men corrigeert voor het valutaverschil, dan is het onderscheid tussen beide indices veel minder groot. Maar dit beeld is er niet positiever door. Want de koers van deze index beweegt zich sinds de bodem bij B in een oplopende wedge. En binnen die wedge is de koers er ook nog eens niet in geslaagd om in de laatste opgaande beweging de bovenkant van de wedge te bereiken. En ook de Moman eronder is niet overtuigend. Er is weliswaar geen sprake van negatieve divergentie voor de Moman als geheel, maar de MACD laat wel degelijk negatieve divergentie zien. En de beweging van afgelopen vrijdag was in feite te heftig voor dit beeld. De conclusie die wij uit dit beeld trekken is dat er weliswaar begin 2016 een belangrijke bodem is geplaatst, maar dat de aandelenmarkten op weg zijn om deze bodem te testen. Op korte termijn is een reactie ingezet en u dient die even af te wachten alvorens positie te kiezen.
De AEX op dagbasis (figuur 3)
Wij opereren vanuit Nederland en de AEX Index is daarmee een belangrijke index voor onszelf en onze cliënten. In figuur 3 laten wij daarom een daggrafiek van de AEX Index zien. En daar zitten een aantal zeer positieve elementen in. Sinds augustus 2015 heeft deze index in een neerwaarts kanaal op en neer bewogen. Begin april 2016 brak de koers uit dit kanaal met een sprong, een Break-away Gap. De daling, die afgelopen week is ingezet, betekent voorlopig niets anders dan een terugkeer naar de dalende trendlijn, een pullback, waarbij het gat van de uitbraak slechts is gesloten. En dat is heel normaal. Ook positief is het feit dat de beide MA’s in de figuur (MA50 en MA150) vrijdag een Golden Cross vertoonden. Zij kruisten elkaar waarbij de korte MA omhoog dor de lange MA heen bewoog. Dat is een koopsignaal. Maar daaronder ziet u een Zone Oscillator en die ziet er minder mooi uit. Hij is bovendien tekenend voor veel andere indicatoren: de markt is op de korte termijn overbought en heeft een adempauze nodig. Maar de koersgrafiek biedt weinig ruimte voor een snelle correctie. Want dan breekt de koers terug het dalende kanaal in en dat zou een valse uitbraak betekenen. De conclusie is daarmee wat ons betreft helder: het is geen tijd om in te stappen, beleggers moeten nog even geduld hebben. Dit gevecht moet u overlaten aan de handel. Maar een daling tot circa 432 hoeft geen probleem te zijn, mits de koers daarna maar snel weer opveert. Een hernieuwde opmars tot boven 450 daarentegen bevestigt de uitbraak en is daarmee een koopsignaal.
De Rente (in €, figuur 4)
Op het rentefront begint zich een belangrijke kentering af te tekenen. Wij hebben daarom ditmaal twee grafieken opgenomen, de eerste, in figuur 4, laat een dubbele grafiek zien van de renteontwikkeling in het €-gebied. Bovenin ziet u de koersontwikkeling van een obligatie van de Nederlandse Staat met een looptijd tot en met 15 januari 2037, die heeft nu dus nog ruim 20 jaar te gaan. Daaronder ziet u de renteontwikkeling van de 10-jaars rente in het €-gebied. Uiteraard moeten beide grafieken omgekeerd evenredig met elkaar bewegen, de bovenste is een koersgrafiek (dalende koersen betekenen een stijgende rente) en de onderste is een rendementsgrafiek.
Het lijkt erop dat de lange termijn rente (20-jaar) harder stijgt dan de 10-jaars rente, want de koers van de obligatie is al bijna terug bij lijn A en is onder de bodem bij punt B gezakt terwijl de 10-jaars rente nog boven de top van punt B moet uitstijgen. Dit wijst er op dat de yieldcurve weer stijler aan het worden is. En dat is een teken van het feit dat marktpartijen meer en meer uitgaan van stijgende rentes in de nabije toekomst. Voorlopig moet de 10-jaars rente nog wel even door 0,41% heen omhoog breken en dat zal nog niet een-twee-drie geschieden. Maar dat er hier sprake lijkt te zijn van een bodempatroon in wording is wat ons betreft duidelijk.
De Rente (in $, figuur 5)
In figuur 5 hebben wij vervolgens de 10-jaars rente in de Verenigde Staten opgenomen. De sterke stijging in Europa van de afgelopen twee weken is aan de VS volkomen voorbij gegaan. Daar is de rente zelfs weer gedaald in de afgelopen week. Maar de daling heeft geen wezenlijke problemen gecreëerd, want de oplopende korte termijn steunlijn is nog steeds in takt gebleven. Hier is de weerstandsgrens aan de bovenkant 2,06%. Deze is qua belang vergelijkbaar met de grens voor de 10-jaars €-rente van 0,41%.
In beide gevallen is het meest waarschijnlijke scenario een uiteindelijke uitbraak omhoog door de weerstanden van respectievelijk 0,41% en 2,06%. Maar in beide gevallen lijkt een dergelijke uitbraak niet op korte termijn al te zullen plaatsvinden. Een consolidatiefase onder deze grens, met alle neerwaartse risico’s van dien, is voor de komende weken het meest waarschijnlijke scenario. Maar voor de $-€-verhouding heeft deze ontwikkeling wel belangrijke gevolgen. Want het rente-écart tussen de $ en de € neemt niet langer toe, maar daalt zelfs weer. En dat is te zien in de ontwikkeling van de $-koers.
De US$ versus € (figuur 6)
In figuur 5 hebben wij een daggrafiek opgenomen van de koersontwikkeling van de US$ ten opzichte van de €. 1$ is nu (in de grafiek) 87,4 €-centen waard. Een dalende lijn betekent een verzwakking van de $ en een versterking van de €. Onder in dezelfde figuur hebben wij een variabele DeTrend Oscillator getekend. De blauwe lijnen rond deze indicator geven aan dat de indicator in een steeds smallere bandbreedte fluctueert. De koers van de $ zakt weliswaar, maar er is sprake van een daling binnen een groter, zijwaarts correctiepatroon. Wij gaan er vanuit dat de onderkant van dit patroon op korte termijn gehaald gaat worden. Dat levert een korte termijn koersdoel op van 85. Wat er daarna gaat gebeuren is nog onduidelijk, maar wel van groot belang. Want dit consolidatiepatroon zou zomaar een lange termijn bodem voor de € (en dus top voor de $) kunnen blijken.
Als de $ zakt tot onder 85, dan wordt een dubbele top afgesloten met een uitbraak omlaag. Alle acties van de ECB ten spijt, de $ zal dan flink meer kunnen verzwakken en dat is negatief voor de concurrentiepositie van Europa en ook negatief voor de inflatieontwikkeling in Europa.
De prijs van een vat Brentolie (figuur 7)
Het beeld voor de oliemajors ziet er prima uit. De olieprijs is ook afgelopen maand gestaag verder gestegen en inmiddels is zelfs sprake van een Golden Cross (de pijltjes rechts in figuur 7) in de gemiddeldes (MA10- en MA30-weken). Dit laatste bevestigt de ingezette opgaande lijn. Maar Brentolie nadert nu een eerste belangrijke weerstandszone tussen US$51 en US$54 per vat. Bovendien is de Stochastics, onder in de figuur, aanbeland in overbought territorium. Een reactie is aanstaande. Een stijging tot US$ 54 is heel goed mogelijk, maar daarna moet verwacht worden dat er een fase van stagnatie gaat ontstaan. En in die fase kan de koers zonder problemen terug tot circa US$ 41 zakken, zonder dat daarmee het lange termijn beeld persé negatief wordt. In tegendeel, een dergelijke adempauze creëert slechts ruimte voor een meer bestendige lange termijn opgaande lijn. We zijn er dus nog niet, maar dit beeld biedt hoop op terugkeer van inflatie en daarmee normalisering van financiële verhoudingen en dus markten.
De prijs van een “ounce” goud, inflatie op komst? (figuur 8)
Waar centrale bankiers worstelen met het idee dat de inflatie negatief is, houden beleggers in het goud duidelijk met een ander scenario rekening. Want figuur 8, waarin u de ontwikkeling van de goudprijs per troy ounce in US$ (de blauwe curve) en in € (de donker rode curve) ziet, wijst maar op en ding: de dalende trend (B) is gebroken, en onder de weerstandslijn D (US$ 1.308) heeft zich inmiddels een mooi bodempatroon gevormd. De kansen zijn, getuige de indicator onderin de grafiek, het grootst dat er een uitbraak omhoog door lijn D staat te gebeuren. Dat deze lijn belangrijk is, is te zien aan het feit dat hij ook in de €-grafiek zichtbaar als weerstandslijn functioneert. Een uitbraak door lijn D levert een koersdoel op van US$ 1.558 per troy ounce. Wie niet in inflatie gelooft zij dus gewaarschuwd, als het goud ook maar enige indicatie is voor het wantrouwen van beleggers in $’s en €’s, dan staat de ontwaarding van deze munteenheden voor de deur. En geldontwaarding betekent maar een ding: de terugkeer van inflatie.
Beleggen bij Vladeracken
Beurzen hebben in de voorbije maand een rally laten zien, die echter tegen het einde van de maand weer gedeeltelijk ongedaan gemaakt werd. Dat is op zich niet erg. Het is gezonder wanneer markten zich geleidelijk ontwikkelen. Positief is het feit dat de daling van afgelopen week vooral terug te vinden is geweest in de grotere, futuresgerelateerde aandelen en indices. Lokaal genoteerde aandelen en obligaties beginnen langzaam maar zeker een beter technisch beeld te vertonen. Dat maakt het slechtere nieuws van German Pellets (in een eerste bericht rept de curator van een mogelijk bedroevend lage opbrengst bij de verkoop van de onderneming; biedingen zijn er wel, maar vooralsnog niet erg hoog) voor de obligatieportefeuilles er niet beter op, maar ook in de Duitse MKB-markt lijkt het dieptepunt inmiddels gepasseerd. Alle overige obligatiekoersen in onze portefeuilles zijn weer stijgende. En dat betekent dat over een breed front de maand april een maand van outperformance was. Waar de meeste aandelenindices per saldo een pas op de plaats maakten, steeg de waarde van de portefeuilles van onze cliënten over een breed front met 1 tot 1,5% en dat inclusief de kosten voor het beheer voor het tweede kwartaal van dit jaar. Dat er in sommige modellen ook stevige dividenduitkeringen plaatsvonden helpt uiteraard ook, want die worden in de AEX Index niet gecorrigeerd!
2016 is geen gemakkelijk jaar tot op heden, maar wij hebben er vertrouwen in dat de trend, die eind maart is ingezet, in de komende maanden verder zal verbeteren met over een breed front herstellende resultaten voor onze cliënten als gevolg.
Tabel 1 Resultaten vermogensbeheer Vladeracken BV *
| Risico profiel | Methode | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 t/m 30-04 | Doel per jaar |
| Zeer defensief | Stamrechtportefeuilles | 7,8 % | 4,0 % | 0,4 % | 2,9 % | -/- 7,4 % | 4 % |
| Defensief | Obligatieportefeuille | 7,9 % | 3,2 % | 0,8 % | 3,7 % | -/- 11,4 % | 4 % |
| Matig | Mix aandelen / obl. | 11,6 % | 6,5 % | -/- 0,9 % | 16,2 % | -/- 6,3 % | 6 % |
| Matig / fondsen | Fund Selector | -/- 1,1 % | 6,6 % | 3,6 % | -/- 1,5 % | -/- 4,0 % | 6 % |
| Normaal aandelen | PRIJS<Waarde | 8,8 % | 10,8 % | -/- 16,0 % | 23,2 % | -/- 8,2 % | 8 % |
| Actief aandelen | Amsterdam Selector | 3,5 % | 15,3 % | -/- 2,8 % | 27,3 % | -/- 13,8 % | 8 % |
| Wereld Selector | 16,0 % | 47,7 % | -/- 4,4 % | 22,9 % | -/- 12,8 % | 8 % | |
| Benchmark | AEX Index | 9,8 % | 17,2 % | 5,6 % | 4,1 % | -/- 0,5 % | |
| EuroStoxx 50 | 13,8 % | 17,9 % | 1,2 % | 3,9 % | -/- 7,3 % |
* Het gaat hierom het netto behaalde rendement, ná alle kosten van de beheerder. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.
Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke uit onze dagelijkse analyses voortvloeien, treft u aan op onze website, www.vladeracken.nl. De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 6 juni 2016.
Den Haag, 3 mei 2016
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer
Disclaimer
De auteur is verantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Vladeracken BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie conform bovenstaande ideeën belegt of wenst te beleggen doet dat voor eigen rekening en risico. In dit kader wijzen de auteur en Vladeracken BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand.
De Technische Belegger • Jaargang 20 • Nr 7 • 30 juni 2014
Er wordt de laatste tijd veel geschreven over de Technische Analyse, althans zo komt het ons voor. En men heeft dan met name veel kritiek. “De Technische Analyse kan niet voorspellen. Technische Analyse gaat alleen maar uit van het verleden. Mensen die beleggen op basis van Technische Analyse verliezen veel” en meer van dit soort. Het zijn opmerkingen, die naar onze mening allemaal aan één criterium voldoen en dat is dat ze allemaal te kort door de bocht gaan. Wij zijn het er mee eens als men stelt dat Technische Analyse niet voorspelt. Dat is ook nooit de bedoeling geweest. Technische Analyse is nooit gemaakt om in het koffiedik te kunnen kijken. Het is dus onzin om te stellen dat deze techniek dit niet kan. Technische Analyse concludeert slechts waar de markt op een bepaald moment is en vanuit deze analyse kan men beleggen. En daarbij is voorzichtigheid nodig en tegelijkertijd veel geduld. Men moet niet continue in de markt willen zijn. Als de indicatoren waarvan men uitgaat niet allemaal dezelfde richting op wijzen, dan is het zaak niets te doen. Wacht af totdat men de grootst mogelijke zekerheid heeft en op dat moment is het met grote waarschijnlijkheid (geen zekerheid), dat een investering ook het gezochte rendement oplevert. Op 18 april van dit jaar hebben wij u ons Dagboek van ons handelen op de AEX Index laten zien. Wij maakten in drie en een halve maand 100% winst, maar daarna hebben wij niets meer verdiend. De indicatoren waren niet gelijkgestemd en dus zijn we uit de markt gebleven. Men kan deze beslissing fout noemen want achteraf bezien hebben het Draghi- en het Yellen- effect wel degelijk er voor gezorgd, dat de markt, die eerst geen richting kon vinden, toch nog ging stijgen. Ons handelssysteem zou ons uiteindelijk 17 AEX-punten hebben kunnen opleveren. Maar in de praktijk hadden wij die 17 punten niet kunnen verdienen, want we zouden onderweg tenminste één keer zijn uitgestopt. Inmiddels hebben wij wel positie en hiermede mikken wij op een daling van de markt. Ons handelssysteem zegt ons dat de markt in een reactie zit. Daar hebben we op dit moment mee te maken. Hoe lang deze reactie gaat duren en hoe diep hij zal gaan is nog niet te zeggen.
Ons handelssysteem op de AEX Index
In figuur 1 ziet u het handelsysteem, dat wij gebruiken en dat wij u reeds enkele keren getoond hebben. Wij laten u ditmaal slechts enkele voor ons belangrijke indicatoren zien, die bepalend zijn geweest voor ons handelen. U ziet twee blauwe pijltjes. Deze geven de (theoretische) momenten aan waarop achteraf gezien gehandeld had kunnen worden. Tegelijkertijd ziet u in de onderste grafiek (de Zone Oscillator) dat er een top gezet was en geen bodem. U ziet ook, dat de Stochastics verkoopsignalen geeft. Het was dus geen tijd om te long te gaan. Maar het groene pijltje in de CCI gaf later een exitsignaal uit een longpositie en tegelijkertijd gaf de Zone Oscillator een signaal dat een top was gezet. De Stochastics volgt daarna met een shortsignaal. Niet in figuur 1 werd de Moment Analyse opgenomen, maar toen de Stochastics een shortsignaal gaf werd dit door de Moman bevestigd. Evenals de Stochastics divergeert de Moman negatief. Op dit moment hebben wij dus een shortpositie en dit feit toont het vertrouwen dat wij hebben in onze analyse en in de markt. Er is nog geen sprake van een exitsignaal en derhalve blijven wij negatief gestemd ten aanzien van de korte termijn. Conclusies voor de langere termijn kunnen echter hieruit niet getrokken worden.
Zodra onze website op orde is zullen wij dit dagboek iedere dag waarop er een signaal zichtbaar is, dat ons reden geeft iets te doen, publiceren op deze site. U kunt ons dan zelf volgen door hetzelfde te doen maar u kunt ons dan ook daadwerkelijk controleren op de waarde van onze analyses.
De VIX
De VIX (Volatility IndeX) wordt wel de Fear Index genoemd. De index meet de beweeglijkheid van de koersindex waarop deze index berekend wordt. Bij de VIX gaat het om de koersen van de S&P500 Index. Stijgende markten vertonen meestal een patroon waar een stijging eerst op gang moet komen, er daarna een versnelling optreedt en, wanneer de top genaderd wordt, het stijgingstempo weer afneemt. In deze laatste fase neemt de beweeglijkheid van de markt af en daalt dus automatisch de waarde van de VIX. Na een top volgt meestal een daling en dalingen vinden ook nog eens sneller plaats dan de stijging die er aan vooraf ging. In de daling stijgt daarmee de beweeglijkheid en dus ook de waarde van de VIX. Het gaat hier immers om een simpele rekensom. Maar analisten draaien vervolgens de redenering om. Als de VIX laag is, dan wordt de kans op een daling groter. Opnieuw zij gesteld, dat de Technische Analyse niet voorspelt en dat doet dus ook de VIX niet. Maar het is wel zo dat de markt zich in golven beweegt. Er zijn grote golven en op deze grote golven ziet men kleinere golven. Het dalende deel van de kleinere noemen wij een reactie en het dalende deel van de grotere noemen wij een correctie. De lage VIX duidt erop dat de markt in het hoge deel van een golf zit. Het duidt er niet op dat de markt nu gaat dalen, maar wel duidt de lage VIX erop dat de kansen op een dalende markt groter worden.
In een reactie daalt een markt minder dan in een correctie. De bodem van een korte golf (reactie) wordt dus sneller bereikt en wordt ook weer sneller verlaten, dan de bodem van een grotere golf (correctie). Men veronderstelt vaak eveneens, dat het gemiddelde van de VIX dieper komt naarmate een stijging langer aanhoudt. Ook dit is rekenkundig aan te tonen en de gedachte heeft daarmee wel degelijk een basis. Maar hoe langer een stijging aanhoudt, des te groter en dieper kan de daaropvolgende reactie zijn. Een diep gemiddelde zou dus een waarschuwing voor een correctie kunnen zijn terwijl een minder diep gemiddelde slechts wijst op een reactie. In historische studies heeft men gezien dat drie van de vier correcties voorafgegaan werden door een 20-daags Eenvoudig Voortschrijdend Gemiddelde, dat onder de 11,15 lag. In figuur 2 ziet u de VIX op weekbasis en daarbij het MA20 van de VIX (let vooral op het vierkant dat wij getekend hebben). Het laagste punt dat de VIX bereikte in de huidige golf was vorige week. Een waarde van 10,34 werd bereikt. Het gemiddelde daarentegen daalde tot nu 13,4. Statistisch gezien (let op: wij hebben de statistiek niet gecontroleerd) is dit nog ver weg van het kritieke niveau van 11,15, maar een ruwe schatting geeft ons aan, dat deze grens over circa 5 tot 8 weken wordt bereikt (tenzij de VIX dus al eerder sterk oploopt). De statistiek in figuur 2 geeft aan dat de markt op dit moment in een gevaarlijke situatie zit en de verstandige belegger houdt daar rekening mee. Hieronder zullen wij zien wat andere grafieken hiervan zeggen. Het opvallende van deze analyse is dat een daling van de markt de VIX doet stijgen en daarmede komt het MA20 snel verder weg te liggen van zijn waarschuwende lage positie. Een stijging van de VIX (lees daling van de markt) op dit moment is dus op iets langere termijn positief voor de belegger omdat het in theorie wijst op een reactie die milder van aard is dan een correctie.
De DJIA op weekbasis
Hierboven hebben wij geschreven dat de AEX Index op dagbasis dalende is en dat de indicatoren negatief divergeren. De laatste top werd niet meer bevestigd. Dit is ook het geval voor de Dow Jones Industrial Index en voor andere daggrafieken op het wereldtoneel. In figuur 3 vindt u de DJIA op weekbasis. Na een zes maanden durende consolidatie is de Index uitgebroken en twee weken geleden werd nog een nieuwe top gezet en de koersen liggen nu boven hun gemiddeldes die allebei stijgende zijn. Mijn hartje wat wil je nog meer? Maar onder in de grafiek ziet u dat de Momentum Analyse zowel als de Stochastics negatief divergeren en dalende zijn.
De Stochastics heeft zijn bovenlijn nog niet doorschreden en dat is het enige positieve wat men kan zeggen. De conclusie moet zijn dat de week er niet goed uitziet. Dit geldt voor alle markten. New York is erg gematigd maar wel representatief. Als u naar een grafiek uit Europa kijkt dan zult u zien dat deze negatiever is.
De Dow Jones Industrials Index op maandbasis
In figuur 4 ziet u de Dow Jones Industrials Index op maandbasis. Een prachtig beeld rijst op uit een sinds 2009 stijgend kanaal. Vanaf het dieptepunt op 10.404 in 2011 is er geen correctie meer te zien. Dit is een zeer ongewoon beeld en het wordt uiteraard veroorzaakt door de enorme liquiditeit die in de markt gepompt werd en nog steeds wordt. Dit is de enige reden, dat men voorzichtig moet zijn met de eventuele conclusies uit de hierboven getoonde VIX. De tapering in Amerika werkt als een pomp, die weliswaar minder water geeft maar nog steeds de overstroming in stand houdt. Met andere woorden de grote liquiditeiten in de markt groeien nog steeds aan. Hun invloed op de aandelenmarkten mag men niet verwaarlozen en zij kunnen nog steeds reden zijn voor weer een volgende opleving in een markt die van nature al lang toe is aan een grote correctie. De Momentum Analyse onder in figuur 4 divergeert zeer negatief. Ook hij laat zien dat het sentiment in de markt dalende is. De markt volgt zijn eigen zin en derhalve kan er van alles gebeuren, maar het totale beeld is negatief. .
Conclusie
En dat is dan ook de conclusie. Alle grafieken zien er negatief uit. En als de Technische Analyse kon voorspellen dan zou de conclusie in dit geval gemakkelijk zijn. Maar de markt heeft zijn eigen zin en zo ziet men vandaag de dag ook dat er nogal wat aandelen zijn, die vanuit hun dieptepunt alweer de weg omhoog willen inslaan. Bij het negatieve beeld, dat wij hierboven tekenden, moeten wij dus een voorbehoud maken voor de mogelijkheid dat we toch nog eerst nog een opleving gaan zien voordat de correctie, die er heel zeker gaat komen, zich inzet.
De Rente
Even zag het er naar uit dat de rente in de Verenigde Staten aan het uitbreken was uit zijn dalende kanaal. Maar inmiddels is dit een Dead Cat Bounce gebleken. Ook in Nederland ging de rente omlaag en het Effectieve Rendement op 10-jarige Nederlandse Staatsleningen is nu zijn dieptepunt uit 1 januari 2013 op een haar na genaderd (1,488 tegen 1,48). In figuur 5 ziet u de weekkoersen. Er wordt driftig positief gedivergeerd en dit is terecht denken wij, want wie wil eigenlijk een dergelijk lage rente? Maar ook hier geldt dat de ongelooflijk grote liquiditeit voor geldstromen zorgt die ook een bestemming zoeken in de vastrentende waarden. Voorlopig lijkt er dus van de rentemarkt geen stimulering uit te gaan tot lagere aandelenkoersen en dat is ook een reden om niet helemaal zeker te zijn van de daling die op dit moment op de beurzen plaats vindt.
De US$ versus de €
De dollar heeft het weer even moeilijk, maar er is verandering op tilt. De weerstand op het niveau van 74,2 (zie figuur 6) tezamen met de weerstand van de dalende trendlijn was te zwaar om ineens genomen te kunnen worden. Wij zien op niet al te lange termijn een nieuwe poging volgen, maar dan moet hij niet door de steun op 73,1 vallen want dan komt hij weer in het verdomhoekje te zitten.
De prijs van een troy ounce goud
Na de forse stijging van twee weken geleden is er een consolidatie ingezet (zie figuur 7) maar er is ruimte genoeg over om de stijging door te zetten. De daggrafiek is overbought en van hieruit gaat een negatieve invloed uit, maar totnogtoe heeft dat alleen maar geresulteerd in 5 dagen van bijna onveranderde koersen. Wij zien een stand van de World Gold Index van US$1.348 nog steeds als het doel.
De prijs van een vat Brentolie
Men kan nog niet zeggen dat het in het Oosten begint te dagen, maar het is wel zo dat de oliemarkt het Irakese probleem blijkbaar iets lichter inschat, want de stijging heeft niet erg doorgezet. In figuur 8 ziet u de ontwikkeling van de Brentolieprijs op weekbasis. Met een negatieve candle (Dark Cloud) werd de bovenkant van het kanaal waaruit hij uitgebroken was, bijna weer bereikt. Het MACD Histogram is al weer aan het dalen, maar het Golden Cross wijst trots op een stijgende markt.
Zolang er geen calamiteiten plaats vinden op het Irakese front zien wij de daling doorzetten.
Beleggen bij Vladeracken
De eerste helft van 2014 wordt voor onze cliënten qua resultaat afgesloten met een beeld dat naadloos aansluit op de gang van zaken op de wereldwijde financiële markten. De rente is gedaald en dus hebben obligaties het goed gedaan. Enkele buitenlandse aandelenmarkten hebben het eveneens goed gedaan (Italië, Spanje, Vietnam) en daarmee heeft ook de Fund Selector een mooi positief resultaat laten zien. Maar Europese aandelen hebben het niet goed gedaan, en dan met name Europese conjunctuurgevoelige aandelen. En dat vertaald zich in een zwak resultaat voor onze PrijsWaarde-portefeuilles en een neutraal resultaat voor onze Selectoren (Amsterdam / Benelux en Europa / Wereld Selector) omdat deze modellen grotendeels liquide zijn. Van echte “outperformance” is geen sprake geweest in de eerste zes maanden, daarvoor is het percentage liquiditeiten veel te groot. Maar wij vinden dat prima, in tijden dat aandelenmarkten onzeker zijn blijven wij liever aan de kant. Op zijn best houden wij dan de aandelenindices bij, maar soms, zoals bijvoorbeeld in het geval van de AEX Index en de DAX Index blijven wij zelfs achter bij de beursprestaties. In de AEX Index is dat ook niet zo vreemd. Slechts drie aandelen zijn dit jaar verantwoordelijk geweest voor de positieve prestatie van deze index, te weten Koninklijke Olie, Unibail Rodamco en Unilever. Van deze drie, zeer defensieve aandelen (waarvan er ook nog eens één een vastgoedfonds betreft) treft u er twee alleen in onze defensieve “Stamrecht”-portefeuilles aan en dan ook nog eens niet met dezelfde weging als in de AEX Index. Alle andere aandelen in de index zijn in koers gedaald of op zijn best gelijk gebleven. Maar de rest weegt verhoudingsgewijs minder mee in de AEX Index waardoor deze index toch nog een positief resultaat heeft kunnen laten zien, terwijl aandelenportefeuilles, die overwegend in Nederlandse aandelen belegd zijn juist in de voorbije zes maanden verliezen hebben laten zien. Wij zien deze achterstand als slechts van tijdelijke aard. Weliswaar kunnen ook de zomermaanden nog relatief zwak blijven, maar wij verwachten in het vierde kwartaal alsnog een eindspurt voor de aandelen in onze portefeuille al was het maar omdat de onderliggende economische ontwikkelingen wel degelijk gunstig zijn voor conjunctuurgevoelige bedrijven. Het eerste halve jaar van 2014 s daarmee wat ons betreft niets anders dan een windstille pas op de plaats geweest.
Tabel 1 Resultaten vermogensbeheer Vladeracken BV *
| Risico profiel |
Methode |
2009 |
2010 |
2011 |
2012 | 2013 | 2014 t/m 27 juni | Doel per jaar |
| Zeer defensief |
Stamrechtportefeuilles |
8,3 % |
8,2 % |
-/- 1,6 % |
7,8 % |
4,0 % |
1,6 % |
4,0 % |
| Defensief |
Obligatieportefeuille |
9,8 % |
10,0 % |
3,2 % |
7,9 % |
3,2 % |
2,7 % |
4,0 % |
| Matig |
Mix aandelen / obl. |
17,8 % |
13,3 % |
-/- 7,4 % |
11,6 % |
6,5 % |
2,1 % |
6,0 % |
|
Matig / fondsen |
Fund Selector |
34,3 % |
13,1 % |
-/- 12,7 % |
-/- 1,1 % |
6,6 % |
3,7 % |
6,0 % |
| Normaal aandelen |
PRIJS<Waarde Methode |
44,8 % |
14,2 % |
-/- 38,5 % |
8,8 % |
10,8 % |
-/- 5,8 % |
8,0 % |
| Actief aandelen |
Amsterdam Selector |
14,3 % |
16,8 % |
-/- 15,9 % |
3,5 % |
15,3 % |
1,2 % |
8,0 % |
|
Wereld Selector |
6,0 % |
14,0 % |
-/- 10,5 % |
16,0 % |
47,7 % |
-/- 4,0 % |
8,0 % |
|
| Benchmark |
AEX Index |
36,4 % |
5,7 % |
-/- 11,9 % |
9,8 % |
17,2 % |
2,3 % |
|
|
EuroStoxx 50 |
21,0 % |
-/- 5,4 % |
-/- 17,1 % |
13,8 % |
17,9 % |
3,8 % |
* Het gaat hierom het netto behaalde rendement over de genoemde periode, ná alle kosten van de beheerder. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.
Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke uit onze dagelijkse analyses voortvloeien, treft u aan op onze website, www.vermogensbeheer.co, onder de kop “Publicaties” (in chronologische volgorde) of op de website van De Technische Belegger, www.devermogensbeheer.co, waar u onderaan de meest recente uitgave, het laatste artikel op onderwerp gegroepeerd aantreft met een link naar het feitelijk stuk.
De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 11 augustus 2014.
Den Haag, 30 juni 2014
Vladeracken Vermogensbeheer
Wij werken samen met
