De Technische Belegger • Jaargang 25 • Nr 2 • 4 februari 2019

De lucht klaart wat op. Trump blaast een toontje lager, ook al kan er weer een konijn uit zijn hoed springen als hij binnenkort zijn State of the Union gaat presenteren, want alles wijst erop dat hij de staat van beleg (“National Emergency status”) gaat inroepen, zodat hij het defensiebudget kan gebruiken voor zijn muur. Wat het antwoord van de Democraten hierop zal zijn is niet bekend, maar de strijdbijl gaat weer opgenomen worden, dat schijnt wel zeker. Het Brexit-verhaal is ook nog niet af. Wij zien als enige oplossing dat Engeland bij Europa blijft en naarmate de tijd voortschrijdt, lijkt deze mogelijkheid meer kansrijk te worden. Maar de (enig overgebleven) andere oplossing van dit probleem betekent ellende (als men onze overheden moet geloven). Langzamerhand is het duidelijker geworden (het zat er altijd al in) dat alleen de “no-deal-exit” en de “remain” boven de markt blijven hangen. Maar de beurzen hebben geprofiteerd van de rust aan het politieke front waarbij vooral het goede nieuws uit het Trump-kamp meetelde. En daarmede doelen wij op de onderhandelingen met China. Er is nog niets getekend en dus is er nog niets bereikt, maar beide partijen uiten zich in positieve berichten. Een en ander ging niet ongemerkt voorbij aan de effectenmarkten. Er heeft zich een mooie rally gepresenteerd en een reactie, die al drie weken geleden werd aangekondigd, heeft nog steeds niet definitief zijn werk gedaan. In Duitsland echter, de slechtste markt in Europa, heeft hij in de afgelopen week wel huisgehouden in zoverre dat de opmars gestaakt werd. En de onderliggende breedte van de markt is ook al overal smaller aan het worden. Maar in andere landen, zo ziet het er naar uit, gaat de rally voor wat de hoofdindex betreft misschien nog even door. De Dow Jones Industrial Index brak vorige week door zijn MA200. Algemeen wordt in kringen van de Technische Analyse aangenomen, dat het MA200 de grens is tussen Bull en Bear. De DJIA zou dus zijn baisse verlaten hebben maar zo duidelijk is dat nog niet als men ook andere indicatoren in de analyse betrekt. Op de maandgrafieken van de DAX Index en de AEX Index zijn de indicatoren aan het stijgen, maar dat is in New York en ook in Tokyo niet het geval. Er is zelfs veel negatieve divergentie te bespeuren in de maandgrafieken. De weekgrafieken laten overal stijgende indicatoren zien en tegelijkertijd positieve divergentie. Op de daggrafieken is het beeld verdeeld. In Duitsland is deze zonder meer negatief en in Amsterdam ziet men stijgende indicatoren en positieve divergentie. In de andere markten is het opvallend dat de daggrafiek zoveel negatieve divergentie laat zien. Al met al hebben we het dus over veel verdeeldheid en zoals wij hieronder zullen laten zien is de markt, nu ook in de weekgrafieken, op weg naar een forse overbought situatie. De rally kan nog best even doorgaan maar lang gaat dit echt niet meer duren. Blijf liever nog even aan de kant en wees het oude spreekwoord indachtig, dat ons vertelde dat één zwaluw nog geen lente betekende.

De AEX Index dagbasis (fig. 1)

In figuur 1 ziet u de bij ons gebruikelijke daggrafiek van de AEX Index. De koers vertoont een mooie rally. Hij is door het MA50 gebroken en daarna viel de barrière van de bovenzijde (de middellange termijn trendlijn) van het dalende kanaal. Tot slot ging hij ook nog door het niveau van de voorgaande top. Bij de doorbraak door de trend werd even geaarzeld, maar met een week was dat bekeken. Hij is nu op weg naar de voorgaande top die ook de bovenzijde van het dalende kanaal bereikte en mocht dit niveau vallen dan zullen de indicatoren er heel zeker op wijzen dat het met de baisse voorlopig gedaan is. 530,03 is dus het niveau dat definitief uitsluitsel moet geven, maar het zal niet gemakkelijk zijn om deze vesting te nemen. De kans, dat de rally zich nog even doorzet is groot, maar u mag zich echt niet meer voorstellen. De Slowed Stochastics, die u onder de grafiek ziet ligt al enige tijd hoog. Hij heeft geen ruimte meer over, maar hij kan langere tijd op dit niveau blijven liggen. De Oscillator daaronder (lees Momentum Analyse) gaat nu voor de derde keer omhoog zonder dat hij onder de nullijn is geweest. Dit komt niet vaak voor. U mag en moet verwachten dat hij dit geen vierde keer gaat doen, want zoiets zou zeer exceptioneel zijn. De meest gerede kans is dus dat de markt nog maximaal 9 punten stijgt en dat daarna de reactie zich inzet. Deze reactie moet zich manifesteren in een dalende koers (dus geen horizontale beweging) want uiteindelijk zal er een bodem gevormd moeten worden. En deze zal hoger moeten liggen dan de voorganger. Pas dan wordt de uitbraak echt betrouwbaar. Het feit dat de indicatoren in de weekgrafiek nog steeds stijgende zijn, suggereert dat de reactie beperkt zal blijven. Wij hebben onder de koersen een stijgende korte termijn trendlijntje getekend. Het eerste, het dunne lijntje is vanuit een later dieptepunt getekend. Dit lijntje komt nu uit bij 515. Dit lijkt te hoog, maar als de AEX Index nog 9 punten zou stijgen dan komt dit niveau wel zeker in aanmerking als bodemniveau. Daarna volgt de dikkere lijn, die op 510 uitkomt. Het MA50 ligt nu op 503. Als ook dit niveau het niet houdt dan kunt u denken aan de voorgaande bodem op 493 en tot slot is er ook nog de bodem op 472. Hier mag hij in ieder geval niet doorheen. Als u met een tijdelijk doel in de markt zit, ga er dan uit na de eerste de beste negatieve dag. Als u nog van de laatste 9 punten (maximaal) wilt profiteren dan raden wij dit af, want een reactie kan zich ook eerder inzetten.

De DAX Index op weekbasis (fig. 2)

In tegenstelling tot wat u in figuur 1 zag, ziet u dat de DAX Index zijn dalende kanaal nog niet verlaten heeft. Hij is wel door zijn MA10 (op de daggrafiek de MA50) gegaan, maar in vergelijking met de AEX Index is hij flink achtergebleven. De bovenzijde van het dalende kanaal komt uit op 12.400. Parallel daaraan, maar er onder rond 12.000, ligt het MA40 (MA200 op de daggrafiek). De DAX stijgt dus wel maar hij heeft nog ruim 1.300 punten nodig om uit het kanaal te komen. Maar in de indicatoren vindt u het goede nieuws. Zoals in alle andere markten stijgt de Momentum Analyse en hij divergeert ook duidelijk positief. Onderaan in figuur 2 vindt u nog een Oscillator. Hij is onderdeel van lange termijn studies. Het opvallende is dat hij bij de DAX de stijging heeft ingezet. Hij vertelt ons dus eigenlijk dat de DAX Index de huid van de Bear aan het afschudden is. Alles samenvattend moet men dus stellen dat de DAX zich nog volledig in zijn middellange termijn baisse bevindt, maar dat er tekenen zijn, die op een betere toekomst wijzen.

De DJIA Index op weekbasis (fig. 3)

In figuur 3 laten wij u een vergelijkbaar beeld zien van de Dow Jones Industrial Index, die zoals boven gesteld, zijn MA200 onder zich heeft gelaten. De DJIA heeft de bovenkant van het kanaal al bereikt. Hij is daarvoor eerst door zijn MA10 gegaan en afgelopen week is hij ook zij het nipt boven zijn MA40 gekomen. Dat zou dus het signaal van de Bull markt zijn die terug is. Het kanaal is in vergelijking met dat van de DAX veel kleiner en dat is te verklaren omdat de baisse zich in Amerika veel later inzette dan in Europa. (zie in beide grafieken het moment van de Death Cross). Zoals in alle markten is de Momentum Analyse stijgende en hij divergeert niet negatief. Hier hebben wij ook een Money Flow Indicator getekend, dat is een indicator waarin de omzet wordt meegewogen. En die ziet er nog niet zo goed uit. Hier zou men van verwachten dat hij boven de dalende lijn gekomen zou zijn maar niets daarvan. Hij is tijdens de laatste rally achter gebleven en dat betekent zonder meer dat de Amerikaanse belegger zich nog erg gedeisd houdt. Hij is blijkbaar voorzichtig en wacht liever betere tijden af. De laatste indicator in figuur 3 is de lange termijn Oscillator. En deze, in tegenstelling tot die van de DAX, stijgt niet maar daalt nog steeds. Met deze twee negatieve indicatoren wordt de conclusie dus dat het zo moge zijn dat de DJIA door zijn MA40 gebroken is, maar dat wil niet zeggen dat hij nu euforie uitstraalt. Integendeel, u moet verwachten dat, als de reactie, komt deze zich sterker zal doen gevoelen dan in de beurzen in Europa.

Vladeracken Index (fig. 4)

Een index, die wij al jaren lang zelf samenstellen, is de Vladeracken Index. In figuur 4 ziet u deze afgebeeld onder een grafiek van de MSCI Wereld Index. Het is een weekgrafiek, want de Vladeracken Index wordt wekelijks bijgewerkt. Deze index stellen wij samen als het totaal van het aantal aandelen uit ons universum (ruim 1.000 verspreid over alle grote beurzen in de wereld), dat stijgt of daalt volgens een samenstel van indicatoren. Wij berekenen deze index al meer dan 20 jaar elke week opnieuw. De index is een zeer goede indicator van grotere beursomslagen en dan met name op bodempunten. Hij heeft namelijk de neiging om positief te divergeren op bodems en dan vlak daarna snel tot een overbought positie op te lopen. De overbought betekent niet dat de markt dan weer gaat dalen, maar dat de markt daarna in een stabielere, maar minder breed gedragen stijging terecht komt. En precies dit is in december en januari gebeurd. Volgens deze index moet de bodem van begin januari 2019 gezien worden als een belangrijke bodem en als men dan het kanaaltje ziet dat wij getekend hebben in de grafiek van de MSCI Wereld Index, dan trekken wij daaruit de conclusie dat het kanaaltje gezien moet worden als een correctiekanaal waarbinnen nu de bodem gezet is. Het vervolg laat zich raden, dat zou een opgang moeten betekenen, die voor de MSCI Wereld Index een nieuwe top gaat opleveren, boven de top van het kanaaltje dat in januari 2018 werd bereikt. Dit zegt overigens niets over individuele beurzen, maar betekent wel dat het algemene beeld voor aandelenbeleggingen er weer wat zonniger uit ziet.

De yieldcurve in €-gebied (fig. 5)

Met het dalen van aandelenkoersen daalde ook de rente wereldwijd. Daar is op zichzelf niets mis mee. Maar toen aandelenkoersen vervolgens weer opveerden is de rente, met name de lange rente, blijven dalen. Dat heeft te maken met berichten van zowel de ECB als van de FED, die beiden hinten op een ruimer monetair beleid als de economieën van Europa en de VS verder zouden verzwakken, een tendens die al enige tijd aan de gang is. Overal is het ondernemerssentiment aan het verslechteren en neemt de economische groei in het kielzog daarvan af. Zowel Draghi als Powell hebben daarop aangegeven, dat zij wellicht pas later dan verwacht met verdere renteverhogingen zouden komen (of zelfs helemaal niet meer in deze cyclus). Het gevolg was een wereldwijde rentedaling aan de lange kant, zoals te zien in figuur 5. De 10-jaars rente in Europa zakte onder de belangrijke steun van 0,4% en is nu onderweg naar het oude dieptepunt van 0,05%. Wat dit voor aandelenmarkten gaat betekenen is nog onduidelijk. Enerzijds betekent de dalende rente dat aandelen goedkoper lijken, met name daar waar dividenden hoog zijn. Vastgoed-aandelen horen nu tot de grotere stijgers. Anderzijds kan een afzwakkende economische groei leiden tot dalende bedrijfswinsten. Gelukkig ontwikkelt de arbeidsmarkt zich in het Westen nog goed, zodat de consumentenbestedingen nog altijd oplopen. Maar dit zijn tekenen van een late fase in de economische cyclus. Alleen als de bedrijfsinvesteringen weer gaan aantrekken is een recessie te voorkomen en dat betekent dat een handelsoorlog met China moet worden voorkomen. Het lijkt er op dat President Trump dat wel door heeft, het gevaar is echter, dat hij zijn pijlen dan op Europa en dan met name de Europese autoindustrie (Duitsland) richt. Kortom, de volatliteit in markten zal nog wel even aanhouden.

De US$ en de € (fig. 6)

De verzwakkende economische groei en de verruimende woorden van de FED verzwakken ondertussen de positie van de US$. Het gaat allemaal langzaam, alsof er sprake is van een draaiende mammoettanker, maar in figuur 6 is te zien dat de koers van de $ t.o.v. de € geleidelijk aan wegzakt. En dat is een logisch gevolg van de dalende Amerikaanse rente. De weg is omlaag gericht en een test van de onderkant van het lange termijn kanaal, nu op 82, lijkt nog maar een kwestie van tijd.

De prijs van een vat Brentolie (fig. 7)

En een zwakkere $, gepaard met een volkomen stilgevallen productie in Venezuela, is weer positief voor de olieprijzen. En getuige grafiek 7 (op de omhoog uit te breken uit een kleine kopschouderbodem. Als de koers de barrière van US$ 63,4 kan slechten (Brentolie), dan is de weg volgende pagina) staan die op het punt om juist omhoog naar de lange termijn dalende lijn die nu op US$98 ligt weer helemaal open. Positief nieuws voor Shell!

Goud (fig. 8)

Over het goud zijn wij al langere tijd goed te spreken en met de gebeurtenissen van de afgelopen weken worden wij alleen maar optimistischer voor goud en zilver. De koers is nu hard op weg naar de bovenkant van het lange termijn bodempatroon dat al sinds medio 2013 in de maak is. Natuurlijk, de grens van US$1.260 per troy ounce is nog niet bereikt en een doorbraak daardoorheen is ook nog geen feit, maar het beeld begint er steeds beter uit te zien. En als de barrière van US$1.360 doorbroken wordt, dan kan als eerste doel voor de prijs van een troy ounce goud US$1.600 worden aangehouden, een niveau dat samenvalt met de bodem uit 2012. Feit is in elk geval dat berichten over centrale banken die hun $’s inwisselen voor goud sterker en sterker worden.

Vertrek Mariët Withoos

Konden wij u vorige maand het heugelijke nieuws van een nieuwe medewerker melden, dit keer moeten wij u melden dat wij helaas afscheid hebben genomen van Mariët Withoos. Mariët heeft ruim 7 jaar als steun en toeverlaat voor Vladeracken gewerkt en is daarmee met vrijwel alle cliënten van Vladeracken bekend geraakt. Maar de wereld waarin een vermogensbeheerder actief is, is de afgelopen jaren drastisch veranderd. De werkzaamheden binnen een vermogensbeheerder hebben, onder druk van almaar toenemende wet- en regelgeving een steeds meer juridisch karakter gekregen. Dat stelt andere eisen aan het personeel, zowel in de dagelijkse routine als ook in de inhoudelijkheid van het werk. Daar bovenop komt het feit dat de digitalisering van de wereld ook nog eens het dagelijkse kantoorwerk sterk heeft verminderd. Dit heeft er vorig jaar al toe geleid dat Mariët minder uren voor Vladeracken actief werd en is nu de reden om de arbeidsrelatie met haar in goed onderling overleg te beëindigen. Wij wensen Mariët vanaf deze plaats veel succes toe in haar verdere carrière en danken haar voor het vele en goede werk dat zij door de jaren heen voor Vladeracken en haar cliënten heeft verricht.

Beleggen bij Vladeracken

Zoals dat wel vaker gebeurt in sterk volatiele beurzen worden negatieve periodes net zo makkelijk afgewisseld met positieve periodes. En de maand januari was zo’n positieve maand waarin beurzen een groot deel van het negatieve sentiment van december weer ongedaan hebben gemaakt. Over een breed front is een flink stuk van het verlies van eind vorig jaar in de portefeuilles van onze klanten weer goed gemaakt. Per saldo leidt dat vooral tot lagere kosten voor klanten omdat de peildatum van de vermogensbeheerfee zo ongeveer samenviel met het dieptepunt van de aandelenmarkten. Of we daarmee uit de tunnel zijn gekomen, daar is het nog iets te vroeg voor, maar wij hebben daar wel goede hoop op. Alles wijst er op dat 2018 zich kenmerkte door één grote fase van correctie, begonnen met een top in januari van dat jaar en geëindigd met een bodem in december die vervolgens in de eerste week nog een paar keer getest is, maar die daarna met veel kracht werd verlaten. En zoals u in deze uitgave van de Technische Belegger heeft kunnen lezen verwachten wij dat een nieuwe top, tot boven het niveau van januari 2018, duidelijk tot de mogelijkheden behoort.
De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 4 maart 2019.

Tabel 1 Resultaten vermogensbeheer Vladeracken BV *

Risico profiel	Methode	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	Jaar doel
Zeer defensief	Stamrechtportefeuilles	7,8 %	4,0 %	0,4 %	2,9 %	-/- 10,7 %	5,7 %	-/-7,4 %	2,4 %	4 %
Matig	Mix aandelen / obl.	11,6 %	6,5 %	-/- 0,9 %	16,2 %	-/- 3,4 %	10,7 %	-/-6,7 %	4,7 %	5 %
Matig / fondsen	Fund Selector	-/- 1,1 %	6,6 %	3,6 %	-/- 1,5 %	1,1 %	5,5 %	-/-5,4 %	4,9 %	6 %
Normaal aandelen	PRIJS<Waarde	8,8 %	10,8 %	-/- 16,0 %	23,2 %	0,2 %	12,5 %	-/-23,1 %	7,7 %	8 %
Actief aandelen	Benelux Selector	3,5 %	15,3 %	-/- 2,8 %	27,3 %	0,2 %	23,7 %	0,6 %	3,0 %	8 %
	Europa Selector	16,0 %	47,7 %	-/- 4,4 %	22,9 %	4,2 %	8,2 %	-/-21,0 %	6,5 %	8 %
Benchmark	AEX Index	9,8 %	17,2 %	5,6 %	4,1 %	9,4 %	12,7 %	-/- 10,4 %	7,3 %
	EuroStoxx 50	13,8 %	17,9 %	1,2 %	3,9 %	0,7 %	6,5 %	-/- 14,3 %	4,3 %

* Het gaat hier om het netto behaalde rendement, ná alle kosten van de beheerder. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.

Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke uit onze dagelijkse analyses voortvloeien, treft u aan op onze website, www.vladeracken.nl.

Reeds besproken onderwerpen: Algemeen	Obligaties
Vladeracken beleid t.a.v. bestandsvergoedingen en plaatsingfees	Eurobonds, Euro Treasuries, staatsobligaties van de “PIGS”-landen, van Italië en van Nederland
Hoe spreken de statistieken over 2014, 2015, 2016, 2017 en voor 2018?	Bedrijfsobligatiefondsen, rentegroeifondsen en trackers zoals Lux-O-Rent, Carmignac Global Bond, ING Renta Grf, JPM Global Bond Opportunitie, Lyxor SGI Double Short Bund en ProShares Ultra Short Treasury
Onze macro-economische- en rentevisie (2013, 2016) De Japanse beurs De aandelenbeurzen in de BRIC-landen	Credit Linked Notes en Floored en Reversed Floaters en Inflatielinkers en de HICP Inflatie Index en Steepeners van Aegon, BNG, Deutsche (Post)Bank, Ned. Waterschapsbank, NIBC, Rabobank en RBS en Hybride en variabele renteobligaties van Linde
Aandelen
Vastgoed: Corio, Unibail-Rodamco (incl. handelsdagboek), Wereldhave	High yield obligaties van Altice, Bombardier, Cirsa Gaming, Clondalkin, ConvaTec Healthcare, FCE Bank, FGA Capital, Findus Group, Gazprom, Gazprombank, Heidelberg Zement, ING, Servus, Stork TS en Sunrise en Volkswagen
Aandelen: Aalberts, Alten, Arcadis, BAM, Bourbon, CGG Veritas, Colruyt, Fugro, Heineken (Holding) , Imtech, Koninklijke Olie, Nokian Renkaat, Philips, Prosegur, Prosegur Cash, Saipem, Samsung, SAP, SBM Offshore, Schneider Electric, Sligro, Unilever, Technip, Tenaris, Vallourec, Volkswagen	Memory Coupon Notes op Arcelor Mittal, Philips & Royal Dutch
Afdekken van aandelenrisico’s m.b.v. calls, puts, short sprinters en short trackers met een hefboom	MKB Obligaties van Air Berlin, Enterprise Holdings, German Pellets, KTG Agrar, Praktiker, Rickmers en TRFI Funding
Overige onderwerpen	Achtergestelde en/of perpetuele obligaties en effecten van Achmea, Aegon, ASR, Casino Guichard, Credit Agricole, Depfa, FrieslandCampina, Fürstenberg, ING, Rabobank, SNS Reaal, SRLev en Tennet, Tier 1,2 of 3? en Coco’s
Goud, Palladium, Platina en Zilver, de Amerikaanse Dollar, de Australische $, het Britse £, de Canadese $, de Japanse ¥en, de Noorse kroon, de Zwitserse Franc, de BRIC Valuta en een BRIC Valuta note, de Russische Roebel en Alpha creëren met valutamanagement	Range Accrual Notes van de EIB en RBS
Volatility, handelssystemen, derivaten, ETF’s	Steepeners (incl. renteherziening) van BNG, NIBC, Ned. Waterschapsbank en Rabobank
TA indicatoren zoals Woodies CCI, Martingale, de Coppock Indicator en het Hindenburg Omen	Obligaties in een wereld van stijgende rentes, Lyxor Daily Double Short Bund ETF, ProShares Ultra Short 7 – 10 en 20 years Treasuries ETF
	Wet- en regelgeving – Privacy policy Vladeracken, Total Cost of Ownership

Den Haag, 4 februari 2019
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer

www.vladeracken.nl

Disclaimer
De auteur is verantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Vladeracken BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie conform bovenstaande ideeën belegt of wenst te beleggen doet dat voor eigen rekening en risico. In dit kader wijzen de auteur en Vladeracken BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand.