Technische Belegger Jaargang 25 • Nr 7 • 1 juli 2019
Nog steeds staat de vraag open of het grote negatieve dubbele toppatroon zal worden afgemaakt. Als het aan Trump ligt dan is er de afgelopen dagen weer een flinke stap gezet om dat inderdaad niet te laten gebeuren. Gesprekken werden gevoerd met China en Noord-Korea en de berichten, die de wereld daarna bereikten waren niet negatief, maar er is uiteraard nog niets gebeurd. Er worden weer onderhandelingen gestart en of daar veel goeds uit voort zal komen valt nog te bezien. Over de gehele wereld echter gingen de beurzen er afgelopen vrijdag vanuit dat de deuren weer open zouden worden gezet. De belegger, zo blijkt opnieuw, laat zich gemakkelijk paaien door goede berichten. Dat Trump inmiddels een nieuwe vijand heeft geïdentificeerd (Vietnam) viel door de belangrijke gebeurtenissen in het Verre Oosten minder op. Technisch gesproken is de markt op weg naar nieuwe toppen. Het is echter niet zo dat verwacht mag worden dat de rally, die ongetwijfeld een aantal weerstanden zal breken, ook lang zal aanhouden. De meeste Momentum Analyses op de daggrafieken zijn afgelopen week vanuit een positie rondom 0 omhoog gedraaid. Er is dus best wat ruimte, maar vergeleken met andere rallies, is deze beperkt. Er zijn geen negatieve signalen te vinden in de onderliggende sentiment indicatoren met een uitzondering die wij u hieronder zullen laten zien. Met weekgrafieken waarin de indicatoren stijgende zijn lijkt alles dus op zijn plaats om de bull trend voort te zetten, maar omdat er een zekere beperktheid te zien is, moet men er toch vanuit gaan dat de langere termijn nog steeds dreigend is. Ook hier echter is er goed nieuws te melden al is dat al iets ouder dan vorige week. De langere termijn grafieken, zoals wij die hebben, hebben hun negatieve vlaggen binnengehaald. Op dit moment duiden zij op een betere langere termijn en dat zou in kunnen houden dat de beurzen het zwakke seizoen door kunnen komen zonder grote kleerscheuren. Dit mag in het huidige politieke klimaat, dat zeer onzeker is en zelfs gevaren in zich bergt, geen reden zijn om al te optimistisch te zijn. De verstandige belegger, die zijn lessen geleerd heeft, zal daarom zijn normale voorzichtigheid in deze periode zeker niet achterwege laten.
Average True Range en S&P500 (fig. 1)
Best presterende product van Vladeracken in 2019:
Vladeracken Prijs<Waarde Methode + 23,0%
Het was in de Technisch de Belegger van 3 mei van dit jaar, dat wij u deze grafiek van de Average True Range van de S&P500 lieten zien. Hij was toen aan het fluctueren en begon te stijgen. Op 15 mei werd het duidelijk dat een stijging was ingezet. Een stijgende AvTR is negatief en wij wezen onze lezers toen op deze uiterst gevaarlijke ontwikkeling. Het MA50 (hier zwart getekend) bevestigde de stijging op 18 juni door dezelfde weg omhoog in te slaan. De boot leek toen helemaal aan, maar kort daarna boog de rode lijn weer naar beneden. In eerste instantie kon men dat aanmerken als een normale fluctuatie, maar dat is op dit moment niet meer mogelijk. Het ziet er naar uit dat de AvTR definitief de weg naar omlaag is ingeslagen en dat is een mooi gegeven voor de actieve belegger. De S&P500 heeft de laatste twee dagen witte candles neergezet. Hiermede lijkt de reactie voorbij en het is op grond van deze positieve grafiek dat wij ervan uitgaan dat er een van de komende dagen een nieuwe High zal worden gemaakt. Op 21 juni zette de S&P500 als enige index een nieuw All-Time High. Op diezelfde dag zette zich een reactie in. Wij gaan ervan uit dat er nu meerdere indexen gaan volgen (de AEX Index met een normale High, maar de herbeleggingindex van de Amsterdamse markt kan al wel een nieuw All-Time High neerzetten). Het mogelijke negatieve dubbele toppatroon dat overal boven de markt hing zal daarmede ongedaan gemaakt zijn en daarmede zullen de kansen op een betere markt aanzienlijk stijgen. Of de zo vaak voorspelde grote terugval hiermede van de baan is, is niet zeker, maar de kansen dat hij naar later in de toekomst verschoven wordt zijn groter geworden.
De AEX Index op dagbasis (fig. 2)
De daling van de AEX Index bleef, zoals in figuur 2 te zien is, mooi binnen zijn stijgende kanaal. De weg omhoog werd weer ingeslagen en hij is nu op weg naar de bovenkant van dit kanaal. Hij zal daar aankomen op ongeveer de vorige top op 571,6. Het eerdere High op 576,9 zal hij hoogstwaarschijnlijk niet bereiken, maar dat is enkel een inschatting onzerzijds. Zodra de 571,6 bereikt wordt kan daar naar gekeken worden. Voor het overige is alles in figuur 2 positief met één uitzondering. De Momentum Analyse is gaan stijgen en dit ziet men overal behalve bij de Dow Jones Industrial Index. Omdat de S&P500 en de Nasdaq wel stijgende Momans kennen op dit moment, zien wij dat als een toevalligheid. Maar er is in de Moman wel sprake van negatieve divergentie. En dat fenomeen ziet men ook overal. Wij weten niet hoe wij dit kunnen duiden, anders dan dat het nog betrekking heeft op de reactie die nu achter ons lijkt te liggen, maar het is mogelijk dat de consequentie van deze negatieve divergentie nog voor ons ligt. Zoals gezegd stijgt de Momentum Analyse, maar deze stijging is ingezet rondom het nulpunt. Dit betekent dat er slechts de helft van de normale ruimte beschikbaar is voor een stijging. Het herstel van de beurzen zal dus relatief kort zijn, waarna zich opnieuw een reactie gaat inzetten. Deze reactie op zijn beurt hoeft niet lang te duren of diep te gaan want de Momentum Analyse in de weekgrafieken is overal nog aan het stijgen en men mag daarvan ongeveer evenveel weken verwachten als er stijgende dagen verwacht mogen worden in de daggrafiek. Dit is rekenwerk en hiermede is het ook een hypothese. De werkelijkheid kan heel anders uitvallen, maar als er niets bijzonders gebeurt dan zou het scenario best op deze wijze kunnen uitpakken. Samen met wat wij hierboven stelden op grond van de ontwikkeling van de AvTR in figuur 1 geeft de daggrafiek ons een duidelijke hoop op een positieve beurs, tenminste in de komende maand.
De S&P 500 Index op weekbasis (fig. 3)
Het is een mooi beeld dat zich aftekent in figuur 3. Twee weken geleden werd een nieuw All-Time High gezet op 2.964. Sinds september 2018 is de S&P500 dus zegge en schrijven 24 punten gestegen. Dat moge niet veel zijn, maar de beurs lag 14 dagen geleden wel hoger. Er is in de vorige week een zwarte candle gezet, maar de reactie heeft heel weinig om het lijf gehad. Het MA10 heeft zich tamelijk ver van het MA40 verwijderd, maar het ligt niet zo ver weg dat wij ons al zorgen moeten maken. De indicatoren (Slowed Stochastics en Momentum Analyse) zijn stijgende. De oppervlakkige lezer zou kunnen stellen dat er sprake is van negatieve divergentie maar dat is zeker niet waar. Er was inderdaad wel negatieve divergentie te bespeuren maar na de daling is er sprake van een neutraal beeld. De grafiek is representatief voor de andere markten. Met andere woorden overal ziet men een neutraal tot positief beeld. De drie grafieken die wij hier getoond hebben zeggen alle drie hetzelfde. De markten zien er positief uit.
De breedte zit mischien fout (fig. 4)
Toch willen wij nog een waarschuwing afgeven, mede omdat het seizoen momenteel het foute is en er tot eind april een duidelijke rally heeft plaatsgevonden, die elke zomerse rally verdacht maakt. En die waarschuwing zit in figuur 4. Wij laten u daarin de MSCI Wereld Index (weekgrafiek) zien met daaronder onze Vladeracken Index. Wat u ziet is een duidelijk piek in de Vladeracken Index in april, die een overduidelijke en achteraf terechte waarschuwing was voor een aanstaande brede correctie na de rally, die dit voorjaar heeft plaatsgevonden. De Vladeracken Index piekte niet alleen, hij divergeerde in de top ook nog eens negatief. Maar met de rally van de afgelopen weken is ook wat mis, althans waar het de Vladeracken Index betreft. Die is namelijk niet meegestegen. Dat betekent vooral dat de recente rally gedragen is door slechts een handje vol aandelen. Veruit het merendeel van de aandelen in ons universum heeft niet meegedaan aan de recente rally. Dit probleem is ook te zien in de omzetten. Die zijn duidelijk achtergebleven. En dat maakt deze rally verdacht. Wees dus voorzichtig, het is heel goed mogelijk dat een positieve reactie begin komende week al snel gevolgd wordt door een wederom verslechterende markt met opnieuw een daling richting de bodem van mei van dit jaar of lager als vervolg. En van positieve divergentie op de recente bodem, waar deze indicator een grote voorspellende waarde heeft, is geen sprake geweest!
De rente in €-gebied (fig. 5)
Aanvankelijk daalde de lange rente wereldwijd omdat beleggers uit aandelen vluchtten. Maar toen kwamen de orakels uit Europa (Draghi) en de VS (Powell) en vervolgens daalde de lange rente verder en stegen aandelenkoersen juist. Waar dus eerst beleggers in obligaties vluchtten omdat aandelen te duur dreigden te zijn, blijven beleggers nu kennelijk obligaties kopen, maar kopen ze nu ook weer aandelen. Dat klinkt tegenstrijdig maar is het niet helemaal als men naar de inhoud van de boodschap van de beide Centrale Bank-presidenten kijkt. Die zeggen beiden dat het met de economische terugval niet zo’n vaart loopt maar dat ze toch wel van plan zijn om de markten nog langere tijd van goedkoop geld te blijven voorzien dan aanvankelijk gedacht. Feitelijk wordt hier gewoon een hoop politieke onzin verkocht, maar het effect is wel dat beleggers verwachten langer van het goedkope geld te kunnen blijven genieten en dus de aandelenrisico’s als minder hoog inschatten dan enkele maanden geleden. Bovendien heeft de dalende rente de hoge dividendrendementen van veel klassieke aandelen nog gunstiger gemaakt. In figuur 5 hebben wij de 10-jaars rente in €-gebied uitgezet, met daaronder de 10-jaars rente in $-gebied en daar weer het verschil tussen beiden. Dat beide dalen is helder, en die daling vertoont nog geen signalen dat daar snel een einde aan gaat komen, of het moet de negatieve divergentie zijn in de indicatoren (hier niet getoond), die daar wel op wijst. Maar interessanter is het om te zien dat de $-rente veel harder daalt dan de €-rente. Het verschil loopt weer terug ten gunste van de $. En waar heeft dat de meeste consequenties? In de €-$-verhouding, zoals u die in figuur 6 ziet weergegeven.
De US$ en de € (fig. 6)
De dollar wordt nu minder aantrekkelijk en inderdaad, na lange tijd geprobeerd te hebben om door de weerstand rond 90 heen te breken is de $ teruggezakt en onderweg gegaan naar een duidelijk lager liggende steun, de in de grafiek weergegeven steun op 82,7 waar zowel een horizontale als een lange termijn oplopende trendlijn elkaar nu bijna kruisen. De $ is op weg omlaag en aan die verzwakking zal niet zomaar een einde komen
De prijs van een
vat Brentolie (fig. 7)
En met het feit dat de $-koers is gaan zakken, maar ook omdat de olieprijzen een duidelijke bodem bereikt hadden, zijn deze weer gaan stijgen. In figuur 7 ziet u dat de stijging bovendien vanaf een belangrijk punt plaatsvindt en dus de kans biedt op een substantiële stijging, tot zelfs boven de laatste top rond US$ 75 per vat Brentolie. Ongetwijfeld helpt de agressieve opstelling van President Trump op het wereldtoneel daarbij flink, maar dat zal de belegger in Shell een worst wezen, de olieprijzen stijgen weer en dus zien de plaatjes van de olieaandelen er weer goed uit. Overigens is de grafiek nog niet overtuigend genoeg, want de dalende trendlijn, die nu rond
US$ 71 ligt, moet nog wel even gebroken worden voor u echt positief mag worden.
Goud (fig. 8)
Wij hebben het al aangekondigd in onze blog van een week geleden, de belangrijkste gebeurtenis van de afgelopen maand is de doorbraak, omhoog wel te verstaan, van de koers van het goud. In 2011 is het goud gepiekt op een prijs van US$1.920 per troy ounce. Daarna heeft zich een daling voorgedaan tot een dieptepunt van US$1.124. Maar dat dieptepunt bleek uiteindelijk de bodem te zijn van een kopschouderpatroon, dat zich sinds 2013 heeft ontwikkeld en waaruit nu dus, na zes jaar, een uitbraak omhoog heeft plaatsgevonden, die bovendien zich ook nog eens in relatieve stilte heeft voorgedaan. Natuurlijk, dat hoeft niet te betekenen dat de koers morgen verder omhoog zal gaan. Maar dit patroon is belangrijk. De kans dat de stijging groot is en daadwerkelijk zal plaatsvinden is bij dit patroon in statistische zin groot. Het eerste koersdoel valt te berekenen op US$1.600, precies het punt waar het toppatroon in de periode 2011 – 2012 haar (tijdelijke) steun vond. Maar wij gaan er vanuit, dat de weg naar een koers van US$1.920 op termijn nu open ligt. Centrale bankiers doen nog altijd net of ze het niet weten, maar de ongebreidelde uitgifte van nieuw geld in de wereld gaat vroeg of laat zijn tol eisen, en de goudprijs heeft afgelopen week het signaal gegeven, dat dit moment van afrekening nu echt naderbij komt.
Beleggen bij
Vladeracken
Als je aandelen verkoopt en een beurs gaat daarna omlaag, dan blijft er altijd een dubbel gevoel over. Want met name in lange termijn portefeuilles verkoopt een beheerder nooit alle aandelen. Het gevolg is dat de verkochte aandelen niet meer bijdragen aan een verzwakkend resultaat, daar is de beheerder dus op tijd geweest, maar dat desondanks portefeuilles nog steeds in waarde dalen omdat de nog overgebleven aandelen dat ook doen. Stel je dan de vraag aan beleggers of je het goed gedaan hebt, dan zal elke belegger de beheerder er op wijzen, dat de waarde van de totale portefeuille, ondanks de verkopen, nog steeds daalt. Het enige antwoord dat de beheerder dan kan geven is tweeledig: ten eerste vertegenwoordigt het verkopen van alle aandelen een veel te groot risico als strategie en ten tweede is de daling weliswaar een feit, maar portefeuilles dalen veel minder in waarde dan de markten. En dat is afgelopen maand in vrijwel alle portefeuilles van de cliënten van Vladeracken goed zichtbaar geweest, ja, portefeuilles zijn over een breed front in waarde gedaald, maar de verliezen zijn bij lange na niet zo groot geweest als bij de grotere beursindices. En ondertussen is het saldo liquiditeiten in de aandelenportefeuilles van al onze cliënten opgelopen tot ruim boven de 20% en is in de actieve portefeuilles het saldo liquiditeiten zelfs in de buurt of boven 50% gekomen. Wij hebben een goed gevoel bij de dalingen van dit moment, natuurlijk, er zullen nog verder oplopende verliezen zijn, maar er is inmiddels genoeg kruit beschikbaar om op lagere niveaus flink inkopen te gaan doen. Wij zien dus de komende correctie in de beurzen met vertrouwen tegemoet.
Tabel 1 Resultaten vermogensbeheer Vladeracken BV *
| Risico profiel | Methode | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 |
2017
|
2018 | 2019 t/m 30/6 | Jaar doel |
| Zeer defensief | Stamrechtportefeuilles | 4,0 % | 0,4 % | 2,9 % | -/- 10,7 % | 5,7 % | -/-7,4 % | 8,8 % | 4 % |
| Matig / fondsen | Fund Selector | 6,6 % | 3,6 % | -/- 1,5 % | 1,1 % | 5,5 % | -/-5,4 % | 9,4 % | 5 % |
| Matig |
Mix aandelen / obl. |
6,5 % | -/- 0,9 % | 16,2 % | -/- 3,4 % | 10,7 % | -/-6,7 % | 11,3 % | 5 % |
| Normaal aandelen | PRIJS<Waarde | 10,8 % | -/-16,0 % | 23,2 % | 0,2 % | 12,5 % | -/-23,1 % | 23,0 % | 8 % |
| Actief aandelen |
Benelux Selector |
15,3 % | -/- 2,8 % | 27,3 % | 0,1 % | 23,7 % | 0,6 % | 15,8 % | 8 % |
|
Europa Selector |
47,7 % | -/- 4,4 % | 22,9 % | 4,2 % | 8,2 % | -/-21,0 % | 15,4 % | 8 % | |
| Hoog risico | Jan de Ost Model ** | 17,2 % | 7,6 % | 32,4 % | 10 % | ||||
| Benchmark | AEX Index | 17,2 % | 5,6 % | 4,1 % | 9,4 % | 12,7 % | -/-10,4 % | 15,1 % | |
| EuroStoxx 50 | 17,9 % | 1,2 % | 3,9 % | 0,7 % | 6,5 % | -/-14,3 % | 15,7 % |
* Het gaat hier om het netto behaalde rendement, ná alle kosten. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.
** De portefeuille, die volgens de Methode van Jan de Ost wordt belegd, is vanaf april 2016 geleidelijk opgebouwd. In dat jaar was het resultaat uiteindelijk 28,2%. Vladeracken is eind 2018 begonnen met deze methodiek onder haar vleugels toe te passen en publiceert met ingang van deze editie de resultaten in bovenstaande tabel, doch nog als een zeer risicovolle methode. In het overzicht van het best presterende model wordt dit model nog niet meegenomen, omdat wij eerst voldoende ervaring willen opdoen.
De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 5 augustus 2019.
Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke uit onze dagelijkse analyses voortvloeien, treft u aan op onze website, www.vladeracken.nl.
Blog, Twitter,
Linked-In, Alex & IEX
Op de website van Vladeracken kunt u in onze “Publicaties” artikelen vinden over de effecten waarin wij al dan niet beleggen alsmede een wekelijkse update van onze beleggingsvisie. Deze artikelen hebben wij tevens gekoppeld aan een Twitter-, en zakelijk Facebook-account en het Linked-In-netwerk. Wie zich aanmeldt als volger (Twitter) of wie zich in het Linked-In-netwerk opgeeft als contact van G.K. van Dommelen, wordt vervolgens doorlopend van nieuwe publicaties op de hoogte gebracht. Daarnaast verschijnen sommige artikelen ook op de website van Alex Beleggen (alleen leesbaar voor klanten van Alex) en op IEX.nl.
Reeds besproken onderwerpen
Algemeen
– Hoe
spreken de statistieken over 2014, 2015, 2016, 2017
en voor 2018?
– Onze
macro-economische- en rentevisie
(2013, 2015)
– De Japanse
beurs
– De aandelenbeurzen in de BRIC-landen
Aandelen
–
Vastgoed: Corio, Unibail-Rodamco (incl. handelsdagboek t/m juli 2018),
Wereldhave
– Aandelen: Aalberts, Alten, Andritz, Arcadis, BAM, Bourbon, CGG Veritas,
Colruyt, Fugro, Hannover
RE, Heineken (Holding), Hermès,
Imtech, ING, Koninklijke
Olie, MTU Aero Engine, Nokian Renkaat, Philips,
Prosegur, Prosegur Cash, Saipem, Samsung, SAP, SBM Offshore,
Schneider Electric, Sligro, Talanx, Unilever, Technip, Tenaris, Vallourec,
Volkswagen
– Afdekken van aandelenrisico’s m.b.v. calls, puts, short sprinters en short
trackers met een hefboom
Overige onderwerpen– Goud, Palladium, Platina en Zilver, de Amerikaanse Dollar, de Australische Dollar, het Britse £, de Japanse ¥en, de Noorse kroon, de Zwitserse Franc,
de BRIC Valuta en een BRIC Valuta note, de Russische Roebel en Alpha creëren met valutamanagement
– Volatility,
handelssytemen, derivaten, ETF’s, Fund Selector, TCO
– TA Indicatoren zoals Woodies CCI, Martingale, de Coppock Indicator en het Hindenburg Omen
Obligaties
– Eurobonds, Euro Treasuries, staatsobligaties van de “PIGS”-landen,
van Italië en van Nederland
– Bedrijfsobligatiefondsen,
rentegroeifondsen en trackers
zoals Lux-O-Rent, Carmignac Global Bond, First Trust Factor
FX Fund, ING Renta Grf, JPM Global Bond Opportunitie, Lyxor SGI Double Short Bund en ProShares Ultra Short Treasury
– Credit Linked Notes,
Floored en Reversed Floaters en Inflatielinkers en de HICP Inflatie
Index en Steepeners van Aegon,
BNG, Deutsche (Post)Bank, Ned. Waterschapsbank, NIBC, Rabobank
en RBS en Hybride en variabele renteobligaties van Linde
– High yield en bedrijfsobligaties van Altice,
Bombardier, Cirsa Gaming, Clondalkin, ConvaTec
Healthcare, FCE Bank, FGA Capital, Findus Group, Gazprom,
Gazprombank, Heidelberg Zement, ING, Servus, Stork TS, Sunrise en Volkswagen.
– Memory Coupon Notes
op Aegon, Arcelor Mittal, Philips
& Royal Dutch.
– MKB Obligaties van Air Berlin, Enterprise Holdings, German Pellets, KTG Agrar,
Praktiker, Rickmers en TRFI Funding.
– Achtergestelde en/of
perpetuele obligaties en effecten van Achmea, Aegon, ASR,
Casino Guichard, Credit Agricole, Depfa, Friesland-Campina, Fürstenberg, ING,
Rabobank, SNS Reaal, SRLev, Tennet, Tier 1, 2 of 3? en Coco’s
– Range Accrual Notes van de EIB en RBS
– Obligaties in een
wereld van stijgende rentes, Lyxor Daily Double Short Bund ETF, ProShares Ultra
Short 7 – 10 en 20 years Treasuries ETF
Wet- en regelgeving
