Draghi – Vladeracken

Berichten

Technische Belegger Jaargang 25 • Nr 7 • 1 juli 2019

2 juli 2019/in Beurscommentaar, Technische Belegger/door

Nog steeds staat de vraag open of het grote negatieve dubbele toppatroon zal worden afgemaakt. Als het aan Trump ligt dan is er de afgelopen dagen weer een flinke stap gezet om dat inderdaad niet te laten gebeuren. Gesprekken werden gevoerd met China en Noord-Korea en de berichten, die de wereld daarna bereikten waren niet negatief, maar er is uiteraard nog niets gebeurd. Er worden weer onderhandelingen gestart en of daar veel goeds uit voort zal komen valt nog te bezien. Over de gehele wereld echter gingen de beurzen er afgelopen vrijdag vanuit dat de deuren weer open zouden worden gezet. De belegger, zo blijkt opnieuw, laat zich gemakkelijk paaien door goede berichten. Dat Trump inmiddels een nieuwe vijand heeft geïdentificeerd (Vietnam) viel door de belangrijke gebeurtenissen in het Verre Oosten minder op. Technisch gesproken is de markt op weg naar nieuwe toppen. Het is echter niet zo dat verwacht mag worden dat de rally, die ongetwijfeld een aantal weerstanden zal breken, ook lang zal aanhouden. De meeste Momentum Analyses op de daggrafieken zijn afgelopen week vanuit een positie rondom 0 omhoog gedraaid. Er is dus best wat ruimte, maar vergeleken met andere rallies, is deze beperkt. Er zijn geen negatieve signalen te vinden in de onderliggende sentiment indicatoren met een uitzondering die wij u hieronder zullen laten zien. Met weekgrafieken waarin de indicatoren stijgende zijn lijkt alles dus op zijn plaats om de bull trend voort te zetten, maar omdat er een zekere beperktheid te zien is, moet men er toch vanuit gaan dat de langere termijn nog steeds dreigend is. Ook hier echter is er goed nieuws te melden al is dat al iets ouder dan vorige week. De langere termijn grafieken, zoals wij die hebben, hebben hun negatieve vlaggen binnengehaald. Op dit moment duiden zij op een betere langere termijn en dat zou in kunnen houden dat de beurzen het zwakke seizoen door kunnen komen zonder grote kleerscheuren. Dit mag in het huidige politieke klimaat, dat zeer onzeker is en zelfs gevaren in zich bergt, geen reden zijn om al te optimistisch te zijn. De verstandige belegger, die zijn lessen geleerd heeft, zal daarom zijn normale voorzichtigheid in deze periode zeker niet achterwege laten.

Average True Range en S&P500 (fig. 1)

Best presterende product van Vladeracken in 2019:
Vladeracken Prijs<Waarde Methode + 23,0%

Het was in de Technisch de Belegger van 3 mei van dit jaar, dat wij u deze grafiek van de Average True Range van de S&P500 lieten zien. Hij was toen aan het fluctueren en begon te stijgen. Op 15 mei werd het duidelijk dat een stijging was ingezet. Een stijgende AvTR is negatief en wij wezen onze lezers toen op deze uiterst gevaarlijke ontwikkeling. Het MA50 (hier zwart getekend) bevestigde de stijging op 18 juni door dezelfde weg omhoog in te slaan. De boot leek toen helemaal aan, maar kort daarna boog de rode lijn weer naar beneden. In eerste instantie kon men dat aanmerken als een normale fluctuatie, maar dat is op dit moment niet meer mogelijk. Het ziet er naar uit dat de AvTR definitief de weg naar omlaag is ingeslagen en dat is een mooi gegeven voor de actieve belegger. De S&P500 heeft de laatste twee dagen witte candles neergezet. Hiermede lijkt de reactie voorbij en het is op grond van deze positieve grafiek dat wij ervan uitgaan dat er een van de komende dagen een nieuwe High zal worden gemaakt. Op 21 juni zette de S&P500 als enige index een nieuw All-Time High. Op diezelfde dag zette zich een reactie in. Wij gaan ervan uit dat er nu meerdere indexen gaan volgen (de AEX Index met een normale High, maar de herbeleggingindex van de Amsterdamse markt kan al wel een nieuw All-Time High neerzetten). Het mogelijke negatieve dubbele toppatroon dat overal boven de markt hing zal daarmede ongedaan gemaakt zijn en daarmede zullen de kansen op een betere markt aanzienlijk stijgen. Of de zo vaak voorspelde grote terugval hiermede van de baan is, is niet zeker, maar de kansen dat hij naar later in de toekomst verschoven wordt zijn groter geworden.

De AEX Index op dagbasis (fig. 2)

De daling van de AEX Index bleef, zoals in figuur 2 te zien is, mooi binnen zijn stijgende kanaal. De weg omhoog werd weer ingeslagen en hij is nu op weg naar de bovenkant van dit kanaal. Hij zal daar aankomen op ongeveer de vorige top op 571,6. Het eerdere High op 576,9 zal hij hoogstwaarschijnlijk niet bereiken, maar dat is enkel een inschatting onzerzijds. Zodra de 571,6 bereikt wordt kan daar naar gekeken worden. Voor het overige is alles in figuur 2 positief met één uitzondering. De Momentum Analyse is gaan stijgen en dit ziet men overal behalve bij de Dow Jones Industrial Index. Omdat de S&P500 en de Nasdaq wel stijgende Momans kennen op dit moment, zien wij dat als een toevalligheid. Maar er is in de Moman wel sprake van negatieve divergentie. En dat fenomeen ziet men ook overal. Wij weten niet hoe wij dit kunnen duiden, anders dan dat het nog betrekking heeft op de reactie die nu achter ons lijkt te liggen, maar het is mogelijk dat de consequentie van deze negatieve divergentie nog voor ons ligt. Zoals gezegd stijgt de Momentum Analyse, maar deze stijging is ingezet rondom het nulpunt. Dit betekent dat er slechts de helft van de normale ruimte beschikbaar is voor een stijging. Het herstel van de beurzen zal dus relatief kort zijn, waarna zich opnieuw een reactie gaat inzetten. Deze reactie op zijn beurt hoeft niet lang te duren of diep te gaan want de Momentum Analyse in de weekgrafieken is overal nog aan het stijgen en men mag daarvan ongeveer evenveel weken verwachten als er stijgende dagen verwacht mogen worden in de daggrafiek. Dit is rekenwerk en hiermede is het ook een hypothese. De werkelijkheid kan heel anders uitvallen, maar als er niets bijzonders gebeurt dan zou het scenario best op deze wijze kunnen uitpakken. Samen met wat wij hierboven stelden op grond van de ontwikkeling van de AvTR in figuur 1 geeft de daggrafiek ons een duidelijke hoop op een positieve beurs, tenminste in de komende maand.

De S&P 500 Index op weekbasis (fig. 3)

Het is een mooi beeld dat zich aftekent in figuur 3. Twee weken geleden werd een nieuw All-Time High gezet op 2.964. Sinds september 2018 is de S&P500 dus zegge en schrijven 24 punten gestegen. Dat moge niet veel zijn, maar de beurs lag 14 dagen geleden wel hoger. Er is in de vorige week een zwarte candle gezet, maar de reactie heeft heel weinig om het lijf gehad. Het MA10 heeft zich tamelijk ver van het MA40 verwijderd, maar het ligt niet zo ver weg dat wij ons al zorgen moeten maken. De indicatoren (Slowed Stochastics en Momentum Analyse) zijn stijgende. De oppervlakkige lezer zou kunnen stellen dat er sprake is van negatieve divergentie maar dat is zeker niet waar. Er was inderdaad wel negatieve divergentie te bespeuren maar na de daling is er sprake van een neutraal beeld. De grafiek is representatief voor de andere markten. Met andere woorden overal ziet men een neutraal tot positief beeld. De drie grafieken die wij hier getoond hebben zeggen alle drie hetzelfde. De markten zien er positief uit.

De breedte zit mischien fout (fig. 4)

Toch willen wij nog een waarschuwing afgeven, mede omdat het seizoen momenteel het foute is en er tot eind april een duidelijke rally heeft plaatsgevonden, die elke zomerse rally verdacht maakt. En die waarschuwing zit in figuur 4. Wij laten u daarin de MSCI Wereld Index (weekgrafiek) zien met daaronder onze Vladeracken Index. Wat u ziet is een duidelijk piek in de Vladeracken Index in april, die een overduidelijke en achteraf terechte waarschuwing was voor een aanstaande brede correctie na de rally, die dit voorjaar heeft plaatsgevonden. De Vladeracken Index piekte niet alleen, hij divergeerde in de top ook nog eens negatief. Maar met de rally van de afgelopen weken is ook wat mis, althans waar het de Vladeracken Index betreft. Die is namelijk niet meegestegen. Dat betekent vooral dat de recente rally gedragen is door slechts een handje vol aandelen. Veruit het merendeel van de aandelen in ons universum heeft niet meegedaan aan de recente rally. Dit probleem is ook te zien in de omzetten. Die zijn duidelijk achtergebleven. En dat maakt deze rally verdacht. Wees dus voorzichtig, het is heel goed mogelijk dat een positieve reactie begin komende week al snel gevolgd wordt door een wederom verslechterende markt met opnieuw een daling richting de bodem van mei van dit jaar of lager als vervolg. En van positieve divergentie op de recente bodem, waar deze indicator een grote voorspellende waarde heeft, is geen sprake geweest!

De rente in €-gebied (fig. 5)

Aanvankelijk daalde de lange rente wereldwijd omdat beleggers uit aandelen vluchtten. Maar toen kwamen de orakels uit Europa (Draghi) en de VS (Powell) en vervolgens daalde de lange rente verder en stegen aandelenkoersen juist. Waar dus eerst beleggers in obligaties vluchtten omdat aandelen te duur dreigden te zijn, blijven beleggers nu kennelijk obligaties kopen, maar kopen ze nu ook weer aandelen. Dat klinkt tegenstrijdig maar is het niet helemaal als men naar de inhoud van de boodschap van de beide Centrale Bank-presidenten kijkt. Die zeggen beiden dat het met de economische terugval niet zo’n vaart loopt maar dat ze toch wel van plan zijn om de markten nog langere tijd van goedkoop geld te blijven voorzien dan aanvankelijk gedacht. Feitelijk wordt hier gewoon een hoop politieke onzin verkocht, maar het effect is wel dat beleggers verwachten langer van het goedkope geld te kunnen blijven genieten en dus de aandelenrisico’s als minder hoog inschatten dan enkele maanden geleden. Bovendien heeft de dalende rente de hoge dividendrendementen van veel klassieke aandelen nog gunstiger gemaakt. In figuur 5 hebben wij de 10-jaars rente in €-gebied uitgezet, met daaronder de 10-jaars rente in $-gebied en daar weer het verschil tussen beiden. Dat beide dalen is helder, en die daling vertoont nog geen signalen dat daar snel een einde aan gaat komen, of het moet de negatieve divergentie zijn in de indicatoren (hier niet getoond), die daar wel op wijst. Maar interessanter is het om te zien dat de $-rente veel harder daalt dan de €-rente. Het verschil loopt weer terug ten gunste van de $. En waar heeft dat de meeste consequenties? In de €-$-verhouding, zoals u die in figuur 6 ziet weergegeven.

De US$ en de € (fig. 6)

De dollar wordt nu minder aantrekkelijk en inderdaad, na lange tijd geprobeerd te hebben om door de weerstand rond 90 heen te breken is de $ teruggezakt en onderweg gegaan naar een duidelijk lager liggende steun, de in de grafiek weergegeven steun op 82,7 waar zowel een horizontale als een lange termijn oplopende trendlijn elkaar nu bijna kruisen. De $ is op weg omlaag en aan die verzwakking zal niet zomaar een einde komen

De prijs van een
vat Brentolie (fig. 7)

En met het feit dat de $-koers is gaan zakken, maar ook omdat de olieprijzen een duidelijke bodem bereikt hadden, zijn deze weer gaan stijgen. In figuur 7 ziet u dat de stijging bovendien vanaf een belangrijk punt plaatsvindt en dus de kans biedt op een substantiële stijging, tot zelfs boven de laatste top rond US$ 75 per vat Brentolie. Ongetwijfeld helpt de agressieve opstelling van President Trump op het wereldtoneel daarbij flink, maar dat zal de belegger in Shell een worst wezen, de olieprijzen stijgen weer en dus zien de plaatjes van de olieaandelen er weer goed uit. Overigens is de grafiek nog niet overtuigend genoeg, want de dalende trendlijn, die nu rond
US$ 71 ligt, moet nog wel even gebroken worden voor u echt positief mag worden.

Goud (fig. 8)

Wij hebben het al aangekondigd in onze blog van een week geleden, de belangrijkste gebeurtenis van de afgelopen maand is de doorbraak, omhoog wel te verstaan, van de koers van het goud. In 2011 is het goud gepiekt op een prijs van US$1.920 per troy ounce. Daarna heeft zich een daling voorgedaan tot een dieptepunt van US$1.124. Maar dat dieptepunt bleek uiteindelijk de bodem te zijn van een kopschouderpatroon, dat zich sinds 2013 heeft ontwikkeld en waaruit nu dus, na zes jaar, een uitbraak omhoog heeft plaatsgevonden, die bovendien zich ook nog eens in relatieve stilte heeft voorgedaan. Natuurlijk, dat hoeft niet te betekenen dat de koers morgen verder omhoog zal gaan. Maar dit patroon is belangrijk. De kans dat de stijging groot is en daadwerkelijk zal plaatsvinden is bij dit patroon in statistische zin groot. Het eerste koersdoel valt te berekenen op US$1.600, precies het punt waar het toppatroon in de periode 2011 – 2012 haar (tijdelijke) steun vond. Maar wij gaan er vanuit, dat de weg naar een koers van US$1.920 op termijn nu open ligt. Centrale bankiers doen nog altijd net of ze het niet weten, maar de ongebreidelde uitgifte van nieuw geld in de wereld gaat vroeg of laat zijn tol eisen, en de goudprijs heeft afgelopen week het signaal gegeven, dat dit moment van afrekening nu echt naderbij komt.

Beleggen bij
Vladeracken

Als je aandelen verkoopt en een beurs gaat daarna omlaag, dan blijft er altijd een dubbel gevoel over. Want met name in lange termijn portefeuilles verkoopt een beheerder nooit alle aandelen. Het gevolg is dat de verkochte aandelen niet meer bijdragen aan een verzwakkend resultaat, daar is de beheerder dus op tijd geweest, maar dat desondanks portefeuilles nog steeds in waarde dalen omdat de nog overgebleven aandelen dat ook doen. Stel je dan de vraag aan beleggers of je het goed gedaan hebt, dan zal elke belegger de beheerder er op wijzen, dat de waarde van de totale portefeuille, ondanks de verkopen, nog steeds daalt. Het enige antwoord dat de beheerder dan kan geven is tweeledig: ten eerste vertegenwoordigt het verkopen van alle aandelen een veel te groot risico als strategie en ten tweede is de daling weliswaar een feit, maar portefeuilles dalen veel minder in waarde dan de markten. En dat is afgelopen maand in vrijwel alle portefeuilles van de cliënten van Vladeracken goed zichtbaar geweest, ja, portefeuilles zijn over een breed front in waarde gedaald, maar de verliezen zijn bij lange na niet zo groot geweest als bij de grotere beursindices. En ondertussen is het saldo liquiditeiten in de aandelenportefeuilles van al onze cliënten opgelopen tot ruim boven de 20% en is in de actieve portefeuilles het saldo liquiditeiten zelfs in de buurt of boven 50% gekomen. Wij hebben een goed gevoel bij de dalingen van dit moment, natuurlijk, er zullen nog verder oplopende verliezen zijn, maar er is inmiddels genoeg kruit beschikbaar om op lagere niveaus flink inkopen te gaan doen. Wij zien dus de komende correctie in de beurzen met vertrouwen tegemoet.

Tabel 1 Resultaten vermogensbeheer Vladeracken BV *

Risico profiel	Methode	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019 t/m 30/6	Jaar doel
Zeer defensief	Stamrechtportefeuilles	4,0 %	0,4 %	2,9 %	-/- 10,7 %	5,7 %	-/-7,4 %	8,8 %	4 %
Matig / fondsen	Fund Selector	6,6 %	3,6 %	-/- 1,5 %	1,1 %	5,5 %	-/-5,4 %	9,4 %	5 %
Matig	Mix aandelen / obl.	6,5 %	-/- 0,9 %	16,2 %	-/- 3,4 %	10,7 %	-/-6,7 %	11,3 %	5 %
Normaal aandelen	PRIJS<Waarde	10,8 %	-/-16,0 %	23,2 %	0,2 %	12,5 %	-/-23,1 %	23,0 %	8 %
Actief aandelen	Benelux Selector	15,3 %	-/- 2,8 %	27,3 %	0,1 %	23,7 %	0,6 %	15,8 %	8 %
	Europa Selector	47,7 %	-/- 4,4 %	22,9 %	4,2 %	8,2 %	-/-21,0 %	15,4 %	8 %
Hoog risico	Jan de Ost Model **					17,2 %	7,6 %	32,4 %	10 %

*Benchmark*	AEX Index	17,2 %	5,6 %	4,1 %	9,4 %	12,7 %	-/-10,4 %	15,1 %
	EuroStoxx 50	17,9 %	1,2 %	3,9 %	0,7 %	6,5 %	-/-14,3 %	15,7 %

* Het gaat hier om het netto behaalde rendement, ná alle kosten. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.

** De portefeuille, die volgens de Methode van Jan de Ost wordt belegd, is vanaf april 2016 geleidelijk opgebouwd. In dat jaar was het resultaat uiteindelijk 28,2%. Vladeracken is eind 2018 begonnen met deze methodiek onder haar vleugels toe te passen en publiceert met ingang van deze editie de resultaten in bovenstaande tabel, doch nog als een zeer risicovolle methode. In het overzicht van het best presterende model wordt dit model nog niet meegenomen, omdat wij eerst voldoende ervaring willen opdoen.

De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 5 augustus 2019.

Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke uit onze dagelijkse analyses voortvloeien, treft u aan op onze website, www.vladeracken.nl.

Blog, Twitter,
Linked-In, Alex & IEX

Op de website van Vladeracken kunt u in onze “Publicaties” artikelen vinden over de effecten waarin wij al dan niet beleggen alsmede een wekelijkse update van onze beleggingsvisie. Deze artikelen hebben wij tevens gekoppeld aan een Twitter-, en zakelijk Facebook-account en het Linked-In-netwerk. Wie zich aanmeldt als volger (Twitter) of wie zich in het Linked-In-netwerk opgeeft als contact van G.K. van Dommelen, wordt vervolgens doorlopend van nieuwe publicaties op de hoogte gebracht. Daarnaast verschijnen sommige artikelen ook op de website van Alex Beleggen (alleen leesbaar voor klanten van Alex) en op IEX.nl.

Reeds besproken onderwerpen

Algemeen

– Hoe
spreken de statistieken over 2014, 2015, 2016, 2017
en voor 2018?

– Onze
macro-economische- en rentevisie
(2013, 2015)

– De Japanse
beurs

– De aandelenbeurzen in de BRIC-landen

Aandelen

–
Vastgoed: Corio, Unibail-Rodamco (incl. handelsdagboek t/m juli 2018),
Wereldhave

– Aandelen: Aalberts, Alten, Andritz, Arcadis, BAM, Bourbon, CGG Veritas,
Colruyt, Fugro, Hannover
RE, Heineken (Holding), Hermès,
Imtech, ING, Koninklijke
Olie, MTU Aero Engine, Nokian Renkaat, Philips,
Prosegur, Prosegur Cash, Saipem, Samsung, SAP, SBM Offshore,
Schneider Electric, Sligro, Talanx, Unilever, Technip, Tenaris, Vallourec,
Volkswagen

– Afdekken van aandelenrisico’s m.b.v. calls, puts, short sprinters en short
trackers met een hefboom

Overige onderwerpen– Goud, Palladium, Platina en Zilver, de Amerikaanse Dollar, de Australische Dollar, het Britse £, de Japanse ¥en, de Noorse kroon, de Zwitserse Franc,
de BRIC Valuta en een BRIC Valuta note, de Russische Roebel en Alpha creëren met valutamanagement

– Volatility,
handelssytemen, derivaten, ETF’s, Fund Selector, TCO

– TA Indicatoren zoals Woodies CCI, Martingale, de Coppock Indicator en het Hindenburg Omen

Obligaties

– Eurobonds, Euro Treasuries, staatsobligaties van de “PIGS”-landen,
van Italië en van Nederland

– Bedrijfsobligatiefondsen,
rentegroeifondsen en trackers
zoals Lux-O-Rent, Carmignac Global Bond, First Trust Factor
FX Fund, ING Renta Grf, JPM Global Bond Opportunitie, Lyxor SGI Double Short Bund en ProShares Ultra Short Treasury

– Credit Linked Notes,
Floored en Reversed Floaters en Inflatielinkers en de HICP Inflatie
Index en Steepeners van Aegon,
BNG, Deutsche (Post)Bank, Ned. Waterschapsbank, NIBC, Rabobank
en RBS en Hybride en variabele renteobligaties van Linde

– High yield en bedrijfsobligaties van Altice,
Bombardier, Cirsa Gaming, Clondalkin, ConvaTec
Healthcare, FCE Bank, FGA Capital, Findus Group, Gazprom,
Gazprombank, Heidelberg Zement, ING, Servus, Stork TS, Sunrise en Volkswagen.

– Memory Coupon Notes
op Aegon, Arcelor Mittal, Philips
& Royal Dutch.

– MKB Obligaties van Air Berlin, Enterprise Holdings, German Pellets, KTG Agrar,
Praktiker, Rickmers en TRFI Funding.

– Achtergestelde en/of
perpetuele obligaties en effecten van Achmea, Aegon, ASR,
Casino Guichard, Credit Agricole, Depfa, Friesland-Campina, Fürstenberg, ING,
Rabobank, SNS Reaal, SRLev, Tennet, Tier 1, 2 of 3? en Coco’s

– Range Accrual Notes van de EIB en RBS

– Obligaties in een
wereld van stijgende rentes, Lyxor Daily Double Short Bund ETF, ProShares Ultra
Short 7 – 10 en 20 years Treasuries ETF

Wet- en regelgeving

– Privacy
policy Vladeracken, Total
Cost of Ownership

Even een stukje omhoog

11 september 2017/in Beurscommentaar, Weekbericht/door

Stand van de AEX Index op het moment van schrijven (11 september 2017) 518,82

Onze conclusies:

Korte termijn:	negatief met een kleine kans op een opleving
Middellange termijn:	negatief
Lange termijn:	verdeeld
NB. Calamiteiten niet in aanmerking genomen

Pivot-points vallen vaak samen met expiratiedagen

Als men de grafieken van de individuele aandelen bekijkt, dan krijgt men het idee dat er vele zijn, die aan een reactie toe zijn. Er zijn veel oversold posities te zien. Een stijging, ook al is deze beperkt kan dan enige verlichting geven. Tegelijkertijd zijn er in de daggrafieken veel negatieve divergenties opgeheven. De grafieken van de edele metalen wijzen erop, dat hier sprake is van een duidelijk overbought situatie. Ook de indexen, tenminste die welke in Europa gevormd worden, zijn toe aan een reactie. Voorlopig vertaalt zich dat in een vrijwel horizontale beweging. Maar in Amerika ligt het iets anders. Daar heeft de daling van de markt zich drie maanden later ingezet en daarenboven is de teruggang nog steeds zeer beperkt gebleven. Hier is dus nog ruimte genoeg in neerwaartse zin dan wel te verstaan. De eensgezindheid is dus ver weg. De meest voor de hand liggende conclusie is dat wij in Europa de markt zien oplopen, maar dat het hierbij om een beperkte beweging zal gaan, doordat de USA de markt naar beneden zal trekken. Als we ons op de AEX richten dan zou er een stijging in kunnen zitten tot aan 525 met misschien een uitloop naar 527. Verder zien wij het niet gaan. Een en ander is duidelijk te zien in de daggrafiek van de AEX Inde die hieronder staat afgebeeld. Vergeet niet dat eind deze week weer een expiratie op de agenda staat, notoir en dag waarop markten vaak een pivot-point laten zien.

De daggrafiek van de AEX Index

Figuur 1.

U ziet een dalend kanaal. Dit kanaal is getekend vanaf de top van mei van dit jaar. Twee dalende toppen werden er gevormd op 538 en op 533. Er zijn ook drie bodems gezet, die telkens weer lager zijn gekomen. De eerste lag op 509, de tweede op 506 en de derde op 505. Het wachten is op de doorbraak van het 505-niveau. Maar daar ligt ook een sterke steun. De doorbaak is dus geen zeker gegeven. Er heeft zich echter nu een stijging ingezet. Er is zich een wedge aan het vormen. En omdat hij stijgend is moet men ervan uitgaan dat hij aan de onderkant verlaten gaat worden. Een doorbraak naar beneden zal de aanval op het niveau van 505 inzetten. Toen de bodem van 505 gezet werd vormde de DMI studie daaronder en scherpe top en een scherpe bodem. De mincomponent (rood) zette de top en de pluscomponent (blauw) zette de bodem waarbij de twee uiterste lijnen aangetipt werden. Dit beeld bevestigt, dat er een rally gaat volgen. Deze rally is nu aan de gang. Maar de ruimte in de wedge laat al niet veel stijging meer toe (de bovenlijn is op weg naar 525). De twee componenten daaronder zijn elkaar nu halverwege aan het kruisen, maar de stijging daar gaat aarzelend. Zij tonen geen sterk beeld zeker nu de rode lijnen ver uit elkaar liggen. Wij zien het gebeuren dat ergens rond 525 de daling opnieuw wordt ingezet en een derde lagere top zal dan gevormd zijn. De grote vraag is dan of de daling zo sterk zal zijn dat het niveau op 505 gebroken gaat worden. Wij laten dat nog even in het midden, ook al zijn er tamelijk veel patronen in andere grafieken, die dat wel impliceren. In de grafiek is ook het MA20 getekend. Veelal wordt het MA20 gezien als een bevestiging van een rally, mits de koersen daarboven liggen. De laatste twee koersen zijn er niet in geslaagd om dit gemiddelde te doorschrijden (hetgeen op zwakte duidt), maar wij zien toch een dezer dagen, dat de weerstand van het MA20 geveld zal worden.

De Rente

Er heeft zich nog geen stijging ingezet bij het gemiddelde effectieve rendement op 10 jarige Nederlandse Staatsleningen, maar dat gaat niet lang meer duren. Rond 0,4% ligt sterke steun en daar lijkt het schip gekeerd te gaan worden. Draghi heeft voor enig uitstel gezorgd, maar dat betekent niet dat wij uiteindelijk geen rentestijging te zien gaan krijgen. Of het linksom of rechtsom gaat, de geldpomp gaat stilgezet worden.

De US$ in €’s uitgedrukt

Afgelopen vrijdag werd er een nieuw dieptepunt geraakt door de dalende dollar. De weg naar 80 ligt nog steeds open en er is niets, dat er op wijst dat de koers tegengehouden wordt voordat hij daar is aangekomen. Op de weekgrafiek wordt nog positief gedivergeerd, maar de dag- noch de maandgrafiek ondersteunen dit. Hooguit kan men stellen dat het korte termijn beeld er wat oversold uit begint te zien, dus een korte termijn reactie zou elk moment kunnen starten.

De prijs van een vat Brentolie

De prijs van een vat Brentolie is op de weerstand van US$55 gestuit. Er zal nu verlichting komen. De olieprijs zal dus weer omlaag gaan, maar wij zien niet in waarom dit veel om het lijf zou hebben. Uiteindelijk zal hij door het niveau van US$55 breken, ook al kan dat nog even duren.

Het Goud

Ook de World Gold Index is dicht bij een weerstand gekomen, iets boven US$1.360. Ook hier is dus in de komende dagen niet veel goeds van te verwachten. Er dienen krachten verzameld te worden om een doorbraak te kunnen forceren. Dit gaat enige tijd kosten.

Strategie

Wij blijven zeer voorzichtig en hebben afgelopen week opnieuw twee posities (TKH en Lanxess) verkocht.

Agenda voor de komende week

12 september 2017 10.30 Inflatiecijfers Engeland
13 september 2017 12.00 Productiecijfers Eurozone
14 september 2017 13.00 Notulen vergadering Bank of England
15 september 2017 14.30 – 15.15 Detailhandelscijfers en industriële capaciteitsbenutting VS

NB

Rondom het begin van iedere maand zal er door ons geen beurscommentaar meer gegeven worden. Wij verwijzen u in plaats hiervan naar onze nieuwsbrief De Technische Belegger, waarin een veel uitgebreider commentaar te lezen is. U vindt deze op de site www.vladeracken.nl.

Den Haag, 11 september 2017
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer

www.vladeracken.nl

Disclaimer
De auteur is verantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Vladeracken BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie conform bovenstaande ideeën belegt of wenst te beleggen doet dat voor eigen rekening en risico. In dit kader wijzen de auteur en Vladeracken BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand. De besproken effecten en strategieën vertegenwoordigen een hoog risico.

Een bastion gesloopt

13 maart 2017/in Beurscommentaar, Weekbericht/door

Stand van de AEX Index op het moment van schrijven (13 maart 2017) 511,14

Onze conclusies:

Korte termijn:	reactie verwacht na uitschieter
Middellange termijn:	negatief / verdeeld
Lange termijn:	positief
NB. Calamiteiten niet in aanmerking genomen

Een top, maar geen All-time High voor de AEX Index

Er is in Amsterdam een bastion gevallen. Op 27 april 2015 werd een top gezet op 510,55. Bijna twee jaar later op 10 maart 2017 raakte de index een nieuwe top aan van 514,04 (let op: geen All-Time High want in de week van 13 juli 2007 werd een top gezet van 563 en in de week van 8 september 2000 reikte de AEX Index zelfs tot 703). Ongetwijfeld was de aanjager het bod op AKZO, maar later op de dag deed ook Amerika een duit in het zakje met een prachtig banenrapport waardoor nog een groot aantal aandelen uit de slof schoot. Duitsland deed niet mee in deze euforie en Amerika sloot uiteindelijk maar een fractie hoger. Meer dus een eendagsvlieg in Amsterdam dan een inzet van een nieuwe grote rally. Dit laatste kon ook niet worden verwacht, want zoals wij al een aantal weken stellen, de markt loopt op haar tanden. De plotselinge stijging deed zich voor in een fase waarin de indicatoren hoog lagen. In feite waren zij bezig met een daling maar door de plotselinge uitbraak naar boven gingen zij ook weer omhoog. De voorafgaande daling had echter nog niet voor ruimte kunnen zorgen en derhalve blijft de markt overbought en schreeuwt hij om een adempauze. Tot overmaat van ramp ziet men nu overal zowel in de dag- als in de weekgrafieken het negatieve divergentiespook opduiken. Het was niet alleen de DAX Index die het af liet weten. De Russell 2000 bijvoorbeeld, gaf ook niet thuis. En hetzelfde zag men bij de Vladeracken Index, welke wij u vorige week lieten zien. Ondanks het feit dat vrijdag uiteindelijk een groot aantal aandelen omhoogschoot neemt het aantal aandelen dat meedoet aan de rally duidelijk af. Andere onderliggende sentimentindicatoren zien er nog wel positief uit. Het is dus goed mogelijk dat de markt nog iets aantrekt, maar woensdag aanstaande, zo lijkt nu wel zeker, gaat de FED de rente opnieuw verhogen. En het is nu eenmaal een geaccepteerde zaak in financiële kringen dat renteverhogingen zorgen voor dalende aandelenmarkten. Een dergelijke reactie is niet imminent, maar op iets langere termijn zullen de aandelenmarkten de gevolgen wel degelijk gaan voelen. En Amerika zal straks ook niet meer alleen staan. Nu al leest men dat Draghi bereid is de rente te verhogen zonder dat hij met behulp van tapering zijn opkoopmachine stil gaat leggen.

De AEX Index op dagbasis

Deze blog gaat slechts over de korte termijn en derhalve nemen wij hieronder een daggrafiek op van de AEX Index.

Figuur 1.

Tot en met afgelopen donderdag was de Momentum Analyse aan het dalen. Hij liep daarmede vooruit op een daling van de Index, maar vrijdag kwam daar verandering in want onder het geweld van de koersstijging gingen ook beide onderdelen van de Moman omhoog. Op zichzelf is dat natuurlijk een positief gegeven, maar wij verwachten dat al snel zal blijken dat de stijging alleen maar iets voor één dag was. Uiteindelijk ligt de Momentum Analyse al aan de hoge kant. Daarnaast werd er in de afgelopen weken al negatief gedivergeerd en dat zal toch ook nog zijn vertaling in een daling van de koers willen vinden. Het is ook duidelijk te zien dat onze kritiek van de afgelopen tijd – dat de koersen veel te ver weg liggen van de gemiddeldes – nog niet is afgewenteld. Nog steeds moeten beide grootheden dichter bij elkaar komen (zie de afstand tussen de koersen en het MA200). En dus ligt het voor de hand, maar is het ook onvermijdelijk te concluderen dat de reactie nog maar net begonnen is. Het grootste deel moet nog komen. De negatieve divergentie straalt de zorgvuldige beschouwer ook tegemoet in de Slowed Stochastics.
Wij hebben in de figuur aan aantal steunniveaus ingetekend. Het eerste steunniveau valt samen met het MA50 op 490. Daarna volgt het MA150 (467) dat samen met het MA200 (460) een groot gebied afbakent met voorgaande toppen. Nog dieper vindt u een steunzone rond 437. Zo ver zal het echter niet komen. Wij gaan uit van een reactie die hooguit tot 467 gaat reiken. Maar het zou ons niet verwonderen als op een hoger niveau gestopt gaat worden.

De Rente

Ongetwijfeld is er gejuich opgegaan na de ontwikkelingen op de rentemarkten in de afgelopen week. De problemen met de pensioenfondsen en daarmede met de pensioenen worden automatisch opgelost nu de rente zijn opmars niet alleen duidelijk heeft ingezet maar deze in de afgelopen week ook nog eens heeft versterkt. Dit duwt in ieder geval de onzin van de rekenrente verder weg. Denk echter niet dat het zo maar zonder strubbelingen verder naar boven gaat. In de weekgrafiek wordt er driftig negatief gedivergeerd en de week Momentum Analyse is dalende. Het ziet er wel naar uit dat de werkelijk slechte dagen achter ons liggen.

De US $ in €’s uitgedrukt

De euro was in de afgelopen week de uitblinker. Hij steeg ten opzichte van alle grote valuta. Niet dat wij daar nou zo blij mee zijn maar het gebeurde nu eenmaal. En met name de Amerikaanse dollar viel teug. Dit laatste is natuurlijk zeer verwonderlijk ervan uitgaande, dat in de komende week de Amerikaanse rente omhoog gaat. Hier wreekt zich duidelijk het feit dat de rentestijging in de VS de korte rente betreft terwijl het in Europa juist de lange rente was die steeg. De indicatoren zien er negatief uit en dus zal een renteverhoging hoogstwaarschijnlijk slechts een tijdelijk effect hebben.

De prijs van een vat Brentolie

Zoals zo vaak in de financiële markten gebeurt, is de oliemarkt afgelopen week in de versukkeling geraakt. De prijs van een vat Brentolie ging ruwweg met 10% omlaag naar US$51,4. Het MA40 komt uit op US$50,8. Het zal er om houden of de daling hier gestopt gaat worden. Er zijn nogal wat geluiden, die hel en verdoemenis voorspellen, maar technisch gezien is dat allemaal zwaar overdreven. Met de val van afgelopen week is er al veel onkruid gewied. Dat wil niet zeggen dat we het nu gehad hebben. Als het MA40 doorbroken wordt ligt er rond US$45 forse steun.

Het Goud

As het waar is dat de aandelen van de gouddelvers de gewoonte hebben om vooruit te lopen op de ontwikkeling van de goudprijs dan hebben we het ergste gezien. Deze aandelen zijn aan het uitbodemen. En ook in de grafieken van het goud ziet men de eerste aarzelende pogingen om de reactie te verlaten. De kansen zijn groot dat men hier het tegengestelde ziet met de ontwikkeling van de rest van de aandelenmarkten. De laatsten gaan omlaag en de eersten gaan omhoog.

Strategie

Wij hebben opnieuw een aandeel uit de portefeuille gezet, weer omdat de stijging te groot was en zich een ommekeer al gedurende dezelfde dag dat de top gezet werd voordeed. Nu is het AMG die verkocht is. En wij blijven aan de verkoopkant optreden, het is te vroeg om nu al voluit weer mee te gaan doen.

Agenda voor de komende week

13 maart 2017   14.30   Speech van ECB President Draghi
14 maart 2017   11.00   Europese industriële productiecijfers
15 maart 2017   19.00   Rentebesluit FED
16 maart 2017   03.00   Rentebesluit Bank of Japan
16 maart 2017   09.30   Rentebesluit Zwitserse Centrale Bank (SNB)
16 maart 2017   13.00   Rentebesluit Britse Centrale Bank

NB

Den Haag, 13 maart 2017
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer

www.vladeracken.nl

Koude dagen dienen zich aan

28 november 2016/in Beurscommentaar, Weekbericht/door

Stand van de AEX Index op het moment van schrijven (28 november 2016) 457,99

Onze conclusies:

Korte termijn:	draait negatief
Middellange termijn:	positief
Lange termijn:	positief maar verdeeld
NB. Calamiteiten niet in aanmerking genomen

De gevolgen van “Trumpdag”

Op de “Trumpdag” zette de AEX Index een grote witte candle neer, die begon op 436 en diezelfde dag nog sloot op 454. Afgelopen vrijdag zette de AEX een slotkoers neer van bijna 458. In totaal dus 4 punten verschil en dat toont de amechtigheid aan waarin de beurs in Amsterdam zich op dit moment bevindt. De S&P500 steeg in die tijd met 50 punten, dat nog steeds meer dan 2% is. De DAX noteert sindsdien 54 punten hoger maar dat was maar een half procent. Amerika zette top na top. In Europa was er sprake van een vervolg van de congestiezone. In Amsterdam moet de Index het 461 niveau doorbreken om hieruit te komen. In Duitsland is het niveau van 10.461 bepalend. Maar wij vragen ons serieus af of deze weerstanden op korte termijn gebroken gaan worden. Technisch gezien is er niets fout met de grafieken. Het enige wat erop aan te merken is, is het feit dat veel in de daggrafieken van de indexen aan het draaien is of op het punt staat dat te doen. En bij bepaalde indicatoren is er duidelijk sprake van een overbought situatie. Dit gaat op korte termijn zijn invloed doen gevoelen. Daarbij komt dat het volume in de VS achterblijft. Dit in tegenstelling tot Europa waar het zich iets beter gedraagt. Maar de sentiment indicatoren zijn overal al aan het dalen. Blijkbaar beginnen de markten koud watervrees te krijgen. En die vrees zal ingegeven worden door de stemming aanstaande zondag in Italië. Een nee tegen de voorstellen (inperking van de bevoegdheden van de senaat) zet Europa voor een flinke periode op onzekerheid. Een positieve uitslag zal voor enkele maanden rust zorgen totdat de Fransen naar de stembus gaan. Als wij op de grafieken af mogen gaan dan zal Europa volgende week opgelucht ademhalen, maar tot die tijd lijkt het ons dat de beurzen zullen doorpieteren of zelfs dalen. Amerika kan dan zijn oversold positie opheffen. Opvallend is het dat er veel aandelen zijn, die klaar staan om een rally te beginnen en daartegenover staan er even veel die begonnen zijn aan een reactie. Daarbij voegt zich het feit dat de lokale markt toch duidelijk achterblijft bij de hoofdindex. Dit zijn typische gegevens voor een consoliderende markt.

De AEX Index op dagbasis

De weekgrafieken zien er positief uit, daartegenover kondigen de daggrafieken een daling aan. Daarbij gevoegd het feit dat er niets zo onzeker is als de aandelenmarkten dan onderkent u hiermede de moeilijkheid om op dit moment een duidelijke uitspraak te doen. En om de uitslag in Italië te voorspellen ligt wel heel ver van ons bed. Wij wachten dus af en dat is dan de derde week op een rij, dat wij neutraal blijven en Gods water over Gods akker laten lopen. Hieronder laten wij een grafiek van de AEX Index zien, die onze analyse zal bevestigen.

Figuur 1.

U ziet de dagkoersen binnen het Keltner Channel. Ze liggen al hoog in dat kanaal, dus veel ruimte lijkt er niet meer te zijn. Maar het beeld is zonder twijfel positief. Het MA200 ligt duidelijk lager. Dat is positief en dat gemiddelde is ook nog aan het stijgen. De beurs ziet er dus goed uit. Maar daaronder is een gemiddelde van de Call/Put ratio te zien. En dat gemiddelde is dalende. Dat betekent dat posities worden afgebouwd of short posities worden ingenomen. De onderliggende stemming is dus afwachtend tot negatief. Daaronder ligt de Slowed Stochastics. Hij is nog steeds stijgende. Hij bevestigt de opmerking bij het Keltner kanaal: positief maar slechts beperkte ruimte. Daar weer onder vindt u de Momentum Analyse. Deze is nog stijgende maar de Oscillator is gaan dalen. Dit is overigens overal het geval behalve bij de Dow Jones Industrials Index, die is nog niet zover. Tot slot wijzen wij op de Zone Oscillator. Hij is snel gestegen maar nu ligt hij hoog. Veel hoger kan hij niet. Opnieuw dus weer een indicator die op uitputting wijst. Alles tezamen genomen wijst het beeld op een reactie (maar voor de week geldt dat overal alle indicatoren aan het stijgen zijn) en deze staat voor de deur. Deze reactie zal, gezien de weekgrafieken dus niet lang duren. In feite houdt dit in dat het Italië probleem op dit moment dus wel voor onzekerheid zorgt maar dat de markt, grosso modo genomen, vertrouwen heeft in de uitslag.

De Rente

In tegenstelling tot wat er gebeurde in de Verenigde Staten is het effectieve rendement op 10-jarige Nederlandse Staatleningen nog steeds aan een reactie bezig. Op zichzelf hoeft dat geen verwondering te wekken want Draghi gaat in Europa rustig door met zijn marktverstoring. Het niveau (0,4%) waarop dit rendement nu ligt vertoont wel weerstand maar in de weekgrafiek beginnen de indicatoren te dalen. Een doorbaak naar beneden is dus wel degelijk mogelijk maar er wordt tegelijkertijd positief gedivergeerd, dus kan de daling mee gaan vallen. Voorlopig echter ziet het er voor de pensioenfondsen dus weer iets minder rooskleurig uit.

De US $ in €’s uitgedrukt

Wij schreven vorige week: “Na tien witte candles op de daggrafiek lijkt er even een einde te zijn gekomen aan de opmars van de dollar”. En dit was maar al te waar. De top van november 2015 op 94,41 werd nu geraakt, maar dat was het dan. Technisch gesproken zijn er op dit moment geen redenen om aan te nemen, dat het gejuich over de stijgende dollar zich in de komende periode gaat doorzetten. Het Trump-effect is geen eeuwig leven beschoren en het Yellen-effect (renteverhoging in december) is al helemaal ingecalculeerd. De kans dat het realisme doorbreekt en dat de markt gaat inzien dat op termijn een dalende export de prijs van al deze effecten gaat zijn, is levensgroot aanwezig.

De prijs van een vat Brentolie

De prijs van een vat Brentolie leverde vrijdag zijn winst van de voorgaande dagen bijna weer geheel in. Er zijn blijkbaar een paar problemen opgedoken. Op de weekgrafiek is echter alles koek en ei. Als men geneigd is deze grafiek te geloven dan gaat de olie toch iets duurder worden, maar het lijkt erop alsof er toch posities zijn afgebouwd. Blijkbaar zijn er handelaren, die in de bijeenkomst van 30 november van de OPEC weinig vertrouwen hebben. Overigens is het vertrouwen in een deal aanstaande week nog nooit zo groot geweest. Meer en meer beginnen aankomende landen zoals Iran en Irak, die tot nu toe dwars lagen, in te zien dat ze niet mogen rekenen op grotere buitenlandse kapitaalinspanningen als de olieprijs niet hoger wordt.

Het Goud

In de komende Technische Belegger zullen wij u een grafiek laten zien van de verhouding tussen de prijs van een troy ounce goud en de Amerikaanse dollar. Deze grafiek liegt er niet om. De stijgende dollar heeft een negatieve uitwerking op de prijs van het goud. Dit is een duidelijke reden waarom het goud op dit moment in het verdomhoekje zit. Maar een stijgende dollar heeft ook niet het eeuwige leven. De grafieken van het goud (en het zilver) geven dan ook helemaal niet zo’n somber beeld en gegeven onze conclusies betreffende de dollar (en de stagnerende aandelenmarkt) denken wij dat het goud een opleving gaat laten zien. Of een dergelijke opleving van lange duur zal zijn is een hoofdstuk op zich, dat later aan de orde moet komen.

Strategie

Het blijft afwachten geblazen.

Agenda voor de komende week

De volgende zaken, die mogelijk van invloed op de beurzen kunnen zijn, staan op de agenda voor de komende week. De lijst is niet uitputtend, hieronder treft u de naar ons idee meest belangrijke agendapunten aan.
28 november 2016   15.00 uur   Speech ECB-voorzitter Draghi
29 november 2016    14.00 uur   Consumentenprijzen in Duitsland
29 november 2016    14.30 uur   Amerikaanse consumptie- en GDP-cijfers
30 november 2016    11.00 uur   Consumentenprijzen EU
30 november 2016    13.30 uur   Speech ECB-voorzitter Draghi
01 december 2016    16.00 uur   ISM Manufacturing USA
02 december 2016    14.30 uur   Werkgelegenheidscijfers USA

04 december 2016 Referendum Italië

NB

Den Haag, 28 november 2016
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer

www.vladeracken.nl

Geen verandering

21 november 2016/in Beurscommentaar, Weekbericht/door

Stand van de AEX Index op het moment van schrijven (21 november 2016) 450,68

Onze conclusies:

Korte termijn:	positief maar verdeeld
Middellange termijn:	positief maar verdeeld
Lange termijn:	negatief maar verdeeld
NB. Calamiteiten niet in aanmerking genomen

Amsterdam en de AEX Index

Het is waar. In Amsterdam steeg de index afgelopen week met 10 punten. Een mooi resultaat, maar daar is toch wel alles mee gezegd. In Amerika zijn de markten duidelijk uitgebroken, daar wordt nu gewacht op een reactie. Van alle markten ziet Japan er op dit moment het sterkst uit. Europa blijft maar in zijn consolidatiekanaal zitten. Het was in april van dit jaar al, dat de AEX Index bijvoorbeeld 450 noteerde. Afgelopen week sloot hij op 450,68. Het jaar 2015 sloot op 441,85. De markt is dus een magere 2% opgeschoten in Amsterdam. En toch wil de markt omhoog althans daar duiden de dagelijkse koersbewegingen op. En bijna iedere dag is hij telkens toch snel weer bij af. Vorige week schreven wij, dat de grafieken geen duidelijk uitsluitsel gaven maar dat wij gevoelsmatig concludeerden, dat wij voor een stijging stonden. Hierin is afgelopen week geen enkele verandering gekomen. Op basis van de grafieken kan men nog steeds geen conclusie trekken. Daarom heeft het geen zin om u deze week een koersgrafiek te tonen. Maar op het dollarfront hebben zich wel ontwikkelingen voorgedaan. En daarom laten wij u ditmaal een weekgrafiek van de Amerikaanse dollar (versus de Euro) zien. Wij besluiten opnieuw met te stellen dat wij het gevoelen hebben, dat de beurs in Amsterdam een dezer dagen aan een uitbraak begint. Het doel van 466 blijft lonken. Wij worden in onze verwachting ook gesterkt door de daggrafiek van Brentolie. Deze is positief en duidt op een (beperkte) stijging. Het aandeel Koninklijke Olie, dat ons zo dwars zat in de afgelopen weken, kan hiervan profiteren en door zijn gewicht in de AEX Index kan hij deze in zijn rally meenemen. Hiertegenover staat echter, dat veel aandelen in Amsterdam een tijdelijke top hebben bereikt. Reacties kunnen daarom niet uitblijven en dat zal remmend werken op de AEX Index. Ook al zou de AEX Index netto een stijging gaan doormaken dan zal het daarom alles samen genomen niet meevallen om de top op 466 te breken.

De Rente

Het effectieve rendement op Nederlandse Staatleningen met een gemiddelde looptijd van 10 jaar is aan een reactie bezig. Maar voorlopig ziet dat er niet onrustbarend uit. Zowel de indicatoren bij de dag- als bij de weekgrafiek divergeren positief. Bij de weekgrafiek zijn ze ook nog stijgende. Veel bloed gaat er dus niet uit vloeien. Er moet even gewacht worden totdat de (noodzakelijke) reactie is uitgewerkt. Het zal niet volgende week gebeuren zo schatten wij in, maar daarna zou de stijging van de rente hervat kunnen worden.

De US $ in €’s uitgedrukt

Na tien witte candles op de daggrafiek lijkt er even een einde te zijn gekomen aan de opmars van de dollar.

Figuur 1.

Zoals men in figuur 1 ziet, waarin de weekkoersen staan afgebeeld, brak de dollar afgelopen week door zijn weerstand op 92,5. De eerste horde om uit het horizontale kanaal te komen was toen genomen. De stijging was zo sterk dat nog in dezelfde week ook de bovengrens van dit kanaal bereikt werd. Maar of er nu een doorbraak onmiddellijk gaat volgen door dit niveau, wij wagen het voorlopig nog te betwijfelen. In de figuur, die wij opgenomen hebben, is van een eventuele aarzeling of daling nog niets te zien, maar op de daggrafiek hebben de indicatoren hun daling al wel ingezet. Het is opvallend dat de stijging van de dollar zich al weken voor de Trump overwinning heeft ingezet. De doorbaak van de dalende trendlijn geschiedde toen ook de 10-jaars rente door zijn weerstand brak. En deze rente ligt op dit moment met 2,28% tegen zijn weerstand op 2,3% aan, van waaruit een reactie is ingezet. En nu er een aarzeling in de opmars van de dollar wordt verwacht is het weer eens aangetoond dat rente- en dollar ontwikkeling nauw samen hangen. De verwachting dat Yellen half december de korte rente gaat verhogen is op dit moment algemeen geaccepteerd (men spreekt van 97% kans). De invloed van deze verhoging is daarom zeker al in de koers verwerkt. Al deze elementen spreken ervoor dat wij even rust gaan zien op het dollarfront.

De prijs van een vat Brentolie

De daling van de prijs van een vat Brentolie is gestuit op een steun rond US$43,5. Sindsdien is een herstel opgetreden en alles wijst erop, dat dit herstel zich nog even gaat doorzetten. Dit is goed nieuws voor Koninklijke Olie en gezien het grote aandeel daarvan in de AEX Index zal dit positief uitwerken op de Index.

Het Goud

Op de daggrafiek van de World Gold Index ziet men dat er een draai is opgetreden. De indicatoren zijn aan het stijgen gegaan en er wordt driftig positief gedivergeerd. Op de weekgrafiek ziet men een tegenovergesteld beeld. Alles is nog aan het dalen. De conclusie ligt voor de hand. Er zit op de korte termijn een stijging in maar deze zal beperkt zijn. Pas wanneer de week positief is mag men meer verwachten. De prijs van een troy ounce goud heeft zich de afgelopen tijd in een omgekeerde verhouding tot de dollarprijs gedragen. Hiermede wordt weer eens onderstreept, dat de ontwikkeling van de $-koers regelmatig aan de basis ligt van de bewegingen van de goudprijs. Nu de dollar even rust gaat nemen of misschien wel gaat dalen, past dat in de boodschap die de daggrafiek van het goud afgeeft.

Strategie

Wij wachten nog steeds op de uitbraak.

Agenda voor de komende week

De volgende zaken, die mogelijk van invloed op de beurzen kunnen zijn, staan op de agenda voor de komende week. De lijst is niet uitputtend, hieronder treft u de naar ons idee meest belangrijke agendapunten aan.
21 november 2016   17.00 uur   Speech ECB-voorzitter Draghi
23 november 2016    10.00 uur   Europese Producentenprijzen
23 november 2016    11.00 uur   EU Financial Stability Review
23 november 2016    14.30 uur   Durable Goods orders USA
23 november 2016    19.00 uur   Vrijgave notulen van de laatste FED-vergadering
24 november 2016    08.00 uur   GDP-cijfers Duitsland

4 december 2016 Referendum Italië

NB

Den Haag, 21 november 2016
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer

www.vladeracken.nl

Een verdeeld beeld

14 november 2016/in Beurscommentaar, Weekbericht/door

Stand van de AEX Index op het moment van schrijven (14 november 2016) 440,51

Onze conclusies:

Korte termijn:	positief maar verdeeld
Middellange termijn:	positief maar verdeeld
Lange termijn:	negatief maar verdeeld
NB. Calamiteiten niet in aanmerking genomen

Onzekerheid is altijd slecht voor beurzen

De mens lijdt het meest door het lijden dat hij vreest. En dat spreekwoord geldt, zo werd nu weer eens bewezen, zeker voor beleggers. De S&P500 ging gedurende negen dagen (iets zeldzaams) omlaag uit vrees dat Trump de verkiezingen zou winnen. Toen hij dan uiteindelijk won vloog de beurs omhoog. De DJIA steeg met 5,4%, de S&P500 met 3,8% en de AEX ligt nu 1,1% boven de slotkoers van een week eerder. Ongetwijfeld kwam de plotselinge euforie in Amerika voort uit de toezeggingen van Trump, dat hij fors zou gaan investeren. In Europa, dat even meegenomen werd door het enthousiasme, werden de beurzen aan het einde van de week misschien negatief beïnvloed door de vrees, dat Trump aan de handelscontracten gaat morrelen, maar de meeste beurzen bleven mooi overeind. Amsterdam werd zwaar geraakt door de dalende olieprijs en de Londense Footsie had het ook flink te verduren. De DJIA maakte een nieuw All-Time High, in Europa kwamen de markten nergens uit de congestiezone, waarin ze al gedurende acht maanden gevangen zitten. Al met al bieden de grafieken een verdeeld beeld. Er is geen twijfel aan dat Amsterdam aan de onderkant bungelt, maar ook Londen overtuigt niet meer. Opvallend is het dat de Call/Put Ratio in Amsterdam gestegen is, ook het volume lijkt in orde te zijn. Dit zou er op kunnen wijzen dat beleggers het probleem van de samenstelling van de AEX Index waarin RD zo’n sterke positie bezet, slechts als tijdelijk nemen. En misschien heeft men daarin wel gelijk, want de grafieken van de Brentolie prijs wijzen vooralsnog niet op grote onoverkomelijke problemen. Het is moeilijk om een uiteindelijke uitspraak te doen over wat wij gezien hebben in de grafieken. Wij houden ons wat dat betreft dus op de vlakte, maar gevoelsmatig stellen wij dat de markt verder omhoog gaat.

De DAX Index

Wij nemen hieronder de daggrafiek op van de DAX Index uit Frankfurt.

Figuur 1.

Er is weinig aan te merken op deze daggrafiek. In de vroege ochtend toen het vorige week woensdag duidelijk werd, dat Trump met de overwinning ging strijken, opende de beurs op de onderzijde van het horizontale kanaal, dat al sinds begin augustus de bewegingen van de DAX Index omsluit. Diezelfde dag nog vloog de markt omhoog en deze winst werd in de twee daaropvolgende dagen niet meer prijs gegeven. In Amsterdam kwam de AEX Index, die in een vergelijkbaar horizontaal kanaal ligt, met een winst van 1,1% bijna op hetzelfde uitgangspunt terug. Hij ligt daarmede nog steeds net als de DAX boven in zijn kanaal. De koers van de DAX ligt weer boven de twee gemiddeldes, die beide stijgende zijn en in de gewenste verhouding tot elkaar liggen. In Amsterdam ligt het MA50 onder het MA200, beide zijn dalende en de koers werd gestuit door het MA50. Het beeld in Duitsland is dus positief, in Amsterdam is dat (nog) niet het geval. De beide gemiddeldes in Frankfurt liggen nog ver van elkaar en dat is een negatief punt. In Amsterdam liggen ze dicht bij elkaar. De Momentum Analyse daaronder is stijgende (in Amsterdam is hij dalend) en de Zone Oscillator daar weer onder heeft zijn omkeer al begin oktober ingezet en vandaar uit zou hij omhoog moeten. Bij de AEX Index werd er in de afgelopen week een prachtig dieptepunt gezet hetgeen een mooie rally belooft, de vraag is alleen wanneer deze zal doorzetten. Al met al is de conclusie, dat de daggrafiek van de DAX Index er mooi uitzet, die van de AEX Index echter niet. Alles hangt er in Amsterdam vanaf of Koninklijke Olie zijn stijging zal hervatten. Opnieuw wordt hier bewezen dat de AEX Index niet representatief is voor de beurs in Amsterdam, want er zijn daar veel aandelen die op een mooi uitgangspunt staan.

Iets langere termijn

Voor wat de weekgrafieken betreft is het plaatje niet veel verschillend. In Amsterdam daalt de Momentum Analyse. In Duitsland niet al is de Oscillator wel gaan dalen, maar zolang het MACD Histogram niet volgt blijft de Moman positief. In Amerika is er sprake van een stijging en Japan voegt zich bij het beeld van Duitsland. Volgens onze principes moet onze conclusie neutraal zijn, maar ons gevoelen maakt ditmaal een uitzondering en zegt dat het positieve Trump effect nog niet is uitgewerkt.

De Rente

In navolging van de VS vloog ook in Europa de rente omhoog. In Amsterdam werd bij het effectieve rendement op 10-jarige Nederlandse Staatleningen, de weerstand op 0,4% gebroken. De Yieldcurve vloog ook omhoog hetgeen het leven voor de banken zonder twijfel aantrekkelijker maakt. Maar de pensioenfondsen krijgen door de plotselinge rentestijging ook meer ruimte. Als Yellen straks ook nog de kortere termijn rente verhoogt, worden de vooruitzichten nog mooier. De Momentum Analyse is zowel in de week- als in de daggrafiek stijgende. Het MA50 en het MA150 vertonen een Golden Cross. Bij het MA200 is dit bullish signaal niet ver meer af. Al met al een ontwikkeling waarop een borrel gedronken kan worden.

De US $ in €’s uitgedrukt

En ook de dollar nam in waarde toe. Hij raakte weer de bovenste lijn van het horizontale kanaal waarin hij zich bevindt. Drie weken gleden was hij daar ook, en ook ditmaal lijkt het nog geen opgelegd pandoer dat hij daar doorheen gaat. Met het zicht op een Yellen effect in december en daaropvolgend een aantal Trump maatregelen in januari zou het best mogelijk kunnen zijn dat de grafieken ook iets positiever worden voor de dollar. Een negatief Italië-effect in Europa zou daarbij kunnen helpen. Europa kan zich blij maken als de dollar verder zou stijgen.

De prijs van een vat Brentolie

De prijs van een vat Brentolie is iets dieper gezakt dan werd aangenomen dat zou gebeuren. De steun op US$45,3 hield het niet. Nu is er een volgende steun in het vizier gekomen en deze ligt op rond US$43,5. Hier ligt ook een belangrijke Fibonacci-steun. Met de huidige ligging blijft de olieprijs nog steeds binnen zijn grote congestiezone. De weekgrafieken zijn negatief en daaruit moet men concluderen, dat iedere opleving die er nu gaat optreden toch maar van beperkte kracht zal getuigen. Het aandeel Koninklijke Olie en daarmede de AEX kunnen dus met tegenwind te kampen krijgen.

Het Goud

De prijs van een troy ounce goud kreeg een flinke opdoffer. En dat lijkt nog niet afgelopen. Op US$1.180 ligt er een duidelijke steun. Wij gaan ervan uit dat dit niveau wel bereikt zal worden. Veel dieper zal het echter niet gaan want de indicatoren beginnen behoorlijk laag te liggen. Dat de $ ondertussen stijgt helpt de €-belegger wel.

Strategie

De markten zijn er nog niet uit, dus wij moeten nog even aan de zijlijn blijven.

Agenda voor de komende week

14 november 2016    11.00 uur   Industriële productiecijfers Eurozone
15 november 2016     08.00 – 10.00 uur GDP-cijfers Duitsland, Frankrijk en Italië
15 november 2016    14.30 uur   Detailhandelscijfers USA
16 november 2016    16.15 uur   Industriële productiecijfers USA
17 november 2016    11.00 uur   Consumentenprijsindexcijfers Eurozone
17 november 2016    14.30 uur   Consumentenprijsindexcijfers USA
18 november 2016    9.00 uur   Speech ECB-voorzitter Draghi

NB

Den Haag, 14 november 2016
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer

www.vladeracken.nl

De Technische Belegger • Jaargang 22 • Nr 4 • 4 april 2016

4 april 2016/in Beurscommentaar, Technische Belegger/door

Er zijn 7 weken voorbijgegaan sinds de aandelenmarkten op 12 februari van dit jaar overal in de wereld hun meest recente dieptepunt bereikten. De AEX Index steeg sindsdien met 14,8% en behoorde daarmede tot de top. In New York gingen de DJIA en de S&P500 omhoog met respectievelijk 14,8% en 14,4%. De Nikkei bleef met 8,7% behoorlijk achter en in de staart hobbelde de DAX met een stijging van 4,8%. In het algemeen zijn het imposante stijgingen en het meest voor de hand liggende is dat er eerstdaags een reactie of misschien zelfs wel een correctie komt wat meer waarschijnlijk wordt nu men ook het zwakkere deel van het beursjaar in het vizier krijgt. De zorg voor een reactie wordt versterkt door het feit dat de rally bijna overal tegen de weerstand van het MA200 gekomen is en tegelijkertijd tegen de dalende trendlijn getrokken vanuit de meest recente top (voor de meeste markten moet men denken aan medio 2015). Het feit dat de markten tegen deze dalende trendlijn liggen, betekent dat wij nog steeds met een baisse markt te maken hebben. De mooie rally die achter ons ligt moet daarom nog steeds gekwalificeerd worden als een Bearmarkt rally. Alleen de DJIA is boven deze dalende trendlijn gesloten, maar gezien de andere markten kunnen daar nog geen positieve conclusies uit getrokken worden. In Europa vormde het slot van afgelopen week echter niet een top. Deze werd drie weken geleden gezet. Europa is dus al aan het corrigeren. Amerika doet dit nog niet, maar het is heel duidelijk dat de Amerikaanse markten wel op hun laatste benen lopen. En het is nog steeds zo dat Amerika niet moet gaan kuchen want meestal wordt Europa dan behoorlijk verkouden. Wij zijn dus niet zo erg enthousiast over de komende periode, maar misschien zit er in de korte termijn nog wel enig goed nieuws. Het zou kunnen dat men uit de grafieken concludeert, dat er nog enige tijd respijt is alvorens de beurzen hun reactie/correctie in gaan zetten. Veel zal afhangen van het verloop van de olieprijs. Deze is in de huidige beurscontext belangrijk. En deze olieprijs heeft, zoals u hieronder zult zien, behoefte aan consolidatie of misschien wel aan een duidelijke daling alvorens de stijging (die wij daarna wel voorzien) zich kan doorzetten. De OPEC vergadering, die over veertien dagen gehouden wordt, zal daarvoor belangrijk zijn. Dit tijdstip valt echter niet samen met onze verwachting, dat de beurzen voor een doorgaande reactie staan.

De AEX Index op dagbasis (figuur 1)

Wij laten u in figuur 1 een daggrafiek van de AEX Index zien. De band die u rondom de koersen ziet is een Bollinger Band. Hij is smal en dat komt doordat de koersen al gedurende meer dan twintig dagen consolideren. Daarnaast ziet u de blauwe lijn. Het is een MA150. Afgelopen vrijdag viel de koers daar weer doorheen. Er is ook een zwarte lijn getekend. Dit is een Regressielijn. Deze regressielijn is een volger, hij is zeer nauwkeurig en vrij snel. Wanneer hij van richting verandert, dan is de koers ook van richting veranderd, meestal een of twee dagen van tevoren. De veranderingen van richting van deze indicator zijn zeer betrouwbaar. Donderdag jongstleden vertelde deze regressielijn ons, dat de markt was gaan dalen. Vrijdag werd dat ook met een forse val en een doorbraak door het MA150 bevestigd. Onder de koersen vindt u een MA5 en een MA12. In Amerika wordt dit samenstel veel gebruikt voor het innemen/uitstappen van korte termijn posities. De kruisingen van beiden geven dan de signalen. Deze signalen komen vaak wat laat maar ze zijn daarmede erg zeker. In figuur 1 gebruiken wij de veranderingen van richting van het MA5 als bevestiger van de signalen van de regressielijn. Wij hebben de signalen aangegeven met pijltjes en u ziet dat ze zeer consequent (maar heel soms niet) samenvallen. Een mooie combinatie dus maar afgelopen donderdag bevestigde het MA5 het signaal dat gegeven werd door de regressielijn. Weer daaronder ligt de Momentum Analyse. Hij divergeert negatief en hij is dalende. En tot slot is er de Zone Oscillator en deze is ook gaan dalen. Hij heeft echter geen top gemaakt boven de horizontale lijn en dat zou erop kunnen duiden dat er nog een rally komt alvorens er een definitieve draai naar omlaag komt. Als de zone oscillator op korte termijn gelijk krijgt dan is het signaal dat boven door de indicatoren gegeven werd een vals signaal. Maar hij kan ook duiden op een verdere daling, die nog maar kort zal zijn waarna de koers weer omhoog gaat om hem dan een laatste top te laten zetten boven de horizontale lijn. Er is nog een ander gegeven in figuur 1 en dat is de laatste koers. Het is een duidelijke hamer en deze zou zoals het verhaal gaat, de Bears naar het hiernamaals verwijzen. Het is een veel voorkomende candle, die in deze positie de morningstar aankondigt. De conclusie die uit dit alles getrokken moet worden is moeilijk, maar wij neigen er naar om te stellen dat de kansen, dat de reactie zich in Amsterdam doorzet, groot zijn. Misschien krijgen wij een korte onderbreking te zien, maar wat wij in figuur 1 lezen is niet positief voor de kortere termijn.

De S&P 500 Index op weekbasis (fig. 2)

In figuur 2 laten wij u de weekkoersen zien van de S&P500 Index. Door het koerspatroon heen slingeren het MA10 (rood) en het MA40 (blauw). Einde december/begin van dit jaar heeft het MA10 een poging gewaagd om het MA40 te doorkruisen maar dat is niet geslaagd. Nu lijkt er een tweede poging onderweg maar of het zover zal komen lijkt vooralsnog niet erg waarschijnlijk. Vanuit de laatste top in juli 2015 loopt de dalende trendlijn. In de meeste andere markten begint deze trendlijn eerder. De S&P500 was de laatste die een (hoogste) top zette. Deze trendlijn is op 10-20 punten na bereikt. De momentum analyse daaronder ligt hoog. De oscillator stijgt nauwelijks meer, het MACD histogram nog wel maar het is duidelijk dat beide toe zijn aan een reactie. Misschien wordt deze nog even uitgesteld totdat de trendlijn boven bereikt is, maar daarna lijkt het toch te zijn afgelopen met de stijging. Deze weekgrafiek stelt dus ook dat een reactie zeer dichtbij is. De daggrafiek van de AEX Index hierboven bevestigt onze veronderstelling, dat dit het maximale bereikbare niveau is alvorens zich een reactie gaat inzetten.

De AEX op maandbasis (figuur 3)

In figuur 3 laten wij u de grafiek zien die wij ook vorig maand hebben getoond. Het zijn maandkoersen en zij laten dus een zeer lange periode zien. Wij hebben u toen gewezen op de zwarte pijltjes, die als ze het met elkaar eens zijn onbetwistbare marktveranderingen aangeven die zich op de langere termijn voordoen. Wij wezen toen ook op de MACD lijn, die toen nog niet negatief was. In feite gaf hij toen een stand van 1,10 boven nul aan. Dit keer is de stand nul. Als er dus niets zeer, zeer bijzonders gebeurt in de komende maand zal hij bij de emissie van de volgende Technische Belegger negatief zijn. De kruising van het MA10 met het MA30, welke moet bevestigen zal dan hoogstwaarschijnlijk nog niet plaats hebben gevonden hetgeen betekent dat wij dan nog geen definitief signaal voor een langdurige daling zullen hebben, maar het lijkt ons zeer onwaarschijnlijk, dat dit signaal er de maand daarna, dat is dus einde mei, niet zal komen. Ondertussen kan er nog steeds een stijging in de koersen optreden. De conclusie uit de eerste paragraaf is mogelijk. Dat de S&P500 zijn dalende trendlijn aan gaat stippen of zelfs iets gaat doorschrijden is ook nog mogelijk, maar het lijkt ook zeer waarschijnlijk dat de markten zich op moeten gaan maken voor een forse daling, welke zoals u zich zult herinneren al door de januari statistieken grosso modo werd voorspeld.

De Rente (figuur 4)

Figuur 4 toont de rente ontwikkeling op weekbasis. Het zag er drie weken geleden nog naar uit dat de rentedaling zijn zwaarste tijd gehad had, maar inmiddels is er in figuur 4 wel enige verandering gekomen. De Draghi maatregelen hebben er voor gezorgd, dat de momentum analyse weer is gaan dalen. De koersen doen dat eveneens ook al is daar nog een heel klein lichtpuntje in te onderkennen. De drie zwarte koersen liggen nog steeds binnen de omarming van de voorgaande grote witte candle. Maar of dat van enige invloed gaat zijn ligt niet voor de hand. De Draghi ingreep heeft de markt drastisch veranderd. Een verdere daling ligt daarom voor de hand. De 3-maands Euribor is ook nog steeds aan het dalen en hij ligt nu op –0,244%, dus negatief. Voor de geldleners is dat een mooi verhaal maar voor de economie in zijn geheel is de rente ontwikkeling op dit moment behoorlijk negatief.

De US$ versus € (figuur 5)

De ontwikkeling van de dollar is gewoon negatief. De daggrafiek in figuur 5 laat dat duidelijk zien. Vanaf een top op 95,03 werd de daling ingezet. Er is nu sprake van dalende toppen en dalende bodems. De baisse in de dollar werd afgelopen donderdag nog maar eens bevestigd toen de dollarkoers door de steunlijn van 87,9 brak. Deze ontwikkeling is duidelijk negatief voor het beursgebeuren in Europa. Een dalende $ betekent dat de € duurder wordt. Exporteurs schreeuwen natuurlijk al snel moord en brand, maar een val van 7,5% maakt de producten, die uit Euroland komen, ook 7,5% duurder en dat is een slok op een borrel. De indicatoren duiden er niet op, dat er snel een einde aan deze val komt. En Yellen heeft in de afgelopen week de dollar ook niet gesteund. Zij steunde wel het Amerikaanse bedrijfsleven, maar gezien de ontwikkeling van de economie aldaar blijft de vraag of dat nou wel nodig was.

De prijs van een vat Brentolie (figuur 6)

De olieprijs is aan het dalen en ook dat is negatief voor de aandelenbeurzen. Een prijs van $41 voor een vat Brentolie bleek (voorlopig) een sprong te hoog. Een reactie heeft zich ingezet en deze is nog niet afgelopen. Misschien brengt de OPEC vergadering van 17 april daar enige verandering in, maar gezien de houding van Iran lijkt dat niet zo maar in de knip. De grafiek vertelt u dat het nog niet gedaan is met de daling maar steun ligt er op US$34,5 en het kan best enige tijd duren, voordat de prijs daar is en het kan daar ook best bij blijven, want de steun die daar ligt lijkt sterk.

De prijs van een “ounce” goud (figuur 7)

In figuur 7 ziet u een daggrafiek van de World Gold Index. De koersen zijn gevat in een Keltner channel. Drie weken geleden heeft zich een daling ingezet. Wij hebben een dalend kanaaltje getekend. De bovenzijde valt samen met de regressielijn 34. De koersen liggen hoog in dat kanaaltje, maar er is nergens een indicatie te vinden, dat deze snel uit gaan breken. Op de weekchart (hier niet getoond) is duidelijk een pull back te herkennen na een forse stijging. In de dag chart ziet men dat de Stochastics is gaan stijgen, maar de CCI daalt nog. Het werkelijk positieve signaal in figuur 7 is het feit dat de zone oscillator vanuit een zeer diepe positie is gaan stijgen. Hij geeft pas een koopsignaal als hij door de horizontale lijn breekt, maar zijn diepe ligging kondigt wel op iets langere termijn een stijging aan. Dit is misschien positief voor de prijs van het goud maar het is negatief voor de aandelenmarkten. Want een stijging van de prijs van het goud betekent toch vaak dat het kapitaal vlucht naar de veilige haven die het goud zou bieden.

Beleggen bij Vladeracken

Het eerste kwartaal van 2016 is een van de meest beroerde kwartalen geworden in het bestaan van Vladeracken als zelfstandig vermogensbeheerbedrijf. De resultaten zijn over de hele linie negatief. Nu is dat niet de eerste keer, maar vervelender is dat de resultaten flink zijn achtergebleven bij de AEX Index. Dat heeft verschillende oorzaken. De eerste is gelegen in de samenstelling van de AEX Index. Die leunt relatief zwaar op energie en grondstoffen, banken en voeding. En met name de sectoren olie, grondstoffen en voeding hebben zich, na een forse daling begin dit jaar, weer stevig hersteld. Veel andere sectoren daarentegen hebben nauwelijks enig herstel laten zien. Dat blijkt ook uit de prestaties van andere grote indices in de wereld zoals de EuroStoxx 50 en de MSCI Wereld Index. Die zijn met respectievelijk 8,0% en 5,9% gedaald dit kwartaal waar de AEX Index slechts 0,4% daalde. Maar ook ten opzichte van deze grotere, meer representatieve indices bleven wij achter en dat heeft, naast de relatieve samenstelling van onze portefeuilles qua sectoren, ook te maken met het feit dat wij voor onze cliënten een voorkeur hebben (momenteel) voor kleinere aandelen. En die hebben het herstel van de afgelopen maand in veel mindere mate meegemaakt.

Vervolgens is de rente in Europa per saldo dit kwartaal gedaald hetgeen goed is geweest voor kwalitatief hoogstaande obligaties van (vooral) Noord Europese overheden. Het effectief rendement op 10-jarige Nederlandse staatsobligaties daalde van 0,79% naar 0,24%. Maar wij vonden 0,79% al niet aantrekkelijk als rendement, 0,24% is dat nog minder. Het risico dat uiteindelijk obligatiekoersen onderuit gaan als gevolg van een rentestijging is veel te groot. Ondertussen kozen wij al vorig jaar voor korterlopende, bedrijfsobligaties van minder kwaliteit. En ook dat heeft dit kwartaal niet goed uitgepakt. Vorige maand berichtten wij u al over German Pellets en de cliënten voor wie wij deze obligaties in portefeuille hebben aangekocht hebben van ons inmiddels een brief speciaal over dit onderwerp ontvangen. De obligaties zijn inmiddels nog 2,2% waard van de hoofdsom. Dat kan nog ten goede keren, want de onderhandelingen lopen nog, maar voorlopig is het verlies in termen van marktwaarde een feit en dat vertaalt zich ook in een slecht obligatierendement in het voorbije kwartaal. Daar kwam bovendien bij dat ook de goede debiteuren onder druk kwamen te staan. Bedrijven als KTG Agrar en Enterprise Holdings, die keurig resultaten hebben laten zien, hebben desondanks hun obligaties met 20% in waarde zien dalen. En ook over Rickmers maken beleggers zich kennelijk zorgen, want ook hier is de koers van de obligaties inmiddels bijna gehalveerd.

Wij gaan er vanuit dat uiteindelijk de schade zal meevallen en de meeste van deze obligaties weer in koers zullen herstellen. Maar ondertussen moeten wij wel onze kwartaalrapportages opstellen en dat zal geen vrolijk beeld opleveren. Toch zijn wij voor 2016 niet pessimistisch. Want de meeste bedrijven die wij voor onze cliënten in portefeuille houden hebben tot op heden prima resultaten laten zien. En niets wijst er op dat deze resultaten in de komende maanden onder druk zullen komen te staan. Het dividendseizoen nadert en veel bedrijven hebben een hoger dividend aangekondigd ten opzichte van vorig jaar. En dat betekent meer rendement in de portefeuille in een omgeving waar de rente verder is gedaald.

En ondertussen trekken de consumentenbestedingen in Europa en de VS verder aan. Het lijkt er op dat de daling van afgelopen maanden vooral sentimentgedreven is geweest. En dat betekent een goede kans op een herstel in de loop van dit jaar.

Tabel 1 Resultaten vermogensbeheer Vladeracken BV *

Risico profiel	Methode	2012	2013	2014	2015	2016 t/m 31-03	Doel per jaar
Zeer defensief	Stamrechtportefeuilles	7,8 %	4,0 %	0,4 %	2,9 %	-/- 8,2 %	4 %
Defensief	Obligatieportefeuille	7,9 %	3,2 %	0,8 %	3,7 %	-/- 13,0 %	4 %
Matig	Mix aandelen / obl.	11,6 %	6,5 %	-/- 0,9 %	16,2 %	-/- 7,5 % %	6 %
Matig / fondsen	Fund Selector	-/- 1,1 %	6,6 %	3,6 %	-/- 1,5 %	-/- 3,9 % %	6 %
Normaal aandelen	PRIJS<Waarde	8,8 %	10,8 %	-/- 16,0 %	23,2 %	-/- 8,8 %	8 %
Actief aandelen	Amsterdam Selector	3,5 %	15,3 %	-/- 2,8 %	27,3 %	-/- 12,6 %	8 %
	Wereld Selector	16,0 %	47,7 %	-/- 4,4 %	22,9 %	-/- 14,1 %	8 %

*Benchmark*	AEX Index	9,8 %	17,2 %	5,6 %	4,1 %	-/- 0,4 %
	EuroStoxx 50	13,8 %	17,9 %	1,2 %	3,9 %	-/- 8,0 %

* Het gaat hierom het netto behaalde rendement, ná alle kosten van de beheerder. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.

Reeds besproken onderwerpen / publicaties:	Obligaties
Vladeracken beleid t.a.v. bestandsvergoedingen en plaatsingfees	Achtergestelde obligaties: Tier 1, 2 of 3?, Coco’s
Hoe spreken de statistieken voor 2014, 2015 en voor 2016?	Eurobonds, Euro Treasuries, staatsobligaties van de “PIGS”-landen, van Italië en van Nederland
Onze macro-economische visie (29-06-2012) Onze macro-economische visie (27-12-2013) en rentevisie (2013, 2015) De Japanse beurs (31-05-2013)	Bedrijfsobligatiefondsen en rentegroeifondsen zoals Lux-O-Rent, Carmignac Global Bond, ING Renta Grf en JPM Global Bond Opportunitie, Lyxor SGI Double Short Bund en ProShares Ultra Short Treasury
Aandelen	Credit Linked Notes en Floored en Reversed Floaters van Aegon Rabobank en RBS en Hybride en variabele renteobligaties van Linde
Hoogdividend aandelen: Corio, Unibail Rodamco 31-01-2014 en Unibail dagboek, Wereldhave
De “Dogs of Amsterdam” (2007 – 2014)	High yield obligaties van Air Berlin, Altice, Bombardier, Cirsa Gaming, Clondalkin, ConvaTec Healthcare, FCE Bank, FGA Capital, Findus Group (25-07-2014 en 01-08-2014) Gazprom, Gazprombank, Heidelberg Zement, ING, Servus, Stork TS en Sunrise en Volkswagen
Aandelen: Aalberts, Arcadis, BAM, Bourbon, CGG Veritas, Colruyt, Fugro, Heineken (Holding) , Imtech, Nokian, Saipem, Samsung, SAP, SBM Offshore, Schneider Electric, Sligro, Unilever, Technip, Tenaris, TKH Group, Vallourec, Volkswagen	Inflatieklinkers en de HICP Inflatie Index MKB Obligaties van German Pellets, KTG Agrar, Praktiker en Rickmers
Afdekken van aandelenrisico’s m.b.v. calls, puts, short sprinters en short trackers met een hefboom	Perpetuele obligaties en effecten van Achmea, Aegon, ASR, Casino Guichard, Credit Agricole, Depfa, FrieslandCampina, Fürstenberg, ING, Rabobank, SNS Reaal, SRLev en Tennet
Sprinters op de AEX combineren met Calls	Steepeners (incl. renteherziening) van BNG, NIBC, Ned. Waterschapsbank en Rabobank
Grondstoffen, metalen en valuta	Overige onderwerpen
Goud en Zilver	Volatility, strategieën, derivaten, ETF’s
De Amerikaanse Dollar (25-03-11 en 16-09-11), de Australische $, het Britse £, de Canadese $, de Japanse ¥en, de Noorse kroon, de Zwitserse Franc, de BRIC Valuta en een BRIC Valuta note en de Russische Roebel	Woodies CCI & Martingale op de beurs, handelssystemen
TA indicatoren zoals de Coppock Indicator en het Hindenburg Omen	*Trackers* op obligaties zoals Lyxor SGI Double Short Bund en ProShares Ultra Short Treasury

Een mooie Draghi-Trap

14 maart 2016/in Beurscommentaar, Weekbericht/door

Stand van de AEX Index op het moment van schrijven (2016-03-14) 441,75

Onze conclusies:

Korte termijn:	positief
Middellange termijn:	positief
Lange termijn:	negatief maar een positieve draai is in de maak
NB. Calamiteiten niet in aanmerking genomen

Het was een enerverende week waarin Draghi een belangrijke rol speelde. En er begint zich ook enige discrepantie af te tkenen tussen de landen indexen. Eensgezindheid was er nog wel voor wat betreft de doorbraak door het MA150. Maar daarna houdt de eensgezindheid op. In Amerika braken de indexen door het MA200. De Nikkei kwam nog maar amper los van het MA150. De DAX deed het iets beter en de AEX Index tikte het MA200 aan. De definitieve doorbraak in Europa van het MA150 ging echter met veel (Draghi) geweld gepaard. Want op donderdag, toen Draghi zijn plannen bekend maakte en daarna een persconferentie hield schoten de markten op het eerste nieuws omhoog. Maar toen Draghi de toekomst ging omschrijven vielen zij nog harder omlaag, om in Amsterdam op één dag met een variantie af te sluiten van meer dan 19 punten. In Frankfurt bedroeg het verschil tussen hoogste en laagste notering (slot) 497 punten. Toen de markt de dag erna tot bezinning kwam bleek dat deze Draghi-Trap, zoals wij hieronder zullen laten zien, zeer positief was voor de technische patronen want er werd na de doorbraak van het MA150 een pull back bevestigd, die de weg omhoog open legde. De grafieken getuigen overal van een groot vertrouwen. Ook de sentiment indicatoren duiden hierop. Zij zijn overal stijgend, waarbij misschien een aantekening bij het volume gemaakt moet worden, maar dat kan te maken hebben met de consolidatie, die zich in feite voordeed op de markten in de afgelopen acht dagen. Het resultaat van de afgelopen week komt erop neer dat er bijna overal in de daggrafieken een nieuwe top gezet werd. Duitsland heeft dit succes nog niet volledig waargemaakt maar voor de rest ziet men, dat er duidelijk stappen gezet zijn om uit de negatieve trend te geraken. Let op: wij hebben het hier over de korte termijn. Deze is tegelijkertijd dicht bij een hoogtepunt gekomen, want hij nadert de overbought zone.

De weekgrafieken zijn zonder meer positief en hebben nog voldoende ruimte. De maandgrafieken zijn aan het draaien en als de markt nog even doorgaat met de stijging dan zullen ook de maandgrafieken een draai laten zien.

Figuur 1.

In bovenstaande daggrafiek van de AEX Index zijn drie MA’s getekend. Het zijn het MA 200 (groen), het MA150 (blauw) en het MA50 (rood). Het is al 12 handelsdagen geleden dat het MA50 werd doorbroken. Tegelijkertijd brak de koers door de korte termijn dalende trendlijn. De doorbraak door het MA150 daarna vergde duidelijk inspanning. Er waren zeven handelsdagen nodig om deze doorbraak te realiseren. De markt ging een consolidatiefase in. In feite werd een klein dalend kanaaltje gevormd (zeer positief patroon) en op de aankondiging van Draghi’s maatregelen schoot de koers hier doorheen om het MA200 op te zoeken. De vreugde duurde niet lang, want toen het de pers werd ingewreven, dat de ECB na deze ingreep niet veel meer doen kon, volgde er een val van uiteindelijk 19 punten. Dit bracht het koersniveau terug tot onder het MA150. De markt was dus weer bij af want het dalende kanaaltje was uiteindelijk niet verlaten. Vrijdag bracht de verlossende boodschap. De AEX Index brak opnieuw door zijn MA150 en de Dragi-Trap was daarmede in een Pull Back uitgemond waardoor een veelal langer durend patroon zo maar in een dag afgewerkt was. Er is nu de vorming van een ongelijk dubbele bodem patroon afgesloten. Dit ziet men overal en is ook overal afgesloten (ook bij de DAX, waar de Neklijn relatief gezien veel lager ligt). Er kan nu een doel berekend worden, dat ligt op 488. Daar gaat de AEX Index niet zo maar komen. Eerst moet het MA200 gebroken worden en daarna komt hij onderweg een stevig weerstandniveau tegen rond 455. Wij houden het erop dat het 455-niveau in ieder geval in de komende tijd gehaald zal worden. De voorgaande top, waarover de Neklijn getrokken is werd dus gebroken. Dit is positief en nu is een hogere bodem nodig om de korte termijn uit zijn dalende trend te halen. Bij de indicatoren daaronder ziet u dat de Stochastics hoog ligt maar deze kan daar lang blijven. De Momentum Analyse is weer gaan stijgen en heeft voldoende ruimte over om het 455-niveau te halen. Wij zijn dus optimistisch.

De Rente

De ECB heeft haar rente opnieuw omlaag gebracht. Onder anderen zijn het de pensioenfondsen, die nu moord en brand schreeuwen. Zij hebben gelijk maar niet omdat de ECB deze maatregel trof. Hun gelijk ligt in het ongelijk van het anti-economisch denkende huidige kabinet. Zijn korte termijn visie mondt uit in maatregelen, die nu en zeker in een later stadium als infantiele korte termijn visie benoemd zullen worden. Het is ongehoord, dat pensioenfondsen, die door de jaren heen een rendement op hun vermogen van gemiddeld 7% halen, de pensioenuitkeringen zouden moeten verlagen en de pensioenpremies zouden moeten verhogen omdat dit kabinet hen de fictie opdringt, dat hun vermogen slechts 1% opbrengt. Erger nog is de constatering dat dit kabinet, net als elk kabinet ervoor, zijn handen niet af kan houden van het spaargeld van de burger. De overheid heeft geld nodig, omdat het in het verleden op een te grote voet geleefd heeft. Dan bezuinig je niet, nee, dan haal je het geld bij de burger die wel op zijn huishoudboekje gepast heeft. Diens geld zit in pensioenen, eigen spaargeld en huizen. En dus gaan de opbrengsten voor spaar- en pensioengelden omlaag, gaat de belasting op bezit (lees het huis) omhoog en de kostprijs van de schuld van de overheid omlaag (zij betaalt inmiddels niet meer rente maar ontvangt zelfs rente op haar schulden).

Het effectieve rendement op 10 jaar Nederlandse Staat leningen is evenals de 10 jaar Treasury in Amerika gewoon aan het stijgen. De verruimende maatregelen va Draghi hebben daar niets in veranderd. En deze stijging zal zich nog wel enge tijd doorzetten, want de grafieken zijn positief.

De US$ in €’s uitgedrukt

Het Draghi verhaal had een funeste invloed op de dollar/euro verhouding. De dollar daalde sterk en herstelde daarna nauwelijks. Wij zien aan de daling van de dollar nog geen einde komen. Ondanks de stijging van de rente in de USA zowel in absolute zin als in relatieve zin ten opzichte van de rente in Europa, daalt de dollar in waarde en zijn de grafieken negatief. De waarde is opnieuw onder de grote gemiddeldes gekomen en de dollar is nu op weg naar 87.

De prijs een vat Brentolie

Met een waarde van US$43,3 is de prijs van een vat Brentolie mooi en sterk gestegen Hij zit nu in een klein consolidatiepatroontje. Hij zal wel naar de bovenkant gaan, maar of hij op korte termijn uit zal breken valt nog te bezien. De dagindicatoren zijn negatief (maar positief divergerend) en er ligt een zwaar weerstandgebied tussen US$42 en US$43 waar hij wel doorheen zal willen. En vlak daarna volgt dan het niveau van US$45 waar een zeer oude weerstand ligt. De hogere timeframes zijn positief zodat een doorbraak op iets langere termijn wel mogelijk en wat ons betreft waarschijnlijk is.

Het Goud

Ook de prijs van een troy ounce goud kwam in een consolidatie terecht, maar of hiervandaan een uitbraak naar boven kan worden geforceerd lijkt niet voor de hand te liggen. In alle timeframes ziet men dalende indicatoren en de divergentie in de daggrafiek is duidelijk negatief. De tijd om in het goud te investeren is voor wat ons betreft dus nog niet gekomen.

Strategie

Als wij mooie mogelijkheden zien zullen wij investeren, maar het blijft binnen onze strategie dat zwakkere posities moeten worden afgestoten.

NB

Den Haag, 14 maart 2016
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer

www.vladeracken.nl

De Technische Belegger • Jaargang 21 • Nr 12 • 7 december 2015

7 december 2015/in Beurscommentaar, Technische Belegger/door

Draghi overspeelde zijn hand toen hij suggereerde dat het maandelijkse stimuleringsbedrag verhoogd zou worden. Toen puntje bij paaltje kwam werd hij teruggefloten door de Noordelijke landen. De markten waren hem niet dankbaar daarvoor, want beleggers moesten op de blaren zitten. Zij zullen Draghi verwijten maken maar zij zijn zelf alle schuld aan hun verliezen. De verwachtingen werden blijkbaar veel te hoog opgeschroefd en toen Draghi daar niet aan voldeed stortten de markten ineen. Onzin natuurlijk, want de boodschap van de ECB hield altijd nog een verhoging in van het QE-programma van 30%, zij het dat dit in de tijd zal plaats vinden. Afgelopen dagen werd weer eens bewezen hoe afhankelijk de financiële markten zijn van sentiment en hoe de belegger zichzelf gemakkelijk in de voet schiet door ditzelfde sentiment. Toen de markten zo negatief reageerden kon de intelligente belegger natuurlijk onmiddellijk concluderen, dat het hier slechts een kortstondige onderbreking was van de heersende trend en hij wist dat herstel snel zou volgen. Amerika reageerde volgens deze gevolgtrekking vrijdag al en kon donderdag volledig uitwissen. Maar Europa had iets meer tijd nodig om zich te realiseren, dat men zich zelf de das aan het omdoen was. Er is alle reden op dit moment om er van uit te gaan dat het gezonde verstand in Europa maandag terug gaat komen. Wij verwachten, dat zich een snel herstel gaat inzetten. Intussen is er kwaad gedaan aan de portefeuilles van de zenuwlijders en daar waar stoploss posities te strak waren afgesteld. De beleggers die verder niet gereageerd hebben op deze faux-pas zullen heel binnenkort weer op hun uitgangspunt van donderdag teruggekeerd zijn. Deze stelling veronderstelt wel, dat New York zich in de komende tijd positief gaat gedragen. Dat is niet zondermeer zeker want de donkere wolken waarover wij al vaker gesproken hebben zijn niet weggedreven. De divergentie tussen de DJ Industrials en de DJ Transport bijvoorbeeld is er nog altijd en er is geen kijk op dat dit zich snel zal herstellen. De S&P500 index heeft maar een kleine vijfentwintig punten nodig om een nieuwe top te zetten (wij zien dat gebeuren), maar daarmede wordt de bestaande discrepantie niet opgeheven. Wij zien het Draghi-drama snel in het vergeetboek komen, maar de markten blijven labiel en zij bereiden zich voor op een grotere correctie. Voorzichtigheid blijft dus geboden.

De AEX Index op dagbasis

Wij hebben de grafiek van de AEX Index op dagbasis welke wij in figuur 1 tonen, afgelopen maandag ook laten zien in onze wekelijkse blog. Alles wees er toen op dat de barrière van een oplopende driehoek (met de bovenzijde van het horizontale kanaal als bovenkant) en van het MA200 zou worden genomen. Draghi zorgde ervoor, dat zoiets toen niet gebeurde. Inmiddels is de oplopende driehoek veranderd in een horizontaal kanaal. Dit kanaaltje heeft dezelfde implicaties voor de toekomst. Dat wil zeggen, bij een uitbraak (en dat zou dan dus na de vierde poging op een rij zijn) blijft de doelstelling dezelfde (circa 500). De vraag blijft over of er aanleiding is om te verwachten, dat de koers dusdanig zal stijgen dat er notering komt boven 473, want als de barrière van 473 genomen is mag men ervan uitgaan dat geprobeerd gaat worden de 500 te halen. In eerste instantie wijzen wij op het Kop/Schouderpatroon. De Neklijn hiervan is de onderste groene lijn. De koers is afgelopen vrijdag blijven hangen op deze neklijn en daarmede moet men nu spreken van een verlenging van het Pullback patroon. De onderzijde van het horizontale kanaaltje geeft nu steun. De Momentum Analyse daaronder divergeert niet negatief maar uiteraard is hij dalende. In andere charts ziet men, dat de indicatoren in oversold positie liggen. Daarenboven is de Candle die vrijdag gezet werd een perfecte aanzet voor een Morning Star. Een hogere koers maandagochtend maakt dit bullish patroon af. En een hogere koers mag verwacht worden gezien het mooie herstel in Amerika na het drama van donderdag. Wij zullen u hieronder dit herstel laten zien aan de hand van de daggrafiek van de S&P500. Men mag echter niet vergeten dat er niets is in figuur 1, dat al een draai heeft ingezet en de draai moet komen alvorens men positieve conclusies mag trekken. Een slotconclusie is ook nodig. Een herstel van de Bullmarkt is niet zeker zolang de bovenzijde van het grote dalende kanaal niet is doorschreden. Deze bovenzijde ligt rond 500 (hij is dalend). Alle duimen blijven dus gekruist tot de AEX Index een slotnotering boven deze lijn geeft.

De S&P500 Index op dagbasis

In figuur 2 vindt u dus de daggrafiek van de S&P500. Het eerste dat opvalt, is dat de zwarte candle van donderdag meer dan goed werd gemaakt op vrijdag. Amsterdam zal van dit herstel profijt trekken. De beurs sloot met een koers van 2.091. Dit is nog 25 punten onder zijn vorige top op 2.116. Ongetwijfeld zal deze top in de komende tijd doorschreden worden. Hiervoor wijzen wij u op de indicatoren. De Momentum Analyse is nog niet aan het stijgen. Het wachten is op een draai in de Oscillator. Deze loopt meestal iets achter. Er is geen sprake van negatieve divergentie ook niet in de andere indicatoren. De Zone Oscillator daaronder is stijgende. Deze komt uit een positie onder de horizontale lijn. En hoewel hij wel fluctueert (zie de ZigZag) is het zelden dat hij werkelijk omkeert voordat hij de bovenste lijn heeft doorschreden (bij de AEX Index ligt de Zone Oscillator nu onder de onderste lijn). De Stochastics heeft de stijging al weer ingezet. Figuur 2 is voor ons de aanleiding om te concluderen dat de S&P500 nog steeds een mooie toekomst voor zich heeft.

De S&P 500 Index op weekbasis

In figuur 3 laten wij de S&P500 Index op weekbasis zien. Net als in vrijwel alle andere grafieken, die men bekijkt, werd in september/oktober een dubbele bodem gezet. Na de tweede bodem stegen de koersen en werd de Neklijn gebroken. Er volgde een Pullback terug tot aan de Neklijn. Het MA50 staat op het punt het MA200 te doorschrijden. Het gevolg is een bullish patroon, dat velen zal doen concluderen dat de markt in een duidelijk stijgende trend is geraakt. De twee candles zijn Doji’s. Men zou daar met een beetje fantasie een Hanging Man in kunnen zien of in de laatste misschien wel de aanzet tot een Evening Star. Wij betwijfelen dit, want deze patronen zijn pas echt waardevol als ze in een toppatroon voorkomen en dat is op dit moment zeker niet het geval. De Momentum Analyse daaronder is aan het draaien. Dat wil zeggen dat de MACD reeds stijgende is. Het wachten is op de Oscillator. Wij houden het er eerder op dat een Golden Cross zal verschijnen in de twee gemiddeldes en dat de voorgaande top op 2.116 gebroken zal worden. Of er ook een nieuw All-Time-High zal verschijnen is nog onzeker. Een koers op een hoger niveau dan 2.134 ligt wat ons betreft nog niet voor de hand. Daarvoor gaan wij nog even naar de grafiek van de S&P500 Index op maandbasis.

De S&P 500 Index op maandbasis

In figuur 4 ziet u de ontwikkeling van de S&P500 vanaf juli 2008. In november van datzelfde jaar werd het QE programma ingezet. In totaal waren er drie QE programma’s en alle drie werden gevolgd door een stijgende beurs. In oktober 2014 werd het derde programma stopgezet. Daarna ging de stijging nog wel even door maar dat was dan toch op een veel lager pitje. Uiteindelijk werd in mei van dit jaar een top bereikt op 2.134. Een daling volgde met een bodem in september en daarna was er een herstel. Er was toen ook een horizontaal kanaaltje te onderscheiden. Wil er een nieuw All-Time-High verschijnen dan moet dit kanaaltje aan de bovenzijde verlaten worden. De Momentum Analyse daaronder is stijgende maar hij divergeert duidelijk negatief. Nu wordt verwacht dat de FED op 16 december (dat is dus al volgende week) met een renteverhoging zal komen. Wat wij zien in de grafiek maakt ons niet erg zeker van wat er dan komen gaat. In aanmerking genomen dat het Amerikaanse QE progamma is afgelopen (wel worden afgeloste obligaties vervangen, zoals dat overigens ook door de ECB gebeurt) maar voor een doorbraak van het hoger gelegen obstakel zijn onze verwachtingen nog niet hooggespannen, als men de negatieve divergentie in aanmerking neemt. Dit brengt ons tot de conclusie dat de AEX Index in de komende dagen wel degelijk omhoog zal gaan. Een doorbraak van het 474-niveau is daarbij mogelijk maar of wij het 500-niveau gaan zien, is nog een open vraag.

De Rente

De teleurstelling, die Draghi de markt bezorgde, zorgde direct voor een negatieve reactie in de obligatiemarkt. Het effectieve rendement op 10 jarige Nederlandse Staatsleningen steeg flink. Het dalende kanaaltje, zoals in figuur 5 te zien is werd verlaten. De opmars werd vooralsnog gestuit door het MA30. Als deze horde genomen is (en de indicatoren wijzen daarop) ligt al snel de lange termijn trendlijn in de weg. Pas wanneer deze weerstand gebroken is kan men positiever worden over de ontwikkeling van de rente, maar zeker zijn van een stijgende rente kan men pas als de vorige top is doorbroken en daarvoor moet het renteniveau op 1,17% komen. Wie van deze stijgende rente profiteren zijn in eerste aanleg de algemene banken. Want de korte rente daalt nog steeds en nu de lange rente weer is gaan stijgen, neemt dus ook de marge toe die algemene banken op hun uitzettingen verdienen. Voorlopig wijzen de technische indicatoren erop dat de stijging zich zal doorzetten, maar de doorbraak door 1,17% blijft uiteraard een vraagteken, zeker gezien het QE programma van de ECB en het feit dat Draghi nog altijd met een uitbreiding van dit programma kan komen. Word 1,17% toch gebroken, dan is het volgende doel 1,48%!

De US$ versus de €

In figuur 6 hebben wij de weekkoersen opgenomen van de US dollar. Ook hier hadden de Draghi-mededelingen een nefast effect op de koers. De dollar was mooi op weg naar zijn doel op 98 maar donderdag moest hij terug in zijn hok (het horizontale kanaal). Als het aan de technische analyse ligt zal hij verder dalen, maar dat klinkt niet erg logisch in de oren. De daling afgelopen week had een typisch Europese oorzaak. Maar als binnenkort de rente in Amerika verhoogd wordt, dan kan er een geldstroom op gang komen naar Amerika toe. Misschien zal deze in het begin nog geen grote vormen aannemen, maar men moet ervan uitgaan dat de FED met kleine stappen maar met een grote regelmaat volgende verhogingen zal aankondigen. Europa daarentegen blijft in zijn QE programma zitten, nu in elk geval tot maart 2017, met mogelijk nog meerdere stimuleringsmaatregelen. Het gevolg is dat de rente in de VS stijgt waar hij in Europa daalt. Deze toenemende spagaat is gunstig voor de $, tenzij markten al op deze spagaat vooruitgelopen zijn. De heftige reactie van de $ / €-koers afgelopen donderdag wijst daar wel op.

De prijs van een troy ounce goud

De lachende derden waren de goudbezitters, want de koers van de World Gold Index vloog plotseling omhoog naar een slot van US$1.086. Dit is toch even 40 punten hoger dan het dieptepunt van afgelopen donderdag. U ziet in figuur 7, waarin de dagchart is opgenomen, dat er positief wordt gedivergeerd en dat alles stijgende is. Maar vergeet niet één zwaluw maakt nog geen lente. Wat in deze grafiek nog ontbreekt, is een flink bodempatroon, dat de aanwijzing zou moeten zijn voor een echte langere termijn trendomslag. Wij blijven aan de kant staan totdat ook op middellange termijn de chart positief is.

De prijs van een vat Brentolie

Misschien wel onder invloed van de stijgende dollar brak de prijs van een vat Brentolie zijn positieve positie op de dagchart af en ging opnieuw naar beneden. Op de weekchart werd de daling gewoon doorgezet (zie figuur 8). De OPEC vergadering heeft geen bijdrage geleverd in de afgelopen dagen want de overschrijding van het productieplafond werd gewoon gefiatteerd. Veel mag men dus niet verwachten van de olieprijs anders dan dat hij verder zal dalen. Nog vreemder is echter dat de Momentum Analyse in figuur 8 is gaan stijgen. Er is ook sprake van positieve divergentie. Het lijkt erop als zouden de sjeiks een wonder mogen verwachten. Wij blijven pessimistisch.

Beleggen bij Vladeracken

Een andere aanwijzing, dat afgelopen week niet het begin van een trendomslag omlaag was, maar de tweede poot omlaag in een reactiepatroon binnen een langere termijn opgaande beweging, wordt gevormd door de ontwikkeling van onze aandelenportefeuilles. Alleen ons indexgerelateerde model, de Fund Selector, daalde qua rendement in het kielzog van de algemene markten mee. De andere aandelenmodellen, waar de nadruk veel meer ligt op individuele ondernemingen, onttrokken zich over de hele linie aan de malaise. Daar werd in november zelfs veelal een positief rendement behaald. Vooral onze Wereld Selector, die lange tijd het tempo van de Amsterdam Selector niet heeft kunnen bijbenen, maakte een mooie extra sprong (van 7%).
De rentestijging echter liet wel zijn sporen na. Al langere tijd is de rente op bedrijfsobligaties aan het stijgen. De risicopremie, die op kwalitatief mindere bedrijfsobligaties wordt betaald ten opzichte van triple A-obligaties loopt op. Waar de rente op staatsobligaties in Europa nog daalde in de voorbije maanden, gebeurde dat niet in de bedrijfsobligatiemarkt en daarin zijn wij juist oververtegenwoordigd. Gelukkig zorgt de hoge rentevergoeding in de portefeuilles, dat er per saldo nog altijd een positief rendement uit rolt, maar hier was november een “pas-op-de-plaats”-maand.

Tabel 1 Resultaten vermogensbeheer Vladeracken BV *

Risico profiel	Methode	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015 t/m 5 dec.	Doel per jaar
Zeer defensief	Stamrechtportefeuilles	8,3 %	8,2 %	-/- 1,6 %	7,8 %	4,0 %	0,4 %	3,0 %	4 %
Defensief	Obligatieportefeuille	9,8 %	10,0 %	3,2 %	7,9 %	3,2 %	0,8 %	4,5 %	4 %
Matig	Mix aandelen / obl.	17,8 %	13,3 %	-/- 7,4 %	11,6 %	6,5 %	-/- 0,9 %	12,5 %	6 %
Matig / fondsen	Fund Selector	34,3 %	13,1 %	-/- 12,7 %	-/- 1,1 %	6,6 %	3,6 %	-/- 1,3 %	6 %
Normaal aandelen	PRIJS<Waarde	44,8 %	14,2 %	-/- 38,5 %	8,8 %	10,8 %	-/- 16,0 %	19,7 %	8 %
Actief aandelen	Amsterdam Selector	14,3 %	16,8 %	-/- 15,9 %	3,5 %	15,3 %	-/- 2,8 %	25,1 %	8 %
	Wereld Selector	6,0 %	14,0 %	-/- 10,5 %	16,0 %	47,7 %	-/- 4,4 %	26,6 %	8 %

*Benchmark*	AEX Index	36,4 %	5,7 %	-/- 11,9 %	9,8 %	17,2 %	5,6 %	5,3 %
	EuroStoxx 50	21,0 %	— 5,4 %	-/- 17,1 %	13,8 %	17,9 %	1,2 %	5,9 %

* Het gaat hierom het netto behaalde rendement, ná alle kosten van de beheerder. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.

Den Haag, 7 december 2015
Vladeracken Vermogensbeheer

Reeds besproken onderwerpen / publicaties:	Obligaties
Vladeracken beleid t.a.v. bestandsvergoedingen en plaatsingfees	Achtergestelde obligaties: Tier 1, 2 of 3?, Coco’s
Hoe spreken de statistieken voor 2014 en voor 2015?	Eurobonds, Euro Treasuries, staatsobligaties van de “PIGS”-landen, van Italië en van Nederland
Onze macro-economische visie (29-06-2012) Onze macro-economische visie (27-12-2013) en rentevisie (2013, 2015) De Japanse beurs (31-05-2013)	Bedrijfsobligatiefondsen en rentegroeifondsen zoals Lux-O-Rent, Carmignac Global Bond, ING Renta Grf en JPM Global Bond Opportunitie, Lyxor SGI Double Short Bund en ProShares Ultra Short Treasury
Aandelen	Credit Linked Notes en Floored en Reversed Floaters van Aegon Rabobank en RBS en Hybride en variabele renteobligaties van Linde
Hoogdividend aandelen: Corio, Unibail Rodamco 31-01-2014 en Unibail dagboek, Wereldhave
De “Dogs of Amsterdam” (2007 – 2014)	High yield obligaties van Air Berlin, Altice, Bombardier, Cirsa Gaming, Clondalkin, ConvaTec Healthcare, FCE Bank, FGA Capital, Findus Group (25-07-2014 en 01-08-2014) Gazprom, Gazprombank, Heidelberg Zement, ING, Servus, Stork TS en Sunrise en Volkswagen
Aandelen: Aalberts, Arcadis, BAM, Bourbon, CGG Veritas, Colruyt, Fugro, Heineken (Holding) , Imtech, Nokian, Saipem, Samsung, SAP, SBM Offshore, Schneider Electric, Sligro, Unilever, Technip, Tenaris, TKH Group, Vallourec, Volkswagen	Inflatieklinkers en de HICP Inflatie Index MKB Obligaties van German Pellets, KTG Agrar, Praktiker en Rickmers
Afdekken van aandelenrisico’s m.b.v. calls, puts, short sprinters en short trackers met een hefboom	Perpetuele obligaties en effecten van Achmea, Aegon, ASR, Casino Guichard, Credit Agricole, Depfa, FrieslandCampina, Fürstenberg, ING, Rabobank, SNS Reaal, SRLev en Tennet
Sprinters op de AEX combineren met Calls	Steepeners (incl. renteherziening) van BNG, NIBC, Ned. Waterschapsbank en Rabobank
Grondstoffen, metalen en valuta	Overige onderwerpen
Goud en Zilver	Volatility, strategieën, derivaten, ETF’s
De Amerikaanse Dollar (25-03-11 en 16-09-11), de Australische $, het Britse £, de Canadese $, de Japanse ¥en, de Noorse kroon, de Zwitserse Franc, de BRIC Valuta en een BRIC Valuta note en de Russische Roebel	Woodies CCI & Martingale op de beurs, handelssystemen
TA indicatoren zoals de Coppock Indicator en het Hindenburg Omen	*Trackers* op obligaties zoals Lyxor SGI Double Short Bund en ProShares Ultra Short Treasury

Wonderen bestaan niet

17 november 2015/in Beurscommentaar, Weekbericht/door

Stand van de AEX Index op het moment van schrijven (2015-11-16) 453,50

Onze conclusies:

Korte termijn:	in reactie
Middellange termijn:	draait negatief
Lange termijn:	verdeeld
NB. Calamiteiten niet in aanmerking genomen

De indexen zijn er niet in geslaagd om de weerstand, die uitging van het MA150, te breken. Alle markten, die deze week aan ons oog voorbij zijn gegaan, laten hetzelfde beeld zien. Eerder al hebben wij erop gewezen, dat er sprake was van een dubbele bodem patroon. En alle koersen van de relevante indexen hebben op hun terugtocht de neklijn van dit patroon afgelopen week weer bereikt. En dat is nu een mooi steunniveau.

Maar de indicatoren liggen nog ver van hun mogelijke dieptepunt af. Van de Amerikaanse markten zou men kunnen stellen, dat ze al zo diep gekomen zijn, dat een draai omhoog mogelijk is, maar in Europa is de eerste aanzet voor een daling pas onlangs gegeven. Dat hoeft niet te betekenen, dat de markten verder omlaag moeten. Indicatoren geven slechts aan wat er gebeurd is. Maar de kansen dat de ingeslagen weg wordt doorgezet zijn natuurlijk groter als patronen (nog) niet zijn afgemaakt. Daarbij komt, dat de indicatoren op de weekcharts overal zijn gaan dalen. Dat is zonder meer een negatief gebeuren. Natuurlijk is een herstel op de dagchart wel degelijk mogelijk in een dergelijk geval, maar de kansen daarop zijn geringer en de mogelijkheden voor een stijging zijn ook (nu nog) beperkter.

Van de maandcharts valt nog weinig te zeggen. De maand is pas halverwege en dus zijn de laatste signalen nog niet betrouwbaar. Als men naar de maand oktober kijkt dan zijn ze in Europa allemaal negatief in tegenstelling tot Amerika, maar in de maand november zijn er enkele zoals de DAX, die een draai laten zien, terwijl anderen, zoals de AEX Index, nog duidelijk in een negatieve modus zitten. De wonderen zijn de wereld niet uit dus is het zeer goed mogelijk, dat de markten de neklijn van het dubbele bodem patroon als keerpunt gaan laten zien, maar wij hebben daar vooralsnog weinig vertrouwen in. Mochten de beurzen nu draaien, dan kunnen wij stellen, dat de reactie een Pull Back betrof. De toekomst daarna is bright, maar als er nog een verdere daling optreedt dan moeten wij wachten op nieuwe steunniveaus. Wij zijn niet negatief over de beurs, maar wij denken dat de korte termijn nog enige negatieve verrassingen in zich bergt. Er is overal teveel negatieve divergentie te zien om een ander standpunt in te kunnen nemen. Daar komt bij dat er vanuit Amerika een ander negatief punt wordt opgeworpen. Er is sinds de afgelopen dagen sprake van een Bèta 1 situatie. Als aandelen, goud, olie en obligaties allemaal tegelijkertijd dalen dan spreekt men van een Beta1 situatie en dit komt vooral voor in paniek situaties maar daar voldoet de huidige situatie niet aan. Het is dus niet duidelijk waarvoor dit nu staat, maar het lijkt niet erg hoopgevend. Wij laten hieronder een daggrafiek van de AEX Index zien.

Figuur 1.

Er is in de figuur een dubbele bodem te zien, met een top tussen de twee bodems in (op 451) waarover wij een dikke horizontale lijn getrokken hebben. Dit is de neklijn. Zeventien dagen geleden hebben de koersen deze neklijn naar boven doorbroken. Er kon toen een doel berekend worden dat rond 500 ligt. Als er geen gekke dingen gebeuren dan zullen we in de komende weken of maanden dit doel bereikt zien worden.

Toen het MA150 bereikt werd zetten de koersen een daling in. Dit is heel normaal, maar wat er nu gebeurd is, is dat deze daling is teruggevallen tot aan de neklijn terwijl er op dit moment nog geen enkele aanwijzing is dat het hiermede gedaan is. Natuurlijk kan dit volgende week nog gebeuren en dan zullen we deze daling betitelen als een normale Pull Back maar als dat niet gebeurt, dan zullen we toch een heel andere analyse moeten maken en deze zal er hoogstwaarschijnlijk minder mooi uitzien.

Wat in het onderste gedeelte van de figuur opvalt, is het feit dat de indicatoren alle drie nog geen tekenen van een draai vertonen. Zij hebben alle drie ook nog veel ruimte om verder (omlaag) te gaan. En de Momentum Analyse in de twee onderste grafieken divergeert negatief. De kansen dat de daling verder zal gaan zijn daarmede groot. In de figuur kunt u het MA50 als steun zien dat op circa 443 ligt, maar daarna doemt ook de bodem van 431 op en tot slot is er het dieptepunt op 401. Een vergelijkbaar negatief beeld kan men maken van alle beurzen in Europa, maar in Amerika zijn de stenen iets anders geworpen. Net als in Europa is er nog nergens sprake van een draai, maar de indicatoren liggen al veel dieper. Zij divergeren echter net als in Europa negatief. Het totale beeld is dus de afgelopen week niet beter geworden en de grote vraag is nu of de komende week ons enige hoop kan geven. Wij houden het erop dat wij nog nieuwe bodems gaan zien, zij het dat een bodem van 401 ons wel heel erg laag toeschijnt. Wij gaan daar dus niet vanuit.

De Rente

Het is gebruikelijk dat de beurs vooruitloopt op de ontwikkelingen, die haar beïnvloeden. De verwachte renteverhoging door de FED volgende maand heeft dus nu zijn invloed op de rente ontwikkeling (evenals dat nu het geval is met de aandelenbeurzen) maar men kan erop rekenen, dat zodra de verhoging een feit is alles in een meer rustiger vaarwater komt. De aandelenbeurzen zullen dan op gaan veren. De rente die op dit moment stijgende is, zal misschien tot rust komen, maar een daling hoeft men niet te verwachten. Hierbij zij gesteld, dat het nog een groot vraagteken is hoe de rente in Europa zich zal gedragen nu Draghi een tegengestelde koers volgt. In de afgelopen periode is het effectieve rendement op 10- jarige Nederlandse Staat obligaties uit zijn dalende kanaaltje omhoog gebroken, maar de laatste dagen kwam daar een kentering in want de rente ging toch weer omlaag. Even snel als hij uitgebroken was kwam hij weer terug in het dalende kanaal. De indicatoren wijzen erop dat een nieuwe poging tot uitbraak omhoog gaat volgen.

De US$ in €’s uitgedrukt

Ook de dollar zat in een dalend kanaal en ook hij is daaruit gebroken. Maar hij lijkt de toekomst iets anders te zien. Het Draghi-effect jaagt hem omhoog en ook al is de dagchart nog negatief, de weekchart is juist zeer positief. Wij houden het dus op een stijgende dollar en daar zal een groot deel van Nederland bij mee zijn.

De prijs van een vat Brentolie

Het is dus gebeurd. De prijs van een vat Brentolie is uit zijn horizontale kanaal gebroken en wel aan de onderzijde. Afgelopen week sloot met de laagste koers welke sinds jaren gehaald werd. Intra-day was er nog wel eens een lagere koers. Maar het hoeft nog niet afgelopen te zijn. De charts wijzen op een verdere daling. De grote olievoorraden die afgelopen week gerapporteerd werden doen dat ook.

Het Goud

De notering van de afgelopen week haalde net niet de laagste koers, die sinds lang op de grafieken te zien was. Op 24 juni van dit jaar werd een intra-day prijs bereikt van US$1.073,67. In de afgelopen week werd een intra-day dieptepunt behaald van US$1.074,29. En ook hier hoeft dit niet het einde van de daling in te houden. De grafieken zijn zonder meer negatief. Wij blijven bij ons advies om er vanaf te blijven.

Strategie

Wij wachten de ontwikkelingen af. Voorlopig zien wij weinig aanpassingen nodig in de portefeuilles.

Berichten

Average True Range en S&P500 (fig. 1)

De AEX Index op dagbasis (fig. 2)

De S&P 500 Index op weekbasis (fig. 3)

De breedte zit mischien fout (fig. 4)

De rente in €-gebied (fig. 5)

De US$ en de € (fig. 6)

De prijs van een vat Brentolie (fig. 7)

Goud (fig. 8)

Beleggen bij Vladeracken

Tabel 1 Resultaten vermogensbeheer Vladeracken BV *

Blog, Twitter, Linked-In, Alex & IEX

Reeds besproken onderwerpen

Pivot-points vallen vaak samen met expiratiedagen

De daggrafiek van de AEX Index

De Rente

De US$ in €’s uitgedrukt

De prijs van een vat Brentolie

Het Goud

Strategie

Agenda voor de komende week

NB

Den Haag, 11 september 2017 Gijsbrecht K. van Dommelen Vladeracken Vermogensbeheer

Een top, maar geen All-time High voor de AEX Index

De AEX Index op dagbasis

De Rente

De US $ in €’s uitgedrukt

De prijs van een vat Brentolie

Het Goud

Strategie

Agenda voor de komende week

NB

Den Haag, 13 maart 2017 Gijsbrecht K. van Dommelen Vladeracken Vermogensbeheer

De gevolgen van “Trumpdag”

De AEX Index op dagbasis

De Rente

De US $ in €’s uitgedrukt

De prijs van een vat Brentolie

Het Goud

Strategie

Agenda voor de komende week

NB

Den Haag, 28 november 2016 Gijsbrecht K. van Dommelen Vladeracken Vermogensbeheer

Amsterdam en de AEX Index

De Rente

De US $ in €’s uitgedrukt

De prijs van een vat Brentolie

Het Goud

Strategie

Agenda voor de komende week

NB

Den Haag, 21 november 2016 Gijsbrecht K. van Dommelen Vladeracken Vermogensbeheer

Onzekerheid is altijd slecht voor beurzen

De DAX Index

Iets langere termijn

De Rente

De US $ in €’s uitgedrukt

De prijs van een vat Brentolie

Het Goud

Strategie

Agenda voor de komende week

NB

Den Haag, 14 november 2016 Gijsbrecht K. van Dommelen Vladeracken Vermogensbeheer

De AEX Index op dagbasis (figuur 1)

De S&P 500 Index op weekbasis (fig. 2)

De AEX op maandbasis (figuur 3)

De Rente (figuur 4)

De US$ versus € (figuur 5)

De prijs van een vat Brentolie (figuur 6)

De prijs van een “ounce” goud (figuur 7)

Beleggen bij Vladeracken

De Rente

De US$ in €’s uitgedrukt

De prijs een vat Brentolie

Het Goud

Strategie

NB

Den Haag, 14 maart 2016 Gijsbrecht K. van Dommelen Vladeracken Vermogensbeheer

De AEX Index op dagbasis

De S&P500 Index op dagbasis

De prijs van een
vat Brentolie (fig. 7)

Beleggen bij
Vladeracken

Blog, Twitter,
Linked-In, Alex & IEX

Den Haag, 11 september 2017
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer

Den Haag, 13 maart 2017
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer

Den Haag, 28 november 2016
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer

Den Haag, 21 november 2016
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer

Den Haag, 14 november 2016
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer

Den Haag, 14 maart 2016
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer

Den Haag, 7 december 2015
Vladeracken Vermogensbeheer

Den Haag, 16 november 2015
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer