Dividend

Berichten

De Technische Belegger • Jaargang 21 • Nr 6 • 1 juni 2015

1 juni 2015/in Beurscommentaar, Technische Analyse, Technische Belegger/door

De uitbraak zoals die was aangekondigd door de indicatoren kon uiteindelijk niet voltooid worden. Te veel ontwikkelingen drukten de beurzen naar beneden. Het meest in het oog springend, althans in onze ogen, was daarbij het spel dat Griekenland speelde. Conform de regels van de speltheorie gingen zij door met de mogelijke frontale botsing erop rekenend dat Europa eieren voor haar geld zou kiezen en aan de Griekse eisen zou tegemoetkomen. Maar er zijn gelukkig meer mensen, die de theorie kennen. Toch moet men zich afvragen of het de Griekse regering wel mogelijk zal zijn om aan Europa toe te geven. Want, bijvoorbeeld, een verlaging van de pensioenen is gemakkelijk in concrete getallen uit te rekenen maar wat er met deze uitkeringen zal gebeuren als Griekenland uit de Euro stapt of misschien daar wel in blijft maar een tweede munteenheid gaat introduceren is met geen mogelijkheid te voorspellen. Beter zal het naar verwacht wordt voor de Grieken niet worden, maar een concrete benadering wordt door niemand gegeven. De beurzen werden door dit spel en door de daardoor opgeroepen onzekerheid teleurgesteld en zo ging de uitbraak niet door. Toch gloort er licht in de tunnel want inmiddels zijn een aantal anomalieën opgeruimd en wordt de oversold situatie benaderd. De markten zijn nog niet helemaal zover, maar als wij volgende week nog een negatieve beurs gaan zien dan zal het einde van de reactie toch dichtbij zijn gekomen. Misschien valt dat wel samen met de eerste cruciale datum waarop de Grieken weer een forse som aan het IMF moeten overmaken. Als dat zo zou zijn (dus als Griekenland zou toegeven) zal de rust voorlopig terugkeren en zullen de beurzen hun opgang hervatten. Het zou ook nog zo kunnen zijn, dat Griekenland kiest voor de mogelijkheid die het IMF biedt om alles ineens te betalen en in dat geval zal de markt moeten wachten tot 19 juni. Maar als dan blijkt dat het allemaal maar spel was dan lijkt het voor alle partijen, zeker voor beleggers, het beste om voor eens en voor altijd met het probleem te kappen en Griekenland vaarwel te zeggen. Het afscheid van Griekenland zal zeker gevoeld worden maar de opluchting, zo lijkt het ons, zal er snel voor zorgen dat de beleggers het beleggen weer hervatten, blij dat een blok aan het been is weggeworpen. Hieronder kunnen wij alleen de koersgrafieken laten zien. Griekenland zit daar niet tussen maar wel kunnen wij laten zien waar de beurzen op dit moment staan.

De AEX Index op dagbasis

Met een slotkoers van 493,56 is de index aangekomen in een gebied, dat gekenmerkt wordt door een sterke steun, maar deze steun lijkt het te hebben opgegeven. Het MA50 werd doorschreden. Hetzelfde gebeurde met een sterke steunlijn op 495 en ook het oplopende trendlijntje werd doorschreden. De weg ligt nu open naar een volgende steun op 480. Er is geen reden te veronderstellen, dat hij daar niet zal komen. De Stochastics daaronder heeft zojuist de zwarte lijn doorschreden alsmede de horizontale bovenste grens. Hiermede staat hij dus nog aan het begin van de daling. De Momentum Analyse daaronder is dalend en heeft nog zeker een tot twee weken voor zich liggen alvorens er een oversold situatie gaat ontstaan. Maar gelukkig kan men niet spreken van divergentie. En het MA50 zal zich dichter naar het MA150 gaan bewegen zolang de koers daaronder ligt. En zoals wij reeds vaker schreven was deze afstand te groot geworden en moest hij verkleind worden om in een gezonde situatie te komen. De vraag in de komende weken zal zijn of de reactie nog zover zal doorgaan dat de bodem van 469 bereikt gaat worden. Wij zien in ieder geval een doorbraak daarvan niet zitten, of het moet voor een korte periode van een paar dagen zijn, dus in principe verwachten wij dat de hausse niet onderbroken zal worden. Althans in de zeer nabije toekomst want er hangen zoals wij hieronder nog zullen laten zien nog steeds donkere wolken boven de markten, die voor de iets langere termijn duidelijk op een correctie wijzen. Voor de korte termijn echter voorzien wij een doorzettende daling tot een niveau dat de hausse niet zal onderbreken waarna de opgang zal worden hervat. De doorbraak door het 510-niveau blijft in deze gedachte dus mogelijk. Andere markten onderstrepen deze aanname.

In figuur 1 ziet u de AEX Index op dagbasis. U ziet een wirwar van lijntjes maar de kern is duidelijk.

De DAX Index op weekbasis

In figuur 2 staan de koersen van de Duitse DAX Index op weekbasis. De laatste candle, die van de afgelopen week, is een lelijke. Het is een Bearish Omarmingpatroon (Bearish Engulfing). Andere markten laten ook allemaal een negatieve candle zien. Meestal is het een zelfde candle maar men ziet ook wel een Dark Cloud. Deze candle komt op dit moment niet voor na een top (sterk signaal) maar vormt wel onderdeel van een toppingpatroon en derhalve mag men er niet zo maar aan voorbijgaan. Vorige week wezen wij in onze blog dat de week Momentum Analyse positief was gedraaid. Maar wij stelden toen ook dat wij wachtten op een bevestiging. En zoals men ziet is deze bevestiging niet gekomen want de Moman is opnieuw dalende. En wat nog erger is, is het feit dat hij negatief gaat divergeren. De week duidt dus op een voortzettende daling en tegelijkertijd duidt hij ook op zwaar weer in de toekomst. Het eerste signaal is in overeenstemming met het signaal dat wij in het dagpatroon van de AEX Index lieten zien. Het tweede stemt overeen met de vele waarschuwingen, die er in de lucht hangen en die wijzen op moeilijke tijden op iets langere termijn. Om met een positieve opmerking deze paragraaf af te sluiten wijzen wij erop dat wij in de sentimentindicatoren geen negatieve dingen zien. Zelfs het volume laat ons in deze dagen niet in de steek.

Figuur 2, De DAX Index op weekbasis.

De DJIA Index op weekbasis

In figuur 3 vindt u niet alleen de Dow Jones Industrial Index maar ook de Dow Jones Transport Index en de Dow Jones Utility Index. De DJIA heeft nu drie achtereenvolgende toppen gezet. De eerste top werd door de twee andere indexen gevolgd. Maar de tweede en de derde top niet meer. Voor de Transport Index geldt dat als deze de top in de Industrial Index niet bevestigt, de markt dan in de problemen gaat komen. Voor de derde index, de Utility index geldt iets anders. Deze reageert als eerste van de indexen op de veranderingen in de rente. Na de top op 657 is hij gaan dalen. Dat was geheel volgens de theorie want de rente was toen gaan stijgen. Maar het is wel bekend dat een stijgende rente negatief is voor de ontwikkeling van de aandelenkoersen. Figuur 3 duidt dus op problemen. Maar deze hoeven niet onmiddellijk op te duiken. Er zijn andere indicatoren (kortere termijn), die zullen gaan wijzen op een aanstaande correctie, maar op dit moment is daar nog niets van te zien. Het probleem voor de analist (en zeker voor de belegger) gaat zijn of hij inderdaad de dreigende omkeer op tijd gaat herkennen. De Draghi-kraan en ook de kraan van de Japanse Centrale Bank, die beiden wagenwijd openstaan, zorgen voor een grote toevloed van liquide middelen op de beurzen endaarmede zullen ze een correctie gaan tegenhouden. De vraag is dus ook hoe lang deze kranen open zullen blijven staan of misschien ook wel hoe lang beleggers onbezorgd hun middelen blijven besteden op de beurs.

Figuur 3, de DJIA Index op weekbasis.

De AEX Index op maandbasis

Vorige maand lieten wij u reeds een maandgrafiek van de AEX Index zien. Wij doen dat opnieuw omdat in de afgelopen maand een belangrijke candle werd toegevoegd. De maand mei sloot opnieuw met een hogere slotkoers. De markt in Amsterdam is dus nog steeds in opmars. Maar de Momentum Analyse daaronder is nu gedraaid. Hij daalt, waar hij een maand geleden nog steeg. Nu is het zeker niet ongewoon als er enige dalende maanden in de Moman moeten komen alvorens de koersen gaan dalen. Dat deze gaan dalen, ook al is de daling niet imminent, staat als een paal boven water want daar duiden andere indicatoren op (zie boven). In het geval van de AEX Index ligt er echter een sterk steunniveau. Bij de DAX is het beeld iets anders. Deze laat al twee achtereenvolgende zwarte dalende candles zien, maar deze liggen allebei nog binnen het bereik van het lichaam van de voorgaande candle. Een doorbraak hiervan is nodig om de daling te bevestigen en hiermede is de conclusie voor de DAX eensluidend aan die van de AEX Index: de maandgrafieken laten zien dat zij zich voorbereiden op een correctie maar het kan nog even duren voordat deze zich gaat manifesteren. In de Amerikaanse markten is deze ontwikkeling (dalende Momans) al langer aan de gang en er wordt op maandbasis ook fors negatief gedivergeerd. Langzamerhand komen de markten daarmede in dezelfde trend.

Figuur 4, de AEX Index op maandbasis.

De Rente

De rente is zich gaan herstellen van de eerdere onverwachte uitbraak. Dat wil zeggen dat hij weer is gaan dalen. In figuur 5 ziet u dat de daling voorlopig bestempeld moet worden als een pull back naar de dalende trendlijn. Of het hierbij zal blijven is nog niet te zeggen. De Momentum Analyse daalt maar ligt nog hoog, dus het lijkt erop dat het nog wel enige tijd zal gaan duren alvorens aan deze daling een einde gaat komen. De dalende trendlijn ligt ongeveer bij 0,56%. Daar zou hij dus niet doorheen mogen breken. Na de eerste scherpe beweging omhoog, zoals wij die in de voorbije maanden gezien hebben, is het nu zaak dat zich een bodempatroon ontwikkelt. De rente is gedurende vele jaren gedaald naar het huidige niveau. Het zal dus nog wel enige tijd vergen alvorens sprake kan zijn van een definitieve ommekeer. Het is als een mammoettanker, die bij Rotterdam moet afmeren. Die moet bij wijze van spreken al in de Golf van Biskaje beginnen met afremmen om niet de haven van Rotterdam voorbij te schieten. Op hoge snelheid kan de tanker niet zomaar bij Rotterdam rechtsaf slaan. De steun van de dalende trendlijn is daarbij het eerste logische punt waar de rentedaling, als er sprake is van een lange termijn bodem, opnieuw tot stilstand komt, maar noodzakelijk is het niet. Voor hetzelfde geld daalt de lange rente opnieuw tot aan de laatste bodem van 0,15% alvorens opnieuw te gaan stijgen. De belangrijkste conclusie hieruit is vooral dat beleggers moeten oppassen met het kopen van langlopende obligaties. Want de bewegingen van de rente staan waarschijnlijk in het teken van een belangrijke lange termijn bodem en daarin worden de bewegingen omhoog niet steeds weer netjes aangekondigd.

Figuur 5, de Rente.

De US$ versus de €

Zoals u kunt zien in figuur 6 waarin de weekgrafiek van de dollar staat, is deze omhoog door de neklijn gebroken. Maar de doorbraakcandle is weinig overtuigend. Dat wil zeggen dat de neklijn ongedaan werd gemaakt, maar wij achten het zeer goed mogelijk dat deze uitbraak in de komende periode alsnog en op zijn beurt ongedaan wordt gemaakt. De weekgrafiek, die wij u in figuur 6 laten zien toont een duidelijke topformatie. Een daling onder 90 betekent een koersdoel van 85 n dat op zijn beurt betekent dat het grote toppatroon wordt doorbroken met 78 als volgende doel. Het is dus allemaal nog niet zo duidelijk voor wat de dollar betreft, maar wij zijn niet optimistisch.

Figuur 6, US$ versus €

De prijs van een troy ounce goud

Ondanks het feit dat de statistieken vermelden dat er veel goud gekocht wordt onder anderen door overheden, wil het maar niet lukken. De daggrafiek in figuur 7 laat hier geen misverstand over bestaan. Men wijt dit aan de gestegen dollar in de afgelopen periode maar ook dat blijft gissen. Weliswaar gaat er een negatieve invloed uit van een stijging van de dollar op de goudprijs, omdat die in dollars noteert, maar of het verband zo zeker is, is ons onbekend. In ieder geval is het zeker dat de World Gold Index de zijwaartse fase nog niet verlaten heeft en derhalve is de conclusie dat het veiligste is om ervan af te blijven.

Figuur 7, Goud in $ per troy ounce.

De prijs van een vat Brentolie

In de afgelopen week kon men een opmerkelijk herstel zien van de olieprijs. Maar op de weekgrafiek is hier niets van te zien. Op de daggrafiek is de Momentum Analyse gaan stijgen maar op de weekgrafiek die wij in figuur 8 laten zien heeft de dalende Moman nog heel wat laken voor de schaar. De rapporten wijzen op een overproductie van ruim 1,5 mln. vaten per dag en dit ondanks het feit dat in Amerika 60% van de schalieputten nu gesloten zijn. Amerika in zijn totaliteit zette in de afgelopen week ook een record met de hoeveelheid olie die aldaar geproduceerd werd (uit de meest rendabele overgebleven putten). Maar de ongebonden productie in het Midden-Oosten lijkt toch de veroorzaker te zijn van de grote overproductie en dat betekent dat Saoedi-Arabië met zijn uitdagende politiek, die met name gericht is op de Verenigde Staten, hetzelfde Midden-Oosten in de klem zet voor wat de prijs betreft. Dat er daarbij dan ook nog van verminderde vraag sprake is lijkt niet van een evenredig belang. De conclusie is dat wij de weekgrafiek geloven die wijst op een dalende prijs.

Figuur 8, Brentolie in US$ per vat.

Beleggen bij Vladeracken

Opnieuw tekenden vrijwel alle modellen voor een positieve maand. Positieve uitschieter was ditmaal de Amsterdam Selector waar de prestaties van Galapagos buiten alle proporties zijn. Maar ook de andere actieve modellen tekenden voor een positief resultaat. Alleen in de Prijs<Waarde Methode werd gas teruggenomen. Tegenover een flinke hoeveelheid dividend en enkele positief presterende aandelen stonden verliezen op BAM, OMV en Imtech waardoor per saldo een min van 1,1% voor de maand mei resulteerde (maar nog altijd een positief netto resultaat van 20,3% voor het jaar). Tegen het einde van de maand hebben wij wel winst genomen op enkele posities. De markt lijkt rijp voor een tweede tik omlaag en dan is het beter om het nodige in contanten aan de zijlijn te hebben staan. Hoogvliegers van de afgelopen maanden zoals Altice, Numericable en een Leveraged EuroStoxx 50 Tracker werden afgelopen week verkocht.

De obligatieportefeuilles hadden te leiden van een ander probleemgeval, Air Berlin. Op een mededeling van de (inmiddels in 4 jaar tijd 4de) directeur. dat de aan de gang zijnde reorganisatie voor het bedrijf de laatste kans vormde, zakten alle obligatiekoersen van Air Berlin met soms zelfs ruim 10% onderuit. Voor de meeste van onze cliënten is het risico van Air Berlin niet erg groot meer. De reorganisatie is al begin dit jaar met de banken en andere financiers overeengekomen en is gepland om dit en volgend jaar te lopen. En wij houden een obligatie die al in november van 2015 moet worden afgelost. Herfinanciering van de maatschappij zal pas op zijn vroegst in 2016 aan de orde komen. Wij verwachten daarom geen problemen bij de aflossing van deze obligatie. Maar in sommige gevallen houden wij ook een obligatie in portefeuille die tot in 2018 loopt. Deze zal mogelijk wel ter discussie komen en wij beraden ons op het ogenblik op de vraag of wij hier in de loop van de komende maanden niet alsnog afscheid van moeten nemen. Opvallend is wel dat de aandelenkoers op dit nieuws niet heeft gereageerd. Vooralsnog gaan wij er vanuit dat de opmerking van deze directeur bedoeld was als schot voor de boeg richting de vakbonden. De onderhandelingen over een reeks ontslagen moeten in de komende weken tot een afvloeiingsregeling voor een flink aantal werknemers gaan leiden.

Risico profiel	Methode	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015 t/m 29-mei	Doel per jaar
Zeer defensief	Stamrechtportefeuilles	8,3 %	8,2 %	-/- 1,6 %	7,8 %	4,0 %	0,4 %	3,7 %	4 %
Defensief	Obligatieportefeuille	9,8 %	10,0 %	3,2 %	7,9 %	3,2 %	0,8 %	3,7 %	4 %
Matig	Mix aandelen / obl.	17,8 %	13,3 %	-/- 7,4 %	11,6 %	6,5 %	-/- 0,9 %	14,0 %	6 %
Matig / fondsen	Fund Selector	34,3 %	13,1 %	-/- 12,7 %	-/- 1,1 %	6,6 %	3,6 %	3,7 %	6 %
Normaal aandelen	PRIJS<Waarde	44,8 %	14,2 %	-/- 38,5 %	8,8 %	10,8 %	-/- 16,0 %	20,3 %	8 %
Actief aandelen	Amsterdam Selector	14,3 %	16,8 %	-/- 15,9 %	3,5 %	15,3 %	-/- 2,8 %	28,3 %	8 %
	Wereld Selector	6,0 %	14,0 %	-/- 10,5 %	16,0 %	47,7 %	-/- 4,4 %	14,8 %	8 %

*Benchmark*	AEX Index	36,4 %	5,7 %	-/- 11,9 %	9,8 %	17,2 %	5,6 %	16,3 %
	EuroStoxx 50	21,0 %	— 5,4 %	-/- 17,1 %	13,8 %	17,9 %	1,2 %	13,5 %

Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke uit onze dagelijkse analyses voortvloeien, treft u aan op onze website, www.vladeracken.nl, en/of op de website van De Technische Belegger, www.technischebelegger.nl, waar u onderaan de meest recente uitgave, het laatste artikel op onderwerp gegroepeerd aantreft met een link naar het feitelijk stuk.

De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 6 juli 2015.

Reeds besproken onderwerpen / publicaties:
Vladeracken beleid t.a.v. bestandsvergoedingen en plaatsingfees	Obligaties
Hoe spreken de statistieken voor 2014?	Eurobonds, Euro Treasuries, staatsobligaties van de “PIGS”-landen, van Italië en van Nederland
Onze macro-economische visie (29-06-2012) Onze macro-economische visie (27-12-2013) De Japanse beurs (31-05-2013)	Bedrijfsobligatiefondsen en rentegroeifondsen zoals Lux-O-Rent en ING Renta Grf
Aandelen	Credit Linked Notes
Hoogdividend aandelen: Corio, Koninklijke Olie, Unibail Rodamco 31-01-2014 en Unibail dagboek, Wereldhave	Floored en Reversed Floaters van Rabobank en RBS
De “Dogs of Amsterdam” (2007 – 2012)	High yield obligaties van Air Berlin, Altice, Bombardier, Cirsa Gaming, Clondalkin, ConvaTec Healthcare, FCE Bank, FGA Capital, Findus Group (25-07-2014 en 01-08-2014) Gazprom, Gazprombank, German Pellets, Heidelberg Zement, ING, KTG Agrar, Praktiker, Rickmers, Servus, Stork TS en Sunrise
Aandelen: Aalberts, Arcadis, BAM, Bourbon, CGG Veritas, Colruyt, Fugro, Heineken (Holding) , Imtech, Nokian, Saipem, Samsung, SAP, SBM Offshore, Schneider Electric, Sligro, Unilever, Technip, Tenaris, TKH Group, Vallourec,	Hybride en variabele renteobligaties van Linde Inflatielinkers en de HICP Inflatie Index
Afdekken van aandelenrisico’s m.b.v. calls, puts, short sprinters en short trackers met een hefboom	Perpetuele obligaties en effecten van Achmea, Aegon, ASR, Casino Guichard, Credit Agricole, Depfa, FrieslandCampina, Fürstenberg, ING, SNS Reaal, SRLev en Tennet
Sprinters op de AEX combineren met Calls	Steepeners (incl. renteherziening) van BNG, NIBC, Ned. Waterschapsbank en Rabobank
Grondstoffen, metalen en valuta	Overige onderwerpen
Goud en Zilver	Volatility, strategieën, derivaten, ETF’s
De Amerikaanse Dollar (25-03-11 en 16-09-11), de Australische $, het Britse £, de Canadese $, de Japanse ¥en, de Noorse kroon, de BRIC Valuta en een BRIC Valuta note	Woodies CCI & Martingale op de beurs, handelssystemen
	Coppock Indicator en het Hindenburg Omen, TA indicatoren

Beurscommentaar: Roet in het eten

8 april 2013/in Beurscommentaar, Weekbericht/door

Stand van de AEX Index op het moment van schrijven (2013-04- 08: 340,17)

Onze conclusies:

Korte termijn:	negatief, maar kans op draai
Middellange termijn:	negatief
Lange termijn:	verdeeld, draait omhoog
NB. Calamiteiten niet in aanmerking genomen

Het was een teleurstellende week. En het waren niet Cyprus of Italië. Het was de economie die roet in het eten gooide. Het lijkt erop dat er geen grote schade is aangebracht, maar wil dat zo blijven dan hebben we nu toch wel een goede week nodig. Wij laten u hieronder de daggrafiek van de AEX Index zien:

Figuur 1.

En het is mogelijk dat die goede week zich gaat presenteren. Er is allereerst het forse herstel dat de Dow Jones Industrial Index liet zien later op de avond afgelopen vrijdag. In Amsterdam fungeerde het 150-daags voortschrijdend gemiddelde als vangnet (het dieptepunt van de dag raakte zelfs het MA200). De indicatoren dalen natuurlijk allemaal, maar wat mooi is, is dat er niet negatief wordt gedivergeerd, de sentiment indicatoren divergeren zelfs positief. Een uitzondering vormt vreemd genoeg de S&P500, waar wel negatief gedivergeerd wordt in de daggrafieken. Er zijn dus wel degelijk redenen om positief te zijn maar wees voorzichtig. Zoals u in bovenstaande figuur ziet is er nog geen sprake van een draai. In principe is de korte termijn trend dus negatief en daar moet de voorzichtige belegger vanuit gaan zolang hij niet constateert dat er een ommekeer is opgetreden. Belangrijk is ook om te constateren dat het dividendseizoen van start gaat. Dat betekent dat indexen zoals de AEX Index extra onder druk komen te staan, want in deze index vindt geen correctie voor het uitgekeerde dividend plaats.

De week

In tegenstelling tot in de daggrafieken ziet men in de weekgrafieken alleen maar negatieve divergenties. Tot voor vorige week waren indicatoren echter aan het stijgen hetgeen in ieder geval iets positiefs was, het hield de hoop levend dat de negatieve divergenties nog konden worden opgeheven. Maar deze stijging werd afgelopen week omgezet in een daling. Nou is het zo dat men iets dergelijks graag bevestigd ziet, hetgeen nog niet gebeurd is. Het wachten is dus op het slot van de komende week. Maar voorlopig geldt dat de weekgrafieken negatief zijn.

De maand

Amerika en Europa blijven zich tegengesteld bewegen, waarbij Europa duidelijk negatieve maandgrafieken laat zien. In Amerika zijn deze positief maar ze liggen hoog en zijn dus een reactie wachtende. Dit hoeft niet onmiddellijk te gebeuren, maar men moet hier toch zeg binnen enkele maanden met een daling rekening houden. Gezien de rally die wij al achter de rug hebben zal het adagium “sell in may and go away” ditmaal een grote kans van slagen hebben.

De Rente

Even leek het erop dat het gedaan was met de rentedaling, maar in de afgelopen week werden opnieuw lagere regionen opgezocht. Het effectieve rendement op 10-jaar leningen van de Nederlandse Staat zakte naar 1,59%. En dit hoeft niet afgelopen te zijn. Wel werd de positieve divergentie opnieuw bevestigd. Op iets langere termijn zal de rente definitief gaan stijgen. Het wachten is op een trigger, maar deze bleef afgelopen week uit.

De US$ versus de €

Zoals wij reeds eerder schreven is de dollar op zijn 50-week voortschrijdend gemiddelde teruggevallen. Deze reactie is nog niet afgelopen. Steun vindt hij bij zijn MA10 op ongeveer 75,50. het is nog niet te voorzien dat hij op dit niveau zal omkeren, maar de langere termijn ziet er nog steeds positief uit voor de dollar.

De Prijs van een troy ounce Goud

Met een notering van US$1.540 heeft de prijs van een troy ounce goud zo ongeveer zijn steun op US$1.525 bereikt. Er zit nu een herstel in de lucht. De daggrafiek toont dat zonder meer aan. De weekgrafiek is nog niet zo overtuigend, maar hier, zo ziet het ernaar uit, zullen de tijd en het korte termijn herstel voor wonderen gaan zorgen. Het is echter nog iets te vroeg om daar vanuit te gaan.

De Prijs van een vat Brentolie

Inderdaad heeft de prijs van een vat Brentolie de onderkant van zijn horizontale kanaal bereikt en zelfs iets doorschreden. De grote vraag is nu natuurlijk of deze doorschrijding een eendagsvlieg zal zijn. Op iets langere termijn gaat hij zijn volgende steun op US$100 opzoeken, maar op korte termijn kan er een tijdelijk herstel optreden.

Strategie

Afgelopen week hebben wij verschillende posities ingenomen. Van de daling van de koers van Delhaize hebben wij gebruik gemaakt om de aandelen in onze Selector-portefeuilles aan te kopen. In de Fund Selector hebben wij posities ingenomen in Powershares AEX Dubbel Long. Wij blijven vooralsnog optimistisch en hopen daarmee van een hernieuwde stijging van de markt te kunnen profiteren.

NB

In de week rondom het begin van iedere maand zal er door ons geen beurscommentaar meer gegeven worden. Wij verwijzen u in plaats hiervan naar onze maandelijkse nieuwsbrief de Technische Belegger, waarin een veel uitgebreider commentaar te lezen is. U vindt deze op de site www.vladeracken.nl.

Post Scriptum

Wij worden erop gewezen dat de terminologie die wij gebruiken niet altijd bij alle lezers
bekend is. Wij verwijzen u naar onze site vermogensbeheer www.vladeracken.nl waarop u een zeer uitgebreide woordenlijst vindt onder het hoofd ABC.

Den Haag, 8 april 2013
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer

Disclaimer
De auteur is verantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Vladeracken BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie conform bovenstaande ideeën belegt of wenst te beleggen doet dat voor eigen rekening en risico. In dit kader wijzen de auteur en Vladeracken BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand.

Lange termijn beleggingen – aandelen: Unilever

23 november 2012/in Aandelen, Dividend, Prijswaarde Methode, Unilever Aandelen/door

(publicatiedatum: 23 november 2012)

Begin november, enkele dagen voor de meest recente interim-dividend uitkering van het bedrijf, kochten wij in onze meest defensieve portefeuilles aandelen Unilever aan. Beleggers die onze stukken regelmatig lezen weten dat wij voor de beoordeling van de aandelen waarin wij op langere termijn beleggen een methodiek hanteren van fundamentele selectie, waarbij puur gekeken wordt naar de ontwikkelingen van de onderneming zelf en de wijze waarop de directie van de betreffende onderneming de middelen van het bedrijf (haar Eigen Vermogen) rendabel weet te maken.

En uiteraard hebben wij Unilever ook langs deze lat gelegd. Voorop gesteld zij dat wij de aandelen gekocht hebben, niet omdat zij aan onze lange termijn rendementseisen qua groei van het eigen vermogen per aandeel voldoen, want die is niet hoog genoeg geweest in de voorbije jaren. Het aandeel wordt om die reden ook niet aangekocht in portefeuilles die onze Prijs<Waarde Methode volgen.
Maar het goede dividend rendement, de niet overdreven prijs, het buitengewoon goede lange termijn technische plaatje, het internationale karakter van het bedrijf en de voor aandelen relatief defensieve koersontwikkeling van het bedrijf maken het wel een goed alternatief voor defensieve portefeuilles.

Het bedrijf

Unilever is een groot bedrijf. Over 2011 bedroeg de groepsomzet ruim € 46 miljard en de netto winst ruim € 4,6 miljard (ruim 10%, dat is wat ons betreft veel). Unilever is ook een zeer bekend bedrijf. Het bedrijf is actief als producent van consumenten producten in de hoek van de persoonlijke verzorging (33% van de groepsomzet in 2011 met merken als Axe, Lux, Ponds, Rexona, Vaseline etc.), voeding (30%; met merken als Becel, Bertolli, Blue Band, Knorr etc.), huishoudelijke producten (18%; CIF, OMO en Sunlight zijn in Nederland bekende voorbeelden) en overige (19%) zoals ijs (waaronder de Magnum en Ben & Jerry’s) en (Lipton) thee (Unilever vat dit samen onder de kop “refreshments”).

Unilever heeft in 2011 de productenportefeuille in de divisie persoonlijke verzorging uitgebreid met merken als Alberto Culver en Sara Lee. In de geschiedenis van Unilever is het regelmatig doen van acquisities een regelmatig terugkerend fenomeen. Niet altijd zijn de acquisities daarbij succesvol. In de afgelopen tien jaar heeft dat geleid tot een enorme herstructurering van de merkenportefeuille waarbij veel merken zijn geschrapt, verkocht en / of geïntegreerd. Zo kenden wij in Nederland lange tijd JIF als schuurschoonmaakmiddel. In andere landen heette hetzelfde product al langer CIF. Enkele jaren geleden heeft Unilever ook hier de naam JIF vervangen door CIF.

Het gevolg was een reeks van jaren van relatieve stagnatie in de groei van het bedrijf. Maar onderliggend is er wel wat ten goede veranderd. Het bedrijf is efficiënter geworden en heeft veel minder producten en merken gekregen die allemaal wel een veel betere positie in het betreffende marktsegment hebben. Bovendien is drastisch gesneden in producten en markten waar de groei was verdwenen.

Wereldwijd actief

In onze “lange termijn visie” stelden wij dat de onderneming niet uitsluitend van de lokale Europese economie afhankelijk moest zijn. Unilever is wat je noemt een echte wereldspeler. Slechts 26% van de omzet komt uit Europa. 33% van de omzet wordt behaald in Noord- en Zuid-Amerika (Unilever is ook in Zuid-Amerika een grote speler) en de rest, 41% wordt in Azië, Afrika en de rest van de wereld behaald.

Defensief aandeel

Unilever opereert in de consumentenmarkten wereldwijd en dan ook nog eens in het relatief defensieve deel ervan. Voeding en persoonlijke verzorging zijn niet de eerste zaken waarop de consument bezuinigt. Dat maakt het bedrijf relatief defensief.

Risico’s

Nadeel is wel dat Unilever een merkenbedrijf is. Dat betekent dat het in zwakkere economische tijden last heeft van het fenomeen “huismerken”, dat in sommige landen (zoals in Nederland) in supermarkten veel voorkomt en een voor bedrijven zoals Unilever groeiend probleem vormt. Merken zijn bovendien imagogevoelig. Een probleem bij de productie, distributie en verkoop van een product kan tot grote en snelle schade voor het bedrijf leiden, waarbij sommige problemen kunnen ontstaan al dan niet buiten de invloed van het bedrijf om.
En de acquisitiepolitiek van Unilever kan ook tot financiële risico’s leiden (waarbij overigens gezegd moet worden dat Unilever op het ogenblik spotgoedkoop kan lenen op de obligatiemarkten).

Rentabiliteit van het Eigen Vermogen (REV)

De basis van onze analyse is de Rentabiliteit van het Eigen Vermogen en de dividendpolitiek. Wij corrigeren daarbij de cijfers uit het jaarverslag niet. Dat kan er toe leiden dat vreemde niet-ter-zake-doende dingen in de rendementscijfers mee gaan doen. Immers, een onderneming publiceert een netto eindcijfer en daarin kunnen ook eenmalige zaken zitten die toevallig een keer voorkomen maar over de eigen bedrijfsvoering op langere termijn niets zeggen.

In 11 jaar tijd werden de volgende REV-cijfers behaald:

	2001	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008	2009	2010	2011
REV	18,3 %	20,3 %	24,2 %	16,2 %	9,1 %	24,6 %	25,5 %	39,4 %	24,3 %	26,9 %	24,0 %

Het defensieve karakter van Unilever wordt door deze cijfers onderstreept. Waar de periode 2008 – 2009 voor veel bedrijven een probleem was, is de winstgevendheid van Unilever in die jaren keurig overeind gebleven. Alleen in 2004 en 2005 heeft de winstgevendheid onder druk gestaan. Dat heeft te maken met de grote acquisities die het bedrijf destijds had gedaan en die toen moesten worden verwerkt. Het heeft tot de forse herstructurering bijgedragen die naar het lijkt eindelijk haar vruchten begint af te werpen in de vorm van een terugkerende autonome groei van het bedrijf.

Dividendbeleid en winst per aandeel

	2001	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008	2009	2010	2011
WpA	€ 0,61	€ 0,71	€ 0,94	€ 0,64	€ 0,36	€ 1,19	€ 1,35	€ 1,79	€ 1,21	€ 1,51	€ 1,51
DpA	€ 0,52	€ 0,57	€ 0,58	€ 0,63	€ 0,66	€ 0,96	€ 0,75	€ 0,77	€ 0,47	€ 0,83	€ 0,90

In de 2de tabel hebben wij de Winst per Aandeel (WpA) en het Dividend per Aandeel (DpA) opgenomen over de afgelopen 11 jaar. Unilever keert een relatief groot deel van de winst uit. Het percentage wisselt, maar door de jaren heen is ruim 55% van alle winst jaarlijks uitgekeerd. Dat lijkt leuk voor de aandeelhouder, maar het wijst op een relatief volwassen bedrijf. Kennelijk heeft het management onvoldoende alternatieven voor handen om in te investeren en zo de groei van het bedrijf te bevorderen. Voor ons waarde-model is dat een probleem. De Eigen Vermogens Waarde van het aandeel (eind 2011 € 4,98) stijgt jaarlijks met circa 8% (ná aftrek van het dividend) en dat is in onze ogen te weinig. Wij zien dat liever stijgen met 10% of meer. Taxaties voor 2012 voor de WpA liggen rond € 1,59 per aandeel en voor 2013 op € 1,71 per aandeel.

Ratio’s en criteria

De eerste eis die wij hadden was een REV van ten minste 12% per jaar over de afgelopen 10 jaar gemiddeld. Unilever scoort bijna 23% per jaar en dat is prachtig. Uit de taxaties van analisten kan worden afgeleid dat dit percentage ook voor 2012 en 2013 in de buurt van dit niveau wordt voorzien. De tweede eis was dat het Eigen Vermogen per aandeel met ten minste 10% per jaar moest groeien. En dat wordt hier met 8,1% niet gehaald.

Het eigen vermogen per aandeel bedroeg eind 2011 € 4,98 en de huidige koers is
€ 28,48. Als de koers dus nooit meer stijgt, dan moet u met dit groeipercentage ruim 22 jaar wachten alvorens de boekwaarde van het aandeel op het niveau van uw investering uitkomt. Dat is ontzettend lang. Daarbij moet wel gezegd worden dat het dividendrendement op 3,2% ligt en dat is weer aanzienlijk meer dan de rente die u krijgt op een 10-jarige lening van de Nederlandse Staat. Bovendien stijgt dat rendement langzaam maar zeker met de stijging van de winst van de onderneming.

Toekomstige waarde

Wij bepalen als volgt een waarde voor het aandeel op basis waarvan wij kunnen beoordelen of de onderneming vandaag duur is of niet. De (over 5 jaar) gemiddelde koerswinstverhouding (KW) waarvoor het aandeel in de voorbije jaren sinds 2006 is verhandeld bedraagt 14,5. Het aandeel is daarmee doorgaans aanzienlijk goedkoper dan andere bedrijven die wij hebben besproken zoals SAP (daar lag dit getal op 21,6), maar juist weer duurder dan Aalberts en Arcadis (waar dit cijfer op respectievelijk 13,2 en 13,8 ligt).
De KW op basis van de geschatte winst voor 2012 bedraagt 17,9. Afgaande op de verwachte en historische groei van de onderneming en het EVpA kan op grond hiervan een doelkoers worden berekend van € 47,0. In ons model en berekend op fundamentele basis kan het aandeel daarmee worden gekocht voor elke koers tot maximaal € 25,97 voor 2013 (dit jaar lag de grens op € 22,39). En daarmee is onze eerste conclusie: Unilever is in fundamentele zin te duur om er nu in te stappen maar niet heel erg veel te duur, zeker als analisten gelijk krijgen in hun mening dat het bedrijf aan de vooravond staat van een groeispurt.

Technische positie

De laatste toets is de feitelijke technische positie. En daarvoor verwijzen wij naar figuur 1. Hierin hebben wij een meerjarige grafiek (1988 – 2012) van de koersontwikkeling van Unilever opgenomen (weekkoersen).

Figuur 1.

Dit is een uitermate bullish patroon. Tussen 1998 en 2011 heeft de belegger in Unilever zich tevreden moeten stellen met het dividend. De koers is in die periode stabiel blijven bewegen tussen € 13,50 en € 26 (nog altijd een halvering wanneer u de aandelen op het eerste hoogtepunt in 1998 had gekocht, ook hier had u dus een sterk hart moeten hebben). Maar vorig jaar is de koers uit deze lange termijn correctie omhoog gebroken. Veel beleggers hebben kennelijk vertrouwen in de hierboven al genoemde verwachtingen van analisten.

De kortere termijn

Figuur 2.

Nu de lange termijn weerstand van € 26 is gebroken is een trapsgewijs oplopende trend zichtbaar geworden. Om de grofweg 6 maanden springt de koers naar een nieuw niveau om daar dan weer lange tijd in zijwaartse richting heen en weer te bewegen. En inmiddels is het volgende zijwaartse patroon (dat nu de vorm heeft van een schotel) alweer bijna voltooid zo lijkt het. Dat het hier om een fase van correctie gaat wordt ondersteund door het Volume onderin de grafiek. Dat daalt gestaag en dat hoort zo te zijn in correctiefases. De bovenkant van het patroon is nu al enkele malen geraakt waarmee de kansen op een doorbraak omhoog toenemen.
Zoals u ziet moet u niet denken dat de koers morgen zal verdubbelen. Maar defensieve beleggers kopen hier een aandeel met een lage volatiliteit, een goed dividend rendement en een prima lange en korte termijn technisch plaatje.

Conclusie

Dit aandeel is koopwaardig. Het mag dan niet voldoen aan de criteria van de waarde belegger omdat er teveel dividend wordt uitgekeerd, maar wie naar een defensieve, constant groeiende en ook qua dividend goed renderende onderneming zoekt heeft hier een prima alternatief.

En voor de actieve belegger is dit ook nog eens een aandeel waarop na elke sprong (dus niet continu en zeker nu niet) calls kunnen worden geschreven.

Den Haag, 23 november 2012
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer

Disclaimer
De auteur is verantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Vladeracken BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM. Vladeracken belegt en/of heeft belegd de hier besproken effecten voor haar cliënten. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie in de hier besproken effecten en conform de hier besproken methodiek belegt of wenst te beleggen doet dat voor eigen rekening en risico. In dit kader wijzen de auteur en Vladeracken BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand. De besproken effecten zijn niet risicoloos.

Hoog dividendrendement 6: Royal Dutch

29 april 2011/in Dividend, Koninklijke Olie/door

In ons streven om goede alternatieve beleggingen te vinden voor dalende obligatiekoersen in een portefeuille hebben wij in de afgelopen tijd aandacht besteed aan de vastgoedaandelen Wereldhave, Unibail-Rodamco, en Corio.

Het zijn alle drie vastgoedfondsen. Maar onder de top tien van hoogdividend aandelen genoteerd aan de Amsterdamse beurs treft men ook Royal Dutch Shell aan.

Uiteraard hebben wij ons ook ditmaal de vraag gesteld of Koninklijke Olie een goede vluchthaven zou zijn tijdens forse correcties op de aandelenbeurzen. Met andere woorden: daalt het aandeel RD even hard en even vaak als de AEX Index. Ten behoeve van de berekening zijn wij ervan uitgegaan dat een 15% daling, uitgaande van de voorgaande top, een forse correctie is. De berekening is gebaseerd op hoogste en laagste koersen en niet op slotkoersen.

Periode 1-1-1985 tot heden	Aantal dalingen > 15%	Gemiddelde daling in %
AEX Index	14	31
Royal Dutch	19	26

Het aandeel Koninklijke Olie fluctueerde in de afgelopen 26 jaar sterker dan de AEX Index, maar de dalingen waren duidelijk beperkter. Begin 1985 bedroeg de voor bonusuitkeringen gecorrigeerde koers van RD €4,86. Op 12 april was dit €25,09. Dit is een stijging van ruim 400%. De AEX Index noteerde indertijd 86,87. Op 12 april 2011 was dit 360,77. De stijging was hier dus ruim 300%.

Het dividend van Koninklijke Olie wordt in dollars vastgesteld. Op verschillende websites vermeldt men verschillende dividendgegevens in euro’s. Wij gaan uit van een dividend over 2010 van €1,27, dat het Financieel Dagblad vermeldde op 28 maart jongstleden. Het dividend is erg stabiel. Het wordt per kwartaal uitgekeerd en kan ook opgenomen worden in aandelen. De gemiddelde koers in 2010 was €22,92. Het dividend in procenten was dus 5,54%.

Goede waar behoeft geen krans. Wij gaan de goede kanten van het aandeel RD hier niet onderstrepen. Wij volstaan met te stellen dat vergeleken met de AEX Index het aandeel Royal Dutch Shell zich uitstekend gedroeg in de afgelopen 25 jaar.

Het gebruik van Opties

Op dinsdag 12 april dus op de dinsdag vóór de expiratiedatum noteerde de Call RD mei 2011 25,50 €0,32. Dit lijkt in absolute zin niet hoog. Bij een slotkoers van die dag van €25,09 bedraagt de maximale winst van €0,73 (alles vóór transactiekosten). Dit is circa 2,9% in één maand. Niet iedere maand zal zo mooi zijn, maar in maanden waarin het dividend wordt uitgekeerd (de dividenduitkering vindt vier maal per jaar plaats) kan het zelfs nog hoger zijn.

Enkele kanttekeningen:

1. Wij kozen voor een eenmaands optie. Onze ervaring is dat de eenmaands optie in een politiek van continue gedekt schrijven de beste opbrengst geeft (maar laat u niet weerhouden als u betere opbrengsten vindt). Wij schrijven dan bij voorkeur enige dagen vóór de uitoefendatum van de eerder geschreven optie. Deze laatste laten wij dan rustig expireren maar dit is uiteraard ook afhankelijk van de beurskoers op dat moment. In het algemeen staan er dus gedurende de laatste dagen van de looptijd twee opties uit (hetgeen gedurende enkele dagen extra margin vraagt);
2. De kans bestaat dat de geschreven optie wordt opgevraagd. Hier moet u zich niet druk over maken. Als u het juiste uitoefenniveau hebt gekozen (enkele punten boven de actuele koers) maakt u in dat geval extra winst (in ons voorbeeld de optieprijs plus het verschil tussen de koers op het moment van aankoop en de uitoefenprijs). Koop onmiddellijk het aandeel weer terug (of, in verband met de transactiekosten, koop de call tegen intrinsiek terug).
3. Toch vormt de mogelijkheid van opvragen in maanden van dividenduitkering de reden dat wij (tenzij de mogelijkheden van schrijven extreem zijn) in principe geen opties schrijven met de dividendmaand als uitoefendatum. Er zijn normaliter teveel geïnteresseerden in de markt die proberen te profiteren van de mogelijkheid van dividenduitkering en direct daaropvolgend koersherstel. Voor de uitgekiende speler op de markt hoeft dit argument niet te gelden.
4. De nu bekende ex-dividenddata zijn 11 mei 2011 en 3 augustus 2011 en de laatste twee ex-dividenddata (richtsnoer voor de volgende twee) zijn 3 november 2010 en 9 februari 2011 geweest.

De Chart

Figuur 1

Zolas u ongetwijfeld zult opmerken lag de koers (zie de grote zwarte candle op het einde van de grafiek) op 12 april onder het 20-daags Voortschrijdend Gemiddelde. Volgens onze adviezen zou men dus geen positie in moeten nemen. Inmiddels is de koers erboven gekomen en kan alsnog geschreven worden. Omdat de uitoefenprijs van €25,50 van de verkochte optie wel boven de MA20 lag had men toch kunnen besluiten om een call te schrijven, zeker gezien het feit dat er geen dividend in deze periode uitgekeerd zou worden.

De Risico’s

Koninklijke Olie is door de jaren heen de hoeksteen van vele beleggingsportefeuilles geweest. Weliswaar is er iets van de glans afgegaan maar het blijft een uitstekend aandeel. De olieprijs en het management zijn de twee belangrijke factoren die het risico van een belegging in RD bepalen. De eerste zal zich, naar algemeen wordt aangenomen in positieve zin voor Royal Dutch Shell gedragen (energie wordt duurder), de tweede vormt uiteraard een vraagteken waarop ieder zijn eigen antwoord moet hebben.

Conclusie

Een investering in Royal Dutch Shell kan een bijzonder mooi rendement opleveren. De risico’s zijn in onze ogen beperkt. Zelfs in zware beurstijden deed RD het in de afgelopen 25 jaar per saldo beter dan de algemene beursmaatstaf. Het dividendrendement aangevuld met de opbrengst van verkochte callopties en mogelijke koersstijgingen lijkt indrukwekkend. Wij nemen het aandeel op in onze toekomstige maandelijkse rapportage.

Den Haag, 29 april 2011
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken BV

Disclaimer
De auteur is verantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Vladeracken BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM. Vladeracken BV heeft voor sommige cliënten positie in de hier besproken of vergelijkbare effecten. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie in de hier besproken producten belegt of wenst te beleggen, doet dat voor eigen rekening en risico. In dit kader wijzen de auteur en Vladeracken BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand. Het besproken product vertegenwoordigt een hoog risico.

Hoog dividendrendement 5: Corio

22 april 2011/in Corio, Dividend, Vastgoed/door

In ons streven om goede alternatieven te vinden voor dalende obligatiekoersen in een portefeuille hebben wij in de afgelopen tijd aandacht besteed aan de vastgoedaandelen Wereldhave en Unibail-Rodamco, twee aandelen uit de top tien van aandelen met een hoog dividendrendement genoteerd aan de Amsterdamse beurs.

In het onderhavige artikel besteden wij aandacht aan een derde vastgoedfonds, dat weliswaar niet in de top tien zit maar dat deze top toch op de voet volgt. Het is het vastgoed fonds Corio.

Opnieuw hebben wij ons, naar aanleiding van de uitkomsten zoals gepubliceerd in de rubriek Seeking Alpha, de vraag gesteld of Corio een goede vluchthaven is in tijden van beurszwakte. De resultaten van onze analyse staan hieronder afgebeeld. Wij verwijzen naar ons artikel over Wereldhave waarin wij de wijze van berekening hebben uiteengezet.

Periode 1-1-1989 tot heden	Aantal dalingen > 15%	Gemiddelde daling in %
AEX Index	11	32
Corio	14	32

De uitslag duidt erop dat Corio als vluchthaven niet geschikt lijkt.

Maar Corio heeft nog andere eigenschappen.

Vastgoedportefeuille

De portefeuille bestaat voor 96 % uit winkelcentra en slechts voor 4% uit kantoorpanden. De investeringen liggen voor 92% in Euroland. 8% is geïnvesteerd in Turkije. Tegenover deze laatste investeringen staan hedgeconstructies zodat het valutarisico niet in Turkse ponden maar in Amerikaanse dollars wordt gelopen. Vermelding dient nog dat de “occupancy rate” (bezettingsgraad) volgens het jaarverslag 2010 96% is.

Fiscale positie

Corio maakt gebruik van de fiscale voordelen van een status de Fiscale Beleggingsinstelling in Nederland en ook in Frankrijk heeft men een dergelijke structuur. Een van de eisen van een FBS is dat de nettowinst na belastingen volledig aan aandeelhouders wordt uitgekeerd. Deze eis vormt dan ook de basis van de dividendpolitiek van Corio. Het aandeel gaat dit jaar op 27 april 2011 ex-dividend.

Het dividendverleden is als volgt:

Boekjaar	Koers ultimo maart daaropvolgende jaar	Uitgekeerd dividend	In % van de koers
2006	€ 68,01	€ 2,53	3,72%
2007	€ 55,50	€ 2,60	4,68%
2008	€ 31,14	€ 2,64	8,48%
2009	€ 49,43	€ 2,65	5,36%
2010	€ 48,87	€ 2,69 *	5,50%

*) aangekondigd maar nog uit te keren

Het gemiddelde rendement over deze vier jaar bedroeg 5,58%.
In de periode onder studie steeg het aandeel Corio van €38,39 naar €48,87 op 12 april 2011 met 27,3 %. De AEX Index steeg van 136,59 naar 360,77 met 164,1%. Het dividend is zeker het dubbele van wat de fondsen uit de AEX Index uitkeren. Dit verbetert de verhoudingen maar Corio is zeker geen groeiaandeel.
Corio heeft enkele grote aandeelhouders waaronder het ABP (36,59%) en PGGM (5,09%). De investering van het ABP is afkomstig van de fusie tot Corio tussen VIB en Winkelbeleggingen Nederland (WBN) het vastgoedbedrijf van het ABP.

Het gebruik van Opties

Op 12 april jongstleden, dinsdag vóór de expiratiedatum van april noteerde Corio €48,87 en de Call Mei 2011 50 had toen een slotkoers van €0,54. Eind april gaat het aandeel ex-dividend ad €2,69. Met een slot van €48,87 lag het aandeel nog net boven zijn 20-daags voortschrijdend gemiddelde en dus werd aan alle eisen voldaan om positie in te nemen. De prijs van de call is misschien wat laag, maar dit is normaal voor het dividendseizoen. De maximale opbrengst lijkt zeer mooi met €0,54voor de Call, €1,13 voor mogelijke koerswinst en €2,69 voor dividend (alles vóór transactiekosten). De koerswinst is uiteraard het grote vraagteken in deze rekenarij, maar ook zonder dat is de procentuele opbrengst in deze maand hoog (7,8%).

Enkele kanttekeningen:
1. Zoals wij reeds stelden in het artikel over Wereldhave kiezen wij voor de eenmaands optie. Onze ervaring is dat de eenmaands optie in een politiek van continue gedekt schrijven de beste opbrengst geeft (maar laat u niet weerhouden als u betere opbrengsten vindt). Wij schrijven dan bij voorkeur enige dagen vóór de uitoefendatum van de eerder geschreven optie. Deze laatste laten wij dan rustig expireren maar dit is uiteraard ook afhankelijk van de beurskoers op dat moment. In het algemeen staan er dus gedurende de laatste dagen van de looptijd twee opties uit (hetgeen gedurende enkele dagen extra margin vraagt).
2. De kans bestaat dat de geschreven optie wordt opgevraagd. Hier moet u zich niet druk over maken. Als u het juiste uitoefenniveau hebt gekozen (enkele punten boven de actuele koers) maakt u in dat geval extra winst (in ons voorbeeld de optieprijs plus het verschil tussen de koers op het moment van aankoop en de uitoefenprijs). Koop onmiddellijk het aandeel weer terug en begin de constructie in feite weer opnieuw.
3. Toch vormt de mogelijkheid van opvragen in maanden van dividenduitkering de reden dat wij (tenzij de mogelijkheden van schrijven duidelijk goed zijn) in principe geen opties schrijven met de maand april als uitoefendatum (begin dividendseizoen). Er zijn normaliter teveel geïnteresseerden in de markt die proberen te profiteren van de mogelijkheid van dividenduitkering en direct daaropvolgend koersherstel. Voor de uitgekiende speler op de markt hoeft dit argument niet te gelden. Die kan bijvoorbeeld de dag voor de ex-datum de call sluiten als deze op dat moment een positieve intrinsieke waarde kent.

De Chart

Figuur 1

Ook Corio maakte een forse duikeling in oktober vorig jaar. En op dit moment ligt het aandeel weer onder zijn 20-daags Voortschrijdend Gemiddelde. Dat was niet het geval op 12 april toen dit artikel werd geschreven. De ingenomen positie blijft uiteraard liggen ook nu de koers onder zijn volgsysteem ligt. Maar een nieuwe positie zullen wij niet innemen mocht geen herstel op tijd optreden.

De Risico’s

De risico’s zitten hem natuurlijk in het feit dat het aandeel in waarde kan dalen. Zodra het onder zijn 20-daags voortschrijdend gemiddelde gaat noteren houden wij op met schrijven, omdat de kansen dat wij hiermede in een fuik lopen te groot zijn. Uiteraard worden reeds geschreven opties aangehouden.

Conclusie

Het gedekt schrijven van opties op aandelen Corio is zonder meer interessant. Toch hebben wij deze constructie voor onze klanten niet gelegd vanwege het lage groeicijfer dat het aandeel Corio toont. Hier zou eerst verandering in moeten komen alvorens wij het aandeel werkelijk aantrekkelijk gaan noemen. Wij geven wat dat betreft de voorkeur aan Unibail als aandeel met een hoog dividendrendement om er calls op te schrijven.

Den Haag, 22 april 2011
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken BV

Hoog dividendrendement 4: Unibail

8 april 2011/in Aandelen, Dividend, Unibail, Vastgoed/door

In het kader van onze zoektocht naar alternatieven voor de dalende obligatiekoersen en de lage opbrengsten op obligatieleningen richten wij vandaag onze aandacht op een tweede vastgoedaandeel, dat zich rangschikt onder de 10 aandelen van de Amsterdamse Beurs met het hoogste dividend. Het betreft het aandeel Unibail-Rodamco.

Neerwaartse marktrisico Unibail-Rodamco

Mede naar aanleiding van de conclusies uit de studie in de rubriek Seeking Alpha op internet hebben wij ons eerst afgevraagd of het aandeel Unibail-Rodamco misschien een goede verdediging zou zijn voor zwakke periodes op de beurs. De resultaten van onze analyse staan hieronder afgebeeld. Teneinde de lezer niet te vervelen met gegevens waarover hij reeds beschikt verwijzen wij naar het eerste artikel over Wereldhave in deze rubriek waar wij de wijze van berekening hebben opgenomen.

Periode 1-1-1990 tot heden	Aantal dalingen >15%	Gemiddelde daling in %
AEX Index	10	32
Unibail-Rodamco	11	28
Wereldhave	11	30

De conclusie uit deze resultaten is zeker niet negatief maar of het verschil significant is laten wij in het midden. Om te stellen dat door deze cijfers bewezen wordt dat Unibail-Rodamco het ook in de toekomst beter gaat doen dan de AEX Index lijkt ons te ver te gaan. Maar in de afgelopen twintig jaar bleek Unibail-Rodamco inderdaad een veiliger aandeel dan de AEX Index. Daarbij dient niet vergeten te worden dat Unibail Rodamco een dividend uitkeert dat (in procenten) min of meer op het dubbele geschat kan worden van het totale dividend dat uitgekeerd wordt door de fondsen opgenomen in de AEX Index.

Maar Unibail-Rodamco heeft ook nog iets bijzonders te bieden

De portefeuille is naar onze mening veel beter samengesteld dan die van Wereldhave. Het segment kantoren is klein. Daartegenover is in ruime mate geïnvesteerd in winkels. Dit is een sector die veel minder gevoelig is voor leegstand. Blijkbaar zijn de investeringen in kantoren veel minder economisch onderbouwd dan die in winkelpanden. Veroudering is, zoals heden ten dage weer eens duidelijk blijkt, bij kantoorpanden in het algemeen een snel toeslaand nadeel.

Samenstelling portefeuille	In %
Kantoren	18%
Winkels	74%
Congescentra / Tentoonst.	8%

Dividendbeleid

Unibail-Rodamco heeft sinds enige jaren een strategie geformuleerd die erin voorziet dat 85 tot 95% van de winst wordt uitgekeerd. Het dividend wordt doorgaans uitbetaald eind april of begin mei, dit jaar gaat het aandeel € 8,00 ex-dividend op 29 april 2011.

Het dividendverleden is als volgt:

Boekjaar	Koers 31 maart daaropvolgend	Uitgekeerd dividend	In % van de koers
2007	€ 163,01	€ 7,07	4,34
2008	€ 109,63	€ 7,50	6,84
2009	€ 150,00	€ 8,00	5,33
2010	€ 152,85	€ 8,00 *)	5,23

*) aangekondigd, ex-datum pas 29 april 2011.

Het gemiddelde rendement over deze vier jaar bedroeg 5,44%. In de periode onder studie steeg het aandeel Unibail-Rodamco van € 35,82 naar €138,70 op 16 maart 2011 een koersstijging van 287,2%. De AEX Index steeg in dezelfde periode van 136,59 naar 343,20 ofwel met 151,3% (alle koersgegevens in dit artikel zijn opgetekend per het slot van 16 maart 2011, deze datum is gekozen omdat het de woensdag voor de expiratiedatum was). Hierbij dient te worden aangemerkt dat Unibail-Rodamco nog niet zo lang geleden ook nog een forse terugbetaling van kapitaal deed aan aandeelhouders.

De conclusie is duidelijk: Unibail-Rodamco outperformde in de periode onder studie de AEX Index op alle fronten. Het is zonder meer een mooi aandeel om in te investeren en het lijkt in tijden van tegenspoed een goed alternatief te zijn.

Het gebruik van Opties

Op 16 maart jongstleden sloot het aandeel Unibail-Rodamco op € 138,70. De Call 140 april 2011 sloot op € 3,61. De maximale winst op een constructie bedraagt € 4,91 (bruto):

Koop 1 aandeel Unibail Rodamco	€ 138,70
Verkoop 1/ste Call april 2011 140	€ 3,61
Netto investering	€ 135,09
Winst bij uitoefening (alles voor kosten)	€ 4,91

Uiteraard zijn de opbrengsten van de Call niet altijd even hoog. Wij kunnen ons indenken dat u zult stellen dat in een week dat de beurs met zware tegenwind kampt (zoals de week waarin bovenstaande callprijs ontstond), de verwachtingswaarde in de Calls nou niet om te juichen is. Maar los van alle hypothesen en overwegingen lijkt een jaarwinst tussen €40 en €50 haalbaar. Minus kosten kan dit teruglopen tot €20 to €30. Na kosten lijkt een extra rendement van 10 tot 20 % gemakkelijk haalbaar. Tezamen met het dividendrendement maakt u daarmede op Unibail-Rodamco een rendement tussen 15 en 25%. Kom daar maar eens om als u investeert in obligaties.

Risico’s van het bedrijf

Uiteraard zijn er risico s verbonden aan een dergelijke investering. Wij hebben ze opgesomd in ons 2de artikel over Wereldhave. Maar voor de goede orde herhalen wij ze nog eens hieronder:
In ons artikel over Wereldhave noemden wij Wereldhave zelf een niet uit te vlakken risico. Wij herhalen dit niet voor Unibail-Rodamco. De portefeuille is in onze ogen veel aantrekkelijker samengesteld. En in de afgelopen 20 jaar gedroeg het aandeel Unibail-Rodamco zich gedurende zwakke tijden op de beurs beter dan de AEX Index. Over de gehele periode genomen was de koerswinst ook duidelijk beter. Dit laatste zal het gemakkelijker maken om redelijke opbrengsten te verkrijgen voor de te verkopen Calls.

Risico’s van de optiestrategie

Maar de strategie van het schrijven van kortlopende calls is niet van risico’s ontbloot. De koers van de onderliggende waarde kan immers dalen waardoor u telkens gedwongen wordt om een lagere uitoefenprijs te kiezen. Als de calls vervolgens worden uitgeoefend, dan kan het zijn dat u per saldo minder opbrengst heeft voor de aandelen inclusief de inmiddels geschreven calls, dan de prijs die u aanvankelijk voor de aandelen heeft betaald. Er zijn twee maatregelen die u kunt nemen:
1. Kies alleen maar 1-maands opties. Een periode van 1 maand is te overzien. Op de lange duur realiseert u hiermede de beste prijs. Een goede dag van verkopen is de dinsdag of woensdag vóór de uitoefendatum van de lopende optie.
2. Controleer de chart en werk met een volgsysteem. Vele beleggers hebben hun eigen preferentie voor een volgsysteem maar als u dat niet hebt neem dan een eenvoudig 20-daags Voortschrijdend Gemiddelde. Als de koers daaronder ligt, blijf dan uit de markt (geen calls schrijven). Als hij daarboven komt verkoopt u uw Call. Als de koers van het aandeel onder de MA20 komt en u hebt nog een uitstaande positie van een verkochte Call, blijf dan rustig zitten en laat de Call expireren. Raak niet in paniek als de koers van het aandeel na expiratie van de Call verder zou dalen. Het aandeel Unibail-Rodamco is sterk genoeg om deze daling weer goed te maken.

Wij tonen u hieronder een daggrafiek van het aandeel Unibail-Rodamco. U ziet hoe mooi het 20-daags Voortschrijdend Gemiddelde de koers volgt.

Figuur 1

In principe houdt u dus het aandeel Unibail-Rodamco vast. U gaat daar bij een daling verlies op lijden, maar als u het welletjes vindt met het verlies maken, bijvoorbeeld doordat u onvoldoende opbrengst kunt krijgen bij het verkopen van de Calls dan is het het beste om het aandeel te verkopen. U koopt het dan weer terug als de koers de MA20 weer van onderen doorkruist. U kunt ook een shortsprinter kopen. Deze zal u afhankelijk van het Stoploss niveau dat u kiest circa €2.000 kosten. Mocht u aanwijzingen hebben dat de beurs weer gaat stijgen dan realiseert u de winst op de shortpositie en u gaat door met het verkopen van Calls. Een en ander lijkt ingewikkeld maar dat is het niet. Als u de bewegingen op de beurs en van het aandeel in het bijzonder volgt, dan zult u ongetwijfeld uw eigen redenen vinden om adequaat te handelen. Als u dat niet lukt volgt u onze wekelijkse rubriek op www.vermogensbeheer.co.

De kanttekeningen die wij maakten bij de analyse van het aandeel Wereldhave zijn natuurlijk ook van waarde voor het aandeel Unibail-Rodamco. Maar om niet in herhaling te vallen verwijzen wij u naar dat artikel.

Er zijn van Unibail-Rodamco geen Converteerbare obligaties (zoals dat wel bij Wereldhave het geval is), dus daar gaan wij hier niet verder op in.

Conclusie

Het aandeel Unibail-Rodamco is zeer goed geschikt voor een strategie welke gericht is op het verkrijgen van een hoog rendement.

Den Haag, 8 april 2011
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken BV

Hoog dividendrendement 3:

21 maart 2011/in Bedrijfsobligaties, Convertibles, Dividend, Obligaties 2, Wereldhave/door

Wereldhave

deel 3, publicatiedatum: 18 maart 2011

In twee voorgaande artikelen hebben wij het aandeel Wereldhave besproken, het hoge dividend dat op dit aandeel wordt uitgekeerd en de mogelijkheid om op het aandeel kortlopende calls te schrijven. Wij hebben daarbij met voorbeelden de risico’s van deze strategie besproken. Aan het einde opperden wij de mogelijkheid om in plaats van de aandelen de converteerbare obligaties van Wereldhave te gebruiken. De oudste converteerbare obligatie (uit 2006) bleek niet interessant. Op de andere twee meer recent uitgegeven converteerbare obligatieleningen gaan wij nu in. Ten slotte zullen wij naar de technische positie van het aandeel zelf kijken en onze finale conclusies trekken over de behandelde strategieën.

Wereldhave converteerbare obligatie uit 2009, voorwaarden

In augustus 2009 heeft Wereldhave een converteerbare obligatie uitgegeven die zal worden afgelost uiterlijk op 16 september 2014 tenzij conversie voor die datum heeft plaatsgevonden. Deze lening (met ISIN-code XS0447005652) is genoteerd in Luxemburg. Wereldhave betaalt een couponrente van 4,375%, die in twee termijnen wordt betaalt, jaarlijks per 16 maart en 16 september. U kunt naar keuze de obligatie laten converteren tegen 13,853 nieuwe aandelen Wereldhave (per € 1.000 nominaal kan conversie plaatsvinden tegen € 72,184 per aandeel hetgeen neerkomt op 13,853 aandelen per obligatie). Conversie kan inmiddels ieder moment geschieden.
Wereldhave is geen fan van kleine beleggers, want de lening moet worden gekocht in de minimale hoeveelheid van € 50.000 nominaal. Er zijn geen kleinere coupures voor handen en u kunt dus (op dit moment) niet zeg € 10.000 in deze obligatie beleggen.
Vrijdag 25 februari 2011 was de slotkoers van deze convertible 108,90%. Als u de aandelen Wereldhave via deze converteerbare obligatie wenst aan te kopen betaalt u daarmee € 78,61 per aandeel (€1.089 gedeeld door 13,853) en dat terwijl de slotkoers van het aandeel Wereldhave zelf € 72,66 bedroeg.

Verzekeringspremie

Een verzekering tegen een koersdaling van Wereldhave in de periode tot en met 16 september 2014 kost u derhalve kennelijk € 6,43 per aandeel. Immers door de converteerbare obligatie te kopen in plaats van het aandeel belooft Wereldhave u
€ 72,184 per aandeel terug te betalen als de koers van het aandeel in september 2014 lager staat.
In werkelijkheid zal uw verzekering nog iets duurder uit kunnen pakken. Immers, momenteel betaalt Wereldhave € 4,60 dividend en dat dividend kan stijgen als de inkomsten van Wereldhave stijgen. Dat is een rendement op de huidige koers van 6,3%. Maar op de convertible ontvangt u 4,375% rente. Dit betekent een rendement uit rente van 4,0% (4,375% gedeeld door 108,9%). Als het Wereldhave voor de wind gaat in de komende jaren zal het dividend bovendien jaarlijks worden verhoogd en komt u met de rente het nodige tekort. Maar zou Wereldhave het moeilijker krijgen, dan zal het dividend verlaagd worden terwijl u als houder van de convertible gewoon uw rente blijft ontvangen. De verzekering werkt dus zowel op de waarde van uw hoofdsom als op de hoogte van de uitkering.

Wereldhave converteerbare obligatie uit 2010, voorwaarden

De 3de converteerbare obligatie van Wereldhave die momenteel op de beurs te koop is heeft ISIN-code XS0550864192 en is eveneens in Luxemburg genoteerd. Deze lening is in oktober 2010 uitgegeven, hij loopt tot 15 november 2015 en draagt een coupon van 2,875%. De rente wordt ook hier in twee termijnen betaald te weten per 18 mei en per 18 november van elk jaar. Ook deze lening is onvriendelijk voor de kleinere belegger in die zin dat de minimale coupure ook hier € 50.000 bedraagt. U kunt de lening dus niet in kleinere hoeveelheden verhandelen. Per € 1.000 nominaal kunt u 12,33 aandelen ontvangen bij conversie (€ 1.000 gedeeld door de conversieprijs bij uitgifte van € 81,10 per aandeel). Conversie kan ook hier inmiddels ieder moment geschieden. Op 25 februari 2011 was de slotkoers van deze lening 98,25% hetgeen betekent dat u bij aankoop van aandelen Wereldhave via deze converteerbare obligatie € 79,68 per aandeel zou betalen.

Verschillen

Het verschil / voordeel ten opzichte van de vorige convertible is dat u nu uw volledige investering terugkrijgt als de koers van Wereldhave niet stijgt, dus ook de prijs die u betaalt als verzekeringspremie boven de huidige koers van het aandeel. In feite maakt u nu slechts iets minder winst als de koers van het aandeel zou gaan stijgen en is die mindere winst uw verzekeringspremie. Daarnaast loopt de lening en dus ook de verzekering een jaar langer. Het nadeel is dat uw renteopbrengst nog lager is namelijk 2,9% (bij een dividendrendement van 6,3%).

In onderstaande grafiek hebben wij de koersontwikkeling van alle drie de converteerbare obligaties getekend.

Figuur 2

Uit de grafiek blijkt, met name waar het de oudste van het drietal betreft (en dat is ook de reden om de grafiek hier te tonen) dat u met een converteerbare obligatie niet gevrijwaard bent van koersfluctuaties. Maar de fluctuaties zijn wel beduidend kleiner dan die van het aandeel. Waar in de weergegeven periode het aandeel een hoogste stand bereikte van € 118,00 en een laagste stand van € 44,275, bedroeg de hoogste koers voor de convertible uit 2006 125,28% en was de laagste koers 88,5%. Waar het aandeel van hoog naar laag 62,5% verloor, daalde de koers van de convertible slechts 29,3%. De verzekering heeft in dit geval dus al eerder zijn werk gedaan. Maar omdat de conversiekoers in dit geval € 97 bedraagt, is de verwachting in de markt dat deze lening niet meer zal worden geconverteerd (deze verwachting bestaat ook bij Wereldhave zelf, want de aanstaande verplichting om deze lening te gaan aflossen was het argument om in 2010 met een nieuwe converteerbare obligatie te komen).

Call opties schrijven

In ons vorige artikel behandelden wij de aandelen zelf waarbij wij de mogelijkheid opperden om een extra rendement te behalen met het schrijven van call opties op de onderliggende waarde. Aangezien beide hierboven behandelde obligaties direct converteerbaar zijn, kunt u ook hier overwegen om calls te schrijven. U dient dan wel rekening te houden met de conversieprijs die u feitelijk betaalt wanneer u niet de aandelen maar de converteerbare obligaties koopt. In onderstaande tabel zetten wij een en ander op een rij uitgaande van een investering van ongeveer € 50.000:

Titel	Koers	Investering	Conversieratio	Aantal aandelen	Conversieprijs
Wereldhave	€ 72,66	€ 54.450	1,000	749,4	€ 72,66
Convertible 2014	108,9%	€ 54.450	13,853	692,7	€ 78,61
Convertible 2015 *	98,5%	€ 54.450	12,330	681,6	€ 79,88

Tabel 2

* Voor de vergelijkbaarheid veronderstellen wij hier dat u boven € 50.000 wel in kleinere delen kunt handelen, dat is in de praktijk niet zo.

In ons vorige artikel spraken wij over 1-maands opties, voor ons voorbeeld de maart-opties, die vlak boven de huidige koers liggen.

“Vlak boven de huidige koers”
Hier past een waarschuwing. “Vlak boven de huidige koers” moet in het geval van de converteerbare obligaties “vlak boven de huidige conversiekoers” betekenen. Want wanneer de calls worden uitgeoefend en u de aandelen moet leveren, dan krijgt u te maken met de kostprijs die u betaald heeft voor deze aandelen. Die bepaalt immers het resultaat van deze actie.

Volgende voorbeeld

Stel u heeft € 54.450 geïnvesteerd in de convertible uit 2009 (die in 2014 wordt afgelost). Stel verder dat u een Call Wereldhave maart 2011 72 heeft geschreven ad € 1,20. Stel nu dat op 18 maart 2011 (de 3de vrijdag van maart, de expiratiedag voor deze optieserie) het aandeel Wereldhave € 80 waard is. De call zal dan worden opgevraagd en u moet de aandelen leveren. De koper betaalt u € 72 per aandeel. U kunt dan de obligatie laten converteren, maar de aandelen die u zo verkrijgt hebben u oorspronkelijk € 78,61 gekost (zie tabel 2).

In ons voorgaande artikel lieten wij u zien dat het resultaat van deze transactie, uitgevoerd met behulp van het aandeel zelf € 0,54 winst per aandeel bedroeg.

Het resultaat op de converteerbare obligatie laat zich als volgt berekenen:

Koop 1 aandeel Wereldhave via de convertible	€ 78,61
Verkoop 1/100ste Call maart 2011 Wereldhave	€ 1,20
Verkoop aan de houder van de Call 1 aandeel Wereldhave	€ 72,00
Saldo verlies (vóór kosten)	€ 5,41 per aandeel

Risico van deze strategie

En hier ligt direct het probleem van het schrijven van calls bij de converteerbare obligaties. Om het risico van een verlies te voorkomen moet u een call schrijven met een uitoefenprijs die rond of boven de conversiekoers ligt. Dat zou in dit geval een Call Maart 2011 80 hebben moeten zijn, maar die brengt op dat moment niets op (er werd op vrijdag 25 februari 2011 slechts een laatprijs afgegeven hetgeen betekent dat er geen prijs wordt afgegeven voor de verkoop van deze calls). Bij het schrijven van kortlopende opties moet u, om überhaupt enige opbrengst te kunnen ontvangen, de uitoefenprijs relatief dicht bij de huidige koers kiezen.

Dit is in feite hetzelfde probleem als wanneer u de constructie met behulp van aandelen opbouwt en de koers van het aandeel daalt vervolgens (zie ons tweede voorbeeld in het vorige artikel).

Strategie aanpassen

Wij zouden onze strategie daarom iets aan moeten passen. Wij zouden moeten besluiten om alleen nog maar opties te schrijven, wanneer de uitoefenprijs van de callopties hoog genoeg ligt om de totale transactie niet in een verlies te laten omslaan als de calls zouden worden uitgeoefend. Want in het laatste geval heeft u als belegger in aandelen Wereldhave een risico op een fors koersverlies en de kans dat het dividend niet elk jaar door Wereldhave kan worden uitgekeerd.

Voordeel van de convertibles

Zie nu het voordeel van de converteerbare obligaties. Die bieden u immers de vrijheid om alleen calls te schrijven wanneer de koers van het aandeel in de buurt van de conversiekoers komt. Om toch enige opbrengst te genieten zou u dan de looptijd iets moeten verlengen tot bijvoorbeeld negen maanden. Een call Wereldhave december 2011 80 leverde op 25 februari 2011 € 0,70 op. Bij de converteerbare obligatie die in 2014 afloopt zou in dat geval bij uitoefening van de call het rekensommetje als volgt worden:

Koop 1 aandeel Wereldhave via de convertible	€ 78,61
Verkoop 1/100ste Call december 2011 Wereldhave	€ 0,70
Verkoop aan de houder van de Call 1 aandeel Wereldhave	€ 80,00
Saldo winst (vóór kosten)	€ 2,98 per aandeel

LET OP: in het geval van de converteerbare obligaties krijgt u bovendien de opgebouwde rente uitgekeerd, € 2,37 per aandeel Wereldhave gedurende de looptijd van deze 9-maands optie, in het geval van het aandeel loopt u het risico dat u het dividend niet ontvangt wanneer de calls worden uitgeoefend vóór u het dividend ontvangen heeft.

Technische positie van het aandeel Wereldhave zelf

Figuur 3

In figuur 3 hebben een weekgrafiek van Wereldhave opgenomen vanaf 2007. De grafiek laat een proces van bodemvorming zien onder de toppen die in 2008 en 2010 enkele malen zijn gezet. De weerstand van deze bodem ligt in de zone tussen € 73 en € 77. Sinds maart 2009 ligt er aan de onderkant een oplopende trendlijn die de rechterkant van dit bodempatroon markeert en momenteel de steun op € 67,7 nadert. Dit zijn de twee belangrijkste grenzen om in de gaten te houden. Calls schrijven zou moeten geschieden wanneer de top van de range wordt bereikt, dus tussen het huidige niveau en € 77. Breekt de koers opwaarts door € 77 heen, dan zou even de opgaande trend afgewacht moeten worden tot het moment dat zich een nieuwe hogere tradingrange ontwikkelt. Omgekeerd, als de koers in de buut van € 67,70 komt moet juist niet een call geschreven worden, pas als deze steun gebroken wordt kan weer, nu op lagere niveau’s geschreven worden.

In het midden van de grafiek hebben wij ook een cycluspatroon getekend. Het lijkt er op dat het aandeel zich beweegt in cycli van ongeveer 5 maanden. Dat betekent dat wanneer u langer lopende calls wenst te schrijven, u moet proberen om 5- tot 6-maands calls te schrijven en bij voorkeur ná een koersrally binnen die periode.

Conclusie

Ondanks de hogere koers heeft de converteerbare obligatie uit 2009 onze voorkeur voor de defensieve belegger, die zijn risico wil beperken. Hij moet echter wel bijna € 55.000 investeren, maar dan biedt deze voor hem de beste oplossing inclusief de mogelijkheid om bij tijd en wijle een extra opbrengst te genieten door call opties te schrijven.
De actieve belegger daarentegen kiest de aandelen met korterlopende opties. Hij kan de omvang van zijn investering zelf bepalen. Maar hij moet zich realiseren dat het risico van deze strategie groter is terwijl de kans op een netto verlies pas afneemt wanneer de strategie al enkele malen met succes is uitgevoerd.
In beide gevallen adviseren wij de belegger om de chart van het aandeel niet uit het oog te verliezen.

Den Haag, 21 maart 2011
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer

Hoog dividendrendement 2:

11 maart 2011/in Aandelen, Beleggingsstrategie, Calls Schrijven, Opties, Wereldhave/door

Wereldhave

deel 2, publicatiedatum: 11 maart 2011

Inleiding

Een week geleden schreven wij op deze plaats het eerste deel van een drieluik over een belegging in Wereldhave. Wij suggereerden dat het hoge dividendrendement te combineren viel met een politiek waarbij call-opties worden geschreven. In het voor u liggende stuk gaan wij nader in op de risico’s van Wereldhave zelf en van deze strategie. Aan het einde van dit stuk en in deel 3 van ons verhaal zullen wij mogelijkheden onderzoeken om de risico’s kleiner te maken met behulp van de converteerbare obligaties van Wereldhave.

De Risico’s

De risico’s worden om te beginnen gevormd door het bedrijf Wereldhave zelf. De beleggingen zitten voor bijna vijftig procent in kantoren en de andere helft in retailpanden. 25% procent is belegd in Amerika en 25% in Finland. Dit betekent een valutarisico (25% is in $’s belegd) en een economisch risico (stel dat zich een nieuwe crisis voordoet of de huidige verdiept zich, dan kan de leegstand oplopen, dalen de huuropbrengsten en de waarde van de vastgoedportefeuille van Wereldhave en zit u als belegger met de gebakken peren). Wij zijn van dit alles niet erg onder de indruk. Het aandeel is geen groeier. En ware het niet voor het fantastische rendement (hetgeen tegelijkertijd een fors kussen vormt), dan zouden wij er niet in beleggen.

Maar ook de strategie van het schrijven van kortlopende calls is niet van risico’s ontbloot. De koers van de onderliggende waarde kan immers dalen waardoor u telkens gedwongen wordt om een lagere uitoefenprijs te kiezen. Als de calls vervolgens worden uitgeoefend, dan kan het zijn dat u per saldo minder opbrengst heeft voor de aandelen inclusief de inmiddels geschreven calls, dan de prijs die u aanvankelijk voor de aandelen heeft betaald. Wij zullen dit aan de hand van een voorbeeld toelichten.

Voorbeeld van de politiek van het schrijven van calls
Stel u koopt een aandeel Wereldhave (prijzen per het slot van 25 februari 2011, het aandeel Wereldhave is inmiddels duurder geworden) en schrijft er vervolgens een Call Wereldhave maart 2011 72 op ad € 1,20. Stel nu dat op 18 maart 2011 (de 3de vrijdag van maart, de expiratiedag voor deze optieserie) het aandeel Wereldhave € 80 waard is. De call zal dan worden opgevraagd en u moet het aandeel leveren. De koper betaalt u € 72 per aandeel.

Het resultaat laat zich als volgt berekenen:

Koop 1 aandeel Wereldhave	€ 72,66
Verkoop 1/100ste Call Wereldhave	€ 1,20
Verkoop aan de houder van de call 1 aandeel Wereldhave	€ 72,00
Saldo winst (vóór kosten) per aandeel	€ 0,54

Een nieuwe call schrijven

Wij schreven al dat de strategie in het hier beschreven geval (de call wordt opgevraagd), moet zijn om de aandelen direct weer terug te kopen (of de calls op de laatste dag te sluiten / terug te kopen om het opvragen te voorkomen). Zolang u de uitoefenprijs vlak boven de aankoopkoers legt biedt deze strategie u alleen het risico dat u niets of weinig verdiend heeft (na kosten). Maar het probleem wordt anders wanneer de koers van Wereldhave gaat dalen. In dat geval loopt de eerste call waardeloos af en kan de opbrengst als winst worden bijgetekend. Maar vervolgens moet u een nieuwe call schrijven. Stel dat het aandeel op 18 maart, wanneer u de nieuwe call gaat schrijven, is gedaald tot € 65. U moet dan een Call april 2011 66 schrijven om wederom ongeveer
€ 1,20 opbrengst te genereren (een schatting onzerzijds). Als vervolgens in april de koers weer herstelt tot € 70, dan wordt deze call opgevraagd. De transactie ziet er dan als volgt uit:

Koop 1 aandeel Wereldhave	€ 72,66
Verkoop 1/100ste Call Wereldhave maart 2011 72	€ 1,20
Verkoop 1/100ste Call Wereldhave april 2011 66	€ 1,20
Verkoop aan de houder van de call 1 aandeel Wereldhave	€ 66,00
Saldo verlies (vóór kosten) per aandeel	€ 4,26

Om te voorkomen dat u dit verlies zou maken zou u op 18 maart 2011 een Call Wereldhave april 2011 70 moeten schrijven, maar daarvoor wordt naar verwachting op dat moment niet eens een “laat”-prijs voor afgegeven door de handel, die brengt dus niets op.

Het verlies kan ook weggewerkt worden door de call te sluiten (het verlies te nemen) en een nieuwe call te schrijven op weer een hoger niveau. Maar u bent dan niet langer verzekerd van een voortdurend hogere opbrengst door het schrijven van calls. Immers, als het aandeel een zigzag-beweging doormaakt, dan wordt u telkens weer met kleine verliezen geconfronteerd zoals in bovenstaand voorbeeld is weergegeven.

Conclusie

De daling van de koers hoeft niet belangrijk te zijn voor de investeerder, want bij stijging wordt dit koersverlies weer ingelopen, het is dus slechts papier. Maar voor de schrijver van calls is een verlies van grotere orde wel degelijk van belang (zie ons voorbeeld in het hiervoorgaande).

Het risico van dividend

Ook het dividend is niet zonder risico’s. Want dividend, zo kondigde Wereldhave onlangs ook in een persbericht aan, wordt alleen uitgekeerd als er voldoende inkomsten zijn, dat wil zeggen als het netto saldo van huuropbrengsten minus kosten positief is.
En als u in uw woon- en/of werkomgeving om u heen kijkt, dan zal het u opvallen, dat ook in Nederland, waar de situatie in verhouding tot die in andere landen aanzienlijk minder ernstig is, de leegstand groot is van kantoren (en in sommige steden zelfs winkels). Dat betekent dat over het algemeen de huuropbrengsten in de afgelopen jaren onder druk zijn komen te staan, immers, leegstand betekent geen huurders en dus geen huuropbrengst, terwijl de kosten van financiering, onderhoud en administratie gewoon doorgaan.

Kortom, het kan zomaar zijn dat het dividendrendement waar u vanuit gaat op basis van historische gegevens ineens eens een stuk kleiner blijkt dan gedacht. En omdat dividend niet geleidelijk wordt uitgekeerd, maar eenmaal per jaar (zoals dat bij Wereldhave het geval is) moet u steeds een jaar in onzekerheid zitten voordat de hoogte van het nieuwe dividend bekend is gemaakt, terwijl u wel alle koersrisico’s loopt die bij vastgoedaandelen horen.

Wereldhave converteerbare obligatie uit 2006, voorwaarden

Nu biedt Wereldhave u een oplossing voor deze onzekerheid. Er staan namelijk drie converteerbare obligatieleningen uit van Wereldhave. Op twee van deze drie zullen wij in ons volgende artikel verder ingaan. De 3de is niet meer interessant omdat deze in september 2011 wordt afgelost terwijl de conversiekoers (á pari) € 97,00 bedraagt, ruim boven de huidige koers van Wereldhave. U kunt daarom bij een belegging in deze obligatie uitsluitend nog van de rente profiteren (of de koers van Wereldhave moet komend half jaar ineens 40% stijgen) en die bedraagt slechts 2,5% op jaarbasis. En wie onze artikelen in het verleden heeft gevolgd weet dat daar veel betere alternatieven voor bestaan.

Tot zover ons verhaal. In het volgende deel gaan wij verder in op de andere twee converteerbare obligaties, die misschien wel interessant kunnen zijn en zullen wij alvorens onze conclusie te trekken ook nog ingaan op de technische positie van de koersbeweging van het aandeel.

Den Haag, 11 maart 2011
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer

Hoog dividendrendement 1:

4 maart 2011/in Aandelen, Beleggingsstrategie, Calls Schrijven, Dividend, Wereldhave/door

Wereldhave

deel 1, publicatiedatum: 4 maart 2011

Wij hebben gezocht naar alternatieve beleggingsmogelijkheden binnen de obligatiemarkt waarbij minder of geen risico gelopen wordt en/of waarvan het rendement beter is dan op gewone, recht-toe-recht-aan obligaties. In de komende tijd willen wij in dit kader een aantal investeringsmogelijkheden onder de loupe nemen, die uitgaan van de aandelenmarkt. Wij gaan het hebben over aandelen met een hoog dividendrendement. Als eerste richten wij ons op Wereldhave.

Onlangs kwamen wij op de ‘Seeking Alpha’-site een studie tegen die aantoonde dat hoog-dividend-aandelen minder te lijden hebben van de forse correcties die zich van tijd tot tijd voordoen op de effectenmarkten (in het onderhavige geval op de markten in de Verenigde Staten) en op grond hiervan werden deze aandelen aangeprezen als een goede keuze als men minder risico zoekt.

Wereldhave

Het was niet onze bedoeling om deze studie te gaan herhalen voor de Nederlandse markt. Wij hebben wel onderzocht of Wereldhave, dat zich in Nederland rangschikt onder de hoog-dividend-aandelen, ook aan deze conclusie voldoet.

Figuur 1

Wij hebben daartoe de koersen van de AEX Index genomen sinds 1 januari 1985 (de studie loopt tot op heden) en wij hebben het aantal dalingen op een rijtje gezet die groter dan 15% waren vanuit de voorgaande top. Daarna hebben wij berekend hoe groot iedere daling was gerekend tot aan de bodem van de betreffende ontwikkeling. Tot slot hebben wij een gemiddelde berekend van de omvang van alle dalingen. Wij hebben steeds de hoogste en laagste koersen genomen. Hetzelfde hebben wij gedaan met de koersen van het aandeel Wereldhave. De resultaten waren als volgt:

Periode: 1-1-1985 – heden	Aantal dalingen > 15%	Gem. daling in %
AEX Index	14	31
Wereldhave	13	30

Onze conclusie is dat de uitkomsten uit Amerika niet gelden voor Wereldhave.

De koersen van de AEX Index en Wereldhave waren in januari 1985 ongeveer gelijk. Wij noteerden op de dag van de eerste top (van Wereldhave) een koers van de AEX Index van 90,25 en op diezelfde dag voor Wereldhave een koers van € 90,30. Ongetwijfeld weet u dat de AEX Index aan het slot van 25 februari 2011 366,77 noteerde en Wereldhave schreef een koers van € 71. Als de omvang van de dalingen in procenten van beide fondsen ongeveer gelijk blijft en de koersen wijken na 15 jaar zoveel van elkaar af dan moet het dus zo zijn dat het aandeel Wereldhave veel moeilijker (tot niet) herstelt van zijn dalingen vergeleken met de AEX Index.

De vergelijking van beide koersen is niet helemaal eerlijk want de hoge dividend uitkering van Wereldhave heeft ook zijn invloed op de koers op lange termijn. Stel dat het dividend in procenten op Wereldhave ruim het dubbele is van de dividenden op de gezamenlijke AEX fondsen (hetgeen grosso modo klopt) dan zou men (wanneer men de koers corrigeert voor dit dividendverschil) de koers van Wereldhave mogen stellen op rondom €150. Ook met deze correctie blijft de conclusie duidelijk. Wereldhave biedt gedurende zwakke periodes op de beurs geen extra bescherming en een Buy and Hold politiek, had de belegger in Wereldhave een verlies van circa 30% opgeleverd in de afgelopen 16 jaar. Om koerswinst te behalen moet men dit aandeel niet hebben hoe vaak er ook gepocht wordt op de lange termijn merites van de vastgoedsector (Wereldhave in dit geval).

Hoog dividend

Dit neemt echter niet weg dat Wereldhave een hoog-dividend-aandeel is. Het dividendverleden van de laatste vijf jaar was als volgt:

Boekjaar	Koers per 31 maart daaropvolgend	Uitgekeerd dividend	In % van de koers
2005	92,8	4,50	4,85
2006	115,25	4,55	3,95
2007	78,14	4,60	5,89
2008	52,67	4,65	8,83
2009	70,96	4,65	6,55

Enkele opmerkingen bij dit staatje:

1. Dividend wordt uitgekeerd in het jaar dat volgt op het boekjaar waarop het dividend betrekking heeft;

2. Het procentuele rendement is (ook) afhankelijk van de koers die in de noemer figureert. Wij zijn uitgegaan van de koers per ultimo maart omdat het dividendseizoen begint in april. In de afgelopen jaren keerde Wereldhave het dividend over het algemeen uit begin april m.u.v. het afgelopen jaar toen Wereldhave op 19 april ex-dividend ging;

3. Het dividend over 2010 is nog niet bekend, maar aangenomen wordt dat het niet veel zal afwijken van het dividend 2009.

Het gemiddelde rendement over de jaren 2005-2009 bedroeg ruim 6%. Een mooi rendement maar vindt de belegger dit voldoende gezien de zwakke status van het fonds als belegging op lange termijn? Er is gelukkig een mogelijkheid om dit rendement nog eens extra te verhogen.

Het gebruik van Opties

Op de uitoefendag van februari van dit jaar leverde de Call Wereldhave maart 2011 72 circa €1,40 op (slotkoers van die dag). Het is bekend dat de volatiliteit en dus de verwachtingswaarde op de beurs op dit moment erg laag is, dus deze opbrengst lijkt niet overdreven. Wij gaan ervan uit dat €1,20 iedere maand haalbaar is (na kosten en handelsmarge). Stel dat we in staat zijn voor deze prijs per jaar tien keer een Call met een looptijd van 1 maand te schrijven. Na aftrek van kosten zou dit ruwweg 12 Euro opbrengen. Het rendement kan men met deze opbrengst verhogen (en wordt nu circa 23 %) Wij rekenen deze extra opbrengst toe aan het aandeel want dit is wel degelijk nodig (als onderpand en bescherming) en is daarmede (mede) verantwoordelijk voor deze opbrengst.

Enkele kanttekeningen:

2. De kans bestaat dat de geschreven optie wordt opgevraagd. Hier moet u zich niet druk over maken. Als u het juiste uitoefenniveau hebt gekozen (enkele punten boven de actuele koers) maakt u in dat geval extra winst (in ons voorbeeld de optieprijs plus het verschil tussen de koers op het moment van aankoop en de uitoefenprijs). Koop onmiddellijk het aandeel weer terug (dan wel sluit de geschreven optie op de vrijdag van expiratie of op de dag vóór de ex-dividenddatum als het aandeel een koers heeft hoger dan de uitoefenprijs op dat moment).

3. Toch vormt de mogelijkheid van opvragen in maanden van dividenduitkering de reden dat wij (tenzij de mogelijkheden van schrijven extreem zijn) in principe geen opties schrijven met de maand april als uitoefendatum (begin dividendseizoen). Er zijn normaliter teveel geïnteresseerden in de markt die proberen te profiteren van de mogelijkheid van dividenduitkering en direct daaropvolgend koersherstel. Voor de uitgekiende speler op de markt hoeft dit argument niet te gelden.

4. Optiecontracten voor Wereldhave kennen een contractgrootte van 100 aandelen. Elke call geeft het recht om 100 aandelen te kopen gedurende een vooraf vastgestelde periode (begrensd door de uitoefendatum) tegen een vooraf vastgestelde koers (de uitoefenprijs). Als u de calls schrijft (verkoopt) dan neemt u de plicht op u om het recht van de koper uitoefenbaar te maken wanneer de koper daartoe besluit. In onze voorbeelden zullen wij steeds uitgaan van 1 aandeel en 1 daarop geschreven call (1/100ste van een contract).

Tot zover dit deel van ons verhaal. In volgende deel gaan wij eerst in op de risico’s van deze constructie. Daarna zullen wij ingaan een mogelijkheid om het risico te beperken.

Den Haag, 4 maart 2011
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer

Disclaimer

De auteur is verantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Vladeracken BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM. Vladeracken BV heeft voor sommige cliënten positie in de hier besproken of vergelijkbare effecten. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie in de hier besproken producten belegt of wenst te beleggen, doet dat voor eigen rekening en risico. In dit kader wijzen de auteur en Vladeracken BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand. Het besproken product vertegenwoordigt een hoog risico.

Berichten

De AEX Index op dagbasis

De DAX Index op weekbasis

De DJIA Index op weekbasis

De AEX Index op maandbasis

De Rente

De US$ versus de €

De prijs van een troy ounce goud

De prijs van een vat Brentolie

Beleggen bij Vladeracken

De week

De maand

De Rente

De US$ versus de €

De Prijs van een troy ounce Goud

De Prijs van een vat Brentolie

Strategie

NB

Post Scriptum

Den Haag, 8 april 2013 Gijsbrecht K. van Dommelen Vladeracken Vermogensbeheer

Het bedrijf

Wereldwijd actief

Defensief aandeel

Risico’s

Rentabiliteit van het Eigen Vermogen (REV)

Dividendbeleid en winst per aandeel

Ratio’s en criteria

Toekomstige waarde

Technische positie

De kortere termijn

Conclusie

Den Haag, 23 november 2012 Gijsbrecht K. van Dommelen Vladeracken Vermogensbeheer

Het gebruik van Opties

Enkele kanttekeningen:

De Chart

De Risico’s

Conclusie

Den Haag, 29 april 2011 Gijsbrecht K. van Dommelen Vladeracken BV

Vastgoedportefeuille

Fiscale positie

Het dividendverleden is als volgt:

Het gebruik van Opties

De Chart

De Risico’s

Conclusie

Den Haag, 22 april 2011 Gijsbrecht K. van Dommelen Vladeracken BV

Neerwaartse marktrisico Unibail-Rodamco

Maar Unibail-Rodamco heeft ook nog iets bijzonders te bieden

Dividendbeleid

Het gebruik van Opties

Risico’s van het bedrijf

Risico’s van de optiestrategie

Conclusie

Den Haag, 8 april 2011 Gijsbrecht K. van Dommelen Vladeracken BV

Wereldhave

Wereldhave converteerbare obligatie uit 2009, voorwaarden

Verzekeringspremie

Wereldhave converteerbare obligatie uit 2010, voorwaarden

Verschillen

Call opties schrijven

Volgende voorbeeld

Risico van deze strategie

Strategie aanpassen

Voordeel van de convertibles

Technische positie van het aandeel Wereldhave zelf

Conclusie

Den Haag, 21 maart 2011 Gijsbrecht K. van Dommelen Vladeracken Vermogensbeheer

Wereldhave

Inleiding

De Risico’s

Een nieuwe call schrijven

Conclusie

Het risico van dividend

Wereldhave converteerbare obligatie uit 2006, voorwaarden

Den Haag, 11 maart 2011 Gijsbrecht K. van Dommelen Vladeracken Vermogensbeheer

Wereldhave

Wereldhave

Dividend

Hoog dividend

Het gebruik van Opties

Den Haag, 8 april 2013
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer

Den Haag, 23 november 2012
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer

Den Haag, 29 april 2011
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken BV

Den Haag, 22 april 2011
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken BV

Den Haag, 8 april 2011
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken BV

Den Haag, 21 maart 2011
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer

Den Haag, 11 maart 2011
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer

Den Haag, 4 maart 2011
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer