Tag Archief van: bearmarkt

U bevindt zich hier: / bearmarkt

Berichten

De Technische Belegger Jaargang 28 • Nr 10 • 3 oktober 2022

/in , , /door

Het kenmerk van een echte bearmarkt is, dat elke bearmarkt zelfs professionele beleggers weer nederig maakt. De bearmarkt overvalt beleggers en niet omdat de omslag naar beneden onzichtbaar is. Bearmarkten beginnen onverwacht, maar lang van te voren is zichtbaar, dat het begin eraan zit te komen. Beleggers die dan al verkopen doen dat achteraf gezien over het algemeen goed, maar zij moeten veelal in de laatste weken van de voorafgaande bullmarkt veel winst laten liggen. Beleggers, die pas na de piek verkopen, beginnen de verkoopronde met een voorsprong, maar vrijwel geen enkele belegger verkoopt alle aandelen in de portefeuille. Bovendien stappen verkopende beleggers vrijwel altijd over op langlopende staatsobligaties. En dat was dit keer een zeer slechte beslissing. Want obligatiemarkten hebben in 2022 vrijwel net zulke grote verliezen laten zien als aandelen. En dat is een tweede kenmerk van bearmarkten, zij lijken zelden of nooit op elkaar.

Achteraf bezien zijn vele oorzaken voor de huidige bearmarkt aan te wijzen. De Covid-crisis zorgde voor logistieke verstoringen, die prijsopdrijvend werkten. Vervolgens viel tegen vrijwel ieders verwachting in Rusland onder aanvoering van president Putin toch Oekraïne binnen en bleek hij daarbij ook op slinkse wijze de Europese gasmarkt geknecht te hebben. Net toen de logistieke Covid-gerelateerde problemen zich voorzichtig begonnen op te lossen ontspoorde de Europese gasmarkt en ontstond er wereldwijd een run op energie en andere grondstoffen. Ondertussen reageerden Centrale Banken in de VS en in Europa veel te traag en durfden politici als vanouds geen keuzes te maken. Gevolg: een volkomen uit de hand lopende inflatiespiraal. Toen Centrale Bankiers vervolgens ook nog eens tegenstrijdige signalen begonnen af te geven was het hek van de dam. Als er iets is dat beleggers haten, dan is dat onzekerheid. Niemand heeft er een probleem mee, als de rente stijgt. Zolang dat pad van renteverhogingen helder en consistent is, kunnen beleggers zich daaraan aanpassen. Maar wanneer ontwikkelingen onvoorspelbaar worden, worden beleggers onzeker. En een hogere onzekerheid betekent een hogere risicovoet en dus ook een hogere vereiste vergoeding voor dat risico. Gevolg: prijzen op effectenmarkten dalen. En dit keer deed zich de perfecte storm voor, geen enkele haven was veilig behalve die van contante middelen (die ondertussen in feite door de met inflatie gepaard gaande geldontwaarding ook een verliespost opleverde).

Het goede nieuws is echter dat de bearmarkt haar einde nadert. Beleggers, die in paniek raken, en financiële schandalen die overal aan het licht komen, zijn tekenen van de naderende ommekeer ten goede. Wij zullen een poging wagen in deze editie om in te schatten hoe diep precies het uiteindelijke dieptepunt zal zijn. Fibonacci speelt daarin een grote rol.

Maar laten wij dan wel met een waarschuwing beginnen. De uiteindelijke paniekgolf heeft vrijwel altijd een smerig, agressief karakter. Liquiditeit droogt dan op met scherpe agressieve bewegingen in neerwaartse zin, maar vervolgens ook in opwaartse zin tot gevolg. En vaak volgen een aantal van dit soort paniekerige golven elkaar in sneltrein vaart op. Het is een zeer onrustige fase, waarin in feite maar één goed advies kan gelden: blijf stilzitten, verkoop niets meer, en wacht af tot het bloed in de straten van Wall Street loopt alvorens weer in te stappen. Want bearmarkten eindigen ook altijd en worden daarna steeds weer gevolgd door mooie opgaande bewegingen waarvan de zittenblijvers doorgaans het meeste profiteren.

Wij hebben in de meeste portefeuilles van onze klanten 25% tot 35% belegd in contante middelen en zeer defensieve (want kortlopende) obligatieposities. Daarmee voorkomen wij niet dat er verliezen gemaakt worden. Maar als de rook van het slagveld op de beurzen optrekt, zijn wij prima in staat om tussen de scherven mooie pareltjes op te pakken.

Fibonacci

Voordat wij met onze analyses beginnen willen wij eerst even een korte toelichting geven op de hierboven al genoemde methodiek van Fibonacci. Fibonacci was een wiskundige die een reeks getallen definieerde, die nu bekend staat als de reeks van Fibonacci. Hij begon met de getallen 0 en 1 en telde die bij elkaar op om het volgende getal in de rij te verkrijgen. 0 + 1 = 1, dus de reeks is dan 0, 1, 1. Tel de laatste twee cijfers in de reeks op en u krijgt 2 als het volgende getal en zo verder. De reeks wordt dan: 0,1,1,2,3,5,8,13,21,34,45,79 etc. Als men steeds twee opeenvolgende getallen door elkaar deelt, dan neigt deze deling naar een verhoudingsgetal, 1,618. Dit getal is een getal dat ook in de architectuur en in de kunst veelvuldig terugkomt zonder dat wetenschappers een verklaring hebben waarom dit getal in de natuur zo belangrijk is. Het getal wordt ook wel de gulden snede genoemd. De meeste mensen vinden een rechthoek vanuit esthetisch oogpunt pas mooi als de lange en de korte kant zich als 1 staat tot 1,618 verhouden. In de natuur komt dit verhoudingsgetal ook regelmatig terug, bijvoorbeeld in de hoek die bladeren, nerven van bladeren en takken tot elkaar en de stam maken. Het is een getal, dat een bepaald optimum markeert in de natuur waarvan de wetenschappelijke verklaring nog altijd ontbreekt. Deze Fibonacci-reeks wordt ook binnen de Technische Analyse veel toegepast om doelen te schatten van grotere bewegingen. Zij die de Technische Belegger regelmatig lezen weten dat ook wij veelvuldig gebruik maken van zogenoemde Fibonacci-retracement levels. Dit zijn projectielijnen, die op met deze reeks bepaalde afstanden liggen, gemeten vanuit eerdere grotere bewegingen. In de voor u liggende analyses hebben wij deze retracement levels in enkele grafieken getekend. De belangrijkste grens is daarbij een beweging omlaag die 61,8% van de voorgaande beweging corrigeert. Zolang een daling boven deze grens eindigt, is sprake van een correctie van de voorgaande opwaartse trend. Wordt deze grens gebroken, dan moet naar een grotere totaalbeweging gekeken worden en moet de correctie dus ook ingeschat worden als van een grotere, langer durende orde.

De consequenties hiervan zijn enorm. Want overal naderen wij nu het punt waarop deze beslissing gaat vallen. En als de grens houdt, dan is de bearmarkt voorbij. Als de grens weliswaar tijdelijk steun levert maar vervolgens alsnog gebroken wordt, dan moeten wij naar langere termijn grafieken gaan kijken om een inschatting te kunnen maken van wat ons nog te wachten staat.

De S&P500 Index op weekbasis (figuur 1)

Figuur 1 S&P500 Index, weekgrafiek

In figuur 1 hebben wij de S&P 500 Index opgenomen. De retracement levels zijn getekend vanuit de rally die in maart 2020 is begonnen tot aan de top eind 2021. De retracement levels zijn weergegeven met behulp van horizontale blauwe lijnen met links ervan een percentage. Dit percentage geeft aan hoeveel van de laatste opgaande beweging is ingeleverd. De S&P 500 Index nadert de 50% grens. Een daling die 50% van de voorgaande beweging inlevert is al een zeldzaamheid, maar in dit geval valt die grens ook nog eens samen met de top uit 2019 (en nog enkele toppen daarvoor, die hier niet te zien zijn). Er ligt hier heel veel belangrijke steun. En vlak daaronder ligt de 61,8% grens die ook weer samenvalt met enkele belangrijke keerpunten onder andere uit 2020.
Als u dan ook nog bedenkt, dat de indicatoren onderin de figuur allemaal duidelijk een oversold situatie indiceren, dan is de logische conclusie: deze huidige dalende fase is in elk geval qua tijd gemeten dichtbij het einde van de daling.

De Nasdaq 100 Index op dagbasis (figuur 2)


Figuur 2 Nasdaq 100 Index, daggrafiek

En deze conclusie wordt duidelijk bevestig door de Nasdaq 100 Index in figuur 2. Natuurlijk, geheel onlogisch is dat niet, want veel van de grootste, meest bepalende fondsen in deze index zijn ook belangrijk voor de S&P 500 Index. Beide indexen zullen dus per definitie een hoge correlatie vertonen. Maar de Nasdaq 100 index is per saldo veel gevoeliger voor de renteontwikkelingen dan de S&P 500 Index. Voor belangrijke bodems moeten deze twee, in de VS uiterst belangrijke indices elkaar, zeker in een fase waarin de stijgende rente de belangrijkste oorzaak van de koersdalingen is, dus bevestigen.

In deze grafiek hebben we ook nog een tweede Fibonacci-retracement patroon getekend, nu een die bepaald is ten opzichte van de gehele beweging omhoog sinds eind 2017. Veel verschil levert dat, qua retracement-steun op het 50%- en 61,8%-niveau, niet op. Maar het maakt de nabijheid van de 61,8% steun wel nog belangrijker.

Best presterende Vladeracken-model van Today’s in 2022:
Vladeracken Benelux Selector -/- 9,9 %

De DAX Index weekbasis (figuur 3)


Figuur 3 DAX Index, weekgrafiek

Een veel minder rentegevoelige, maar minstens zo belangrijke index is de DAX Index (waarin de grootste Duitse beursgenoteerde ondernemingen zijn opgenomen). Hier is het beeld veel zwakker. Deze index is al ruim onder de top van 2019 / 2020 gezakt en is ook al onder het
50%-retracement niveau gezakt. Hier nadert de index de nog veel belangrijkere 61,8% grens (die overigens samenvalt met de steun van 11.400, waar de index in 2020 na de Covid-crash een eerste reactie omlaag zag eindigen). Opvallend is dat hier de weekcandle juist weer een sterkere is dan in de twee grafieken die wij u hierboven lieten zien. Als de Duitse beurs komende week significant hoger sluit, is hier sprake van een duidelijk turn-around candlepatroon. Ook deze grafiek zegt in feite, dat het einde van de correctie die begin dit jaar is ingezet, nabij is, mits er inderdaad hier sprake is van een correctie van de opgaande trend uit 2020 – 2021.

De AEX Index op dagbasis (figuur 4)


Figuur 4 AEX Index, daggrafiek

De volgende vraag is natuurlijk of beleggers komende week al een vervolg op de huidige dalende trend kunnen verwachten dan wel of het op de korte termijn al omhoog kan? Daartoe hebben wij in figuur 4 de dagkoersen van de AEX Index opgenomen. Het beeld is hoe dan ook sterker dan dat van de DAX Index, omdat hier de bodem van juni nog overeind is gebleven, waar dat in de DAX niet het geval is. Die is al daardoorheen gezakt. Afgelopen week draaide de AEX Index weer ten goede, precies op deze steun. Indicatoren divergeren bovendien duidelijk positief, hetgeen ons doet vermoeden, dat we in de komende week eerst nog een opleving gaan zien alvorens misschien alsnog de steun te gaan testen. Want dat is nog steeds heel goed mogelijk en waarschijnlijk. Bearmarkten kenmerken zich, zoals in de inleiding al gezegd, door een slotfase waarin vaak paniekachtige bewegingen te zien zijn. En van echt paniek is nog geen sprake geweest (al waren wij daar vorige week wel dichtbij). Een opleving nu kan dan ook een volgende “bear-trap” betekenen, een val, opgezet door markten om beleggers, die te vroeg instappen, op het verkeerde been te zetten. Deze korte termijn bodem is dus voor ons geen aanleiding om in te stappen, wij zoeken naar meer bevestigingen, zowel op de langere termijn als in andere grootheden zoals de rente, de $ en de grondstoffenmarkten.

De 10-jaars rente in € en $ (figuur 5)


Figuur 5 Bund Index en 10 Year Treasury Index, weekgrafiek

Want om in deze aandelenmarkt een bodem te kunnen gaan zien zal ook de rentemarkt, althans die op de lange kant van het spectrum, een draai moeten laten zien. In figuur 5 ziet u wat voor een vrije val de 10-jarige obligaties van de Duitse staat en van de Amerikaanse staat hebben doorgemaakt. De opmerkingen van FED-voorzitter Powell hebben de markt enorm doen schrikken. De Bund future zakte daarop snel en diep tot onder de bodem van juni / juli van dit jaar. Maar hij bereikte daarmee wel meteen de volgende steun en zette daarbij (hier minder goed te zien) een candle die een bodem kan betekenen, mits de rente komende week weer wat zakt.
En in fundamentele zin is er alle reden om te veronderstellen, dat de rente op niet al te lange termijn weer gaat dalen. De Westerse economieën koersen namelijk in sneltreinvaart af op een recessie. De stijgende rente, de onzekerheid over de situatie in Oekraïne en de torenhoge energieprijzen beginnen tot hun tol te eisen op het vertrouwen van consumenten en producenten in de nabije toekomst. Ondanks de nog altijd hoge spaaroverschotten betekent het wegebbende vertrouwen, dat investeringen worden teruggebracht en dat consumenten de hand op de knip gaan houden. Natuurlijk wordt deze laatste groep vooral in Europa flink geholpen door overheden, die wederom hun portemonnee trekken om de oplopende energierekeningen te helpen betalen, en door stijgende lonen, maar deze maatregelen compenseren slechts ten dele de koopkrachtdaling van de Westerse consument. Bovendien zijn veel van deze maatregelen tijdelijk van aard en ziet de consument de bui voor daarna al hangen. Hij neemt de hulp dus dankbaar in ontvangst maar gaat niet meer uitgeven.
Een recessie heeft tot gevolg dat de vraag naar grondstoffen en energie weer daalt. Over een breed front (zie bij figuur 7 ons commentaar op de ontwikkelingen van de olieprijzen) dalen prijzen van grondstoffen al enkele weken tot maanden. En dat heeft op haar beurt weer directe invloed op de inflatie. Die gaat komend jaar onherroepelijk dalen (en daalt in sommige deelgebieden nu al). Ondertussen gaat het in China ook niet goed en dreigt de VS na de verkiezingen van 24 november aanstaande in een nieuwe politieke patstelling terecht te komen. Verder hebben in Engeland de conservatieven nu definitief gekozen voor het opblazen van hun eigen partij met de Engelse economie als directe slachtoffer Daarmee is de vraag niet meer of er een recessie in de wereld komt, maar vooral hoe diep die gaat worden.
En dat leidt er vervolgens weer toe, dat de lange rente zal gaan zakken en de obligatiemarkten weer zullen opveren.

De US$ en de € (figuren 6a en 6b)


Figuur 6a US$, maandgrafiek

Nog een factor van belang, die bovendien ook op een belangrijk keerpunt is aanbeland, is de $-koers. Wij hebben ditmaal twee $-grafieken opgenomen, een maandgrafiek en een weekgrafiek. In de maandgrafiek (6a) ziet u de $-grafiek uitgedrukt in € over een periode sinds begin 1970 (met de DM als voorloper voor de €). Schuin door het beeld ziet u twee oranjerode lijnen, die de lange termijn dalende trend markeert van de $ t.o.v. de €. De $ is in de kern een zwakgeld munt. Problemen worden in de VS al vanaf het begin opgelost met het bijdrukken van $’s. Maar voor de DM en de € geldt dat sinds het einde van de tweede wereldoorlog niet. Hier wordt een restrictiever beleid gevoerd in die zin, dat overheden hun begrotingstekorten niet monetair kunnen financieren.
Vanuit technisch perspectief is het oplopende kanaaltje, dat rechtsonder in figuur 6a is te zien en dat met groene lijnen is gemarkeerd, nog veel interessanter. Want dit kanaaltje heeft het karakter van een correctie op de grote lange termijn dalende trend. En binnen dit kanaaltje is de koers aangekomen bij de bovenkant. Het is tijd voor een reactie omlaag binnen dit oplopende correctiepatroon. En als het inderdaad een correctiepatroon is, dan moet uiteindelijk een uitbraak omlaag verwacht worden. Dit is er de reden van, dat wij al heel lang tot de bears ten opzichte van de $ horen, een positie die ons dit jaar
geld heeft gekost in de vorm van gemiste opbrengsten.

Figuur 6b US$, weekgrafiek

In figuur 6b hebben wij dit kanaal uitvergroot, waarbij wij alleen de laatste twee raakpunten van het kanaal hebben weergegeven. De bovenkant van het kanaal ligt op 1,05 en is afgelopen week net geraakt. De licht oplopende trendlijn, die boven de koersen langs gaat, is een kortere termijn trendlijn, die geheel binnen het correctiekanaal van de maandgrafiek ligt. De koers is daar vorige week nog wel doorheen gebroken, maar inmiddels ligt de koers met 1,01 net boven dit kortere termijn lijntje. En alle indicatoren in de weekgrafiek zijn overbought en divergeren negatief of staan op het punt om dat te doen. De trend die dit jaar in de $ te zien is geweest staat op het punt om te eindigen en om te slaan is onze conclusie.

Conclusie

Belangrijke keerpunten in financiële markten komen nooit alleen. Om de huidige bearmarkt tot een einde te laten komen zullen meerdere belangrijke keerpunten te zien moeten zijn. Een draai in de lange rente lijkt ons daarbij van essentieel belang en die is nog niet te zien geweest, ook al ligt de rente wel op een cruciaal punt van waaruit een draai ten goede zonder meer denkbaar is. Een draaiende $-koers past daar ook in en ook hier is de draai nog niet een feit. Grondstoffen en energieprijzen zijn al wel gedraaid, die waren dit keer de eersten. Daarmee kan voor de aandelenmarkten slechts gesteld worden, dat de bearmarkt qua tijd vrijwel ten einde is, maar dat het keerpunt waarschijnlijk nog niet te zien is geweest. En dus is het zaak om nog aan de kant te blijven staan.

Brentolie in US$ per vat (figuur 7)


Figuur 7 Brentolie in US$ per vat, weekgrafiek

Zoals hierboven al werd opgemerkt, in de energiemarkten is de draai al een feit. De olieprijzen hebben afgelopen zomer een dubbele top laten zien en zijn daarna tot onder de neklijn van dat patroon gezakt, een bevestiging. Brent Olie en Opec Olie liggen allebei op of vlak boven de top uit 2018, een belangrijke top omdat deze precies het midden markeerde tussen de beide bodems, die in de figuur te zien zijn. Het is mogelijk, dat het daarmee gedaan is met de daling van de olieprijzen, maar waarschijnlijk is het niet. Want er is genoeg olie in de wereld, meer dan genoeg zelfs om het wegvallende Russische aanbod op te vangen. De grens van US$85 is nu een steun voor Brent, maar alles wijst erop, dat deze het niet lang zal houden en dat Brent daarna tot zelfs $61 per vat kan terugzakken. De oplopende trend, die in de OPEC-grafiek rechtsonder te zien is, is in elk geval al gebroken. Inflatie gaat komend jaar in elk geval niet uit deze hoek komen.

Het Goud (figuur 8)


Figuur 8 Goud in US$ per troy ounce, weekgrafiek

De steun van US$1.675 heeft het uiteindelijk niet gehouden. Want de koers van een troy ounce goud ligt daaronder. Maar het is gevaarlijk om uit figuur 8 de conclusie te trekken, dat daarmee de weg omlaag is ingeslagen. Om te beginnen is de candle, die afgelopen week werd neergezet, een positieve. Als de koers maandag hoger opent, is het zelfs denkbaar dat hier een belangrijke lange termijn bodem bereikt is. En de kans hierop is groot want de indicatoren onderin de figuur ogen overbought en het Momentum divergeert positief. In een fase van hoge inflatie èn oorlog is goud doorgaans een veilige haven. Dit keer is dat niet het geval geweest, althans niet in $’s. Want in € gemeten is er helemaal geen sprake van een doorbraak omlaag en is goud dit jaar zelfs een winstgevende belegging geweest, ook nu na de recente koersdaling nog. Nog sterker, in lijn met wat wij hierboven al hebben geschreven, het is meer dan waarschijnlijk dat ook de goudprijzen een draai ten goede zullen maken als de rente weer zou gaan dalen. Schrijf uw goudbeleggingen dus nog niet af, goud zal wel niet de eerste draai ten goede maken, maar ook hier is sprake van een naderende kentering.

Beleggen bij Vladeracken

Opnieuw hebben wij een moeilijke maand achter de rug met negatieve resultaten over een brede linie. Er zijn over het algemeen veel contanten en verhoudingsgewijs defensieve posities in de portefeuilles van onze klanten en die dempen de verliezen duidelijk. Daarmee blijven wij in veel gevallen de indices voor. Maar tevreden zijn wij hier niet mee want niemand koopt wat voor het “minder verliezen dan een ander”. Verliezen zijn nooit goed, ook niet als ze minder groot zijn dan bij anderen. In de voorbije maand hebben wij nog wel enkele posities verkocht om de voorraad liquiditeiten verder te vergroten. Zo werden aandelen Shell verkocht, aandelen Apple en aandelen in een fonds van goudmijnbouwbedrijven. Ook zijn wij begonnen met de verkoop van posities in het Factor FX Fonds van First Trust. Dit fonds is een rentefonds, dat een relatief gering verlies heeft geleden en het daarmee helemaal niet zo slecht gedaan heeft, maar de les in markten als de huidige is, dat rond bearmarkt dieptepunten gekozen moet worden voor fondsen met een hogere volatiliteit. Wij maken ons klaar om in beleggingsfondsen te stappen die in Europese staatsobligaties beleggen, juist om te gaan profiteren van de flink gestegen rente. Maar in juli hebben wij al een eerste, toen onsuccesvolle poging gewaagd om enkele flink afgestrafte aandelen aan te kopen en dat is ons tot op heden niet goed bekomen (met uitzondering van de met een mooie winst weer verkochte aandelen Apple). Wij houden ons kruid daarom graag nog even droog.

Migratie van Binck naar Saxo-systemen

Rond 21 oktober 2022 voorziet Saxo Bank de omzetting te zullen uitvoeren van de effectenportefeuilles van klanten met rekeningen bij Binck naar de eigen Saxo-omgeving. Wij zullen klanten hierover uitgebreid berichten in de verslaggeving bij de vermogensbeheer- en adviesrapportages en er in deze nieuwsbrief daarom niet verder op ingaan.

Tabel 1 Resultaten Vladeracken-modellen *

Risico profiel Methode 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 tm 30/9
 Jaar doel
Zeer defensief Pensioenportefeuilles 2,9 % -/-10,7 % 5,7 % -/-7,4 % 9,7 % -/-0,2 % 4,5 % -/-12,4% 4 %
Matig / fondsen Fund Selector -/-1,5 % 1,1 % 5,5 % -/-5,4 % 13,9 % -/-7,2 % 11,5 % -/-17,9% 5 %
Matig Mix aandelen / obl. 16,2 % -/-3,4 % 10,7 % -/-6,7 % 17,0 % 0,0 % 10,3 % -/-15,1% 5 %
Normaal aandelen PRIJS<Waarde 23,2 % 0,2 % 12,5 % -/-23,1 % 22,6 % -/-3,3 % 35,4 % -/-21,8% 8 %
Actief aandelen Benelux Selector 27,3 % 0,1 % 23,7 % 0,6 % 22,4 % 5,8 % 11,2 % -/-9,9% 8 %
Europa Selector 22,9 % 4,2 % 8,2 % -/-21,0 % 15,4 % 15,2 % 5,9 % -/-12,1% 8 %
Benchmark AEX Index 4,1 % 9,4 % 12,7 % -/-10,4 % 23,9 % 3,3 % 27,8 % -/-19,7%
EuroStoxx 50 3,9 % 0,7 % 6,5 % -/-14,3 % 24,8 % -/-5,1 % 21,0 % -/-20,7%

* Het gaat hier om het netto behaalde rendement, ná alle kosten. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.

De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 31 oktober 2022.

Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke uit onze dagelijkse analyses voortvloeien, treft u aan op onze websites, www.vladeracken.nl & www.todaysgroup.nl.

Blog, Twitter & Linked-In
Op de website www.vladeracken.nl en sinds november 2020 ook op www.todaysgroup.nl kunt u onder “Onze Research” artikelen vinden over de effecten waarin wij al dan niet beleggen evenals een wekelijkse update van onze beleggingsvisie. Wie zich aanmeldt als volger (Twitter) of wie zich in het Linked-In-netwerk opgeeft als contact van G.K. van Dommelen, wordt vervolgens doorlopend van nieuwe publicaties op de hoogte gebracht.

Reeds besproken onderwerpen:

Algemeen

– Onze ESG-politiek

– Hoe spreken de statistieken over 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 en voor 2020?

– Onze macro-economische- en rentevisie

– De Japanse beurs

– De aandelenbeurzen in de BRIC-landen

Aandelen

– Vastgoed: Corio, Meerdervoort Amaliawolde, Unibail-Rodamco, Wereldhave

– Aandelen: Aalberts, AB Inbev, Alten, Andritz, Aquafil, Arcadis, Atos, Avio, BAM, Bourbon, CGG Veritas, Colruyt, Falck Renewables, Fugro, Hannover RE, Heineken (Holding), Hermès, ING, Koninklijke Olie, MTU Aero Engine, Nokian Renkaat, Novo Nordisk, Oeneo, Philips, Prosegur, Prosegur Cash, Saipem, Samsung, SAP, SBM Offshore, Schneider Electric, Sligro, Talanx, Unilever, Technip, Tenaris, Vallourec, Volkswagen

– Afdekken van aandelenrisico’s m.b.v. calls, puts, short sprinters en short trackers met een hefboom

Overige onderwerpen

– Goud, Palladium, Platina en Zilver, de Amerikaanse Dollar, de Australische Dollar, het Britse £, de Japanse ¥en, de Noorse kroon, de Zwitserse Franc, de BRIC Valuta en een BRIC Valuta note, de Russische Roebel en Alpha creëren met valutamanagement

– Volatility, handelssytemen, derivaten, ETF’s, Fund Selector, TCO

– TA Indicatoren zoals Woodies CCI, Martingale, de Coppock Indicator en het Hindenburg Omen

Obligaties

– Eurobonds, Euro Treasuries, staatsobligaties van de “PIGS”-landen, van Italië en van Nederland

– Bedrijfsobligatiefondsen, rentegroeifondsen en trackers zoals Lux-O-Rent, Carmignac Global Bond, First Trust Factor FX Fund, ING Renta Grf, JPM Global Bond Opportunity, Lyxor SGI Double Short Bund, ProShares Ultra Short Treasury en het Robeco Global Dynamic Duration Fund

– Credit Linked Notes, Floored en Reversed Floaters en Inflatielinkers en de HICP Inflatie Index en Steepeners van Aegon, BNG, Deutsche (Post)Bank, Ned. Waterschapsbank, NIBC, Rabobank en RBS en Hybride en variabele renteobligaties van Linde

– High yield en bedrijfsobligaties van Altice, Amaliawolde, Bombardier, Cirsa Gaming, Clondalkin, ConvaTec Healthcare, FCE Bank, FGA Capital, Findus Group, Gazprom, Gazprombank, Heidelberg Zement, ING, Servus, Stork TS, Sunrise en Volkswagen.

– Memory Coupon Notes op Aegon, Arcelor Mittal, Philips & Royal Dutch.

– MKB Obligaties van Air Berlin, Enterprise Holdings, German Pellets, KTG Agrar, Praktiker, Rickmers en TRFI Funding.

– Achtergestelde en/of perpetuele obligaties en effecten van Achmea, Aegon, ASR, Casino Guichard, Credit Agricole, Depfa, Friesland-Campina, Fürstenberg, ING, Rabobank, SNS Reaal, SRLev, Tennet, Tier 1, 2 of 3? en Coco’s

– Range Accrual Notes van de EIB en RBS

– Obligaties in een wereld van stijgende rentes, Lyxor Daily Double Short Bund ETF, ProShares Ultra Short 7 – 10 en 20 years Treasuries ETF

Wet- en regelgeving

– Cliëntclassificatie en Vermogensbeheer, Privacy policy, Total Cost of Ownership, SRI, corporate Governance en Ethiek, ESG en SFDR

Paniek in de markt

/in , , /door

Stand van de AEX Index op het moment van schrijven (25 september 2022) 639,28

Onze conclusies:

Korte termijn: negatief

Middellange termijn: negatief

Lange termijn: correctie

NB. Calamiteiten niet in aanmerking genomen

Het was een heftige week. De renteverhoging in de VS was op zichzelf verwacht. 0,75% viel sommige analisten zelfs mee. Maar waar vrijwel niemand op gerekend had, is het feit dat FED-voorzitter Powell vervolgens duidelijk maakte, dat hij bereid was om een flinke recessie te veroorzaken als dat nodig was om de inflatie in de VS te bestrijden. Hij gaf ook een indicatie voor de hoogte, voor de korte rente die hij in gedachten had, 4,5% tot 5% en dat nadat hij de rente tot 3,25% had verhoogd. Er komen dus nog twee of drie renteverhogingen aan dachten markten onmiddellijk, terwijl ze aanvankelijk zelfs rekening gehouden hadden met nog maar één renteverhoging tot ongeveer 4%. En dat zorgde voor een onmiddellijke correctie in allerlei economische modellen, die door institutionele beleggers worden gehanteerd. Het probleem is echter, dat de inflatiecijfers wel degelijke wijzen op een piekende inflatie. Het is zelfs zeer waarschijnlijk, dat de top in de inflatie al gezien is. Opvallend is verder, dat aandelenmarkten weliswaar ook een veeg uit de pan kregen, maar dat slechts weinig markten dalingen lieten zien tot onder de bodem van juni. Alleen de DAX Index brak door een belangrijke steunlijn, andere indexen daalden, maar hebben nog wat te gaan voordat een doorbraak een feit is. In de VS draaiden beurzen zelfs weer wat naar boven aan het einde van de handelsdag vrijdagavond. Toch is het veel te vroeg om te zeggen, dat de daling al voorbij is. In Europa is een verdere koersval maandag zelfs waarschijnlijk. Het seizoen voor aandelen nadert bovendien zijn moeilijkste fase. De kans, dat wij op korte termijn een scherpe crash-achtige beweging zien is duidelijk toegenomen. Het goede nieuws daarbij is echter wel, dat crashes over het algemeen plaatsvinden aan het einde van een bearmarkt, niet aan het begin. Wie nu nog aandelen heeft, moet dus vooral niet in paniek raken. Want ondernemingen gaan niet zomaar failliet. Een recessie, zeker als die uitmondt in een depressie, kan daar wel toe leiden, maar op dit moment zijn de meeste bedrijven prima gefinancierd en meestal zelfs nog winstgevend. Dus in deze fase is het veel te pessimistisch om uit te gaan van een totaal failliet van aandelenbeleggingen. En duur zijn de meeste aandelen al enkele maanden niet meer. Heb dus vertrouwen in de kwaliteit van de ondernemingen in uw portefeuille en volg de markt niet in haar paniek.

De AEX Index op dagbasis

Figuur 1.

Vrijdag was in technische zin een ronduit foute dag voor de AEX Index. Vier dagen van gevechten tussen de bulls en de bears, met in drie van de vier gevallen positieve candles, mochten niet baten, vrijdag gingen de remmen aan de onderkant van de markt alsnog los. Vrijdag was een donkere dag in Amsterdam, want de markt bleef maar zakken gedurende de gehele dag. Toch toont de grafiek niet alleen maar negatieve zaken. Want de indicatoren divergeren allemaal positief. Ze zijn vrijdag alsnog gaan dalen en de negatieve divergentie kan dus komende week nog worden opgeheven, maar de koersdaling vond plaats zonder daarbij de bodem van juni te breken en die gaat dus ongetwijfeld voor steun zorgen. Daarmee liggen er nu twee scenario’s voor. Die van de paniek (dan blijft de AEX hooguit een of twee dagen vlak boven 631 liggen om dan alsnog met kracht daar doorheen te zakken) en die van een volgende rally volgend op een succesvolle test van de bodem van 631. Voor beleggers is het eerste scenario te prefereren. Want dan zal deze bear snel voorbij zijn. Paniek fases komen steevast aan het einde van een bearmarkt voor en worden daarna gevolgd door een soort trampoline-achtig herstel. We gaan het komende week waarschijnlijk al zien.

De 10-jaars rente in Europa en de VS

Zowel in de VS als in Europa heeft de renteverhoging door de FED tot een flinke, stevige rentestijging geleid op de kapitaalmarkten. Zowel de Bund als de 10-jarige Treasury Index hebben daarbij de laatste bodem van juni van dit jaar met geweld doorbroken. Dat betekent, dat de lange rente is gestegen tot boven de top van juni 2022. Het betekent een significant probleem voor financiële markten, temeer, daar het tempo van de rentestijging is toegenomen. Het geheel oogt oversold, maar het is goed mogelijk, dat wij op weg zijn naar een crash-achtige beweging in de obligatiemarkten. Het is heel erg lang geleden, dat obligatiemarkten door een dergelijke fase heen gingen, een die dus ook zelfs voor veel professionele beleggers onbekend is. En dat betekent, dat de weg omhoog op de rentemarkt scherp kan zijn, en waarschijnlijk nog niet helemaal gelopen is. Het enige dat de grafieken met zekerheid aangeven is, dat deze beweging zijn einde nadert, in tijd gemeten. Er komt een belangrijke top in de rente aan, maar waar die ligt is nu niet te zeggen.

De US$ uitgedrukt in Euro’s

Net als in de rentemarkt heeft zich ook een duidelijke doorbraak op de valutamarkten voorgedaan. De $ is door een zeer belangrijke lange termijn weerstandslijn gebroken. Maar hier ligt een nog belangrijkere grens, 1,05, nog boven de slotkoers van vrijdag (1,032). En dit past in het beeld dat ook de aandelenmarkten laten zien. De obligatiemarkten hebben een flink probleem gekregen door de opmerkingen van FED-voorzitter Powell, maar andere financiële markten hebben nog niet dit type significante doorbraken laten zien en overal is wel een zeer oversold situatie ontstaan. Markten naderen een zeer belangrijk keerpunt is dus onze conclusie.

De Brent Olie prijs

De olieprijzen lieten vrijdag wel een flinke daling zien. De kopschouder top in de koersgrafiek van Brentolie, die wij al enkele keren genoemd hebben, is vrijdag met een doorbraak omlaag voltooid. En dit bevestigt een zeer belangrijk gegeven, overal, op vrijwel alle commodity markten, dalen de prijzen van grondstoffen. Wie nu een variabel energiecontract heeft gaat begin volgend jaar flink opgelucht adem kunnen halen. Voor individuele huishoudens is dat belangrijk, maar voor financiële markten is het in zoverre misschien wel nog belangrijker, dat dit betekent, dat inflatiecijfers in de komende maanden zullen gaan zakken. Natuurlijk, loonstijgingen kunnen voor een hardnekkiger inflatieprobleem gaan zorgen, maar die gaan pas in de loop van het komende jaar in de inflatiecijfers doorwerken. Die zullen daarmee minder hard dalen dan aanvankelijk gedacht werd, maar dat die zullen gaan dalen staat wat on betreft wel degelijk vast, met alle consequenties, ook voor de lange rente, van dien.

De prijs van een troy ounce Goud

En ook de prijs van een troy ounce goud brak door een belangrijke grens heen, hij zakte in $’s gemeten door de steun van US$1.675. Maar in € gemeten is geen sprake van een doorbraak omlaag, dus ook hier, net als in de aandelenmarkten, is de bevestiging niet over alle valutaire markten heen een feit. En dat betekent, dat beleggers voorzichtig moeten zijn met nu short te gaan in goud. Bovendien ogen de grafieken ook hier erg oversold, dus een reactie op korte termijn of een scherpe beweging, in eerste instantie omlaag, maar gevolgd door een even zo scherp herstel is heel goed mogelijk.

Strategie

Wij hebben al relatief veel contanten in de portefeuilles van onze klanten. Afgelopen week hebben wij die verder verhoogd door de nog aanwezige posities in Shell te verkopen. Maar dit is waarschijnlijk niet het moment om aan de verkoopzijde te staan. Wel is het mogelijk dat wij ruilingen zullen gaan voorbereiden. In een scherp dalende markt is het zaak te zoeken naar die aandelen, die zodanig scherp in koers dalen, dat ze de neiging hebben om net zo snel weer op te veren. Wij gaan proberen om hier gebruik van te maken.

Agenda voor de komende week

De volgende zaken, die mogelijk van invloed op de beurzen kunnen zijn, staan op de agenda voor de komende week. De lijst is niet uitputtend, hieronder treft u de naar ons idee meest belangrijke agendapunten aan.

26 september 2022 10.00 IFO Cijfers t.a.v. zakelijk sentiment Duitsland
27 september 2022 14.30 Amerikaanse cijfers orders kapitaalgoederen
27 september 2022 15.00 Amerikaanse cijfers huizenmarkt en consumentenvertrouwen
29 september 2022 11.00 Europese cijfers zakelijk klimaat en consumentenvertrouwen
29 september 2022 14.30 Amerikaanse cijfers werkloosheid en consumentenbestedingen
30 september 2022 8.00 Duitse detailhandelscijfers
30 september 2022 11.00 Europese HCIP-cijfers (Inflatie)
30 september 2022 16.00 Chicago Purchasing Manager;s Index en Michigan Consumer Sentiment Index
3 oktober 2022 16.00 ISM Cijfers Amerikaanse industrie

NB
Rondom het begin van iedere maand zal er door ons geen beurscommentaar gegeven worden. Wij verwijzen u in plaats hiervan naar onze nieuwsbrief De Technische Belegger, waarin een veel uitgebreider commentaar te lezen is. U vindt deze op www.todaysgroup.nl & www.vladeracken.nl. De volgende uitgave van De Technische Belegger zal 3 (of 4) oktober 2022 verschijnen.

Den Haag, 25 september 2022
Gijsbrecht K. van Dommelen
Today’s Beheer & Vladeracken Vermogensbeheer

www.todaysgroup.nl

Disclaimer
De auteur is medeverantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Today’s Group BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie conform bovenstaande ideeën belegt of wenst te beleggen doet dat voor eigen rekening en risico. In dit kader wijzen de auteur en Today’s Group BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand. De besproken effecten en strategieën vertegenwoordigen een hoog risico.

De Technische Belegger Jaargang 27 • Nr 12 • 6 december 2021

/in , , /door

De maand november begon redelijk. Het acute gevaar van snelle renteverhogingen was voorbij, de ECB riep daar nog lang niet aan toe te zijn en de FED bleef bij haar standpunt dat de het opkoopprogramma vanaf december zou gaan worden afgebouwd, maar dat daarmee eerder sprake was van normalisatie in plaats van inflatievrees met een snelle renteverhoging tot mogelijk gevolg. Obligatiemarkten leken daarmee gerustgesteld en aandelenbeleggers gingen over tot de orde van de dag namelijk het kopen van nog meer aandelen. Maar ondertussen bleven de inflatiecijfers tegenvallen en dook er uit Zuid-Afrika, schijnbaar uit het niets, een nieuwe variant van het Covid-19 virus op, de 15de variant alweer (de O van Omikron is de 15de letter van het alfabet). Het gevolg was een volledige spagaat in heel veel financiële markten. Want met name de Amerikaanse inflatiecijfers dwongen de FED-voorzitter Powell en in zijn kielzog de Amerikaanse minister van financiën, mevrouw Yellen, te erkennen, dat zij wellicht toch iets te optimistisch waren geweest. De Amerikaanse kapitaalmarktrente trok daarop in een stuip, waardoor het renteverschil met €-zone opliep en de $ in dat kielzog een sprong omhoog maakte. Voor aandelen, die op basis van de almaar dalende rente steeds duurder zijn geworden (waaronder veel fintech en big-tech-aandelen) was dit slecht nieuws en die doken dus omlaag. Aanvankelijk schoof het kapitaal naar aandelen, die juist van een rentestijging profiteren, zoals banken en verzekeraars. Maar beleggers waren nog maar net aan deze draai begonnen, of de Omikron-variant dook op. Deze variant lijkt zich nog sneller te verspreiden dan de Delta-variant. Politici (die tegenwoordig kennelijk mogen en kunnen functioneren zonder visie) schrokken zich rot, want men was even vergeten (in Nederland maar ook in andere landen) om de IC-capaciteit in de gaten te houden, en dus moest men naar de volgende ronde van lockdowns. Maar dat heeft onmiddellijk zijn repercussie voor aandelen in de hoeken van de traditionele horeca, luchtvaart, recreatie, etc. Tot overmaat van ramp, kondigde Apple vervolgens aan, dat de omzet uit de verkoop van nieuwe mobieltjes sterk tegenviel, waarmee de semi-conductorindustrie ineens toch weer cyclisch bleek te zijn. En dus waren beleggers de weg kwijt. En als beleggers de weg kwijt zijn, dan dalen aandelenkoersen, maar dan over een breed front, en niet meer alleen in specifieke sectoren.

De AEX Index op dagbasis (figuur 1)


In twee weken tijd, daalde de AEX daarmee met ruim 60 punten. Dat lijkt veel, maar is in feite slechts een correctie van 7%. En in figuur 1 is te zien dat de indicatoren de weg omhoog alweer gevonden hebben en er zelfs niet eens een nieuwe low gezet is. Dat duidt erop, dat de beweging van de afgelopen twee weken net even iets te snel is gegaan en markten tijd nodig hebben voor een adempauze, maar ook, dat het hier om een normale correctie in een stijgende trend gaat. Een nieuwe low wordt pas gezet bij een koers onder 750!
Er ligt een belangrijke steun rond 780. De index sloot daar vrijdag onder (772,22), maar de Amerikaanse beurzen zijn nadien nog wat opgeveerd. Daar bleef de schade beperkter. En afgaande op de beelden van de lijstaanvoerders van dit jaar (Adyen, ASMI, ASML en Besi), maar ook op de technische plaatjes van enkele andere grote jongens in de AEX Index zoals de banken en verzekeraars in de index, kan niet gezegd worden, dat de uitbraak omlaag een feit is. Een herstel, noem het een pullback, naar de weerstand op 805 is heel goed denkbaar. Alles lijkt erop te wijzen, dat er nog wat meer tijd nodig is alvorens de markt de dalende tendens opnieuw oppakt. En of dat na zo’n kleine opwaartse correctie daadwerkelijk gaat gebeuren is nog de vraag. Voor wij die conclusie trekken kijken wij liever eerst naar de weekgrafieken in de VS.

Best presterende model van Vladeracken in 2021:
Vladeracken Prijs<Waarde Methode 28,5%

De S&P 500 Index op weekbasis (figuur 2)


Een weergave van de langere termijn tendens vindt u in figuur 2. Wij hebben daarin de weekgrafiek van de S&P 500 Index in de VS opgenomen. Die is in $’s getekend en de $ is afgelopen maand met enkele procenten opgelopen, dus als men daarvoor corrigeert zou de nu al kleine correctie helemaal in het niet gevallen zijn. Daarbij is de index weliswaar gezakt, maar heeft de voorgaande top zelfs standgehouden (op 4.535), laat staan dat er sprake is van een nieuwe bodem. Ook het MA50 (MA200 in daggrafieken) ligt nog ruim onder het huidige niveau. En de definitie van een dalende trend is een doorbraak omlaag van die MA50 en een opeenvolging van dalende toppen en dalende bodems. Er is daarmee zelfs nog geen sprake van topvorming van enige omvang. Natuurlijk kan zich een crash-achtig scenario voordoen. Als de Omikron-variant niet zo mild blijkt te zijn als gedacht of zich helemaal niets aantrekt van bestaande vaccins, dan kan de markt best in paniek raken. Maar dan gaat het wel om een kortstondige, zij het heftige, reactie, niet om een patroon waarbij een mammoettanker van de ene op de andere dag een draai van 180 graden maakt. Het beeld in figuur 2 zegt vooral dat de markt aan een volgende correctiefase is begonnen, maar een nieuwe hogere top is nog steeds goed denkbaar. De dissonant in de figuur is de indicator eronder. Want die divergeert niet alleen duidelijk negatief, hij is ook omlaag door de oplopende trendlijn gebroken. De indicator in kwestie is een zogenoemde Money Flow Indicator. Deze geeft aan, dat voor het eerst sinds lang, de omzetten juist op de dalingen stijgen in plaats van op de stijgingen. En dat is een slecht teken. Want zonder omzetten kan een beurs niet verder oplopen. Zonder kopers geen stijgende koersen! Daarmee is de boodschap van figuur 2 vooral, dat er een correctie begonnen is, waarvan mogelijk de eerste poot omlaag vrijwel voltooid is, maar waarbij een tweede daling, na een tussentijds herstel, waarschijnlijk is. En in dat geval is het koersdoel voor de S&P 500 Index per saldo gelijk aan de bodem van de correctie, die in oktober werd afgesloten, het niveau waar nu het MA40 ligt, 4.331.

De Russell 2000 Index op weekbasis (figuur 3)


Ook de bredere Russell 2000 Index heeft een zwakke maand achter de rug. Ook hier werd in oktober een belangrijke uitbraak omhoog gemeld. Maar dit beeld is veel slechter dan dat in figuur 2. Want hier is de index teruggezakt tot onder het niveau van de uitbraak, terug zelfs tot op de bodem van het oude correctiepatroon, dat een groot deel van 2021 in beslag genomen heeft. Dit is een zeer zwak teken. Het is nog niet gezegd, dat nu ook de onderkant van de getekende gelijkbenige driehoek gebroken gaat worden, maar het feit dat de index tot op deze steunlijn is teruggevallen wijst wel op de mogelijkheid, dat zich een toppatroon voor de langere termijn aan het ontwikkelen is. In dat patroon zijn we dan pas halverwege, dus voor een echte dalende trend is het nog te vroeg, maar hier ligt dus wel een heldere waarschuwing voor aandelenbeleggers.
Het positieve nieuws komt ditmaal juist van de indicator eronder. Die geeft aan dat de huidige reactie te diep is gekomen en dat er een adempauze nodig is. Een herstel tot in de buurt van de bovenkant van de driehoek zou hier heel normaal zijn, of wel: een kerstrally zit er nog steeds in!

De DAX Index op dagbasis (figuur 4)


En daarom toch nog even terug naar de korte termijn, de daggrafiek van de DAX Index bij onze Oosterburen. Ook hier is de index tot op een oude steunlijn teruggezakt afgelopen weken. Net boven 15.000 is dit nu de derde keer, dat er steun gevonden is. Hier is bovendien een Gap te zien. Dit is een gat tussen twee dag candles in. Twee weken geleden opende de DAX Index flink lager dan de dag ervoor. Het gat dat ontstond is ongeveer 400 punten groot. Dit type spronggaten wordt meestal gesloten, alvorens de ingezette weg vervolgd wordt. In dit geval betekent het, dat men moet verwachten dat de DAX Index in de komende weken op zal lopen tot ten minste de aangegeven grenslijn op 15.788 punten, om dat eerder ontstane gat te sluiten. Ook hier lijkt de grafiek daarmee te vertellen, dat het in de voorbije twee weken allemaal te hard is gegaan. Er is wat ademruimte nodig om de daling te verwerken. De indicatoren onder in de figuur zeggen hetzelfde. De Stochastics heeft zelfs een koopsignaal gegeven terwijl het Momentum al enkele dagen aan het stijgen is. Ook de lange MACD, onder in de figuur geeft aan dat de wat overbought positie van eind oktober met de daling voldoende is weggewerkt. Deze indicator ligt zelfs al onder nul, waarmee van een overbought positie geen sprake meer is. Negatief is echter dat in dit geval (gelukkig is de DAX Index hierin nog de uitzondering op de regel) de koers van de index onder het MA200 is gezakt. En dat is een lange termijn verkoopsignaal. Daarmee bestaat de kans, dat de DAX, na een kortstondige opleving, de weg omlaag weer zal hervatten.

Conclusie

Er zijn veel economische signalen, die erop wijzen dat de economische groei in de VS enigszins vertraagt. De inflatiecijfers zijn daarbij hoog en nemen nog toe. De snel om zich heen grijpende Omikron-variant verhoogt bovendien de angst bij marktpartijen dat overheden opnieuw delen van de economie op slot zullen gooien. Anderzijds groeien de Amerikaanse en Europese economieën voldoende om binnenkort met Tapering te gaan beginnen. Tapering zorgt voor verkrapping van de kapitaalmarkt. Er wordt dan geld aan de markten onttrokken en dat maakt met name het beleggen met een hefboom gevaarlijk. Hedgefondsen en marginbeleggers zijn er dan als de kippen bij om posities te verkopen met koersdalingen tot gevolg. Dit alles creëert een omgeving van onzekerheid en dat is nooit goed voor aandelen. Maar het is niet zo dat de Omikron-variant de wereld tot een faillissement zal brengen. Naar verwachting zal in de komende twee weken duidelijk worden in hoeverre de vaccinatiecampagnes voldoende tegenwicht bieden tegen deze variant. De eerste berichten zijn in elk geval bemoedigend. Als dan bovendien de IC-bezetting in ziekenhuizen op de huidige niveau’s stabiliseert of zelfs afneemt, dan is het acute gevaar voor een algehele economische lockdown voorbij. Aandelenmarkten hebben tijd nodig om van richting te veranderen. Als een markt plotseling omdraait, dan is dat vaak een paniek gedreven maar korte termijn reactie die weinig afbreuk doet aan de onderliggende lange termijn trend. Zodra de paniek wegebt, gaat de markt over tot de orde van de dag. Voor een echte bearmarkt is een proces van topvorming nodig, dan wel een blow-off-achtig patroon. Het laatste hebben we wel gezien in de semi-conductoraandelen en in de meeste cryptovaluta. Maar in de brede aandelenmarkt is van topvorming nog geen sprake. En dus is er meer bewijs nodig om echt pessimistisch te worden. Daarmee kan op kort termijn de markt best verder wegglijden, maar waarschijnlijk vinden wij dat niet.

De rente in $ en € op weekbasis (figuur 5)


Opvallend in de rentemarkten is de discrepantie tussen de $-rente en de €-rente. In figuur 5 ziet u boven in de grafiek de Bund future. Deze is al enkele weken goed aan het stijgen. Dat betekent, dat de rente op 10-jaars papier van de Duitse overheid gedaald is en dat klopt, die is met bijna 30 basispunten gezakt tot -/- 0,33%. De Amerikaanse rente op 10-jarige Treasuries daarentegen is weliswaar iets gezakt, maar slechts weinig. Deze ziet u onder in de figuur. Daar is te zien dat die grafiek vooral zijwaarts beweegt. Hier is de rente dus helemaal niet wezenlijk gedaald. En dat is niet geheel onlogisch. In de VS immers groeit de economie harder, maar loopt ook de inflatie harder op. Het moment dat de Amerikaanse centrale bank de rente moet gaan verhogen om de inflatoire druk tegen te gaan ligt daar dichterbij dan in de €-zone.
Veel zal hier gaan afhangen van de inflatiecijfers van januari 2022. Want als de centrale banken gelijk hebben (die stellen dat de hoge inflatie slechts een vergelijkingsprobleem betreft, prijzen daalden in 2020 hard waardoor de prijsstijgingen van nu relatief groot lijken, maar wanneer de cijfers vergeleken worden met die van het voorjaar van 2021, dan is de stijging veel minder groot), dan zouden de inflatiecijfers vanaf komende maand of de daaropvolgende maand moeten gaan zakken en zou dus de piek van de inflatie in november gezien moeten zijn. Een fase van correctie, waarin markten dus gaan wachten op deze cijfers, is daarmee het meest waarschijnlijke scenario en dat ondersteunt de gedachte dat wij nog wat koersstijging op de aandelenmarkten voor de boeg hebben.

De US$ en de € (figuur 6)


Ondertussen is de koers van de $ behoorlijk gestegen. Maar aan de lange termijn grafiek in figuur 6 is te zien, dat de stijging in het lange termijn beeld niet zoveel te betekenen heeft. De $-koers zou zelfs nog helemaal tot 92,5 kunnen oplopen alvorens wij terug naar de tekentafel zouden moeten. Voorlopig kan slechts gesteld worden, dat de discrepantie in de renteontwikkelingen de $ aantrekkelijker gemaakt hebben, maar dat de koersstijging zich afspeelt binnen twee langzaam naar elkaar toe bewegende grenslijnen die nu op 0,826 aan de onderzijde en op 0,925 aan de bovenzijde liggen. Tussen deze twee grenzen is er vooral meer van hetzelfde te zien, namelijk een al heel lang durend gevecht tussen de $ en de € om de lange termijn hegemonie. En voorlopig is de € daarbij nog altijd aan de winnende hand.

De prijs van een vat Brent-olie (figuur 7)


Uiteindelijk brak de koers van een vat Brentolie toch door de oplopende trendlijn. Daarna ging het even heel snel, waarbij de steun op US$60 per vat werd geraakt. Maar afgelopen week veerde de koers, ondanks dat OPEC een verdere productietoename aankondigde, toch weer op. Een herstel tot in de buurt van US$70 per vat is goed denkbaar, want de indicatoren ogen erg oversold. Maar daarna kan de koers nogmaals omlaag. Er is een correctie begonnen die van een grotere orde is en daarin past nog een tweede poot omlaag. Maar echt negatief zijn wij niet, want alles bij elkaar heeft het nog altijd veel weg van een correctie in een per saldo langere termijn stijgende trend met als doel de licht dalende lijn boven in de figuur, die nu rond US$ 87 per vat ligt.

Het Goud (figuur 8)


Het leek allemaal erg mooi vorige maand. Er lag een mooi omgekeerd kopschouderpatroon te wachten op een uitbraak omhoog. En die kwam begin november ook. Maar toen dook het Omikron-virus op en bleek de uitbraak ineens vals. Afgelopen week stokte de koersdaling en als de prijs van een troy ounce goud maandag weer stijgt, dan is zelfs sprake van opnieuw een positief korte termijn beeld omdat de week candle een positieve is, mits de koers maandag inderdaad hoger opent. Ondertussen is de koersdaling van goud in $’s gemeten wel enigszins verklaarbaar, want de koers van de $ liep zo snel op, dat een daling van grondstofprijzen tegelijkertijd als niet meer dan normaal moet worden beschouwd. Maar de goudprijs mag niet onder de rode oplopende trendlijn zakken, die nu rond US$1.740 per troy ounce ligt. Want dan verandert het beeld dramatisch. Er komt dan een einde aan een al vrij lang bestaande oplopende trend.

Beleggen bij Vladeracken

Een maand geleden sloten wij af met de opmerking: “2021 is tot op heden een prachtig jaar voor onze klanten en wij gaan ervan uit, dat er nog meer moois in het verschiet ligt.” Dit optimisme is in november wel even gelogenstraft in die zin dat het jaar nog niet voorbij is, maar dat het een klus gaat worden om de resultaten zelfs maar terug op het niveau van eind oktober te brengen, laat staan er ten opzichte van dat niveau nog een schepje bovenop te doen. In de correctie, die nu begonnen is, hebben vrijwel al onze aandelensystemen het beter gedaan dan de AEX Index en ook beter dan de meeste andere beurzen. Alleen het Prijs

Dit is de laatste editie van de Technische Belegger van het jaar 2021. Wij wensen u daarom vanaf deze plaats ondanks alles goede feestdagen, een zalig kerstfeest en een hele gelukkige jaarwisseling toe.

Tabel 1 Resultaten Vladeracken-modellen *

Risico profiel Methode 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021
t/m 3/12		 Jaar doel
Zeer defensief Pensioenportefeuilles 2,9 % -/-10,7 % 5,7 % -/-7,4 % 9,7 % -/-0,2 % 2,5 % 4 %
Matig / fondsen Fund Selector -/- 1,5 % 1,1 % 5,5 % -/-5,4 % 13,9 % -/-7,2 % 7,3 % 5 %
Matig Mix aandelen / obl. 16,2 % -/-3,4 % 10,7 % -/-6,7 % 17,0 % 0,0 % 7,3 % 5 %
Normaal aandelen PRIJS<Waarde 23,2 % 0,2 % 12,5 % -/-23,1 % 22,6 % -/-3,3 % 28,5 % 8 %
Actief aandelen Benelux Selector 27,3 % 0,1 % 23,7 % 0,6 % 22,4 % 5,8 % 7,0 % 8 %
Europa Selector 22,9 % 4,2 % 8,2 % -/-21,0 % 15,4 % 15,2 % 0,5 % 8 %
Benchmark AEX Index 4,1 % 9,4 % 12,7 % -/-10,4 % 23,9 % 3,3 % 23,6 %
EuroStoxx 50 3,9 % 0,7 % 6,5 % -/-14,3 % 24,8 % -/-5,1 % 14,4 %

* Het gaat hier om het netto behaalde rendement, ná alle kosten. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.

De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 3 januari 2022.

Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke uit onze dagelijkse analyses voortvloeien, treft u aan op onze websites, www.vladeracken.nl & www.todaysgroup.nl.

Blog, Twitter & Linked-In
Op de website www.vladeracken.nl en sinds november 2020 ook op www.todaysgroup.nl kunt u onder “Onze Research” artikelen vinden over de effecten waarin wij al dan niet beleggen evenals een wekelijkse update van onze beleggingsvisie. Deze artikelen hebben wij tevens gekoppeld aan het Twitter-account, en / of Linked-In-netwerk. Wie zich aanmeldt als volger (Twitter) of wie zich in het Linked-In-netwerk opgeeft als contact van G.K. van Dommelen, wordt vervolgens doorlopend van nieuwe publicaties op de hoogte gebracht.

Reeds besproken onderwerpen:

Algemeen

– Onze ESG-politiek

– Hoe spreken de statistieken over 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 en voor 2020?

– Onze macro-economische- en rentevisie

– De Japanse beurs

– De aandelenbeurzen in de BRIC-landen

Aandelen

– Vastgoed: Corio, Unibail-Rodamco (incl. handelsdagboek t/m juli 2018), Wereldhave

– Aandelen: Aalberts, AB Inbev, Alten, Andritz, Aquafil, Arcadis, Atos, Avio, BAM, Bourbon, CGG Veritas, Colruyt, Falck Renewables, Fugro, Hannover RE, Heineken (Holding), Hermès, ING, Koninklijke Olie, MTU Aero Engine, Nokian Renkaat, Novo Nordisk, Oeneo, Philips, Prosegur, Prosegur Cash, Saipem, Samsung, SAP, SBM Offshore, Schneider Electric, Sligro, Talanx, Unilever, Technip, Tenaris, Vallourec, Volkswagen

– Afdekken van aandelenrisico’s m.b.v. calls, puts, short sprinters en short trackers met een hefboom

Overige onderwerpen

– Goud, Palladium, Platina en Zilver, de Amerikaanse Dollar, de Australische Dollar, het Britse £, de Japanse ¥en, de Noorse kroon, de Zwitserse Franc, de BRIC Valuta en een BRIC Valuta note, de Russische Roebel en Alpha creëren met valutamanagement

– Volatility, handelssytemen, derivaten, ETF’s, Fund Selector, TCO

– TA Indicatoren zoals Woodies CCI, Martingale, de Coppock Indicator en het Hindenburg Omen

Obligaties

– Eurobonds, Euro Treasuries, staatsobligaties van de “PIGS”-landen, van Italië en van Nederland

– Bedrijfsobligatiefondsen, rentegroeifondsen en trackers zoals Lux-O-Rent, Carmignac Global Bond, First Trust Factor FX Fund, ING Renta Grf, JPM Global Bond Opportunity, Lyxor SGI Double Short Bund, ProShares Ultra Short Treasury en het Robeco Global Dynamic Duration Fund

– Credit Linked Notes, Floored en Reversed Floaters en Inflatielinkers en de HICP Inflatie Index en Steepeners van Aegon, BNG, Deutsche (Post)Bank, Ned. Waterschapsbank, NIBC, Rabobank en RBS en Hybride en variabele renteobligaties van Linde

– High yield en bedrijfsobligaties van Altice, Amaliawolde, Bombardier, Cirsa Gaming, Clondalkin, ConvaTec Healthcare, FCE Bank, FGA Capital, Findus Group, Gazprom, Gazprombank, Heidelberg Zement, ING, Servus, Stork TS, Sunrise en Volkswagen.

– Memory Coupon Notes op Aegon, Arcelor Mittal, Philips & Royal Dutch.

– MKB Obligaties van Air Berlin, Enterprise Holdings, German Pellets, KTG Agrar, Praktiker, Rickmers en TRFI Funding.

– Achtergestelde en/of perpetuele obligaties en effecten van Achmea, Aegon, ASR, Casino Guichard, Credit Agricole, Depfa, Friesland-Campina, Fürstenberg, ING, Rabobank, SNS Reaal, SRLev, Tennet, Tier 1, 2 of 3? en Coco’s

– Range Accrual Notes van de EIB en RBS

– Obligaties in een wereld van stijgende rentes, Lyxor Daily Double Short Bund ETF, ProShares Ultra Short 7 – 10 en 20 years Treasuries ETF

Wet- en regelgeving

– Cliëntclassificatie en Vermogensbeheer, Privacy policy, Total Cost of Ownership, SRI, corporate Governance en Ethiek, ESG en SFDR

Technische Belegger Jaargang 26 • Nr 3 • 2 maart 2020

/in , /door

Het was het Corona virus dat de langverwachte correctie inzette. Het was
niet Trump, het was niet de verhouding China-VS, het was niet Boris maar het
was wel de oververhitte beurs en Corona was de trigger. Al in het midden van
2019 kwam de zorg voor de correctie op, maar de fundamentals waren dermate
sterk dat het nog meer dan een halfjaar duurde alvorens de beurzen hun
correctieve actie inzetten. Regelmatig hebben wij gewezen op de noodzaak van
een correctie. Laatstelijk nog op de grote afstand tussen de koersen en hun
gemiddeldes. Het Mean Reversion effect moest daarom wel optreden en nu is het
dus ook zover. Ruwweg genomen hebben de beurzen wereldwijd nu 14% verloren ten
opzichte van hun laatste top, die voor sommigen kwam op 12 februari van dit
jaar en voor anderen op 19 februari. Het Goud deed even een poging om een
gedeelte van de portefeuille te redden, maar uiteindelijk was dit ook een
fiasco want de stijging bedroeg niet meer dan 1,2%. De prijs van een vat Brentolie
gedroeg zich even negatief als de prijs van de aandelen. De daling was 15%. De
AEX Index kwam inmiddels op zijn bodem van 15 augustus 2019. Ongetwijfeld vindt
hij hier steun, maar of deze steun enige invloed gaat uitoefenen valt pas
maandag te bezien. Als dit niet lukt dan komt het dieptepunt van december 2018
op 476 in zicht. Het behalen van dit niveau lijkt niet ondenkbaar gezien het
feit dat het virus nog maar onlangs aan zijn opmars buiten China is begonnen.
Daartegenover staat dat de goede fundamentals nog steeds aanwezig zijn. De
Centrale Banken hebben het druk met het pompen van liquiditeiten in de markt,
de werkgelegenheid is zeer hoog en China is zijn industrie weer aan het
opstarten. Er zijn dus wel degelijk een aantal positieve argumenten aan te
voeren, maar of het nu al tijd is om weer in te stappen en te profiteren van de
daling, daar lijkt het nog te vroeg voor. De beleggingswereld mag dit jaar geen
winstgroei in het bedrijfslieven verwachten (eerder een daling), analisten
taxaties moeten daar nog op worden aangepast. In dit soort paniekfases kan elke
scherpe bodem de laatste zijn, maar kan elke scherpe paniekreactie na een
kortstondig herstel ook door de volgende tik omlaag worden opgevolgd. Daarom is
476 voor Amsterdam ook goed mogelijk op korte termijn, maar kan het net zo goed
vrijdag zijn geweest dat de bodem zich heeft gemanifesteerd. Dat een bodem
nadert staat als een paal boven water. Blijf dus zitten en houdt uw kruit
droog. En voor de avonturiers onder ons die het niet kunnen laten wijzen wij op
de zeer sterke sectoren in het bedrijfsleven en de representanten daarvan zoals
Adyen, ASML, Galapagos, Amazon, Alphabet en de farmabedrijven. Behalve bij de
laatsten, die uitblinken door zekerheid, is de volatiliteit groot en daarom kan
een herstel zeer vruchtbaar zijn.

De S&P 500 Index op weekbasis (fig. 1)

Fig. 1. S&P 500 Index, weekgrafiek

Figuur 1, waarin u een weekgrafiek ziet van de S&P 500 Index, is op
het eerste gezicht een zeer negatief beeld. Wij hebben de omzet niet afgebeeld,
maar de daling van afgelopen week is met donderend geraas gegaan, de omzetten
waren net zo hoog als doorgaans op een drukke expiratiedag gezien wordt. En
daar is maar een woord voor: paniek. Maar als u de grafiek iets meer in detail
bekijkt, dan ziet u een groene oplopende trendlijn die wij de neklijn genoemd
hebben. Dit is de grens van een groot correctiepatroon dat zich tussen eind
2017 en medio 2019 heeft ontwikkeld en waar wij al menig maal aan gerefereerd
hebben. Vrijdag sloot de koers van de S&P 500 Index net onder deze lijn. In
wezen is de koers dus slechts teruggekeerd naar de zone waaruit de koers eerder
uitgebroken was, een pullback. Als dit proces enkele weken genomen had om zich
te ontwikkelen, dan had niemand daarover wakker gelegen en zou de daling
slechts als een normale reactie op een belangrijke uitbraak gegolden hebben.
Dat het proces zich zo snel heeft voltrokken hangt ongetwijfeld samen met een
gevoel van “complancency”, dat in markten die gestaag en langdurig oplopen vaak
bij beleggers optreedt. Men wordt als het ware in slaap gesust. En hoe dieper
die slaap, des te scherper de reactie als men wakker wordt. Maar in het grotere
beeld, is er in feite weinig aan de hand. Het probleem is, dat de daling nu precies 10 dagen oud is.
Indicatoren kunnen op die korte termijn in een weekgrafiek helemaal niet
reageren en zeggen dan ook niet zoveel. Als de markt komende week herstelt, dan
zullen indicatoren naar alle waarschijnlijkheid toch nog enigszins dalen, of
het moet zo zijn dat het gehele verlies van afgelopen week weer wordt
ingelopen. Alles kan, maar dat zou ons pas echt ongerust maken. Per saldo is onze constatering dat de markt
natuurlijk lager kan, maar dat de kans daarop niet erg groot is gezien de
enorme steun die er ligt op het punt waar markten zijn aanbeland.

De AEX Index op weekbasis (fig. 2)

Figuur 2. AEX Index op weekbasis

Een van de indicatoren die in dit soort tijden het snelste reageert, is
de RSI en die hebben we daarom nu in figuur 2 opgenomen onder een weekgrafiek
van de AEX Index. Hij verkeert al onder de onderste horizontale lijn en duidt
daarmee op een nu al oversold situatie. De grafiek zelf is veel verontrustender
dan die van figuur 1, omdat hier geen enkel herstel is opgetreden aan het einde
van de week. Dat komt omdat Amsterdam al dicht was toen het herstel in de VS
werd ingezet. De AEX Index is ook op een duidelijk steun aanbeland, maar die
ligt een stuk lager namelijk bij de bodems die de linker en rechter schouder
markeren van het correctiepatroon dat ook in figuur 1 goed te zien is. Dit kan
twee dingen betekenen. Het eerste, negatieve scenario is, dat de
kopschouderbodem die in 2018 – 2019 is ontstaan, eind 2019 een valse uitbraak
heeft laten zien en dat er daarmee nu een nieuwe werkelijkheid is ontstaan
namelijk een lange termijn bearmarkt. Het
tweede scenario, een scenario waar wij voorlopig het meeste in zien, is dat
komende week ook hier een flink herstel te zien zal zijn en de tik omlaag van
afgelopen week slechts een kortstondige doorschrijding van de echte steun gaat
betekenen die nu rond 590 ligt. Om dat beter in te schatten kijken wij naar
de daggrafieken.

De AEX Index op dagbasis (fig. 3)

Figuur 3. AEX Index op dagbasis

De daggrafiek van de AEX Index is de reden waarom wij voor het tweede,
meer optimistische scenario opteren. Want vrijdag is er wel degelijke een
herstel te zien geweest in de AEX Index, alleen dit herstel was te klein om op
een weekgrafiek zichtbaar te zijn. De candle die u ziet is een gravestone, een
candle die de bear ten grave draagt. Voorwaarde daarvoor is wel dat de opening
maandag significant hoger ligt dan het slot van vrijdag en dat maandag koersen
ook hoger sluiten. Maar na het goede slot van afgelopen vrijdag in de VS, moet
de kans op een positieve beursdag aanstaande maandag hoog worden ingeschaald.
Hoe het ook zij, een terugkeer naar het punt van de negatieve uitbraak, de
neklijn van het correctiepatroon dat u in figuur 2 gezien heeft, is zonder meer
logisch. Pas bij dat punt gaat het er om spannen. Als dan de economische
berichten en de berichten rond het covid-19-virus blijven tegenvallen, dan moet
het ergste gevreesd worden. En de
conclusie die u daaruit moet trekken is, dat u op dit moment zeker niet uw
aandelen moet verkopen, bij een hogere opening is aankoop van een kleine
handelspositie voor de korte termijn belegger zelfs een goed idee. Figuur 3
toont in elk geval dat de markt op korte termijn oversold is.

Paniekbewegingen

Wij willen hier nog even stilstaan bij het fenomeen dat zich afgelopen week heeft voltrokken. Op 17 februari 2020, precies 10 handelsdagen geleden, bereikte de AEX Index een voorlopig hoogtepunt van ruim 632 punten. Vier dagen later, vrijdag precies een week geleden, daalde de markt tot een slot van 617,33. Een hele normale minidip volgend op een top(je). De maandagochtend daarop zette de paniekbeweging in. Op woensdag bereikte de markt een dieptepunt van 565,29 om diezelfde dag nog te stijgen tot vlak onder het slot van de dag ervoor (581,78). Zo’n scherpe beweging op en neer duidt op een mogelijk einde van de reactie. Maar de volgende ochtend al ging het nog weer harder omlaag. Dat is typerend voor een paniekbeweging in neerwaartse richting. Elke volgende reactie is scherper, dieper, maar elk daar weer op volgend herstel is ook groter. Het is alsof de trampoline met steeds grotere uitslagen op en neer beweegt. Indicatoren raken dan al in een vroeg stadium oversold, maar kunnen rekentechnisch niet lager komen. Als de schaal van een index van 0 tot 100 loopt, dan kan deze index nooit onder 0 komen. Daarmee kan de komende week dus nog grotere uitslagen omlaag laten zien, uitslagen die in de indicatoren nauwelijks terug te zien zullen zijn. Om dan dus te roepen, dat de dip van vrijdag al het einde van de daling markeert is veel te vroeg. Eerst moet geconstateerd worden, dat er een einde is gekomen aan de toenemende volatiliteit. En dat is precies de reden waarom u niets moet doen in deze fase van de markt. Want als u nu instapt, is het risico te groot, dat de volgende beweging omlaag nog weer groter wordt dan de vorige. Never catch a falling knife luidt het van toepassing zijnde beursgezegde. Beleggers moeten hier niet proberen slimmer dan de markt te zijn. Wacht af, verkoop niets, maar ga ook niet proberen op het dieptepunt bij te kopen.

De rente in €-gebied (fig. 4)

Figuur 4. Bund en Treasury, weekgrafiek

De rentegrafiek zegt ditmaal vrij weinig. Obligatiekoersen stijgen als
beleggers in paniek raken simpelweg omdat men dan vlucht naar veilige havens.
En dat is precies wat er in figuur 4 te zien is. Zowel in de €-zone (bovenste
grafiek) als in de $-sfeer (onderste grafiek) stegen koersen van langlopende
obligaties. Maar in Europa stegen zij niet tot boven de voorgaande toppen en in
de VS is nu de top uit 2016 bereikt. Ook hier zijn koersen dus aangeland bij
een logisch punt voor een draai. Maar ook hier kan geen zinnig woord gezegd
worden over de vraag of we er daarmee zijn of niet. Wel opvallend, is het dat
obligatiekoersen vooral in Europa niet meer tot boven de top uit 2019 hebben
kunnen stijgen. En als u de recente daling van de koers van de $ ook nog
meeneemt, dan zijn ook Amerikaanse obligatiebeleggingen niet bepaald winstgevend
geweest in de afgelopen week en hebben zij dus ook niet echt bijgedragen aan
een hedge tegen de koersdalingen op de aandelenmarkten.

De US$ en de € (fig. 5)

Figuur 5. US$ versus €, weekgrafiek

Het meest opvallende is misschien wel de koersontwikkeling van de $.
Terwijl de meeste beleggers in paniek raakten, dook de $ omlaag. En dat terwijl
de algemene theorie stelt dat de $ in tijden van onzekerheid juist een
vluchthaven is. Wat dit niet alleen tot dalende aandelenkoersen, maar ook tot
geld dat werd gerepatrieerd naar de eigen basismunt. Ook de koers van de $ kwam
daarmee terug tot net

onder het niveau van de neklijn van een kopschouderbodem die eind vorig
jaar is ontstaan. Als de markt nu tot rust komt, dan zou ook hier een einde aan
de daling verwacht moeten worden. De $-grafiek ondersteunt daarmee dit keer het
algemene beeld van een veel te zware reactie omlaag. Maar wat hieruit ook kan
worden geconcludeerd, is het feit dat de correlatie van prijzen in tijden van
paniek veel groter is dan men in de gangbare risicomodellen aanneemt. Als er
paniek ontstaat, dan keert die over een veel breder front terug dan alleen in
de aandelenmarkten. Kijk maar naar de volgende twee grafieken, die van de
olieprijzen en die van het goud.

De prijs van een vat OPEC-olie (fig. 6)

Figuur 6. Olie in $, weekgrafiek

De daling van de olieprijzen is nog niet voorbij, maar die nadert wel een
belangrijk steunpunt. Al eerder schreven wij dat US$40 per vat zelfs tot de
mogelijkheden behoort, maar dat wij in elk geval uitgingen van koersen tot
onder de vorige korte termijn bodem, dus tot onder $51 per vat OPEC-olie. En
dat punt lijkt nu erg dichtbij. Hier is geen herstel zichtbaar geweest, ook
niet op korte termijn afgelopen vrijdag. De indicatoren onder in figuur 6
wijzen wel op een oversold positie, de Oscillator is afgelopen week zelfs iets
gestegen. Maar ook hier is het veel te vroeg om van een bodem te spreken
terwijl de olieprijzen al veel eerder de weg omlaag hadden ingezet (al eind
2018). Op de wat langere termijn overigens is nog steeds sprake van een
correctieve beweging, die wel haar bodem nadert. De oliemajors zijn daarmee de
eerste aandelen waarvan men zou kunnen proberen om voorzichtig posities voor de
lange termijn in te nemen. Maar let wel,
zij zullen niet degene zijn, die in het trampoline effect als eerste opveren!
En dus luidt ook hier de conclusie: afwachten.

Goud (fig. 7)

Figuur 7. Goud in $, weekgrafiek

Opvallende uitzondering in het geweld van de
afgelopen week leek het goud te zijn. Dat lijkt logisch, in onzekere tijden
vlucht de belegger in schijnbare zekerheden en daar hoort oud bij. Maar
afgelopen week is hier een Negative Engulfing candelpatroon ontstaan. Als
maandag de koers van een troy ounce goud verder daalt, dan is het doel de oude
neklijn die nu rond $1.350 ligt. Als u
dus geld moet vrijmaken, doe dat dan niet door aandelen te verkopen, maar
verkoop dan goud, zilver en gelet op het gestelde onder “Rente” obligaties!

Tabel 1 Resultaten vermogensbeheer Vladeracken BV *

Risico profiel Methode 2014 2015 2016 2017

 2018 2019 2020
t/m 28/2 		Jaar doel
Zeer defensief Stamrechtportefeuilles 0,4 % 2,9 % -/-10,7% 5,7 % -/-7,4 % 9,7 % -/-2,9 % 4 %
Matig / fondsen Fund Selector 3,6 % -/- 1,5 % 1,1 % 5,5 % -/-5,4 % 13,9 % -/-9,5 % 5 %
Matig Mix aandelen /
obl. 		-/-0,9 % 16,2 % -/-3,4 % 10,7 % -/-6,7 % 17,0 % -/-5,3 % 5 %
Normaal aandelen PRIJS<Waarde -/-16,0 % 23,2 % 0,2 % 12,5 % -/-23,1 % 22,6 % -/-6,7 % 8 %
Actief aandelen Benelux
Selector 		-/-2,8 % 27,3 % 0,1 % 23,7 % 0,6 % 22,4 % -/-1,5 % 8 %
  Europa
Selector 		-/-4,4 % 22,9 % 4,2 % 8,2 % -/-21,0 % 15,4 % -/-14,7 % 8 %
Hoog risico Jan de Ost Model **       17,2 % 7,6 % 27,1 % -/-2,1 % 10 %
                   
Benchmark AEX Index 5,6 % 4,1 % 9,4 % 12,7 % -/-10,4 % 23,9 % -/-10,8 %  
  EuroStoxx 50 1,2 % 3,9 % 0,7 % 6,5 % -/-14,3 % 24,8 % -/-11,1 %  

*   Het gaat hier om
het netto behaalde rendement, ná alle kosten. Voor oudere cijfers verwijzen wij
u naar onze website.

** De portefeuille, die volgens de Methode van Jan de Ost wordt belegd, is
vanaf april 2016 geleidelijk opgebouwd. In dat jaar was het resultaat
uiteindelijk 26,8%. Vladeracken is eind 2018 begonnen met deze
methodiek onder haar vleugels toe te passen. In het overzicht van het best
presterende model wordt dit model nog niet meegenomen, omdat wij eerst
voldoende ervaring willen opdoen met dit voor ons meest risicovolle model.

Beleggen bij
Vladeracken

Geen enkele belegger zal vrolijk worden van de resultaten van afgelopen
week. Want aandelenkoersen zijn over een breed front gedaald en onze
portefeuilles zijn daar niet immuun voor. De winst die eind vorige week nog zo
mooi op de borden prijkte is volledig weggegeven en de meeste portefeuilles van
onze cliënten laten een verlies zien over de eerste twee maanden van 2020. Maar
als u bedenkt dat de kosten voor het beheer
voor het eerste kwartaal al in de cijfers verwerkt zijn en dan de
resultaten in de tabel bekijkt, dan zal het u opvallen dat de meeste modellen ruim
boven de zwakke resultaten van de AEX Index zijn blijven liggen. En overal zijn
nog liquiditeiten voorhanden om van een herstel te kunnen profiteren. Het jaar
is nog jong, en wij gaan er dan ook vanuit, dat het beeld er nog aanzienlijk
rooskleuriger uit gaat komen te zien. Wij zien geen enkele reden om op deze
niveau’s uit te stappen en zullen proberen om juist posities uit te breiden,
zodra er enige rust in de markt ontstaat. Natuurlijk, economisch gezien is het
niet goed als complete steden en fabrieken dicht gaan. 2020 zal wat betreft wel
eens een verloren jaar kunnen worden voor veel bedrijven. Maar beurzen hebben
de neiging om vooruit te lopen op economische ontwikkelingen en een
virusinfectie zoals die van het Corona-virus geldt als financieel incident,
niet als een ontwikkeling die de mammoettanker die een economische cyclus nu
eenmaal is, op slag laat draaien.

Methode De Ost

Nog niet alle bedrijfsresultaten anno 2019 zijn binnen. De eersten zijn
wel al bekend en deze zijn ijzersterk: bij wijze van voorbeeld, Paycom’s
resultaten waren veel beter dan verwacht.

Cargurus’ resultaten waren ook ijzersterk, maar het aandeel daalde toch
flink vanwege neerwaarts bijgestelde groei naar “slechts” 17% op jaarbasis
(hetgeen nog altijd zeer goed is). The Trade Desk’s resultaten waren ook
schitterend. De andere gekende resultaten waren op zijn minst positief te
noemen.

Wij revalueren onze waardering intussen en nemen actie waar nodig. In de
komende periode lijsten we alle definitieve resultaten op en stellen we de waarderingen
bij.

Het Corona-virus is niet uit het nieuws te slaan en de beurzen reageren
negatief. Nochtans kenden we in het verleden al meerdere zulke epidemieën: het
SARS-virus anno 2002, de Mexicaanse griep anno 2009, de Coli-bacterie anno
2011, de Vogelgriep anno 2013, het Zika-virus in 2016…. Wetende dat deze
meestal adequaat bestreden kunnen worden, gaan wij ervan uit dat de lagere
aandelenprijzen koopkansen betekenen.

De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt
op maandag 6 april 2020.

Meer
informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles
van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke uit
onze dagelijkse analyses voortvloeien, treft u aan op onze website, www.vladeracken.nl.

Blog, Twitter,
Linked-In, IEX & Instagram
Op de website van
Vladeracken kunt u in onze “Publicaties” artikelen vinden over de
effecten waarin wij al dan niet beleggen evenals een wekelijkse update van
onze beleggingsvisie. Deze artikelen hebben wij tevens gekoppeld aan een Twitter-,
Instagram- en / of zakelijk Facebook-account
en het Linked-In-netwerk. Wie zich aanmeldt als volger (Twitter) of
wie zich in het Linked-In-netwerk opgeeft als contact van G.K. van
Dommelen, wordt vervolgens doorlopend van nieuwe publicaties op de hoogte
gebracht. Daarnaast verschijnen sommige artikelen ook op de website
IEX.nl.

 

Reeds besproken onderwerpen:

Algemeen

– Hoe
spreken de statistieken over 2014, 2015, 2016, 2017,
2018 en voor 2019?

– Onze
macro-economische- en rentevisie
(2013, 2015)

– De Japanse
beurs

– De aandelenbeurzen in de BRIC-landen

Aandelen

–
Vastgoed: Corio, Unibail-Rodamco (incl. handelsdagboek t/m juli 2018),
Wereldhave

– Aandelen: Aalberts, Alten, Andritz, Arcadis, Avio,
BAM, Bourbon, CGG Veritas, Colruyt, Fugro, Hannover RE, Heineken (Holding),
Hermès, ING, Koninklijke Olie, MTU Aero Engine, Nokian Renkaat, Novo Nordisk, Oeneo, Philips, Prosegur, Prosegur Cash, Saipem, Samsung,
SAP, SBM Offshore, Schneider Electric, Sligro, Talanx, Unilever, Technip,
Tenaris, Vallourec, Volkswagen

– Afdekken van aandelenrisico’s m.b.v. calls, puts, short sprinters en short
trackers met een hefboom

Overige
onderwerpen

– Goud, Palladium, Platina en Zilver, de Amerikaanse Dollar, de Australische
Dollar, het Britse £, de Japanse ¥en, de Noorse kroon,
de Zwitserse Franc, de BRIC Valuta en een BRIC Valuta note, de
Russische Roebel en Alpha
creëren met valutamanagement

– Volatility,
handelssytemen, derivaten, ETF’s, Fund Selector, TCO

– TA Indicatoren zoals Woodies CCI,
Martingale, de Coppock
Indicator en het Hindenburg Omen

– De Methode Jan de Ost

Obligaties

– Eurobonds, Euro Treasuries, staatsobligaties van de “PIGS”-landen,
van Italië en van Nederland

– Bedrijfsobligatiefondsen,
rentegroeifondsen en trackers
zoals Lux-O-Rent, Carmignac Global Bond, First Trust Factor
FX Fund, ING Renta Grf, JPM Global Bond Opportunitie, Lyxor SGI Double Short Bund, ProShares Ultra Short Treasury
en het Robeco
Global Dynamic Duration Fund

– Credit Linked Notes,
Floored en Reversed Floaters en Inflatielinkers en de HICP Inflatie
Index en Steepeners van Aegon,
BNG, Deutsche (Post)Bank, Ned. Waterschapsbank, NIBC, Rabobank
en RBS en Hybride en variabele renteobligaties van Linde

– High yield en bedrijfsobligaties van Altice,
Bombardier, Cirsa Gaming, Clondalkin, ConvaTec
Healthcare, FCE Bank, FGA Capital, Findus Group, Gazprom, Gazprombank,
Heidelberg Zement, ING, Servus, Stork TS, Sunrise en Volkswagen.

– Memory Coupon Notes
op Aegon, Arcelor Mittal, Philips
& Royal Dutch.

– MKB Obligaties van Air Berlin, Enterprise Holdings, German Pellets, KTG Agrar,
Praktiker, Rickmers en TRFI Funding.

– Achtergestelde en/of
perpetuele obligaties en effecten van Achmea, Aegon, ASR,
Casino Guichard, Credit Agricole, Depfa, Friesland-Campina, Fürstenberg, ING,
Rabobank, SNS Reaal, SRLev, Tennet, Tier 1, 2 of 3? en Coco’s

– Range Accrual Notes van de EIB en RBS

– Obligaties in een
wereld van stijgende rentes, Lyxor Daily Double Short Bund ETF, ProShares Ultra
Short 7 – 10 en 20 years Treasuries ETF

Wet- en regelgeving– Cliëntclassificatie
en Vladeracken, Privacy
policy Vladeracken, Total
Cost of Ownership, SRI,
corporate Governance en Ethiek

Technische Belegger Jaargang 25 • Nr 6 • 3 juni 2019

/in , /door

Het was te mooi om waar te zijn. Even rust aan het front. Maar de Grote
Onderhandelaar moest weer roet in het eten gooien. Verhoging van de
invoerrechten, tenzij Mexico de immigrantenstroom tegenhoudt. Het zit er dik in
dat dit niet gaat slagen. En met als gevolg ook nog hoogstwaarschijnlijk geen
handelscontract met Mexico (en Canada) en inmiddels heeft China een
importverbod op Amerikaanse Sojabonen ingesteld. Ook zijn de eerste geluiden te
horen over een mogelijke exportstop van ertsen van zeldzame metalen. De
sojaboeren zijn boos en komen ongetwijfeld voor langere tijd in problemen, zij
het dat zij nog even gesteund worden door de Centrale Overheid, maar de
technische industrie zal geen antwoord kunnen vinden op een eventuele
exportstop, want China is bij verre de grootste exporteur van deze belangrijke
elementen voor hen. Intussen wrijft het economische genie in het Witte Huis
zich in de handen want de opbrengst van de invoerrechten is hoog. Hoe suffig
moet je zijn om niet te begrijpen, dat het de Amerikaanse industrie en de
Amerikaanse ingezetenen zijn die dit betalen. Simpelweg een verkapte
belastingverhoging maar ook een rem op de consumptie, de export en de
productie. Intussen wordt de wereldwijde handel door dit infantiele gedrag
ernstig verstoord en dat zijn de effectenmarkten overal aan het voelen. Want er
is na de afgelopen week een belangrijke doorbraak te constateren. In veel
markten, inclusief de MSCI Wereld Index, zijn de indexen onder hun MA200
gekomen. Algemeen gaat men er van uit dat er dan een middellange termijn baisse
markt is ingetreden. Het gaat te ver om alle markten even na te lopen maar wij
hebben de belangrijkste op een rijtje gezet.

            Index               MA200             Slotkoers

 afgelopen vrijdag

            DJIA
                25428               24815

            S&P500             
2775                 2752

            Nikkei               21810               20760

            Hang-Seng       27629               26901

            MSCI
World        2079                 2066

en (nog net aan de goede kant van de streep):

            Index               MA200             Slotkoers

 afgelopen vrijdag

            AEX                    533                    540

            DAX                 11611               11726

            SjangHai-Sh      
3429                 3629

En het Goud brak omhoog uit een dalend kanaal.

Alles tezamen genomen een droef en gevaarlijk beeld. Europa blijft nog
overeind en ook China is nog niet in een baisse beland, maar voor de rest is
het gewoon gevaarlijk en zeer slecht. Toch is er ook nog een lichtpuntje.
Overal liggen de indexen op steun. De laatste candle zou in de meeste markten
de inleiding kunnen zijn voor een herstel, maar als dit er zou komen dan lijkt
dit toch nog maar beperkt want de indicatoren op de weekgrafieken dalen overal.
Wij zijn dus niet optimistisch en om dat
nog eens te onderstrepen tonen wij u hieronder eerst een studie van de Average
True Range van de S&P500.

Average True Range en S&P500 (fig. 1)

Best presterende product van Vladeracken in 2019:
Vladeracken Prijs<Waarde Methode + 16,1%

In de vorige aflevering van de Technische Belegger wezen wij er al op dat
de Vladeracken Index zwakte aankondigde. En ook het Momentum van de
koersstijgingen was aan het afnemen. Het waren signalen, die erop wezen dat
de markt in de problemen aan het komen was of zat. In figuur 1 laten wij u
nu zien hoe de Average True Range al enige tijd negatieve signalen uitzendt met
betrekking tot de S&P500. Wij zouden u ook relaties van deze indicator met
andere indexen kunnen laten zien (bijvoorbeeld de AEX Index). De Average
True Range wijst overal op een negatieve markt en op basis hiervan mag men
dan ook geen grote waarde hechten aan het feit dat Europa en China nog niet
officieel de Bearmarkt zijn ingegaan.

De S&P500 laat een prachtige opgaande beweging zien maar de trendlijn, die wij onder het grootste deel van deze beweging hebben getekend, werd 14 dagen geleden geraakt. Na een Pull Back volgde afgelopen dinsdag een doorbraak en vrijdag viel de S&P500 door zijn MA200. De middellange Bear was toen ingezet. Onder in de figuur ziet u de Average True Range (rode lijn) Hij daalt als de index stijgt en hij stijgt als de index daalt (zie de pijltjes). Let op het is geen handelssysteem want de omslag punten zijn in eerste instantie niet gemakkelijk te herkennen en hij loopt achter. Kruisingen met de zwarte lijn (MA50) versterken de conclusie. Inmiddels is de rode lijn gaan stijgen en de doorbraak door de zwarte lijn is een feit geworden. Figuur 1 bevestigt de conclusie, die uit de doorbraak van het MA200 getrokken kan worden, dat de markt in een baisse situatie is gekomen. Voorlopig betreft dit de middellange termijn, maar een verdere stijging van de Average True Range kan wel degelijk een forse daling bevestigen. Zover is het echter nog niet, want de korte termijn grafiek wijst op enkele betere dagen. Het oude gezegde is echter wel weer bevestigd. De maand mei was de maand om te verkopen. De korte opleving biedt misschien een nieuwe kans daartoe.

De AEX Index op dagbasis (fig. 2)

Figuur 2. AEX Index, daggrafiek

In figuur 2 ziet u hoe de AEX Index nog boven zijn MA200 is gebleven. Maar veel belangrijker is het feit, dat hij zich in een dalend kanaal bevindt en dat hij op weg is naar de onderzijde van dit kanaal. De optimistische analist zou de laatste candle als een positieve kunnen zien maar daarvoor is het wel nodig dat de markt aanstaande maandag met een hoger slot eindigt. Een tweede positief punt is dat de Momentum Analyse onder in de figuur nog duidelijk hoger ligt dan toen 14 dagen geleden de onderzijde van het kanaal geraakt werd (zie ook de Stochastics). De Moman kan overigens veel dieper komen als de daling wordt doorgezet. Het derde positieve argument wat te destilleren valt uit figuur 2 is het feit dat de koers op dit moment op een oude steun ligt (zie de dunne zwarte horizontale lijn). Dit fenomeen ziet men in alle grafieken en dit onderstreept zonder meer de mogelijkheid van een korte opleving. Deze opleving werd donderdag al mogelijk geacht maar deze verwachting werd vrijdag dus snel om zeep geholpen. Ook de Stochastics wijst er nu niet op. De forse oversold positie, die in de statistische analyses (2 sigma) zichtbaar is (hier niet getoond) wijst er wel op. Wij zien een kort herstel dus mogelijk maar de weekgrafiek, zoals hieronder ook te zien is, geeft maar weinig hoop.Dit herstel zou misschien een punt of 5 in kunnen houden, want de bovenkant van het kanaal lijkt onder deze omstandigheden niet te breken. Het is zelfs zomaar mogelijk dat de rally van donderdag al die 5 punten correctie is geweest en de markt dus nu weer verder omlaag naar het volgende steunpunt rond 530 kan. Herstelletje of niet,daarna zal de onderkant opgezocht worden en dan moet u rekenen op een koers onder 520.

De DJIA Index op weekbasis
(fig. 3)

Figuur 3. S&P 500 Index op dagbasis

Ook de Dow Jones Industrials Index ligt in een dalend kanaal. In de afgelopen week is hij van de bovenkant van dit kanaal naar de onderkant gegaan. Dit zou een positieve reactie ten gevolge kunnen hebben. Hij ligt ook op een oude steun (zie weer de dunne zwarte horizontale lijn) maar het venijn vindt u onderaan in de figuur in de Momentum Analyse. Deze is nog steeds aan het dalen en daarenboven divergeert hij negatief. Deze indicator zegt dus dat iedere opleving op dit moment van korte duur zal zijn. U moet uw borst dus nat maken of inwoorden van de belegger gezegd: Neem winst en dek u in. Maar wacht eventueel een korte opleving af. Zowel in de grafiek van de S&P500, als in die van de DJIA hebben wij het omslagpunt uit december van vorig jaar opgenomen. De AEX Index ging toen onderuit tot aan 472. U moet er op rekenen dat het wel degelijk mogelijk is dat deze waarden opnieuw gehaald gaan worden.

De rente in €-gebied (fig. 4)

Figuur 4. De rente, recessie of niet?

Als je de media moet geloven, dan is de vraag nu niet meer of er een recessie gaat plaatsvinden, maar hoe diep die zal zijn. En als belangrijk argument wordt dan steevast verwezen naar de almaar negatiever wordende yield curve. Opvallend is echter wel dat daarbij steeds een ander verschil wordt genomen. De ene keer is noemt men het verschil tussen de 10 en 30-jaars rente, dan weer het verschil tussen de 2 en 10-jaars rente en onlangs lazen wij zelfs een vergelijk tussen de 3-maands en de 10-jaars rente. Allemaal hebben ze het verkeerd, want bij de yield curve moet men denken aan het totale overzicht van de rente voor alle looptijden en dan in een grafiek. Als die hele grafiek oploopt is er sprake van een negatieve yield curve (zie ook op onze website onder “yield curve”, dan vindt u uitgebreide documentatie over dit fenomeen). En als men daar nu naar kijkt, dan is er een opvallend fenomeen aan de gang. Ja, aan de korte kant is de yield curve negatief aan het worden, maar aan de lange kant juist niet. In de VS daalt de rente hard, dat is een feit. Maar de 30-jaars rente daalt veel minder hard dan de 10-jaars rente. Daarmee (en dat ziet u onder in figuur 4) wordt het verschil tussen deze twee juist weer groter en daarmee normaler. Vermoedelijk is er dus niet zo zeer sprake van een aanstaande diepe recessie, maar van een vlucht naar veiligheid. Men verkoopt aandelen en koopt obligaties, maar men is niet rijp om aan een echte recessie te denken. Dat maakt de markt er niet minder gevaarlijk om en betekent nog steeds dat u beter aan de kant blijft staan. Maar als u naar de grafiek van de Amerikaanse rente kijkt, dan ziet u ook dat met name de 10-jaars rente eigenlijk allen maar bezig is met een pullback richting de dalende trendlijn. Daarmee is de rente daling nog niet voorbij, maar lijkt het ergste leed daar wel geleden te zijn. En dan zou de huidige daling wel eens een fase van krachtenverzameling kunnen blijken te zijn, bedoeld om een forse doorbraak door de weerstand op 3% mogelijk te maken. Stel eens dat de Chinezen echt hun Amerikaanse staatsobligaties massaal van de hand gaan doen?

De US$ en de € (fig. 5)

Figuur 5. US$ versus €, weekgrafiek

Met al dat geweld op obligatie- en aandelenmarkten zou men kunnen verwachten dat de $-€-verhouding sterk onder druk zou komen te staan en een van de twee flink uit de pas van de ander zou gaan lopen. Maar dat is niet zo, de $ bevindt zich al maandenlang ten opzichte van de € in een licht oplopend patroon, onder een zeer belangrijke weerstandslijn. Meer en meer krijgt het patroon de vorm van een oplopende wedge. En wedge-patronen worden in veruit de meeste gevallen uiteindelijk gebroken in tegenovergestelde zin, dus in dit geval omlaag. Dat zou betekenen dat ergens in de komende maanden de $ flink in waarde zal gaan zakken ten opzichte van de €. Feit is dat het beeld er overbought uitziet, de Stochastics onder in beeld ligt hoog en biedt dus steeds minder ruimte voor een uitbraak omhoog door genoemde weerstandslijn heen. Voorlopig moet men dus ook hier afzijdig blijven en de grens van 90 aan de bovenkant en 87,5 aan de onderkant in de gaten houden.

De prijs van een
vat Brentolie (fig. 6)

Figuur 6. Brentolie, weekgrafiek

De olieprijzen kregen afgelopen week een gevoelige tik. En dat mag niet bevreemden, want het “recessie”-woord hangt in de lucht en dat betekent een afnemende vraag naar energie en dus ook naar olie. Maar als men naar figuur 6 kijkt, waarin wij een daggrafiek van de koersontwikkeling van Brent in US$’s hebben opgenomen, dan kan men slechts concluderen dat er weinig aan de hand is. Let wel, weinig zolang de neklijn die dateert uit december 2018 en januari 2019 niet naar beneden toe doorbroken wordt. Want zolang de koers erboven blijft, is de daling niets anders dan een pullback, een manier om krachten te verzamelen om de opwaartse trend weer te hervatten. Toegegeven, de daling is geen kleine daling, de neklijn ligt rond US$ 63 per vat en Brent komt van ruim US$ 75 per vat. Maar dit past allemaal nog steeds in het beeld van genoemde pullback. En wij houden het daar dan ook op, tot het tegendeel bewezen is of wordt. De koers kan nog wat verder dalen, maar een adempauze is nabij en daarin past een opleving van enige omvang.

Goud (fig. 7)

Figuur 7. Goud in $, weekgrafiek

Gaat dit dan eindelijk de lang verwachte rally zijn die tot een uitbraak omhoog gaat leiden van de Goud-prijs. Een uitbraak omhoog door de barrière van US$1.360 wel te verstaan. In figuur 7 ziet u hoe de koers halverwege het kanaal is omgedraaid met een korte termijn uitbraak omhoog. Natuurlijk, de uitbraak die belangrijk is moet nog komen, maar een draai halverwege een consolidatiekanaal is wel een sterk signaal dat de markt rijp is voor die uitbraak. Belangrijk is ook dat de koers in € de beweging bevestigt. Een test van de grens op US$1.360 in de komende weken is in elk geval het minste dat verwacht mag worden. Weet u niet meer wat u moet kopen? Kijk dan naar goud.

Tabel 1 Resultaten vermogensbeheer Vladeracken BV *

Risico profiel Methode 2013 2014 2015 2016 2017

 2018 2019 t/m 31/5 Jaar doel
Zeer defensief Stamrechtportefeuilles 4,0 % 0,4 % 2,9 %  -/- 10,7 % 5,7 % -/-7,4 % 6,9 % 4 %
Matig / fondsen Fund Selector 6,6 % 3,6 % -/- 1,5 % 1,1 % 5,5 % -/-5,4 % 6,6 % 5 %
Matig Mix aandelen /
obl. 		6,5 % -/- 0,9 % 16,2 % -/- 3,4 % 10,7 % -/-6,7 % 8,2 % 5 %
Normaal aandelen PRIJS<Waarde 10,8 % -/-16,0 % 23,2 % 0,2 % 12,5 % -/-23,1 % 16,1 % 8 %
Actief aandelen Benelux
Selector 		15,3 % -/- 2,8 % 27,3 % 0,1 % 23,7 % 0,6 % 13,8 % 8 %
  Europa
Selector 		47,7 % -/- 4,4 % 22,9 % 4,2 % 8,2 % -/-21,0 % 13,6 % 8 %
Hoog risico Jan de Ost Model **         17,2 % 7,6 % 30,8% 10 %
                   
Benchmark AEX Index 17,2 % 5,6 % 4,1 % 9,4 % 12,7 % -/-10,4 % 10,8 %  
  EuroStoxx 50 17,9 % 1,2 % 3,9 % 0,7 % 6,5 % -/-14,3 % 9,3 %  

* Het gaat hier om het netto behaalde rendement, ná alle kosten. Voor
oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.

** De portefeuille, die volgens de Methode van Jan de Ost wordt belegd, is vanaf april 2016 geleidelijk opgebouwd. In dat jaar was het resultaat uiteindelijk 28,2%. Vladeracken is eind 2018 begonnen met deze methodiek onder haar vleugels toe te passen en publiceert met ingang van deze editie de resultaten in bovenstaande tabel, doch nog als een zeer risicovolle methode. In het overzicht van het best presterende model wordt dit model nog niet meegenomen, omdat wij eerst voldoende ervaring willen opdoen.

Beleggen bij
Vladeracken

Als je aandelen verkoopt en een beurs gaat daarna omlaag, dan blijft er
altijd een dubbel gevoel over. Want met name in lange termijn portefeuilles
verkoopt een beheerder nooit alle aandelen. Het gevolg is dat de verkochte
aandelen niet meer bijdragen aan een verzwakkend resultaat, daar is de
beheerder dus op tijd geweest, maar dat desondanks portefeuilles nog steeds in
waarde dalen omdat de nog overgebleven aandelen dat ook doen. Stel je dan de
vraag aan beleggers of je het goed gedaan hebt, dan zal elke belegger de
beheerder er op wijzen, dat de waarde van de totale portefeuille, ondanks de
verkopen, nog

steeds daalt. Het enige antwoord dat de beheerder dan kan geven is
tweeledig: ten eerste vertegenwoordigt het verkopen van alle aandelen een veel
te groot risico als strategie en ten tweede is de daling weliswaar een feit,
maar portefeuilles dalen veel minder in waarde dan de markten. En dat is
afgelopen maand in vrijwel alle portefeuilles van de cliënten van Vladeracken
goed zichtbaar geweest, ja, portefeuilles zijn over een breed front in waarde
gedaald, maar de verliezen zijn bij lange na niet zo groot geweest als bij de
grotere beursindices. En ondertussen is het saldo liquiditeiten in de
aandelenportefeuilles van al onze cliënten opgelopen tot ruim boven de 20% en
is in de actieve portefeuilles het saldo liquiditeiten zelfs in de buurt of
boven 50% gekomen. Wij hebben een goed gevoel bij de dalingen van dit moment,
natuurlijk, er zullen nog verder oplopende verliezen zijn, maar er is inmiddels
genoeg kruit beschikbaar om op lagere niveaus flink inkopen te gaan doen. Wij
zien dus de komende correctie in de beurzen met vertrouwen tegemoet.

De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt
op maandag 1 juli 2019.

Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke uit onze dagelijkse analyses voortvloeien, treft u aan op onze website, www.vladeracken.nl.

Blog, Twitter,
Linked-In, Alex & IEX

Op de website van Vladeracken kunt u in onze “Publicaties” artikelen vinden over de effecten waarin wij al dan niet beleggen alsmede een wekelijkse update van onze beleggingsvisie. Deze artikelen hebben wij tevens gekoppeld aan een Twitter-, en zakelijk Facebook-account en het Linked-In-netwerk. Wie zich aanmeldt als volger (Twitter) of wie zich in het Linked-In-netwerk opgeeft als contact van G.K. van Dommelen, wordt vervolgens doorlopend van nieuwe publicaties op de hoogte gebracht. Daarnaast verschijnen sommige artikelen ook op de website van Alex Beleggen (alleen leesbaar voor klanten van Alex) en op IEX.nl.

Reeds besproken onderwerpen:

Algemeen

– Hoe
spreken de statistieken over 2014, 2015, 2016, 2017
en voor 2018?

– Onze
macro-economische- en rentevisie
(2013, 2015)

– De Japanse
beurs

– De aandelenbeurzen in de BRIC-landen

Aandelen

–
Vastgoed: Corio, Unibail-Rodamco (incl. handelsdagboek t/m juli 2018),
Wereldhave

– Aandelen: Aalberts, Alten, Andritz, Arcadis, BAM, Bourbon, CGG Veritas,
Colruyt, Fugro, Hannover
RE, Heineken (Holding), Hermès,
Imtech, ING, Koninklijke
Olie, MTU Aero Engine, Nokian Renkaat, Philips,
Prosegur, Prosegur Cash, Saipem, Samsung, SAP, SBM Offshore,
Schneider Electric, Sligro, Talanx, Unilever, Technip, Tenaris, Vallourec,
Volkswagen

– Afdekken van aandelenrisico’s m.b.v. calls, puts, short sprinters en short
trackers met een hefboom

Overige
onderwerpen

– Goud, Palladium, Platina en Zilver, de Amerikaanse Dollar, de Australische
Dollar, het Britse £, de Japanse ¥en, de Noorse kroon,
de Zwitserse Franc, de BRIC Valuta en een BRIC Valuta note, de
Russische Roebel en Alpha
creëren met valutamanagement

– Volatility,
handelssytemen, derivaten, ETF’s, Fund Selector, TCO

– TA Indicatoren zoals Woodies CCI, Martingale, de Coppock Indicator en het Hindenburg Omen

Obligaties

– Eurobonds, Euro Treasuries, staatsobligaties van de “PIGS”-landen,
van Italië en van Nederland

– Bedrijfsobligatiefondsen,
rentegroeifondsen en trackers
zoals Lux-O-Rent, Carmignac Global Bond, First Trust Factor
FX Fund, ING Renta Grf, JPM Global Bond Opportunitie, Lyxor SGI Double Short Bund en ProShares Ultra Short Treasury

– Credit Linked Notes,
Floored en Reversed Floaters en Inflatielinkers en de HICP Inflatie
Index en Steepeners van Aegon,
BNG, Deutsche (Post)Bank, Ned. Waterschapsbank, NIBC, Rabobank
en RBS en Hybride en variabele renteobligaties van Linde

– High yield en bedrijfsobligaties van Altice,
Bombardier, Cirsa Gaming, Clondalkin, ConvaTec
Healthcare, FCE Bank, FGA Capital, Findus Group, Gazprom,
Gazprombank, Heidelberg Zement, ING, Servus, Stork TS, Sunrise en Volkswagen.

– Memory Coupon Notes
op Aegon, Arcelor Mittal, Philips
& Royal Dutch.

– MKB Obligaties van Air Berlin, Enterprise Holdings, German Pellets, KTG Agrar,
Praktiker, Rickmers en TRFI Funding.

– Achtergestelde en/of
perpetuele obligaties en effecten van Achmea, Aegon, ASR,
Casino Guichard, Credit Agricole, Depfa, Friesland-Campina, Fürstenberg, ING,
Rabobank, SNS Reaal, SRLev, Tennet, Tier 1, 2 of 3? en Coco’s

– Range Accrual Notes van de EIB en RBS

– Obligaties in een
wereld van stijgende rentes, Lyxor Daily Double Short Bund ETF, ProShares Ultra
Short 7 – 10 en 20 years Treasuries ETF

Wet- en regelgeving

– Privacy
policy Vladeracken, Total
Cost of Ownership

Kommer en Kwel alom

/in , /door

Stand van de AEX Index op het moment van schrijven (2012-05-20: 288,77)

Wij hebben wel eens betere weken gezien. Maar het blijft opvallend dat de dagplaatjes overal een forse oversold positie laten zien en dat op de meeste markten er door de indicatoren positief wordt gedivergeerd. In een enkel geval zijn ze neutraal. Maar de week en de maandgrafieken zien er allerbelabberdst uit. Het is inderdaad kommer en kwel alom. En dat zal nog niet ophouden. Want fundamenteel gezien gaan wij een zeer zwakke periode tegemoet waarin Europa zich in allerlei bochten gaat wringen om aan de catastrofe te ontkomen als Griekenland straks voor een linkse regering kiest. De Technische Analyse waarschuwt reeds lang en blijft nog steeds waarschuwen. Ter adstructie tonen wij hieronder de weekgrafiek van de AEX Index.

Figuur 1.

Evenals vorige week is de eerste conclusie dat er nog steeds sprake is van een opgaande trend waarin de koersen zich bevinden. Maar het opgaande kanaal werd afgelopen week geheel volgens de theorie aan de onderzijde verlaten. De doelstelling van deze val is 250. Op de weg daarnaar toe ligt een vorige bodem (op 268) waar steun gevonden kan worden, maar in principe is de beurs onderweg naar het 250-niveau. Aldaar aangekomen moet bezien worden of de daaraan voorafgaande bodem op 195 uit maart 2009 zal worden getest. Doorschrijding van het 256-niveau betekent op de maandgrafiek dat het ritme van stijgende toppen / stijgende bodems vervangen wordt door dalende toppen en bodems. Voor velen is dit het signaal dat de Bearmarkt is ingetreden. Het kan zijn dat er onderweg nog enkele mooie dagen zullen optreden, gezien de oversold positie van de korte termijn, maar de kans is groot dat dit slechts opvliegingen zijn. Alleen als in de korte termijn rally de AEX weet te herstellen, eerst tot boven de dalende wedge (305) maar belangrijker nog tot in het oplopende kanaal (> 310) kan dit doemscenario nog voorkomen worden.
Vluchten naar andere beurzen heeft geen zin, want het beeld dat de AEX Index toont is precies hetzelfde als dat wat men in de Verenigde Staten, Duitsland of Japan aantreft. Of Europa op het laatst nog een aap uit de hoed kan toveren blijft mogelijk maar lijkt ons zeer onwaarschijnlijk. Het is dus zaak dat portefeuilles geleegd dan wel beschermd worden.

De Rente

Griekenland (en Griekenland niet alleen) brengt zijn geld weg naar meer veiliger landen. Hieronder vallen ook de Noordelijke landen van Europa. De lange termijn obligaties (30-jaar staatsobligaties) liggen in Amsterdam op een puntje na op hun All-Time-High. Met een stand van 1,89% ligt het effectieve rendement op 10-jarige Nederlandse Staatsleningen op een dieptepunt. Het einde van de daling is nog niet in zicht maar de indicatoren geven nog steeds geen aanleiding om te veronderstellen dat de rentemarkt zo sterk zal dalen dat hij op negatief terrein komt. De 3-maand Euribor daalt ook nog steeds. De eerste MKB-lening is inmiddels geïntroduceerd op Alternext in Amsterdam en het zit er dik in dat er nog veel zullen volgen. Mits zorgvuldig gekozen (kredietrisico) geeft dat nieuwe mogelijkheden aan voorzichtige beleggers.

De prijs van een vat Brentolie

Het ging weer goed omlaag afgelopen week. En zowel in de maand als in de week wordt er nog negatief gedivergeerd. Er is nog ruimte voor verdere daling. De eerstkomende steun ligt op US$99 en daar zou wel eens een draai op kunnen treden, want het is de onderzijde van een horizontaal kanaal.

Edele metalen

Met een laagste koers van US$1.527 heeft de World Gold Index het dieptepunt bereikt dat wij een aantal maanden geleden berekenden. De afgelopen week werd afgesloten met een mooie Hammer. Er lijkt nu een draai ten goede gemaakt te zijn. Het zilver deed hetzelfde.

De Amerikaanse $ versus €

De dollar blijft profiteren van de zwakte van Europa. Uiteindelijk is dit een positieve ontwikkeling ook al schreeuwen veel commentatoren moord en brand. Het duidt er wel op dat kapitaal Europa verlaat en ook al past dat in het algemene beeld van een failliet Griekenland en een op vallen staand Euroland dan moeten we daar niet blij mee zijn. De stijging van de dollar is overigens geheel in lijn met het technische beeld van de dollar zoals wij dat reeds lang geleden schilderden. Voor geïnteresseerden zij vermeld dat ons artikel van 25 maart 2011 “De technische positie van de dollar” nog steeds te vinden is op onze website.

Onze Strategie

In de afgelopen week hebben wij een longpositie ingenomen in de VIX. Ook goud werd / wordt aangekocht. Tot slot zullen wij hier en daar ook shortposities innemen via Speeders of Turbo’s.

Post Scriptum

Wij worden erop gewezen dat de terminologie die wij gebruiken niet altijd bij alle lezers bekend is. Wij verwijzen u naar onze site vermogensbeheer www.vermogensbeheer.co waarop u een zeer uitgebreide woordenlijst vindt onder het hoofd ABC.

Den Haag, 20 mei 2012
Gijsbrecht K. van Dommelen
Vladeracken Vermogensbeheer

Disclaimer
De auteur is verantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Vladeracken BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie conform bovenstaande ideeën belegt of wenst te beleggen doet dat voor eigen rekening en risico. In dit kader wijzen de auteur en Vladeracken BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand.

© Copyright - Vladeracken | Realisatie: Grapefish Online