Technische Belegger Jaargang 25 • Nr 11 • 4 november 2019
De invloed van China was opnieuw belangrijk voor de wereldwijde beurzen. Het bericht dat China geen succesvolle voortgang voor een alom omvattend contract voorzag met de VS zorgde voor een duik. Het bericht dat een nietszeggend contract op korte termijn gesloten zou worden deed de beurzen weer opveren. En dan was er natuurlijk de werkgelegenheid in de V.S.: in eerste instantie dacht men er zeer positief over maar uiteindelijk bleek het allemaal niet zo mooi. Het werkeloosheidcijfer steeg. De vraag is of mooie 3e kwartaal bedrijfsresultaten, een actieve FED en nog steeds mooie consumentenbestedingen, dit negatieve gegeven kunnen doen vergeten. Wij voelen ons neutraal omdat we ons ook realiseren dat productiecijfers niet overhouden. China kwam met betere cijfers over de industrie. Boris kreeg uiteindelijk zijn zin met nieuwe verkiezingen. Een allegaartje van nieuws dus en de beurzen reageerden met fluctuaties. Er waren wel veel nieuwe All-Time Highs. Zelfs in de AMX en ook in de herbeleggingindex van de AEX, maar de AEX Index zelf slaagde er niet in om zijn weerstandniveau op 586 te breken. En dat is iets waar wij in Nederland toch op zitten te wachten. Zonder deze doorbraak sluipt de onzekerheid in de analyses en blijft het nodig om zeer voorzichtig te zijn. Er zijn echter geen duidelijke signalen in de technische analyse van de beurzen, die wijzen op een lange termijn breuk. Natuurlijk is het waar dat we volgend jaar het nooit beleefde elfde consecutieve bull markt jaar ingaan. Het is ook een feit dat men in de langere termijn indicatoren overtrokken posities tegenkomt, het aantal stijgende fondsen wordt minder, de kleinere fondsen blijven achter, althans in Nederland, er wordt overal driftig negatief gedivergeerd, de weekgrafieken laten hier en daar dalende indicatoren zien, maar een duidelijk signaal dat er een baisse in aantocht is, is er niet. Alles overziende blijkt het dat de AEX Index de grote achterblijver is. En zoiets geeft de burger moed, het is dus niet uitgesloten dat we vandaag of morgen in Amsterdam nog een doorbraak gaan zien, maar gemakkelijk zal het allemaal niet zijn, zo overtuigend ziet het er nou ook weer niet uit.
De AEX Index op dagbasis (fig. 1)
Hij slaagde er niet in! Toen op veel beurzen een doorbraak werd gerealiseerd en zelfs hier en daar een nieuw All-Time High werd gezet, bleef de AEX nog steeds onder zijn vorige top op 586,32. En ondanks de mooie resultaten in Duitsland, Frankrijk of Zwitserland, laat de EuroStoxx50 eenzelfde beeld zien als de AEX Index. De enige verklaring die zou kunnen gelden voor het verschil tussen een aantal markten in de wereld en de AEX Index (met een aantal anderen) is dat de onderliggende kracht van de markt niet voldoende was om een doorbraak over de hele breedte te forceren. En als dat zo is dan zou na enige krachtenverzameling de doorbraak op zeer korte termijn toch nog kunnen volgen. Het probleem is dat de indicatoren in figuur 1 tegen deze uitleg pleiten. De Momentum Analyse is gaan dalen. Hij divergeert al langere tijd negatief. In de markten waarvan het koersbeeld er beter uitziet, ziet de Momentum Analyse er zo mogelijk slechter uit. Er is overal sprake van dalende indicatoren en duidelijke negatieve divergentie. Deze divergentie heeft zich ingezet bij de topvorming in september en toen de markt opnieuw een doorbraak liet zien heeft hij zich gewoon doorgezet. Dit beeld geeft geen vertrouwen en zodoende zou het best eens kunnen zijn dat de AEX Index de te volgen weg reeds aangeeft in plaats van achter te lopen. In dit verband laten wij hiernavolgend een andere grafiek zien van de AEX Index waarbij wij ook de AMX Index en de ASCX Index opnemen.
Drie Nederlandse indexen
(fig. 2)
In figuur 3 ziet u drie indexen bij elkaar gebracht. Bovenaan vindt u de ASCX,
daarna de AEX en tot slot de AMX. Om te beginnen bij de laatste.
Vanuit zijn top in 2018, is hij in een baisse geraakt, waaraan hij zich in
maart van dit jaar ontworstelde toen hij een Golden Cross (zie bij pijltje)
neerzette. Afgelopen week sloot hij boven de lijn die hem verbindt met de
eerdere top. Het gehele beeld ziet er positief uit. De gemiddeldes zijn
stijgende, ze liggen in de goede verhouding tot elkaar. Misschien is er teveel
ruimte tussen hen beide. En dat duidt op een komende reactie (Mean Reversion).
Voor de goede leesbaarheid hebben wij niet alles op kunnen nemen in deze
grafiek, maar het zij gezegd dat dit laatste ondersteund wordt door de
indicatoren op de daggrafiek, die dalend zijn en negatief divergeren. De grafiek
van de AMX Index ziet er daarmede precies hetzelfde uit als de grafieken van de
representatieve indexen van vele landen. De weekgrafiek van de AMX Index ziet
er zeer gezond uit met stijgende indicatoren en geen spoor van divergentie.
De grafiek van de AEX Index (de middelste in figuur 2) zette na een korte inzinking (zie vierkant) in het eerste kwartaal 2018 nog een nieuwe top in juli van dat jaar, Daarna zakte de koers weg om uiteindelijk tegelijkertijd met de AMX Index een Golden Cross te vormen in maart 2019. Op 28 juli brak hij de top van 27 juli 2017 (beter dan de AMX Index), maar afgelopen week zette hij geen nieuwe top. Hij lag wel tegen de oplopende trendlijn aan, maar de gehele vorige week, uitgezonderd vrijdag, was hij dalende en de doorbraak liet op zich wachten. Op de daggrafiek is de Momentum Analyse dalende en er is sprake van negatieve divergentie. Op de weekgrafiek daalt de Moman en divergeert negatief. Met dit laatste staat de AEX Index overigens tamelijk alleen. In het eerste deel van zijn koersgrafiek tot aan het Death Cross, deed de ASCX Index het beter dan de andere twee. Hij miste de inzinking van de AEX Index (bij het vierkant) en hij bleef positief toen de AMX Index al in mineur zat. Dit beeld is normaal voor een stijgende markt die op zijn einde loopt. Sinds hij een Death Cross vormde heeft hij zich niet meer hersteld, dit in tegenstelling tot de andere twee. Hij heeft het nog geprobeerd met een Golden Cross, maar de koers kwam niet boven de dalende trendlijn. En sinds half september is het weer volledig mis met hem. Een technische belegger wordt niet vrolijk van dit beeld. Want het is wel bekend dat de Small caps vooruitlopen op de Large caps. Maar het verwonderlijke is dat de Momentum Analyse op de dag grafiek er veel beter uitziet dan die van de andere twee indexen. En als een van de weinigen divergeert hij niet negatief. Op de weekgrafiek ziet alles er goed uit. De conclusie van dit alles is in zoverre duidelijk dat er gewacht moet worden op een uitbraak van de ASCX uit zijn dalende trend. Daarnaast is er uiteraard een uitbraak nodig van de AEX Index. Zeker is het dat ze alle twee moeten uitbreken alvorens de voorzichtigheid omgezet kan worden in actieve beleggingsstappen.
De DJIA Index op weekbasis (fig. 3)
In figuur 3 laten wij u het slechtste beeld zien van de Amerikaanse markten. Het is de weekgrafiek van de Dow Jones Industrial Index. Dit is de index zonder de grote tech-bedrijven (m.u.v. Apple en Microsoft). Het koersbeeld is zonder meer positief. De gemiddeldes zijn stijgende en liggen in de goede volgorde en er zijn drie stijgende bodems achterelkaar te zien. Een nieuwe top werd echter niet gezet. Mocht dit alsnog gebeuren dan ligt er een doel in het verschiet van een kleine drieduizend punten hoger, dus boven 30.000. Op de daggrafiek is de Momentum Analyse stijgende en men kan (nog?) niet spreken van negatieve divergentie, maar in figuur 3 kunt u zien dat de Moman er niet zo vrolijk uitziet. Hij aarzelt sterk en het wachten is hier dan ook op een doorbraak. De algemene conclusie, die wij trekken uit de verschillende grafieken, die wij u hier boven lieten zien, is dat de markt in een grote aarzeling zit. Er zijn ongetwijfeld mogelijkheden dat hij hier uit komt, doch wij zien eerder dat er zich een reactie inzet. Maar deze kan van korte duur zijn, ook al is ook dat onzeker. De aarzeling betekent dat de AEX Index best eens gelijk zou kunnen krijgen door eerst nog meer kracht te op te bouwen alvorens de sprong voorwaarts te wagen. En dat zou betekenen dat een eindejaar rally er nog wel degelijk in kan zitten.
De MSCI Wereld
Index op weekbasis en de Vladeracken Index (fig. 4.)
Om de sombere bespiegelingen in het hier voorgaande enigszins op te fleuren hebben wij in figuur 4 de MSCI Wereld Index (in US$!) uitgezet met daaronder de Vladeracken Index. Deze twee onderstrepen onze verwachting dat de eindejaarsrally een grote kans heeft om dit jaar te verschijnen. In het bovenste deel ziet u hoe de MSCI Wereld Index in feite al twee jaar lang in een consoliderend patroon, een kopschouder patroon bezig is geweest. Afgelopen week heeft een uitbraak plaatsgevonden, niet met veel omzet, maar dat hoeft bij dit soort patronen ook niet. Eronder ziet u de Vladeracken Index en die heeft de uitbraak bevestigd. De blauwe lijn is een gemiddelde van de rode en beiden hebben een nieuw hoger punt bereikt en bevestigen daarmee de uitbraak omhoog. Onderin, bij de laatste bodem, is geen sprake van positieve divergentie geweest. Dat heeft te maken met de vorm van de rechter schouder. De correctie die daar heeft plaatsgevonden, en waarvan wij meenden dat een flinke tik omlaag tot de mogelijkheden behoorde, heeft uiteindelijk de vorm aangenomen van een “running correction”. Dat zijn moeilijk leesbare correctiepatronen in de zin dat het vrijwel onmogelijk is om in de bodems van dit soort patronen aankoopmomenten te ontwaren. Maar ze zijn wel sterk. Want het patroon zegt in feite dat de corrigerende markt weliswaar steeds weer omlaag duikt, maar dat het aanbod dan ook steeds sneller wordt opgevangen. Bodems komen dan dicht bij elkaar, maar wel voortdurend hoger te liggen. Als dan uiteindelijk aan het einde een versnelling optreedt, dan is dat de uitbraak waarop alsnog kan worden aangekocht, een constatering die wij dus ook al afgelopen week voor onze klanten zijn gaan toepassen.
De rente in $-gebied
(fig 5.)
Het rentebeeld in de VS lijkt een heel ander verhaal te vertellen dan wat economen momenteel voorspellen. De 10-jaarsrente (boven in figuur 5) in de VS heeft voor de derde keer de belangrijke steun op 1,41% geraakt en is die nu aan het testen. De rente veerde nadien flink op en heeft bovendien net niet het vorige dieptepunt geraakt. De 30-jarige rente daarentegen, (in het midden van de figuur) heeft wel een nieuw, lager punt bereikt, maar ook die veert nu weer op en ook hier kan een, zij het dalende, steunlijn getekend worden die geraakt is. En de derde grafiek, die het verschil tussen beiden aangeeft, is de belangrijkste, want die geeft aan of er mogelijk een recessie aan zit te komen in de VS. En het antwoord is vooralsnog nee! Want nadat de rode 0-lijn bijna geraakt werd, is deze lijn nu weer gestaag aan het stijgen. Natuurlijk, een dag zon maakt nog geen zomer, uiteindelijk moeten de groene horizontale lijnen naar boven toe gebroken worden vooraleer er gesproken kan worden van een definitief einde aan het lage-rente-syndroom van de markten, maar de gebeurtenissen zijn wat dat betreft wel hoopvol. Enkele maanden geleden lazen wij een analyse van een Amerikaanse technische analist, die stelde dat de markt nog niet zijn uiteindelijk top behaald had omdat er nog geen sprake was van een over-optimistische fase in de aandelenmarkten. Misschien breekt die momenteel wel aan. Hoe het ook zij, de rente in de VS ondersteunt onze gedachte, dat de aandelenmarkten een volgende positieve fase in lijken te zijn gegaan.
De US$ en de € (fig. 6)
Waarom, dat kunnen wij u nog niet zeggen, maar het lijkt er op dat de quasi stabiele stijging van de US$ ten opzichte van de € zijn einde nadert. Al sinds medio 2018 is een soort langzaam oplopende wedge in de maak. Het is een fase waarin de $ langzaam maar zeker sterker is geworden ten opzichte van de €. Maar de $ is op dit moment op de weg omlaag en een doorbraak van de steun op 0,89 lijkt nog slechts een kwestie van tijd. En dan zou het wel eens hard kunnen gaan. De volgende steun ligt rond 0,82, 7 cent lager. Zou President Trump dan toch zijn gedroomde kerstcadeautje gaan krijgen?
De prijs van een vat Brentolie (fig 7.)
De olieprijzen ondersteunen ons optimisme niet. Want die hebben afgelopen week wederom de weg omlaag ingeslagen. Men zou kunnen verwachten, dat als de recessie uiteindelijk niet doorzet, de olieprijzen dan toch weer zouden moeten gaan oplopen. Maar daar is nog geen zicht op, in tegendeel, de kans is groot dat de recente bodem op US$ 59,5 per vat Brentolie niet alleen getest gaat worden maar mogelijk zelfs eerst even doorschreden gaat worden. Dat kan een test zijn om beleggers op het verkeerde been te zetten, maar het kan ook zijn dat markten weliswaar denken dat de recessie vrijwel voorbij is, maar dat zij zich daarin ernstig vergissen. Dit is dus een beeld om in de gaten te houden!
Goud (fig. 8)
De prijs van een troy ounce goud is aan het corrigeren. Dat is al enkel;e weken zo. Maar de correctie verloopt rustig en ordelijk. Dat maakt het patroon niet alleen betrouwbaarder, het verhoogt de kans dat er uiteindelijk een doorbraak omhoog gaat plaatsvinden. Maar deze correctie kan heel goed nog enkele maanden aanhouden. En u moet daarbij ook niet vreemd opkijken als daarbij eerst nog de steunlijn op US$ 1.387 wordt opgezocht. In het huidige tempo kan het zelfs nog zes maanden of meer duren voordat die steun bereikt wordt. Het biedt niet alleen de gelegenheid om goedkoper in te stappen, maar het zou prima passen in een aandelenmarkt die in de komende maanden nog een flinke beweging omhoog gaat maken, een najaarsrally “avant la lettre”.
Beleggen bij
Vladeracken
Correctiefases zijn gevaarlijk. Markten kunnen in zo’n fase snel in
paniek raken en dalingen kunnen dan scherp zijn. Wij hebben maanden geleden al
geroepen dat zo’n correctie fase zich weer eens aangediend had en hebben toen
de aandelenbelangen in de portefeuilles van onze klanten flink teruggebracht.
Nu moeten we de aandelenportefeuilles weer opbouwen en dat is soms zelfs op
hogere niveau’s dan waar wij zijn uitgestapt. Maar risicomanagement in actief
beheerde portefeuilles vragen precies om dit soort stappen. Afgelopen week
hebben wij een eerste stap gezet in de wederopbouw van de aandelenbelangen in
de portefeuilles van onze klanten door een tracker op de EuroStoxx 50 aan te
kopen, nota bene een die een hefboom in zich draagt van 2. Ook hebben wij in
obligatieportefeuilles een fonds aangekocht dat belegt in Amerikaanse High
Yield-obligaties. Die vertegenwoordigen een hoger risico, maar zijn juist in
een markt waar aandelenkoersen stijgen en rentes eveneens oplopen een beter
alternatief dan eerste klas staatsobligaties. En komende dagen verwachten wij
dat wij op dit spoor verder zullen gaan met de aankoop van meer, individuele
aandelen. Ondertussen hebben de aandelenportefeuilles helemaal niet geleden
onder dit voorzichtige beleid, alleen de voorsprong op veel indexen is
ingeleverd. En als dat de prijs is voor voorzichtigheid, “so be it”.
De Methode De Ost
In een zin samengevat, hanteert Vladeracken’s “Jan De Ost
Model” George F. Baker’s dictaat: “To make money in stocks you need the vision
to see them, the courage to buy them and the patience to hold
them”. In dit model trachten we uitstekende bedrijven te vinden (vision)
en investeren hier enkel in wanneer de prijs aanvaardbaar is, liefst uiteraard
wanneer ze goedkoop zijn. De beste bedrijven zijn echter zelden écht goedkoop.
Dus wachten we geduldig tot de beurzen (of bedrijven specifiek) dalen in prijs
(courage).
In de maand oktober kochten we The Trade Desk en Stitch
Fix bij. Beide namen erg veel gas terug in beurswaarde de laatste maanden. Deze
bedrijven zijn actief in andere sectoren, maar delen wel dezelfde kenmerken:
sterk groeiende omzet, winsten en cash flows, een hoog rendement op het
geïnvesteerde kapitaal, management (stichters), dat veel aandelen bezit en geen
enkele schuld op de balans. Deze kenmerken zijn voorname criteria in het model
en gelden ook voor de andere namen in de portefeuille, zoals Amazon, Arista
Networks, Cargurus, Games Workshop, Nemetschek enz. Ook hier staan we klaar om
bij te kopen, zowel van deze als andere bedrijven. Specifiek CarGurus en Arista
Networks komen rond eind oktober met kwartaalresultaten. Het is vaak opportuun
deze af te wachten alvorens bij te kopen (de cijfers van Arista vielen de markt
afgelopen vrijdag zelfs flink tegen). Wat Stitch Fix betreft, kwam er deze
maand verrassend nieuws: na de bekendmaking van hun jaarresultaten, had niemand
minder dan Bill Gurley voor 3 miljoen $ aandelen bijgekocht. Gurley leidt
Benchmark Capital en geldt als een van de meest vooraanstaande kapitaalverschaffers
en analisten in Silicon Valley. Hij had SFIX mee naar de beurs geholpen en is
lid van haar raad van bestuur. Wij zien deze bijkoop als erg positief.
Tabel 1 Resultaten vermogensbeheer Vladeracken BV *
| Risico profiel | Methode | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 |
2017
|
2018 | 2019 t/m 1/11 | Jaar doel |
| Zeer defensief | Stamrechtportefeuilles | 4,0 % | 0,4 % | 2,9 % | -/- 10,7 % | 5,7 % | -/-7,4 % | 8,5 % | 4 % |
| Matig / fondsen | Fund Selector | 6,6 % | 3,6 % | -/- 1,5 % | 1,1 % | 5,5 % | -/-5,4 % | 11,6 % | 5 % |
| Matig |
Mix aandelen / obl. |
6,5 % | -/- 0,9 % | 16,2 % | -/- 3,4 % | 10,7 % | -/-6,7 % | 13,0 % | 5 % |
| Normaal aandelen | PRIJS<Waarde | 10,8 % | -/-16,0 % | 23,2 % | 0,2 % | 12,5 % | -/-23,1 % | 18,0 % | 8 % |
| Actief aandelen |
Benelux Selector |
15,3 % | -/- 2,8 % | 27,3 % | 0,1 % | 23,7 % | 0,6 % | 19,0 % | 8 % |
|
Europa Selector |
47,7 % | -/- 4,4 % | 22,9 % | 4,2 % | 8,2 % | -/-21,0 % | 16,0 % | 8 % | |
| Hoog risico | Jan de Ost Model ** | 17,2 % | 7,6 % | 15,8 % | 10 % | ||||
| Benchmark | AEX Index | 17,2 % | 5,6 % | 4,1 % | 9,4 % | 12,7 % | -/-10,4 % | 19,0 % | |
| EuroStoxx 50 | 17,9 % | 1,2 % | 3,9 % | 0,7 % | 6,5 % | -/-14,3 % | 20,8 % |
* Het gaat hier om het netto behaalde rendement, ná alle kosten. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.
** De portefeuille, die volgens de Methode van Jan de Ost wordt belegd, is vanaf april 2016 geleidelijk opgebouwd. In dat jaar was het resultaat uiteindelijk 26,8%. Vladeracken is eind 2018 begonnen met deze methodiek onder haar vleugels toe te passen en publiceert met ingang van deze editie de resultaten in bovenstaande tabel, doch nog als een zeer risicovolle methode. In het overzicht van het best presterende model wordt dit model nog niet meegenomen, omdat wij eerst voldoende ervaring willen opdoen.
De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 9 december 2019.
Meer
informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles
van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke uit
onze dagelijkse analyses voortvloeien, treft u aan op onze website, www.vladeracken.nl.
|
Blog, Twitter,
|
Reeds besproken onderwerpen:
Algemeen
– Hoe
spreken de statistieken over 2014, 2015, 2016, 2017,
2018 en voor 2019?
– Onze
macro-economische- en rentevisie
(2013, 2015)
– De Japanse
beurs
– De aandelenbeurzen in de BRIC-landen
Aandelen
–
Vastgoed: Corio, Unibail-Rodamco (incl. handelsdagboek t/m juli 2018),
Wereldhave
– Aandelen: Aalberts, Alten, Andritz, Arcadis, Avio,
BAM, Bourbon, CGG Veritas, Colruyt, Fugro, Hannover RE, Heineken (Holding),
Hermès, ING, Koninklijke Olie, MTU Aero Engine, Nokian Renkaat, Novo Nordisk, Oeneo, Philips, Prosegur, Prosegur Cash, Saipem, Samsung,
SAP, SBM Offshore, Schneider Electric, Sligro, Talanx, Unilever, Technip,
Tenaris, Vallourec, Volkswagen
– Afdekken van aandelenrisico’s m.b.v. calls, puts, short sprinters en short
trackers met een hefboom
Overige
onderwerpen
– Goud, Palladium, Platina en Zilver, de Amerikaanse Dollar, de Australische
Dollar, het Britse £, de Japanse ¥en, de Noorse kroon,
de Zwitserse Franc, de BRIC Valuta en een BRIC Valuta note, de
Russische Roebel en Alpha
creëren met valutamanagement
– Volatility,
handelssytemen, derivaten, ETF’s, Fund Selector, TCO
– TA Indicatoren zoals Woodies CCI, Martingale, de Coppock Indicator en het Hindenburg Omen
Obligaties
– Eurobonds, Euro Treasuries, staatsobligaties van de “PIGS”-landen,
van Italië en van Nederland
– Bedrijfsobligatiefondsen,
rentegroeifondsen en trackers
zoals Lux-O-Rent, Carmignac Global Bond, First Trust Factor
FX Fund, ING Renta Grf, JPM Global Bond Opportunitie, Lyxor SGI Double Short Bund, ProShares Ultra Short Treasury en het Robeco Global Dynamic Duration Fund
– Credit Linked Notes,
Floored en Reversed Floaters en Inflatielinkers en de HICP Inflatie
Index en Steepeners van Aegon,
BNG, Deutsche (Post)Bank, Ned. Waterschapsbank, NIBC, Rabobank
en RBS en Hybride en variabele renteobligaties van Linde
– High yield en bedrijfsobligaties van Altice,
Bombardier, Cirsa Gaming, Clondalkin, ConvaTec
Healthcare, FCE Bank, FGA Capital, Findus Group, Gazprom,
Gazprombank, Heidelberg Zement, ING, Servus, Stork TS, Sunrise en Volkswagen.
– Memory Coupon Notes
op Aegon, Arcelor Mittal, Philips
& Royal Dutch.
– MKB Obligaties van Air Berlin, Enterprise Holdings, German Pellets, KTG Agrar,
Praktiker, Rickmers en TRFI Funding.
– Achtergestelde en/of
perpetuele obligaties en effecten van Achmea, Aegon, ASR,
Casino Guichard, Credit Agricole, Depfa, Friesland-Campina, Fürstenberg, ING,
Rabobank, SNS Reaal, SRLev, Tennet, Tier 1, 2 of 3? en Coco’s
– Range Accrual Notes van de EIB en RBS
– Obligaties in een
wereld van stijgende rentes, Lyxor Daily Double Short Bund ETF, ProShares Ultra
Short 7 – 10 en 20 years Treasuries ETF
Wet- en regelgeving
– Cliëntclassificatie
en Vladeracken, Privacy
policy Vladeracken, Total
Cost of Ownership, SRI,
corporate Governance en Ethiek, Vladeracken
kiest voor SCOPE
