Tag Archief van: Centrale Banken

U bevindt zich hier: / Centrale Banken

Berichten

De Technische Belegger Jaargang 30 • Nr 8 • 12 augustus 2024

/in , , /door

Een week geleden kwam dan toch uiteindelijk de terugkeer naar het gemiddelde, de “mean reversion”. En zoals dat eerder regel dan uitzondering is, dat ging met geweld gepaard. In korte tijd zakte de AEX Index naar een intra-day dieptepunt van 840,61 punten, net geen 100 punten onder de top van 5 juli jongstleden (940,16). Dat is een reactie van ruim meer dan 10% in één maand tijd waarbij de bulk van de correctie binnen een paar dagen plaatsvond. Dit type paniekreactie is treffend voor korte termijn correcties en het kan dan ook al gebeurd zijn hiermee. Maar wij zouden geen nieuwsbrief nodig hebben als dat nu al helder zou zijn geweest. Er is immers nog onvoldoende bewijs voor deze stelling, eerder moet men verwachten dat de bodem rond 840 ten minste nog een keer getest gaat worden en dat het zelfs waarschijnlijker is, dat deze correctie zijn einde nog niet heeft gezien.

Eerst even naar de achtergrond van deze scherpe correctie. Analisten en journalisten waren er als de kippen bij om de zogenoemde “carry trades” met de Yen de schuld te geven. Bij een “carry trade” lenen beleggers geld in een specifieke, goedkope munt (de rente in de Yen-zone was en is erg laag) en gebruiken dit geleende geld om te beleggen in een markt in die valuta zoals de Japanse aandelenmarkt. Omdat de Japanse Centrale Bank na vele jaren voor het eerst de rente had verhoogd zouden deze “carry trades” ineens heel erg onaantrekkelijk zijn geworden met de massale verkoop van Japanse aandelen tot gevolg. Die rente is met 0,25% verhoogd, van 0% naar 0,25%, op jaarbasis wel te verstaan, dus elk gezond mens kan bedenken dat deze verklaring klinkklare nonsens is. Maar er hoeft maar één belegger te besluiten dat er verkocht moet worden in een markt zonder kopers en een zichzelf versterkend vliegwiel van verkopen ontstaat en dat is wat er maandag een week geleden in Japan gebeurde. Het gerucht is dan voldoende. Ondertussen waren er ook nog veel analisten, die erop wezen dat de economie in de VS in een recessie dreigde te geraken. Dat was dan gebaseerd op tegenvallende arbeidsmarkt gegevens en een tegenvallende, want dalende, industriële productie in de VS. Dat daar de dienstensector juist weer groei vertoonde en dat de verzwakking van de Amerikaanse arbeidsmarkt al maanden aan de gang is, maar dat daarbij vooral van een gezonde stabilisatie gesproken kan worden, daar hoort men niemand over.

Voor de technische analist maakt dit allemaal weinig uit. Er kan voor elke beweging altijd achteraf een verklaring gezocht worden. Maar dat er een correctie zat aan te komen, dat was voor technische analisten zonneklaar. Die hadden slechts de vraag wanneer, niet meer of, open staan.

Dat de economie in de wereld bezig is met een fase van afkoeling is al maanden lang duidelijk. Dat beeld werd wat vertroebeld door het heilige geloof in AI-bomen, die tot in de hemel zullen groeien. Ja, AI is er om te blijven, net als IT, blockchain en ga zo maar verder, maar ook hier kan geen enkel bedrijf een groei van 50% per jaar eeuwenlang volhouden. De luchtbel, die zich in de hoek van de AI aan het voltrekken was, werd even scherp leeg getrokken met koersdalingen van 30% of meer als resultaat. Daarmee is het best mogelijk, dat zich nu een bodem aan het vormen is waarvandaan de waarderingen voor de Nvidia’s van deze wereld nog veel hoger kunnen komen te liggen, zelfs al op kortere termijn. Wij hopen daar niet op, want het ongeluk dat er daarna plaats zal vinden is dan alleen meer groter en zal dan ook alleen maar meer slachtoffers maken. In dat kader is het faillissement van het Nederlandse Nijenburgh maar een druppel op een gloeiende plaat te noemen. De enige conclusie die wij daarom op dit moment kunnen en willen trekken (vanuit technisch perspectief), is dat u veel te vroeg bent om nu al te besluiten dat dit het was en de markt weer vrolijk aan de volgende bull-fase kan beginnen. Heb geduld, deze correctie kan nog een forse staart krijgen.

AEX Index op dagbasis (figuur 1)


Figuur 1 AEX Index, daggrafiek

Nadat twee weken geleden de oplopende korte termijn trend, die in het najaar van 2023 was begonnen, gebroken werd, herstelde de AEX index kortstondig tot onder aan deze trendlijn. Maar daarna was het hommeles. In een week tijd leverde de index bijna de helft van de voorgaande winst, die in driekwart jaar was opgebouwd, weer in. 50% retracement is voldoende voor dit type correcties. De index raakte daarbij ook nog eens het MA200, een andere, belangrijke steunzone. Deze reactie kan daarmee zomaar voorbij zijn. Gelet op de kracht van de reactie moet er dan nu nog wel een succesvolle test van dit punt worden doorlopen. Dat hoeft niet te betekenen, dat de bodem op 840 opnieuw geraakt wordt, maar een fase van rust moet nu wel eerst zichtbaar worden waarbinnen de index dan geleidelijk aan weer wat ruimte prijs geeft. Het andere scenario is, dat het kortstondige herstel van afgelopen dagen opnieuw niets anders is dan een pullback terug naar het niveau van de uitbraak. In dat geval zal de index in de komende dagen misschien nog net iets hoger kunnen komen, maar zwakt het hersteltempo af en valt de index daarna opnieuw om, met een nog grotere daling tot gevolg. Dan gaan we tegen crash-achtige scenario’s aankijken. Dat het beeld zo onduidelijk oogt heeft te maken met het feit dat er geen sprake is van positieve divergentie in de indicatoren. Die is er doorgaans wel na echte crashes, maar in de kortstondige reactie, die we nu gezien hebben, is er nog geen tijd geweest om dit type positieve divergentie te ontwikkelen. Aanhangers van de Elliot Wave theorie zouden hieruit zelfs de verwachting kunnen optekenen, dat de reactie van afgelopen weken een zogenoemde “wave 4”-reactie is, die dan gevolgd zal worden door een rally tot net boven 940-punten. Zij verwachten dan pas daarna een reactie van een grotere orde. Dit type rallies is notoir moeilijk om te bespelen. Een nieuwe daling kan immers elk moment worden ingezet. Wie vorige week de stoute schoenen aangetrokken heeft om in de paniek aandelen te kopen, doet er daarom goed aan om vroegtijdig winst te nemen en niet te wachten op verdubbelingen van koersen. In deze fase is de kans daarop uiterst miniem.

De S&P 500 Index en de Nasdaq 100 Index op weekbasis (fig. 2a resp. 2b)

Figuur 2a S&P 500 Index, weekgrafiek
Figuur 2b Nasdaq 100 Index, weekgrafiek

Wij hebben voor de volledigheid nu twee weekgrafieken opgenomen, allebei van grote Amerikaanse tech-georiënteerde indices, de S&P 500 Index en de Nasdaq 100 Index. In beide plaatjes is goed te zien, dat het herstel van afgelopen week weliswaar krachtig was, maar dat er niets anders is gebeurd, dan dat de oplopende trendlijn van onderaf is benaderd. Een pullback na een uitbraak omlaag. De kracht van de opleving is dan recht evenredig aan de kracht van de voorafgaande daling. Men moet daaruit niet opmaken, dat de correctie daarmee ten einde is. Wel kan ook hier het scenario zijn, dat deze indices nu een volgende top gaan neerzetten, die slechts vlak boven de voorgaande komt te liggen. Dat zou moeten betekenen, dat andere indices, die het recent erg moeilijk gehad hebben, niet aan de stijging mee gaan doen (zoals de Russell 2000 en de AMX Index bijvoorbeeld). De spoeling wordt dan nog dunner dan hij al was en nog meer aandelen zakken dan weg in een dalende trend, tegen de richting van de toonaangevende indices in. Het alternatief is echter, dat de huidige reactie net is begonnen en dat wij nu nog een tweede dalende golf gaan zien. In die tweede fase zouden dan positieve divergenties kunnen gaan ontstaan, zowel op de daggrafieken als op deze weekgrafieken. Maar daar gaat tijd overheen, makkelijke een maand of twee, precies de fase die nog voor ons ligt binnen het zwakke seizoen en de fase waarna de Amerikaanse verkiezingen voor meer duidelijkheid kunnen gaan zorgen. Ook deze twee grafieken zeggen dus vooral: wees voorzichtig.

Best presterende model van Today’s in 2024:
Today’s Prijs<Waarde Methodiek…………………………11,4 % (per 9 augustus)

DAX Index op weekbasis (figuur 3)


Figuur 3 DAX Index, weekgrafiek

Sterker is het beeld in figuur 3. Hier is een “Hammer” ontstaan, een candle die de bears dood slaat. De staart van deze candle heeft bovendien precies de oplopende trendlijn geraakt evenals ook hier het 50 weeks voortschrijdende gemiddelde (MA200 op de daggrafiek). Maar het herstel is vrijdag tot stilstand gekomen exact op de grens waar de index eerder doorheen gezakt was. Daarmee is het herstel nog vooral een pullback en kan niet gesteld worden dat we er al zijn. Zojuist zijn de Europese beurzen gesloten. De DAX liet een lagere opening zien en een fractioneel hogere slotkoers. Dat is niet in orde. Want om de geldigheid van de “Hammer” te kunnen staven, had de koers hoger moeten openen en moet er deze week ook een hoger slot volgen. Het wordt daarmee spannend komende dagen. En uit de indicatoren kan niet worden opgemaakt, dat we inderdaad weer een koersstijging mogen gaan verwachten. Er is ook hier geen sprake van positieve divergenties. Erger is ook dat de correctie in dit beeld veel minder scherp oogt, terwijl de drie topjes die zich afgelopen maand hebben ontwikkeld ook zomaar een toppatroon zouden kunnen blijken te zijn. In dat geval zitten we nog maar aan het begin van deze reactie en gaan we een daling zien die de DAX Index ten minste tot 16.300 maar mogelijk zelfs helemaal tot 14.670 zal brengen.

De AMX Index op weekbasis (figuur 4)


Figuur 4 AMX (Amsterdam Midkap) Index, weekgrafiek

Hier is al veel langer sprake van een zwak beeld en was vorige week vooralsnog niets meer en minder dan een stuiptrekking omlaag naar een duidelijk steunpunt (825) in een veel langer patroon van bodemvorming. Als de AMX Midkap Index nu in staat is om op korte termijn richting 950 op te stomen, dan biedt dat het perspectief waarover wij hierboven en in voorgaande edities van de Technische Belegger al meermalen hebben gesproken, namelijk dat van de wisseling van de wacht. Om de huidige fase van de aandelenmarkten gezond te laten worden, zou het stokje in de bull-markt moeten worden overgenomen van de grote Tech-fondsen door meer klassieke en vaak kleinere Midkap-ondernemingen. De breedte in de markt moet weer terugkeren en daarvoor moet de aandacht weer naar de achterblijvers. Want die zijn er inmiddels veel meer dan voorlopers. Figuur 4 is er dus een om in de gaten te houden, maar ook hier geldt, eerst zien, dan geloven.

De rente in de VS en in Europa (figuur 5)


Figuur 5 Bund Future en 10 Year Treasury Index, weekgrafiek

De lange rente in de VS en in Europa is al enige tijd aan het dalen. Dat gebeurt omdat markten vooruitlopen op een cyclus van rentedalingen aan de kant van de Europese en Amerikaanse Centrale Banken. Beleggers vergeten gemakshalve dat daarmee de yield curve weer verslechtert, lees negatiever wordt, en dat dit wijst op recessieve omstandigheden. Het kan de huidige recessie in de industrie dieper maken. De rente steeg weer toen markten zich herstelden. Ook hier werden daarbij belangrijke weerstanden kortstondig geraakt. Wij gaan er vanuit, dat deze weerstanden uiteindelijk gebroken gaan worden en dat de kapitaalmarktrente dus verder gaat zakken. Maar dat is in economische zin erg slecht nieuws, want dat zou dan betekenen, dat Centrale Banken zich gedwongen gaan voelen om de korte rente meer te laten zakken dan het zich nu laat aanzien. En het argument zal dan een diepere recessie zijn. Wij houden nog altijd rekening met dit relatief slechte scenario en blijven bij onze koersdoelen voor de Bund-future richting 141 en voor de Amerikaanse 10 jaars Treasury Index richting 117.

De US$ en de € (figuur 6)


Figuur 6 US$ versus €, maandgrafiek

Ook hier schrok de markt zich kennelijk rot, maar bleef er uiteindelijk een onbesliste situatie over. In figuur 6 is te zien, helemaal rechts in de figuur, dat de grote blauwe oplopende trendlijn gebroken werd, maar dat de $-koers uiteindelijk afgelopen week precies op die lijn sloot. Daarmee is de doorbraak niet definitief te noemen. Echt positief mag men echter ook niet zijn voor de $, pas wanneer de dalende trendlijn boven de koersen gebroken wordt kan men weer aan een stijgende $-koers gaan denken. Daarvoor moet de $ opwaarts door de weerstand van 0,935 breken en wij achten die kans erg klein. Als de rente in de VS gaat dalen, dan heeft dat ongetwijfeld negatieve consequenties van de $. Wat ons betreft is het koersdoel in eerste aanleg dan ook 0,86!

Brentolie in US$ per vat (figuur 7)


Figuur 7 Brentolie in US$ per vat, weekgrafiek

Nog een veeg teken werd afgelopen maand afgegeven door de ontwikkeling van de Olieprijzen. Ook hier, net als bij de $, lijkt een belangrijke steunlijn in gevaar. De olieprijzen herstelden flink afgelopen week, maar ook hier mag men pas positief worden als Brentolie omhoog door de grens van US$90 per vat breekt. Maar zover is het nog lang niet. Figuur 7 ondersteunt op dit moment vooral het “recessie”-scenario voor de VS. Ergens in het systeem is de vraag naar olie terug aan het lopen. Dat, en dat alleen, zorgt voor dalende prijzen. En het herstel van één week doet aan de feitelijke trendmatige beweging nog niets af.

Het Goud (figuur 8)


Figuur 8 Goud in US$ per troy ounce, weekgrafiek

Relatief rustig bleef het op de goudmarkten. Ook daar is een correctie aan de gang, maar vooralsnog ziet die er vooral in de onderste (€) grafiek uit als een continuatiepauze. De voorafgaande stijging was iets te snel gegaan, maar de onderliggende vraag is niet weg. Marktpartijen halen dus even adem om zich voor de volgende sprong omhoog klaar te maken en dat is een gezond proces. Het beeld is daarmee afgelopen maand steker geworden, omdat de pauze het overbought karakter van de markt heeft weggenomen. Helemaal veilig is het beeld nog niet want er is wel sprake van negatieve divergentie in de indicatoren. Wij blijven dus onverminderd optimistisch voor goud. En wie al (veel)n goud heeft zou ook eens naar Zilver mogen kijken. Daar is een grotere correctie doorgemaakt, die de koers van een troy ounce zilver tot op een belangrijke steunlijn heeft teruggebracht van waaruit de bull trend hervat kan gaan worden. Ten slotte, nog even over Goud: Al herhaaldelijk schreven wij, dat in de huidige correctie goud wel eens tot US$2.075 per troy ounce terug zou kunnen zakken. Maar het begint erop te lijken, dat wij dat punt niet meer gaan zien en dat de opwaartse trend al eerder zal worden hervat. Per saldo is en blijft ons koersdoel nog steeds US$2.475 per troy ounce op middellange termijn. Nog hogere targets zijn zeer wel denkbaar, maar het is nu nog te vroeg om daar op vooruit te lopen.

Beleggen bij DMA Europe (voorheen Today’s Group en Vladeracken)

Hoe defensiever de portefeuilles des te beter waren zij ditmaal beschermd tegen de scherpe dalingen van de afgelopen maand. Want koersdalingen waren er vooral aan de aandelenkanten te zien, niet aan de kant van de obligaties en ook niet op het vlak van de edelmetalen. Defensieve portefeuilles bleven dan ook keurig overeind in dit bloedbad. Hier werkt de aloude risicoschaar waarbij obligaties een goede hedge zjin, een goede bescherming zo u wil, tegen koersdalingen aan de kant van aandelen. Dat werkt natuurlijk ook andersom als aandelenkoersen stijgen, dan blijven defensieve portefeuilles achter. Per saldo zorgt dat voor een sterke vermindering van de waardeveranderingen van een portefeuille, precies waarom gemengde portefeuilles als defensief beschouwd worden. Aandelenportefeuilles daarentegen hadden het moeilijk. Dit keer leverde met name de ESG Portefeuille flink in, hetgeen niet mag verbazen aangezien deze portefeuille de hoogste blootstelling heeft aan de grote IT-gerelateerde ondernemingen in de VS en omdat deze portefeuille in principe altijd volledig in aandelen belegd blijft. Toen de beurs zich weer herstelde was dat dan ook direct weer aan de positieve kant te zien.

Maar omdat wij er nog niet van overtuigd zijn, dat deze reactie voorbij is, zullen wij ook niet direct de nu in portefeuilles aanwezige ruimte gebruiken om snel meer aandelen aan te kopen. Wij houden nog liever even geduld.

Tabel 1 Resultaten Today’s-modellen (Vladeracken) *

Risico profiel Methode 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 t/m 2/8 Jaar doel
Zeer defensief Pensioenportefeuilles 5,7% -/-7,4% 9,7% -/-0,2% 4,5% -/-9,8% 6,4% 4,7% 4 %
Matig / fondsen Fund Selector 5,5% -/-5,4% 13,9% -/-7,2% 11,5% -/-11,0% 5,1% 0,2% 5 %
Matig Mix aandelen / obl. 10,7% -/-6,7% 17,0% 0,0% 10,3% -/-13,3% 7,6% 3,4% 5 %
Normaal aandelen Prijs<Waarde 12,5% -/-23,1% 22,6% -/-3,3% 35,4% -/-13,0% 14,9% 12,4% 8 %
Actief aandelen Benelux Selector 23,7% 0,6% 22,4% 5,8% 11,2% -/-8,2% 1,1% -/-9,8% 8 %
Europa Selector 8,2% -/-21,0% 15,4% 15,2% 5,9% -/-1,3% -/-8,7% -/-9,9% 8 %
Today’s ESG Sustainable Equities -/-2,9% 35,6% 10,6% 27,4% -/-19,7% 28,3% 6,8% 10 %
Benchmark AEX Index 12,7% -/-10,4% 23,9% 3,3% 27,8% -/-13,7% 14,2% 11,7%
EuroStoxx 50 6,5% -/-14,3% 24,8% -/-5,1% 21,0% -/-11,7% 19,2% 2,6%

* Het gaat hier om het netto behaalde rendement, ná alle kosten. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.

De volgende uitgave van de Technische Belegger staat gepland voor maandag 2 september 2024.

Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke uit onze dagelijkse analyses voortvloeien, treft u aan op onze websites, www.vladeracken.nl & www.todaysgroup.nl.

Blog, Twitter & Linked-In
Op de website www.vladeracken.nl en sinds november 2020 ook op www.todaysgroup.nl kunt u onder “Onze Research” artikelen vinden over de effecten waarin wij al dan niet beleggen evenals een wekelijkse update van onze beleggingsvisie. Wie zich in het Linked-In-netwerk opgeeft als contact van G.K. van Dommelen, wordt vervolgens doorlopend van nieuwe publicaties op de hoogte gebracht.

Reeds besproken onderwerpen:

Algemeen

– Onze ESG-politiek

– Hoe spreken de statistieken over 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 en voor 2020?

– Onze macro-economische- en rentevisie

– De Japanse beurs

– De aandelenbeurzen in de BRIC-landen

Aandelen

– Vastgoed: Corio, Meerdervoort Amaliawolde, Unibail-Rodamco, Wereldhave

– Aandelen: Aalberts, AB Inbev, Alten, Andritz, Aquafil, Arcadis, Atos, Avio, Azimut, BAM, Bourbon, CGG Veritas, Colruyt, Falck Renewables, Fugro, Hannover RE, Heineken (Holding), Hermès, ING, Koninklijke Olie, MTU Aero Engine, Nokian Renkaat, Novo Nordisk, Oeneo, Philips, Prosegur, Prosegur Cash, Saipem, Samsung, SAP, SBM Offshore, Schneider Electric, Sligro, Solvay, Talanx, Unilever, Technip, Tenaris, Vallourec, Volkswagen

– Afdekken van aandelenrisico’s m.b.v. calls, puts, short sprinters en short trackers met een hefboom

Overige onderwerpen

– Goud, Palladium, Platina en Zilver, de Amerikaanse Dollar, de Australische Dollar, het Britse £, de Japanse ¥en, de Noorse kroon, de Zwitserse Franc, de BRIC Valuta en een BRIC Valuta note, de Russische Roebel en Alpha creëren met valutamanagement

– Volatility, handelssytemen, derivaten, ETF’s, Fund Selector, TCO.

– TA Indicatoren zoals Woodies CCI, Martingale, de Coppock Indicator en het Hindenburg Omen.

Obligaties

– Eurobonds, Euro Treasuries, staatsobligaties van de “PIGS”-landen, van Italië en van Nederland.

– Bedrijfsobligatiefondsen, rentegroeifondsen en trackers zoals Lux-O-Rent, Carmignac Global Bond, First Trust Factor FX Fund, ING Renta Grf, JPM Global Bond Opportunity, Lyxor SGI Double Short Bund, ProShares Ultra Short Treasury en het Robeco Global Dynamic Duration Fund.

– Credit Linked Notes, Floored en Reversed Floaters en Inflatielinkers en de HICP Inflatie Index en Steepeners van Aegon, BNG, Deutsche (Post)Bank, Ned. Waterschapsbank, NIBC, Rabobank en RBS en Hybride en variabele renteobligaties van Linde.

– High yield en bedrijfsobligaties van Altice, Amaliawolde, Bombardier, Cirsa Gaming, Clondalkin, ConvaTec Healthcare, FCE Bank, FGA Capital, Findus Group, Gazprom, Gazprombank, Heidelberg Zement, ING, Servus, Stork TS, Sunrise en Volkswagen.

– Memory Coupon Notes op Aegon, Arcelor Mittal, Philips & Royal Dutch.

– MKB Obligaties van Air Berlin, Praktiker en TRFI Funding.

– Achtergestelde en/of perpetuele obligaties en effecten van Achmea, Aegon, ASR, Casino Guichard, Credit Agricole, Depfa, Friesland-Campina, Fürstenberg, ING, Rabobank, SNS Reaal, SRLev, Tennet, Tier 1, 2 of 3? en Coco’s.

– Range Accrual Notes van de EIB en RBS.

– Obligaties in een wereld van stijgende rentes, Lyxor Daily Double Short Bund ETF, ProShares Ultra Short 7 – 10 en 20 years Treasuries ETF.

Wet- en regelgeving

– Cliëntclassificatie en Vermogensbeheer, Privacy policy, Total Cost of Ownership, SRI, Corporate Governance en Ethiek, SFDR, UN Sustainability Goals en ESG

De Technische Belegger Jaargang 29 • Nr 12 • 11 december 2023

/in , , /door

Een week later dan wij eerder hadden aangekondigd verschijnt vandaag alsnog de laatste editie van De Technische Belegger van 2023. Maar of deze editie u veel helderheid zal brengen is zeer de vraag. Want het dilemma waarmee wij al heel 2023 hebben gezeten is hooguit een klein beetje in tijd verschoven, maar zeker niet verdwenen.

Het thema van 2023 kan rustig de “renteverwachting van de markt” worden genoemd. Waar centrale banken in het Westen de rente voortdurend bleven verhogen, gingen markten al snel uit van een naderend einde van deze cyclus van verhogingen. Als kapitaalmarkten verwachten, dat de centrale banken de rente binnen afzienbare tijd weer zullen gaan verlagen, dan worden langlopende obligaties weer gekocht en daalt dus de lange rente, daarmee vooruitlopend op de aanstaande verlagingen. Als die dan niet komen kan dat tot schrikreacties leiden., maar kan dat ook slechts tot uitstelgedrag leiden. En dat laatste is gebeurd. Telkens wanneer in de voorbije maanden de korte rente verder werd verhoogd, steeg de lange rente kortstondig, om vervolgens toch weer wat terug te zakken. Immers, “de rente was weliswaar iets meer verhoogd dan verwacht, maar dat nam niet weg, dat de rente daarna toch weer snel verlaagd zou worden”. Maar in november draaide de obligatiemarkt. De rente werd stabiel gehouden en meer en meer signalen begonnen erop te wijzen, dat de economische activiteit in de VS aan het afnemen is. Met name de arbeidsmarkt in de VS vertoont duidelijk tekenen van verslechtering. China en Duitsland helpen ondertussen niet en ook in andere Westerse landen begint de werkeloosheid voorzichtig op te lopen. Bovendien is de inflatie verder gedaald. Dit laatste was een logisch gevolg van het feit dat inflatiecijfers altijd relatief zijn ten opzichte van 12 maanden geleden. Als prijzen niet langer stijgen na een flinke voorafgaande stijging, dan daalt de inflatie tot 0%. Daarmee is het leven niet weer goedkoper geworden, maar stijgen prijzen gewoon even niet.

Economische cijfers wijzen er op, dat het economische klimaat verslechtert. Een recessie is daarmee nog steeds een heel reële optie. Dat zou moeten betekenen, dat het bij veel bedrijven slechter gaat. Maar de 3de kwartaalcijfers van vooral veel grote Westerse ondernemingen waren prima en over de hele linie meevallend. En daarmee werd het licht voor veel beleggers weer op groen gezet en stegen beurzen over een breed front.

Maar dat er onderliggend grote verschillen zijn mag blijken uit het volgende voorbeeld. Waar de AEX Index tot afgelopen vrijdag met 13,5*% steeg, is dit jaar de Amsterdamse Midkap Index juist met 5,7% gedaald en is de Amsterdamse All Share Index slechts met 1,1% gestegen! De conclusie hieruit is, dat de spoeling heel erg dun is.

De winnaars van dit jaar zijn alleen maar duurder geworden. BE Semiconductors (opnieuw bij wijze van voorbeeld) handelde vrijdag jongstleden op een koerswinstverhouding van 39,9 voor 2024 en 26,6 voor de geschatte winst voor 2025. Voor een verhoudingsgewijs cyclische onderneming zijn dat hoge cijfers. Daarmee is niet gezegd dat die koerswinstverhouding niet eerst gewoon nog naar 60 kan voordat hier een forse correctie in gaat plaatsvinden, maar het betekent wel, dat de beurs weer eens bezig is met een spelletje Russisch Roulette.

Toch verdient dit alles een kanttekening, die wij twee weken geleden optekenden bij een gezaghebbende Amerikaanse analist. Zijn verhaal was erg technisch, maar kwam er op neer, dat de FED in de VS en in haar kielzog de ECB in Europa na 2008 het rentewapen (de korte rente wel te verstaan) volledig van karakter hebben gewijzigd, door van alle grote commerciële banken te eisen, dat de eigen reserves flink werden verhoogd. Tot dan toe, waren algemene banken verplicht om ongeveer 10% van hun kapitaal bij de eigen centrale bank aan te houden. Als een bank daar op enige dag niet aan kon voldoen, moest die bank dat geld lenen bij de eigen centrale bank. Een andere bank die iets teveel reserve die dag had, kon dat geld juist aan die centrale bank uitlenen, waarna dit geld weer gebruikt kon worden om de tekorten van andere banken aan te vullen. De centrale Bank betaalde en kreeg rente en waarmee het spel een soort “zero-sum gain” bleef voor het systeem als geheel. Hoe groter de onbalans, des te hoger de rentetarieven werden. De korte rente had daarmee een marktbasis, een relatie met de onderliggende economische omstandigheden. Maar toen de centrale banken begonnen te eisen dat de algemene banken grotere reserves zouden aanhouden op de eigen balans, had iedereen ineens veel te veel geld over en waren er daarmee geen partijen meer die geld behoefden te lenen. Immers, als de reserve de ene dag 30% is en de andere dag 25%, dan is er geen enkele reden om geld te lenen om weer op die 30% te komen want de eis is slechts het minimum van 10%. De marktwerking achter de korte rente valt daarmee weg en het tarief wordt vervolgens slechts een politieke speelbal.

Maar dat is wel een heel belangrijke politieke speelbal. Want nu konden centrale banken de rente in feite kunstmatig laag houden, zonder bang te hoeven zijn voor marktgedreven oprispingen. En wat wilde het toeval? De politiek had een energietransitie bedacht. Een transitie die geweldige investeringen nodig had, die niemand kon betalen, tenzij de kostprijs van geld tot nul werd teruggebracht. En zo geschiedde. Wat politici daarbij vergaten, is dat centrale banken weinig of geen invloed hebben op inflatie, maar daar wel op moeten reageren. Als dan de inflatie flink oploopt moeten centrale banken wel met een renteverhoging komen en dan zijn de rapen gaar.

Dat dit inderdaad grote gevolgen heeft mag, aldus de analist, worden afgeleid uit het feit, dat in het afgelopen jaar, nu de korte en daarom ook de lange rente fors zijn gestegen, een enorm aantal grote projecten, die werden opgetuigd om de energietransitie voor elkaar te krijgen, is afgeblazen. Het gaat hierbij om vele honderden miljarden aan aangekondigde investeringen. Het is simpelweg niet meer rendabel om een windmolenpark of een zonnepark aan te leggen.

De conclusie die hij hieruit trok, was dat centrale banken in het Westen de rente op enig moment opnieuw zullen laten zakken en dat als zij hieraan beginnen, de daling snel zal zijn en in een constant tempo. Als markten daar lucht van krijgen, dan is een snelle rentedaling aan de lange kant heel goed denkbaar. Dat die daling niet houdbaar is, en al snel weer tot even zo grote rentestijgingen zal leiden, is op zo’n moment niet relevant. “Wie dan komt die dan ziet” luidt het adagio in financiële markten vaak.

Alles gaat dan afhangen van de ontwikkeling van prijzen op de markten voor grondstoffen (metalen, olie, voeding etc.). en die zullen snel weer oplopen, zodra de rente gaat zakken, omdat de economische activiteit die dan weer
wordt aangewakkerd de vraag naar dit soort grondstoffen snel zal doen stijgen, met een heropleving van inflatie tot gevolg. Het duidt op een langjarige periode van heel onrustige financiële markten.

De rente in de VS en in Europa (figuur 1a)


Figuur 1a Bund Future en 10 Year Treasury Index, weekgrafiek

In figuur 1a is de rentedaling in november goed te zien Beide koersgrafieken (Bund Future bovenin en 10 Year Treasury Index onderin) zijn koersindices. Als de rente daalt, lopen de koersen van obligaties en dus ook deze indices op. In allebei de gevallen is de meest recente dalende trendlijn gebroken. Maar van een typisch bodemproces is geen sprake. In beide gevallen is de voorgaande top niet eens bereikt, laat staan gebroken. De huidige rally heeft nog wat ruimte over, hij zou tot aan de aangegeven grenzen van respectievelijk 141 en 117 kunnen doorgaan. Mochten de koersen in figuur 1a dat bereiken en daarna nog een correctie omlaag doormaken, dan kan zich een bodempatroon ontwikkelen. Maar draaien beide indices eerder weer omlaag, dan ontstaat een groot risico, dat de meest recente bodems niet alleen weer worden opgezocht, maar zelfs worden doorbroken. De conclusie uit figuur 1a is in feite, dat de kapitaalmarkt mogelijk onderweg is om een bodempatroon neer te zetten, maar dat het ook veel te vroeg is om victorie te kraaien.

De Yield curve in Europa (figuur 1b)


Figuur 1b Yield curve in Europa

Een bijkomend probleem, dat zich al gedurende heel 2023 heeft gemanifesteerd, is de yield curve (rentestructuur). De korte rente is onder normale omstandigheden lager dan de lange rente omdat rente ook een risicovergoeding is en een langere looptijd dus een hogere vergoeding eist. In figuur 1b ziet u dat hier de lange rente juist lager is dan de korte rente. Dat betekent een negatieve yield curve in plaats van een normale yield curve. Banken leven van het verschil tussen de korte en de lange rente. Met het weer dalen van de lange rente is hun marge kleiner aan het worden. U ziet dat terug in het feit dat uw spaarvergoeding oploopt terwijl hypotheektarieven juist dalen. Het effect daarvan is een terugval in de mate waarin banken bereid zijn om kredieten te verstrekken voor het financieren van allerhande investeringen. Ook hier betekent dit een probleem voor grote projecten zoals de energietransitie. Al vanaf begin 2023 is te zien dat de markt voor nieuw bankkrediet volledig is ingezakt. In 2024 gaat de stroom herfinancieringen van bedrijven, die enkele jaren geleden nog geprofiteerd hebben van de lage rente door bijvoorbeeld met veel krediet grote acquisities te doen, op gang komen. Deze oplopende vraag naar vervangend krediet neemt dan in 2025 snel toe om in 2026 te pieken. Als in die periode de rente niet weer stevig is gezakt gaan er veel grote ondernemingen diep in de problemen komen. Ook het weer opstarten van geplande transitieprojecten kan pas als de rente weer gaat zakken. De structuur van de yield curve zegt in feite dat het gevaar van een diepe recessie nog lang niet is geweken. Dit zijn extra argumenten voor de FED en de ECB om de korte rente komende maanden toch weer snel te doen dalen, juist om de herfinanciering meer behapbaar te maken en een recessie te voorkomen.

Het probleem is echter dat dan ook het kopen van aandelen en andere bezittingen weer goedkoper wordt met een terugkeer van financiële en andere inflatie tot gevolg. Zie hier de schaar waarmee beleggers zich de komende paar jaar geconfronteerd zullen zien worden.

Nasdaq 100 Index op weekbasis (figuur 2)


Figuur 2 Nasdaq 100 Index, weekgrafiek

De volgende vraag is dan wat deze rentebewegingen allemaal voor effect sorteren op beurzen. We beginnen daarom met de meest rentegevoelige grote index in de VS, de Nasdaq 100, die u in figuur 2 ziet weergegeven. De index is keurig uitgebroken uit een dalend correctiekanaal, maar het stijgingstempo neemt inmiddels af. Het beeld oogt wat overbought, maar er is nog ruimte voor een stijging tot de laatste grote top van 16.750. Het momentum onderin de figuur daalt al en ook de Stochastics ziet er toppend uit, dus voor hetzelfde geld is de stijging al bijna afgelopen. Toch achten wij het nog het meest waarschijnlijke dat de rally doorzet tot aan de top van eind 2021, mede omdat ook de rentedaling uit figuur 1a nog enige ruimte lijkt te hebben. Hier lijkt het feest dus nog niet voorbij.

Best presterende Vladeracken-model van Today’s in 2023:
Today’s Prijs<Waarde Methodiek…………………………13,4 %
Best presterende model van Today’s in 2023:
Today’s Global ESG Sustainable Equity……………….23,3 %

S&P 500 Index op dagbasis (figuur 3)


Figuur 3 S&P 500 Index, daggrafiek

De veel bredere S&P 500 Index heeft de top uit juli van dit jaar inmiddels bereikt (waar de Nasdaq 100 die top al doorschreden heeft). Maar de indicatoren onderin de figuur divergeren allemaal negatief. Kennelijk is er onvoldoende kracht om nu al door deze top heen omhoog te breken. Figuur 3 schreeuwt om een kortstondige adempauze. Dat hoeft niet veel om het lijf te hebben, een of twee weken rust is alles dat nodig is, maar voor hetzelfde geld zakt de markt weer verder terug. Gelet op onze korte en lange termijn renteverwachting moet hier op korte termijn een wat rustigere correctie met een poging tot uitbraak omhoog daarna worden verwacht.

De Russell 2000 Index op weekbasis (figuur 4)


Figuur 4 Russell 2000 Index, weekgrafiek

Eigenlijk is wat er in figuur 4 te zien is vele malen belangrijker. Ook de Russell 2000 liet een mooi herstel zien afgelopen maand, maar hier is de index nog altijd pas halverwege een zijwaarts patroon, dat al een paar jaar in ontwikkeling is. Voor een nieuwe gezonde bullmarkt, is een doorbraak omhoog door de weerstand van 2.020 punten nodig. Deze index vertegenwoordigt een veel groter aantal ondernemingen en laat zien dat onderliggend de spoeling veel dunner is dan meer beperkte en grotere indices als de Nasdaq 100 en de S&P 500 laten zien. Want deze index bevestigt nog steeds niet het optimisme dat u in de grootste Tech-ondernemingen heeft gezien. De rally in figuur 4 hoeft niet over te zijn en een uitbraak omhoog door de genoemde grens is nog steeds goed mogelijk, maar de lange termijn trend voor aandelen blijft onduidelijk zolang deze index niet uit het getekende kanaal omhoog kan breken.

De AEX Index op dagbasis (figuur 5)


Figuur 5 AEX Index, daggrafiek

In figuur 5 is de daggrafiek van de AEX Index te zien. Ook hier is een mooie rally te zien geweest in november, maar ook hier begint de motor te haperen. Indicatoren draaien omlaag en divergeren negatief. Dat is in de meeste gevallen op de weekgrafieken nog niet het geval, dus veel hoeft dit nu nog niet te betekenen, maar dat er een kentering aanstaande is, lijkt wel duidelijk. Net als bij figuur 3 is ook hier een rust periode van een paar weken goed mogelijk en gezond. Maar van echte weerstand is pas sprake bij een koers rond 805. Deze rally heeft dus nog wel wat laken voor de schaar en wij gaan er dan ook vanuit, dat de laatste paar weken van 2023 niet veel negatieve verrassingen meer in petto hebben.

De US$ en de € (figuur 6)


Figuur 6 US$ versus €, weekgrafiek

Afgelopen maand liet voor de $ een kentering zien. Nog is het te vroeg om aan een echte trendverandering te denken, maar de draai omhoog kwam wel op een in technische zin mooi niveau en met aardig wat kracht. De steun van 0,91 is sterk. En als de $ nu weer kan opveren tot aan 0,95, dan krijgt het patroon meer en meer het karakter van een bodem. Een doorbraak daarna tot boven 0,95 brengt de oude top van 1,05 weer in beeld. De komende weken worden daarmee voor de ontwikkeling van de $ belangrijk. Maar tussen 0,91 en 0,95 moet u gewoon de markt zijn werk laten doen en zelf als belegger aan de zijlijn blijven afwachten.

Brentolie in US$ per vat (figuur 7)


Figuur 7 Brentolie in US$ per vat, weekgrafiek

Saoedi Arabië kan niet echt tevreden geweest zijn over de voorbije maand. Want de olieprijzen hebben een flinke tik omlaag doorgemaakt. En het einde van deze daling lijkt nog niet in zicht. Brentolie kan nog naar US$75, maar als die steun het niet houdt, dan is zelfs US$63 per vat nog denkbaar. Het zal allemaal af gaan hangen van de vraag hoe koud de winter wordt in Europa en de VS en hoe diep een recessie in de VS uiteindelijk wordt. Dat China ondertussen maar niet uit haar eigen problemen kan komen helpt ook niet echt. Nog slechter ziet de grafiek in de onderste helft van figuur 7 eruit, de koersgrafiek van de OPEC Olie Index. Daar is een daling van de olieprijzen tot ca US$63 per vat zelfs erg waarschijnlijk.

Het Goud (figuur 8)


Figuur 8 Goud in US$ per troy ounce, weekgrafiek

In $’s heeft goud afgelopen maand gepoogd om de “All-time high” van US$2.075 per troy ounce te doorbreken, maar de doorbraak werd weer snel ongedaan gemaakt. Dat is gevaarlijk. Valse uitbraken hebben vaak de neiging om snel om te slaan in een scherpe tegenovergestelde beweging, dus in dit geval een flinke koersdaling. Maar in € Is er nog erg weinig aan de hand. Hier werd ook de “All-time-high” geraakt en is de reactie omlaag van de afgelopen week niets anders dan een rustpauze. “The jury is still out” zouden de Engelsen zeggen. De koers van goud zit in een up-trend en de kans dat we naar nieuwe, hogere regionen gaan opstomen is zowel in $’s als in € nog steeds heel groot.

Beleggen en de Vladeracken Methodiek

Afgelopen maand was een prima maand voor de meeste portefeuilles van onze klanten. De defensieve portefeuilles, waar ook grotere obligatieposities in worden aangehouden, lijken op weg om hun doelstelling van 4% netto rendement per jaar te gaan overschrijden. Ook onze neutrale portefeuilles zijn hard op weg om dit voor elkaar te krijgen en dat in een per saldo buitengewoon moeilijk beleggingsjaar. De Prijs<Waarde Methodiek presteert ronduit prima en de ESG-portefeuille gaat zelfs een erg sterk jaar tegemoet met een forse out-performance van vrijwel elke index die men kan vinden. Ronduit teleurstellend zijn onze actieve Selector modellen, de Benelux Selector en de Europa Selector. Dit type Momentum-model heeft een brede trending markt nodig om uit de verf te komen. Trends waren er in 2023 wel, maar van breedte was geen sprake. En dus valt de activiteit binnen dit type modellen tot een laag pitje terug en wordt er niets verdiend of zelfs geld verloren. Over de brede linie blijven wij daarmee dit jaar in de hier besproken modellen achter bij grote indices (met uitzondering uiteraard van het ESG-model en de Prijs<Waarde Methode), zoals de AEX Index en de MSCI Wereld Index. Maar vrijwel alle portefeuilles lijken 2023 af te gaan sluiten met een positief netto rendement.

Tabel 1 Resultaten Today’s-modellen (Vladeracken) *

Risico profiel Methode 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 tm 8/12 Jaar doel
Zeer defensief Pensioenportefeuilles -/-10,7% 5,7% -/-7,4% 9,7% -/-0,2% 4,5% -/-9,8% 3,7% 4 %
Matig / fondsen Fund Selector 1,1% 5,5% -/-5,4% 13,9% -/-7,2% 11,5% -/-11,0% 4,9% 5 %
Matig Mix aandelen / obl. -/-3,4 % 10,7% -/-6,7% 17,0% 0,0% 10,3% -/-13,3% 5,2% 5 %
Normaal aandelen Prijs<Waarde 0,2% 12,5% -/-23,1% 22,6% -/-3,3% 35,4% -/-13,0% 13,3% 8 %
Actief aandelen Benelux Selector 0,1% 23,7% 0,6% 22,4% 5,8% 11,2% -/-8,2% 1,3% 8 %
Europa Selector 4,2% 8,2% -/-21,0% 15,4% 15,2% 5,9% -/-1,3% -/-10,9% 8 %
Today’s ESG Sustainable Equities -/-2,9% 35,6% 10,6% 27,4% -/-19,7% 23,3% 8 %
Benchmark AEX Index 9,4% 12,7% -/-10,4% 23,9% 3,3% 27,8% -/-13,7% 13,5%
EuroStoxx 50 0,7% 6,5% -/-14,3% 24,8% -/-5,1% 21,0% -/-11,7% 19,2%

* Het gaat hier om het netto behaalde rendement, ná alle kosten. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.

De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 8 januari 2024.

Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke uit onze dagelijkse analyses voortvloeien, treft u aan op onze websites, www.vladeracken.nl & www.todaysgroup.nl.

Blog, Twitter & Linked-In
Op de website www.vladeracken.nl en sinds november 2020 ook op www.todaysgroup.nl kunt u onder “Onze Research” artikelen vinden over de effecten waarin wij al dan niet beleggen evenals een wekelijkse update van onze beleggingsvisie. Wie zich in het Linked-In-netwerk opgeeft als contact van G.K. van Dommelen, wordt vervolgens doorlopend van nieuwe publicaties op de hoogte gebracht.

Reeds besproken onderwerpen:

Algemeen

– Onze ESG-politiek

– Hoe spreken de statistieken over 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 en voor 2020?

– Onze macro-economische- en rentevisie

– De Japanse beurs

– De aandelenbeurzen in de BRIC-landen

Aandelen

– Vastgoed: Corio, Meerdervoort Amaliawolde, Unibail-Rodamco, Wereldhave

– Aandelen: Aalberts, AB Inbev, Alten, Andritz, Aquafil, Arcadis, Atos, Avio, Azimut, BAM, Bourbon, CGG Veritas, Colruyt, Falck Renewables, Fugro, Hannover RE, Heineken (Holding), Hermès, ING, Koninklijke Olie, MTU Aero Engine, Nokian Renkaat, Novo Nordisk, Oeneo, Philips, Prosegur, Prosegur Cash, Saipem, Samsung, SAP, SBM Offshore, Schneider Electric, Sligro, Talanx, Unilever, Technip, Tenaris, Vallourec, Volkswagen

– Afdekken van aandelenrisico’s m.b.v. calls, puts, short sprinters en short trackers met een hefboom

Overige onderwerpen

– Goud, Palladium, Platina en Zilver, de Amerikaanse Dollar, de Australische Dollar, het Britse £, de Japanse ¥en, de Noorse kroon, de Zwitserse Franc, de BRIC Valuta en een BRIC Valuta note, de Russische Roebel en Alpha creëren met valutamanagement

– Volatility, handelssytemen, derivaten, ETF’s, Fund Selector, TCO

– TA Indicatoren zoals Woodies CCI, Martingale, de Coppock Indicator en het Hindenburg Omen

Obligaties

– Eurobonds, Euro Treasuries, staatsobligaties van de “PIGS”-landen, van Italië en van Nederland

– Bedrijfsobligatiefondsen, rentegroeifondsen en trackers zoals Lux-O-Rent, Carmignac Global Bond, First Trust Factor FX Fund, ING Renta Grf, JPM Global Bond Opportunity, Lyxor SGI Double Short Bund, ProShares Ultra Short Treasury en het Robeco Global Dynamic Duration Fund

– Credit Linked Notes, Floored en Reversed Floaters en Inflatielinkers en de HICP Inflatie Index en Steepeners van Aegon, BNG, Deutsche (Post)Bank, Ned. Waterschapsbank, NIBC, Rabobank en RBS en Hybride en variabele renteobligaties van Linde

– High yield en bedrijfsobligaties van Altice, Amaliawolde, Bombardier, Cirsa Gaming, Clondalkin, ConvaTec Healthcare, FCE Bank, FGA Capital, Findus Group, Gazprom, Gazprombank, Heidelberg Zement, ING, Servus, Stork TS, Sunrise en Volkswagen.

– Memory Coupon Notes op Aegon, Arcelor Mittal, Philips & Royal Dutch.

– MKB Obligaties van Air Berlin, Enterprise Holdings, German Pellets, KTG Agrar, Praktiker, Rickmers en TRFI Funding.

– Achtergestelde en/of perpetuele obligaties en effecten van Achmea, Aegon, ASR, Casino Guichard, Credit Agricole, Depfa, Friesland-Campina, Fürstenberg, ING, Rabobank, SNS Reaal, SRLev, Tennet, Tier 1, 2 of 3? en Coco’s

– Range Accrual Notes van de EIB en RBS

– Obligaties in een wereld van stijgende rentes, Lyxor Daily Double Short Bund ETF, ProShares Ultra Short 7 – 10 en 20 years Treasuries ETF

Wet- en regelgeving

– Cliëntclassificatie en Vermogensbeheer, Privacy policy, Total Cost of Ownership, SRI, corporate Governance en Ethiek

De Bear staat vlak voor u!

/in , , /door

Koers van de AEX Index op het moment van schrijven (17 september 2023) 741,51

 

Onze conclusies:

Korte termijn: negatief

Middellange termijn: negatief

Lange termijn: correctie

NB. Calamiteiten niet in aanmerking genomen

In vrijwel alle Westerse aandelenmarkten hebben wij nu twee weken achter de rug waarin een forse tik op de beurs werd gevolgd door een min of meer zijwaartse, rustigere periode. Maar schijn bedriegt, want in de meeste gevallen is nu voor de derde keer een klein steunniveau bereikt, dat veelal lijkt op dat van een neklijn onder een kortstondige correctiefase in een per saldo dalende trend. Het maakt het aanhouden van stoploss nvieau’s eenvoudiger, maar het betekent ook, dat beleggers mogelijk geen kans krijgen om te reageren als die niveau’s gebroken worden. Voor de DAX Index in Duitsland geldt 15.450 als stoploss (waar de slotkoers vrijdag 15.894 bedroeg). Voor de Nasdaq 100 Index is de grens 15.140 (met een slot afgelopen vrijdag van 15.202), daar was vrijdag zelfs een echte zwarte dag die in een keer de gehele adempauze van twee weken ongedaan maakte. Voor de S&P500 Index ligt de grens op 4.430, 20 punten onder het slot van vrijdag. Hier ligt ook nog een wat sterkere steun op 4.335, maar in al deze gevallen verwachten wij niet dat de steun lang zal standhouden.

In feite zit het probleem bij de relatieve onmacht van Centrale Banken om adequaat in te grijpen, een stelling die afgelopen weekeinde in het Financieel Dagblad al werd vertolkt in een interview met de Britse econoom Stephen D. King. Centrale Banken zijn gezapig geworden, hebben veel te laat ingegrepen om de huidige inflatiecyclus adequaat het hoofd te bieden en komen nu in een spagaat terecht waarbij de economie stagneert en de inflatie niet wezenlijk genoeg daalt. Het markt optimisme waarmee de woorden van mevrouw Lagarde, als zou de cyclus van renteverhogingen voorbij zijn, werd beantwoord door financiële markten, was de dag erna al weer van tafel. Er is een recessie aan het ontstaan en het is volstrekt onduidelijk hoe dit voorkomen moet worden (Centrale Banken roepen zelfs hardop dat een recessie in deze fase gewenst is). Maar het is misschien wel nog onzekerder of deze recessie ook gaat leiden tot een structureel lager inflatietempo. Olieprijzen stomen in elk geval weer op naar de grens van $100 per vat waarmee de energiecomponent in de inflatiecijfers in elk geval weer stijgt. En de financiën van de meeste Westerse overheden zullen ook niet tot meer stimulering leiden omdat hier eenvoudigweg geen ruimte voor is. Want zoals dat in politieke zin heel normaal is, waarom zou je bezuinigen als het goed gaat? Je kunt beter bezuinigen als het zo slecht gaat dat je geen keuze hebt, want dan hoef je geen visie te tonen en is het niet je eigen politieke schuld. Bezuinigingen had vorig jaar en dit jaar moeten plaatsvinden, in een tijd van hoog conjunctuur. Dat is niet gebeurd en dus gaat de rentestijging in de komende jaren steeds meer pijn doen bij nationale overheden. Al met al wordt de kans, dat de huidige recessie veel dieper wordt dan markten tot op heden hebben gehoopt elke dag groter. En als markten zich dat gaan realiseren, dan kan de bodem van een jaar geleden, toen de AEX Index kortstondig onder 631 zakte, zomaar doorbroken worden.

De AEX Index op dagbasis

Figuur 1.

Verkoopsignalen zijn vaak zichtbaar als een deel van het leed al geleden is. Figuur 1 laat dit goed zien. Het volgende verkoopsignaal ontstaat pas als de AEX Index onder 731 zakt. Maar de index ligt nu ruim 10 punten hoger en kan zelfs nog even richting 759 oplopen. Als dat al gebeurt, dan kan nog altijd slechts van een adempauze in een daling worden gesproken, een zogeheten pullback. De indicatoren onderin de figuur bewegen allemaal nog omhoog, hetgeen erop wijst dat de huidige adempauze nog niet helemaal voorbij is. Maar in Bear markten worden targets aan de bovenkant zelden of nooit gehaald, dus rekenen op die laatste beweging omhoog is gevaarlijk. Hoe het ook zij, de steun op 731 is een mooie stoploss, onder die grens is de volgende wat sterkere steun pas rond 670 – 686 te vinden. Oktober nadert, de statistische kans op een crash is levensgroot, dit is het moment om veel cash in de portefeuille te hebben!

De 10-jaars rente in Europa en de VS

Ondanks de woorden van ECB-president Lagarde, die zei dat zij er vanuit ging dat de renteverhoging van donderdag voorlopig de laatste zou zijn van deze cyclus, steeg de lange rente zowel in de VS als in Europa verder. De reden is op zichzelf helder, de korte rente is al hoger dan de lange rente, de yield curve is dus negatief. Zolang dat niet normaliseert loopt de economie groot gevaar in een depressie te raken. En dus moet hetzij de korte rente weer omlaag, hetzij de lange rente verder omhoog. Lagarde zei ook voorlopig niet te verwachten dat de korte rente weer omlaag kan. Daarom moet de lange rente verder omhoog. En de grafieken geven aan, dat de lange rente naar alle waarschijnlijkheid verder gaat oplopen in de komende weken. Maar voor aandelenkoersen is dat een groot probleem!

De US$ uitgedrukt in Euro’s

De $-koers steeg opnieuw, ook na de aankondiging van de ECB dat de rente nog een keer zou worden verhoogd. Analisten weten dit aan het weer oplopende renteverschil met de VS, maar dat is een paradoxale opmerking. Want als de Europese rente stijgt en de Amerikaanse niet, hoe kan het renteverschil dan ten gunste van de $ oplopen? De verklaring kan zitten in het feit, dat de ECB ook aangaf dat de rentecyclus ten einde was gekomen en dat daarmee de renteverschillen met de VS in de komende maanden weer kunnen gaan oplopen, vooral als in de VS de economie zo sterk blijft als hij nu is. Dat zou namelijk betekenen, dat de rente daar nog verder omhoog moet. Maar het is ook mogelijk, dat de $ in de komende dagen alsnog gaat zakken, met name als er meer duidelijkheid komt over de diepte van de recessie die zich aan het ontwikkelen is. De grafieken geven in elk geval aan dat de korte termijn voor de $ enigszins overbought is. Het is tijd voor op zijn minst een reactie omlaag.

De Brent Olie prijs

Een echt probleem voor Centrale Bankiers is de recente kracht van de olieprijzen. Als die maar blijven stijgen, kan de inflatie in feite niet wezenlijk omlaag. Erg duidelijk is het niet waarom de olieprijzen oplopen, maar technisch gezien kan slechts gezegd worden dat de grens van U$101 per vat een logische is, zowel voor Brentolie als voor de OPEC Olie Index. Daar ligt pas de eerste serieuze weerstand.

De prijs van een troy ounce Goud

De prijs van een troy ounce goud is nog steeds in relatief rustig vaarwater, maar alles wijst erop, althans in technische zin, dat de lange termijn opgaande trend binnenkort weer hervat gaat worden. US$ 1.900 is de basis waarboven de koers zich al enkele weken heen en weer beweegt en het begint erop te lijken, dat de basis sterk genoeg is voor een volgende sprong omhoog.

Strategie

Afgelopen week hebben wij opnieuw een positie verkocht, dit keer binnen de Benelux Selector. Aandelen UCB werden verkocht, met een verlies, dat wel, maar gelet op de risico’s van deze markt verkiezen wij momenteel cash boven aandelen en is het daarom in onze ogen verstandig om niet presterende aandelen aan de kant te zetten.
Daarnaast hebben wij afscheid genomen van een recent nog aangekocht obligatiefonds van Pimco, een fonds dat in eerste klas obligaties belegt met een relatief langere looptijd. Dat laatste is de reden van deze verkoop. Wij achten het risico op een verdere rentestijging toch te hoog. In plaats daarvan hebben wij obligaties van de Nederlandse staat aangekocht, met een coupon van 2% en een looptijd tot en met juli 2024. Kortlopend, en onder pari aangekocht is het renterisico nihil en leggen wij daarmee een rendement van ruim 3% vast. Zie het als een verhandelbaar deposito met een looptijd van minder dan een jaar.

NB
Rondom het begin van iedere maand zal er door ons geen beurscommentaar gegeven worden. Wij verwijzen u in plaats hiervan naar onze nieuwsbrief De Technische Belegger, waarin een veel uitgebreider commentaar te lezen is. U vindt deze op www.todaysgroup.nl & www.vladeracken.nl. De volgende uitgave van De Technische Belegger zal 2 oktober 2023 verschijnen.

Den Haag, 18 september 2023
Gijsbrecht K. van Dommelen
Today’s Beheer & Vladeracken Vermogensbeheer

www.todaysgroup.nl

Disclaimer
De auteur is medeverantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Today’s Group BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie conform bovenstaande ideeën belegt of wenst te beleggen doet dat voor eigen rekening en risico. In dit kader wijzen de auteur en Today’s Group BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand. De besproken effecten en s

© Copyright - Vladeracken | Realisatie: Grapefish Online