Tag Archief van: AEX Index

U bevindt zich hier: / AEX Index

Berichten

Obligatiemarkten gaan onderuit

/in , , /door

Koers van de AEX Index op het moment van schrijven (8 juli 2023) 753,52

Onze conclusies:

Korte termijn: negatief

Middellange termijn: negatief

Lange termijn: correctie

NB. Calamiteiten niet in aanmerking genomen

De arbeidsmarktcijfers in de VS waren ditmaal de trigger, die markten uit balans brachten. Onderliggend is te zien, dat de Amerikaanse economie wel degelijk afglijdt richting een recessie. In de maakindustrie in Europa en de VS is de recessie al een feit. Maar de cijfers wezen er ook op, dat de arbeidsmarkt in de VS nog steeds redelijk robuust is. Van grote toenemende werkloosheid is geen sprake. Het bracht marktvorsers ertoe om de renteverwachtingen voor de komende maanden naar boven toe bij te stellen met een negatieve uitbraak op de obligatiemarkten tot gevolg. De rente stijgt weer, ook op het lange eind van de yield curve. Ondertussen zijn juist de koersen van aandelen van groeiondernemingen afgelopen maand verder doorgestegen. Dat rijmt niet. AI is natuurlijk een argument om groeiverwachtingen op te schroeven, maar dat maakt aandelen per saldo niet goedkoper. En dus zakten koersen wereldwijd in korte tijd met enkele procentpunten (gemiddeld gezien). Opvallende beweging daarbij is het herstel van veel small-cap aandelen op vrijdag. De Russell 2000 index, al maanden een sterke achterblijver ten opzichte van de grotere broertjes zoals de S&P 500 Index, maakte vrijdagavond een groot deel van te verlies van de dag ervoor weer goed.

Wat hier te zien is, is een switch terug naar waarde-aandelen uit groeiaandelen. En die tendens zal nog wel even aan kunnen houden. Maar juist de waarde aandelen zijn erg gevoelig voor een recessie. Dus veel kunnen die nog niet qua koers oplopen. Ze zijn gemiddeld genomen goedkoop, dat wel, maar als de recessie in alle hevigheid toeslaat, dan zijn ze niet immuun voor een algehele daling van aandelenkoersen. Van echte verkoopsignalen is nog geen sprake, de reactie bleef hangen boven belangrijke steunniveau’s (zie ons commentaar hieronder over de korte termijn positie van de AEX Index). Maar de heftigheid waarmee de trend plotsklaps keerde moet een duidelijke waarschuwing zijn voor beleggers. Wij schreven het al in de Technische Belegger van afgelopen week, als deze markt draait, dan zou het wel eens heel hard omlaag kunnen gaan! De DAX Index brak in elk geval wel door de lange termijn trend omlaag en heeft daarmee als eerste grote Westerse index een duidelijk verkoopsignaal afgegeven, zelfs op de weekgrafieken. Een korte termijn pull back richting 15.750 is overigens niet meer dan normaal in dit beeld!

De AEX Index op dagbasis

Figuur 1.

Een herstel, vanaf het slotniveau van vrijdag (753,52) tot 760 – 765 mag als vrij normaal beschouwd worden, maar verder is het beeld in de daggrafiek van de AEX Index dramatisch verslechterd. Want de doorbraak omhoog, door de dalende trendlijn die vanaf de laatste top van de index meer dan een jaar geleden getrokken kon worden werd met geweld en binnen twee dagen ongedaan gemaakt waarbij bovendien ook de oplopende trendlijn die als steun zou moeten hebben gediend gebroken werd. Dit is een klassiek voorbeeld van een “valse uitbraak”. En valse uitbraken worden doorgaans gevolgd door scherpe tegengestelde bewegingen omdat in feite de hele markt dan even scheef zit en gedwongen wordt om te draaien. De candle van vrijdag was wel weer een mooie, in die zin dat een hogere opening maandag een kortstondige herstelreactie kan inluiden, maar gebruik dit dan niet om in de markt te stappen. Als er al sprake was van een campingrally, dan is die voor wat de AEX Index betreft echt voorbij.

En wie de Technische Belegger regelmatig leest weet, dat wij ernstig rekening houden met een AEX Index die nog dit jaar tot onder de bodem van enkele maanden geleden kan zakken. En die bodem ligt op 611,74!

De 10-jaars rente in Europa en de VS

De lange rente in de VS gaf afgelopen week een belangrijk negatief signaal af. Na maanden van ligt oplopende obligatiekoersen in de $-zone zakten koersen voor 10-jaars Treasuries donderdag en vrijdag jongstleden door de onderste steunlijn. Daarmee is de rentestijging op de kapitaalmarkten hervat. In Europa is dezelfde beweging te zien, waarbij hier echter het beeld in feite negatiever is, omdat afgelopen week de Bund future al de onderkant van de range bereikte, tevens het belangrijkste steunpunt voor de korte termijn. De reden waarom de rente weer is gaan stijgen zit hem niet in de zich ontwikkelende recessie, maar in het feit dat markten er meer en meer van overtuigd beginnen te raken, dat de bestrijding van de inflatie veel minder gemakkelijk verloopt dan Centrale Bankiers graag zouden willen. En dat is gevaarlijk, omdat de recessie zich echt wel aan het ontwikkelen is en hij daarom veel dieper kan gaan uitvallen dan men aanvankelijk hoopte. Centrale Bankiers hebben veel te lang vastgehouden aan de “goedkoopgeld”-politiek van de voorbije jaren en gaan daar nu, met een structureel veel hoger renteniveau, de prijs voor betalen. Afgelopen week ging opnieuw een grote onderneming failliet, dit maal in Frankrijk (Casino met moeder Rallye). Noch zijn dit geïsoleerde gevallen waar meer aan de hand is dan alleen de hoge rentekosten, maar de stijgende rente is ook in dit geval wel de druppel geweest die de emmer van problemen heeft doen overlopen. En dit gaan we nog veel vaker zien in de komende maanden.

De US$ uitgedrukt in Euro’s

Ondanks de dreigende verdere verkrapping in de VS blijft de $ zwak. Maar de zone tussen 0,89 en 0,91, die nu al enkele maanden als steunzone dient, is nog altijd in leven. En dus is het afwachten geblazen. Short gaan in de $ is nog steeds geen goed idee.

De Brent Olie prijs

De olieprijzen herstelden afgelopen week iets. Brentolie is daarmee weer bij de bovenste dalende trendlijn terechtgekomen, die vanaf de top uit voorjaar 2022 kan worden getrokken. Deze lijn zal uiteindelijk gebroken worden, hij bestaat al te lang, maar o dit tot een krachtige rally zal leiden wagen wij te betwijfelen. En ondertussen zakt de wereldeconomie verder weg in het recessiemoeras, geen goed teken voor de vraag naar olie. Ook olie “is not the place to be”.

De prijs van een troy ounce Goud

Zoals mocht worden verwacht, veerde de prijs van een troy ounce goud iets op. Zowel in $’s als in € is een belangrijke steun bereikt, die als basis kan dienen voor de volgende opgang. Maar klopsignalen zijn nog niet gegeven en dus moeten beleggers nog even geduld hebben. Want voor hetzelfde geld is de adempauze slechts een tussenstation in een verdere neergang (wij achten dat niet waarschijnlijk, maar het is wel mogelijk) en dan stapt u te vroeg weer in. Zolang goud in $’s gemeten nog boven US$1.915 per troy ounce blijft hangen is er overigens weinig aan de hand.

Strategie

Wij hebben eind juni alle posities in iBoxx High Yield ETF verkocht en zijn verder gegaan met de aankoop van fondsen die in eerste klas €-genoteerde obligaties beleggen met gemiddelde looptijden van 5 jaar en langer. Veel van dit soort fondsen handelen inmiddels op koersen waarbij een effectief rendement in de portefeuille wordt behaald van ruim 5,5% en dat biedt een prima buffer tegen verdere rentestijgingen, terwijl u wel profiteert als de wereld inderdaad in een recessie terecht komt en rentes dus weer wat zullen gaan dalen.

NB
Rondom het begin van iedere maand zal er door ons geen beurscommentaar gegeven worden. Wij verwijzen u in plaats hiervan naar onze nieuwsbrief De Technische Belegger, waarin een veel uitgebreider commentaar te lezen is. U vindt deze op www.todaysgroup.nl & www.vladeracken.nl. De volgende uitgave van De Technische Belegger zal 31 juli 2023 verschijnen.

Den Haag, 8 juli 2023
Gijsbrecht K. van Dommelen
Today’s Beheer & Vladeracken Vermogensbeheer

www.todaysgroup.nl

Disclaimer
De auteur is medeverantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Today’s Group BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie conform bovenstaande ideeën belegt of wenst te beleggen doet dat voor eigen rekening en risico. In dit kader wijzen de auteur en Today’s Group BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand. De besproken effecten en s

De Technische Belegger Jaargang 29 • Nr 7 • 3 juli 2023

/in , , /door

Het grote nieuws afgelopen vrijdag was natuurlijk het feit dat overal beurskoersen nieuwe toppen bereikten (althans voor dit jaar). Veel minder aandacht kregen enkele grote chemiebedrijven (zoals DSM Firmenich), die achter elkaar met stevige winstwaarschuwingen kwamen. Deze waarschuwingen zijn nog niet in de staalindustrie te zien geweest, dus er is nog hoop. Maar dit zijn wel de twee sectoren waar doorgaans als eerste te zien is, dat een recessie een feit is geworden. En dat kan ook niet anders, want al maandenlang krimpt de kredietverstrekking van banken aan het bedrijfsleven en consumenten. Er wordt al langere tijd drastisch minder geleend. Dat betekent vooral, dat het bedrijfsleven haar investeringen flink aan het terugbrengen is en dat de consument in grote delen van de wereld geen nieuwe hypotheken opneemt. Dit laatste is goed te zien in de onroerend goed markten wereldwijd. Prijzen voor commercieel onroerend goed en voor woningen zakken inmiddels flink. Logisch natuurlijk, want de kostprijs van het kopen van onroerend goed (en het maakt hier niet uit of het om woningen gaat of om commercieel onroerend goed) is flink toegenomen in het voorbije jaar. De rente is immers flink gestegen. En die rentestijging is nog niet voorbij. Telkens weer blijkt dat markten nog te optimistisch zijn geweest over de vraag wanneer de Centrale Banken in Europa en de VS zullen stoppen met het verhogen van de korte rentetarieven.

De spelbreker hierin is de arbeidsmarkt in het Westen. Grote bedrijfsinvesteringen nemen weliswaar af en ook in de bouw is een duidelijke krimp te zien, maar in veel dienstensectoren is de vraag naar personeel nog altijd hoog. En zolang mensen nog gemakkelijk een baan blijven vinden, kunnen consumentenbestedingen de economische groei blijven schragen. Het probleem hierin is dat deze sterke arbeidsmarkt de inflatie hoog houdt en dus centrale bankiers ertoe brengt om de rente langer hoog te houden of zelfs nog verder te verhogen dan men al eerder had aangekondigd.

Iets zal hier op enig moment gaan schuiven. Nu al is te zien dat ook de consument voorzichtiger wordt. Hij reist nog wel, gaat ook nog redelijk massaal op vakantie, maar geld uitgeven aan apparatuur en verbouwingen is er momenteel niet bij en ook de vraag naar nieuwe auto’s is in het Westen niet om over naar huis te schrijven. En het aantal openstaande vacatures daalt inmiddels. Er worden nog steeds mensen aangenomen, maar de creatie van nieuwe banen begint te haperen.

Een maand geleden schreven wij al dat de breedte van de markt zoek is. De Amsterdams MidKap Index is dit jaar met 3,6% gedaald (!), terwijl de AEX Index juist 12% is gestegen. Overal is te zien dat koersen van indices stijgen, maar vooral omdat de koersen van slechts een beperkt aantal grotere ondernemingen almaar stijgen terwijl het merendeel van de aandelen wereldwijd helemaal niet stijgt of zelfs al maanden lang daalt.

De boodschap van deze editie van de Technische Belegger is dan ook: verkoop aandelen, ga op vakantie en geniet daarvan. De aandelenmarkten staan aan de vooravond van een roerige periode, waarbij de kans dat zich scherpe negatieve reacties gaan voordoen afgelopen maand verder is toegenomen.

De S&P 500 Index op weekbasis (fig. 1)


Figuur 1 S&P 500 Index, weekgrafiek

Opnieuw een mooie maand voor de S&P 500 Index, dat kan zeker gezegd worden als men naar figuur 1 kijkt. Maar de maand verliep minder rustig dan een maand geleden. Halverwege nam de volatiliteit op de beurzen wereldwijd flink toe. Uiteindelijk werd de daling in de VS afgelopen vrijdag zelfs weer ongedaan gemaakt met een toch weer hogere slotkoers. Maar figuur 1 vertelt ook iets anders. De trend begint uitgeput te raken. Indicatoren zijn overbought en er is sprake van negatieve divergentie. Die kan ongedaan gemaakt worden, maar dan is een verdere versnelling van de opwaartse trend nodig en de kans daarop achten wij buitengewoon klein. Nog sterker, het beeld sinds de piek van december 2021 bevestigt slechts, dat de huidige rally niets anders is, dan een bear markt rally. Wij hebben rechts in het beeld een rode oplopende trendlijn getekend. Die is dit voorjaar in neerwaartse richting gebroken. Sindsdien beweegt de koers onder die lijn omhoog, maar dat is dan dus niet anders dan een terugkeer naar die trendlijn. De klassieke verwachting is dat zich hier een normale pullback aftekent, die uiteindelijk zal leiden tot een versnelde daling, waarbij de bodem van 3.510 punten getest gaat worden en naar alle waarschijnlijkheid zelfs al was het maar kortstondig gebroken zal worden. Toegegeven, de weerstandszone, die tussen 4.300 en 4.325 ligt, is in de voorbije maand gebroken. Deze zone is daarmee nu een steunzone geworden. Beleggers kunnen die grens als stoploss aanhouden. Maar wees op uw hoede. Als die grens het niet houdt, dan kan het daarna erg snel gaan. Hoe het ook zij, dit is niet het moment om uw aandelenbelangen uit te breiden, in tegendeel.

Nasdaq 100 index op weekbasis (figuur 2)


Figuur 2 Nasdaq 100 index, weekgrafiek

In figuur 2 ziet u de sterkste index van dit moment (van de indices die wij u tonen), de Nasdaq 100 Index. Het lijkt nog slechts een kwestie van dagen voordat de weerstand op 15.200 punten doorbroken gaat worden. Maar veel ruimte is er niet daarboven, de volgende weerstand ligt al op 15.750. deze valt samen met de top uit 2021, die gezet werd vlak voordat de index uiteindelijk een belangrijke definitieve top neerzette waarna een daling volgde van meer dan 35%. Onderin de figuur is te zien dat de indicatoren al enige tijd in “overbought”-territorium verkeren. De rally mist kracht om in een keer door deze weerstand heen te breken. Wat figuur 2 vooral aangeeft is het feit dat het hoog tijd wordt voor een correctie van de oplopende trend die eind 2022 is ingezet. Zo’n correctie hoeft niet voor grote problemen te zorgen, maar als ons vermoeden bewaarheid wordt, dat wij hier nog altijd te maken hebben met een bear market rally, dan zal het niet bij een eenvoudige correctie blijven!

Best presterende Vladeracken-model van Today’s in 2023:
Vladeracken Fund Selector 6,5 %

De DAX Index op weekbasis (figuur 3)


Figuur 3 DAX Index, weekgrafiek

Veel minder positief is het beeld in figuur 3. Hier ziet u de weekgrafiek van de Duitse DAX Index. Afgelopen week steeg ook deze index, maar niet tot nieuwe hoogten. Het lijkt er zelfs op, dat hier al een correctie van een grotere orde is begonnen, precies onder de “all-time-high” van eind 2021. Een week geleden ontstond de eerste haarscheur, waarbij en passant ook nog de oplopende trend gebroken werd. Het cijferseizoen begint in de komende twee weken en met name een index als de DAX, waarin veel grote industriële ondernemingen zijn opgenomen, kan hier last van hebben als andere ondernemingen uit de basisindustrie met winstwaarschuwingen gaan komen in navolging van de hierboven al genoemde chemiebedrijven. Hoe het ook zij, ook de DAX Index is toe aan een correctie van een grotere omvang. Een terugkeer naar de steun op 14.710 is waarschijnlijk het minste dat beleggers mogen verwachten, maar ook hier schuilt het gevaar van een tweede poot omlaag in de bearmarkt die in 2021 is begonnen. En dan is het doel de bodem op 11.985!

De AEX Index op dagbasis (figuur 4)


Figuur 4 AEX Index, daggrafiek

Dat brengt ons bij de korte termijn in Nederland. De daggrafiek van de AEX Index (figuur 4) toont een index die worstelt met de lange termijn dalende trendlijn, die bovenin de figuur in zwart is te zien. In de maand mei was deze lijn tot driemaal toe een te zware horde. Vervolgens werd de grens toch doorbroken om binnen een paar dagen alweer terug onder diezelfde grens te zakken. Maar eind juni kon de AEX Index toch weer omhoog door diezelfde lijn breken met een nieuwe korte termijn top op 773,94 als eindresultaat. Goed is deze worsteling niet. Het toont vooral aan dat de markt het in feite niet goed weet. Ondertussen tekent zich in de figuur een nieuwe trendlijn af, die iets oploopt en nu als de volgende weerstandslijn geldt. Op 16 februari 2023 tikte de AEX Index een voorlopig hoogtepunt aan van 777,58. Dat punt zijn wij nog niet voorbij. De top van vrijdag is dus nog altijd geen reden tot optimisme!

De 10-jaars rente in € en $ (figuur 5)


Figuur 5 Bund Index en 10 Year Treasury Index, weekgrafiek

In een normale markt, bewegen obligaties en aandelen tegengesteld aan elkaar. Als de rente daalt, dan stijgen aandelenkoersen en als de rente stijgt, dan dalen aandelenkoersen. Uiteraard staat dat los van de winstontwikkeling van bedrijven. Die kan voor hogere aandelenkoersen zorgen ondanks een stijgende rente. Maar bedrijfswinsten nemen helemaal niet toe, dat geldt slechts voor een klein aantal relatief grote tech-ondernemingen. En dus zou een stijgende rente moeten zorgen voor dalende aandelenkoersen. Dit soort relaties hoeft niet een op een te gelden in de tijd gemeten. Er kunnen vertragingen zijn waarbij de obligatiemarkt eerst beweegt en de aandelenmarkt pas later volgt en vice versa.

In figuur vijf hebben wij wederom de u bekende twee koersgrafieken getekend van de Bund future (10-jaars Duitse staatsobligatie index) en de Amerikaanse tegenhanger van de Bund, de CBOT 10 Year Treasury index. Beide indices zijn afgelopen maand gedaald. Gelukkig is in beide gevallen de daling beperkt gebleven tot een bandbreedte waarin zij allebei al maanden lang heen en weer bewegen. Het probleem is echter dat het kanaal, dat zich langzaam maar zeker gevormd heeft, eigenlijk negatieve implicaties heeft. Beide zijn in feite continuatiepatronen. Dat betekent, dat uiteindelijk de voorliggende trend hervat zal worden. En die is omlaag gericht. Op grond van dit beeld zou een analist kunnen stellen, dat de recessie per saldo mild zal uitpakken, dat vervolgens de economische groei weer zal aantrekken en dat daarmee Centrale Banken de renteverhogingen nog veel verder zullen moeten gaan doorvoeren. En dat leidt dan uiteindelijk tot nog weer grotere problemen op financiële markten. Grafiek 5 zegt vooral, dat het tijd wordt om heel erg voorzichtig te worden. Want beide scenario’s zijn voor de korte termijn niet goed!

De US$ en de € (figuur 6)


Figuur 6 US$ versus €, weekgrafiek

De rentestijging in de VS was groter dan in Europa en de FED heeft zich bij de laatste rentebeslissing opnieuw van de agressieve kant laten zien. De markt reageerde met het naar boven toe bijstellen van haar renteverwachtingen. En dat is gunstig voor de $ zou men moeten stellen. Immers, hoe hoger de rente in de VS, des te aantrekkelijker wordt de $. Maar niets is minder waar, de $ is juist per saldo gedaald in de maand juni. Zozeer zelfs, dat voor de derde keer op rij de steunzonde van 0,98 – 0,91 werd geraakt. De kans dat de $ uiteindelijk door deze steun heen zal zakken neemt hierdoor weer toe. Nog is het te vroeg voor een verkoopsignaal, maar figuur 6 toont voor $-beleggers geen goed beeld. Het enige positieve uit deze figuur, is het feit dat de indicatoren onder in de figuur erg “oversold” ogen en dat men zelfs van enige positieve divergentie zou kunnen spreken. Een hernieuwde rally is dus goed denkbaar. Een maand geleden schreven wij: “Tussen 0,90 en 0,967 is sprake van een soort niemandsland. De $ kan uiteindelijk naar twee kanten uitbreken, maar de kans is groot, dat dit pas over enkele maanden het geval zal zijn. En tot die tijd is het beste dat van de technische positie van de $ gezegd kan worden, dat die zich in een fase van consolidatie bevindt ten opzichte van de €.” Die periode is nog niet voorbij!

Brentolie in US$ per vat (figuur 7)


Figuur 7 Brentolie in US$ per vat, weekgrafiek

In figuur 7 ziet u bovenin de figuur de koersontwikkeling van een vat Brentolie in $’s. Ook in de voorbije maand is dit beeld niet veranderd. De koers van een vat Brentolie is zelfs in juni nauwelijks van zijn plaats geweest. De kans dat de koers komende maand nog een stapje omlaag zal zetten is daardoor flink toegenomen. Maar dat zal dan nog steeds een beweging zijn, binnen het al langer bestaande wedge-patroon. Het kenmerk van een wedge-patroon is dat de beide zijden van het patroon elkaar op enig moment en per definitie zullen kruisen. Een uitbraak uit het patroon is dus een kwestie van tijd. Vorige maand schreven wij al, dat als de uitbraak voorbij circa 60% van de lengte van de figuur (in tijd gemeten) plaatsvindt, de kans dan groot is, dat het patroon onderdeel is van een veel grotere andere fase. In dit geval zou dat betekenen, dat de fase van consolidatie, die al sinds begin 2022 aan de gang is, nog veel langer gaat duren. Overigens kan de prijs van een vat olie dan wel weer behoorlijk oplopen, want de “trading range” verwijdt zich dan naar US$ 62 aan de onderzijde en US$ 100 à US$115 aan de bovenzijde. Maar de korte termijn belooft eerst nog een verdere daling richting genoemde steun op US$62 voor een vat Brentolie. De grafiek onder in de figuur, waar u de OPEC-olie Index ziet, bevestigt deze verwachting.

Ook hier is een daling richting US$65 goed denkbaar en ook hier kan daarna een nieuwe rally ontstaan die dan niets meer is dan een herstel in een langer termijn zijwaartse correctie met alleen maar een bredere marge dan die wij in de voorbije maanden gezien hebben.

Wij blijven daarom vasthouden aan onze verwachting, dat Brentolie eerst nog US$62 per vat zal aantikken, voordat zich weer een nieuwe opgaande beweging kan aandienen.

Het Goud (figuur 8)


Figuur 8 Goud in US$ per troy ounce, weekgrafiek

Dat er een correctie aan de gang is op de goudmarkt behoeft weinig toelichting als men naar figuur 8 kijkt. Maar wel van belang is het feit dat in €-gemeten, de oplopende trend nu is bereikt maar niet is doorbroken en dat afgelopen week zowel in € als in $ een candle is ontstaan, die, bij een hogere opening aanstaande maandag, het einde van deze correctie aankondigt. Tot nog toe verloopt de correctie volgens het klassieke patroon van correcties, rustig, zonder paniek, maar wel in de staart iets versnellend. Het tempo van de daling is lager dan het tempo van de ervoor liggende stijging en cruciale steunniveau’s zijn tot op heden keurig overeind gebleven. Daarmee is er weinig anders aan de hand dan een normale adempauze onder een belangrijke top, een die in $’s gemeten nu al voor de derde keer is bereikt.

Het fundamentele verhaal moge inmiddels genoegzaam bekend zijn. Centrale banken wereldwijd zijn weer netto kopers en met name in het Verre Oosten, Rusland en in het Midden Oosten worden voorraden duidelijk uitgebreid met het oog op een gewenste vermindering van de afhankelijkheid van de $ bij het aanhouden van deviezenreserves. Er is structureel meer vraag dan aanbod en dus is het niet meer dan logisch dat de koers van een troy ounce goud in een opgaande trend verkeert die slechts zo nu en dan door correcties wordt onderbroken.

Beleggen en de Vladeracken Methodiek

De belangrijkste aanpassing in de afgelopen maand in de portefeuilles, die wij volgens de Vladeracken-methodiek beheren, is de verkoop van alle posities in het iBoxx Corporate High Yield Fund (etf) en de aankoop van het Pimco Global Bond Fund. Wat wij hiermee beogen is een vermindering van het obligatierisico waar het de kredietrisico’s van de onderliggende schuldenaars aangaat en een verlenging van de gemiddelde looptijd van de obligaties in
obligatieportefeuilles. De aanpassing heeft tot een flinke verbetering van de kredietkwaliteit van de debiteuren geleid omdat het verkochte fonds zich richt op zogenoemde non-investment grade bedrijfsobligaties, terwijl het aangekochte fonds zich juist richt op eerste klas overheids- en bedrijfsobligaties. Bovendien is de gemiddelde looptijd van de portefeuille van het verkochte fonds relatief kort, terwijl de gemiddelde looptijd van het aangekochte fonds juist veel langer is. Wij doen dit omdat wij uitgaan van een recessie, die zal leiden tot een groter aantal faillissementen enerzijds en een daling van de lange rente op de kapitaalmarkten anderzijds. Daarnaast is de rente op eerste klas obligaties met looptijden van 8 tot 10 jaar inmiddels opgelopen naar 3% à 4% waar dat nog geen jaar geleden min 0,5% was. Dat betekent, dat obligatieportefeuilles zoals die van PIMCO nu alleen al door rente-inkomsten een buffer van circa 4% op jaarbasis kennen. Zelfs als de rente nog verder stijgt zal een deel van het koersrisico worden opgevangen door deze rente-inkomsten.

In de aandelenportefeuilles hebben wij opnieuw weinig tot niets aangepast. Alleen binnen de ESG-portefeuille zijn enkele aanpassingen gedaan. In dit model is het belang in Nvidia teruggebracht en zijn de posities in Elevance Health, Inditex en in Relx in hun geheel verkocht. Aangekocht werden aandelen Ashtead (machines, Engeland), Stryker (farma, VS) en Walt Disney.

Per saldo is de kaspositie in de aandelenportefeuilles verder opgelopen omdat er ook nog eens een flinke hoeveelheid dividend is uitgekeerd (en dit geldt voor vrijwel alle portefeuilles). Maar wij blijven daarmee achter bij de meeste Westerse beursindices. Alleen de volledig belegde ESG-portefeuille, die bovendien nadrukkelijk sterk in de IT-sector vertegenwoordigd is, doet prima mee in het beursgeweld van dit moment.

Today’s ESG Global Sustainable Equity-methodiek

Al enige tijd wordt voor een aantal cliënten uit de stal van Today’s een portefeuille belegd in aandelen, die worden gekozen volgens een fundamenteel model, waarbij ook nog een scherpe ESG-filtering plaatsvindt (ESG staat voor Environment Social Governance). Het model verschilt daarmee op drie fronten met het Prijs<Waarde model, omdat het in beginsel altijd volledig in aandelen belegd zal zijn, omdat het zich doorgaans richt op duurdere ondernemingen en omdat het model door de focus op groeiaandelen aanzienlijk gevoeliger is voor rentestijgingen. De volatiliteit van dit model is daarmee nog groter dan dat van het Prijs<Waarde Model, iets dat heel duidelijk zichtbaar werd in 2022, toen het model flink slechter scoorde dan de overige Vladeracken-modellen, maar ook dan de meeste aandelenindices. Toch hebben wij inmiddels voldoende vertrouwen in het model om het op te nemen in de cijfermatige verslaggeving in de Technische Belegger. Wij adviseren klanten overigens niet om juist nu in dit model in te stappen. Wie zijn of haar portefeuille volgens dit model zou willen laten beheren, doet er goed aan om een flinke correctie in aandelenmarkten af te wachten.

Tabel 1 Resultaten Vladeracken-modellen *

Risico profiel Methode 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 tm 30/6 Jaar doel
Zeer defensief Pensioenportefeuilles -/-10,7% 5,7% -/-7,4% 9,7% -/-0,2% 4,5% -/-9,8% 0,4% 4 %
Matig / fondsen Fund Selector 1,1% 5,5% -/-5,4% 13,9% -/-7,2% 11,5% -/-11,0% 6,5% 5 %
Matig Mix aandelen / obl. -/-3,4 % 10,7% -/-6,7% 17,0% 0,0% 10,3% -/-13,3% 2,6% 5 %
Normaal aandelen Prijs<Waarde 0,2% 12,5% -/-23,1% 22,6% -/-3,3% 35,4% -/-13,0% 4,3% 8 %
Actief aandelen Benelux Selector 0,1% 23,7% 0,6% 22,4% 5,8% 11,2% -/-8,2% 2,9% 8 %
Europa Selector 4,2% 8,2% -/-21,0% 15,4% 15,2% 5,9% -/-1,3% -/-2,3% 8 %
Today’s ESG Sustainable Equities -/-2,9% 35,6% 10,6% 27,4% -/-19,7% 20,2% 8 %
Benchmark AEX Index 9,4% 12,7% -/-10,4% 23,9% 3,3% 27,8% -/-13,7% 12,3%
EuroStoxx 50 0,7% 6,5% -/-14,3% 24,8% -/-5,1% 21,0% -/-11,7% 16,0%

* Het gaat hier om het netto behaalde rendement, ná alle kosten. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.

De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 31 juli 2023.

Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke uit onze dagelijkse analyses voortvloeien, treft u aan op onze websites, www.vladeracken.nl & www.todaysgroup.nl.

Blog, Twitter & Linked-In
Op de website www.vladeracken.nl en sinds november 2020 ook op www.todaysgroup.nl kunt u onder “Onze Research” artikelen vinden over de effecten waarin wij al dan niet beleggen evenals een wekelijkse update van onze beleggingsvisie. Wie zich aanmeldt als volger (Twitter) of wie zich in het Linked-In-netwerk opgeeft als contact van G.K. van Dommelen, wordt vervolgens doorlopend van nieuwe publicaties op de hoogte gebracht.

Reeds besproken onderwerpen:

Algemeen

– Onze ESG-politiek

– Hoe spreken de statistieken over 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 en voor 2020?

– Onze macro-economische- en rentevisie

– De Japanse beurs

– De aandelenbeurzen in de BRIC-landen

Aandelen

– Vastgoed: Corio, Meerdervoort Amaliawolde, Unibail-Rodamco, Wereldhave

– Aandelen: Aalberts, AB Inbev, Alten, Andritz, Aquafil, Arcadis, Atos, Avio, Azimut, BAM, Bourbon, CGG Veritas, Colruyt, Falck Renewables, Fugro, Hannover RE, Heineken (Holding), Hermès, ING, Koninklijke Olie, MTU Aero Engine, Nokian Renkaat, Novo Nordisk, Oeneo, Philips, Prosegur, Prosegur Cash, Saipem, Samsung, SAP, SBM Offshore, Schneider Electric, Sligro, Talanx, Unilever, Technip, Tenaris, Vallourec, Volkswagen

– Afdekken van aandelenrisico’s m.b.v. calls, puts, short sprinters en short trackers met een hefboom

Overige onderwerpen

– Goud, Palladium, Platina en Zilver, de Amerikaanse Dollar, de Australische Dollar, het Britse £, de Japanse ¥en, de Noorse kroon, de Zwitserse Franc, de BRIC Valuta en een BRIC Valuta note, de Russische Roebel en Alpha creëren met valutamanagement

– Volatility, handelssytemen, derivaten, ETF’s, Fund Selector, TCO

– TA Indicatoren zoals Woodies CCI, Martingale, de Coppock Indicator en het Hindenburg Omen

Obligaties

– Eurobonds, Euro Treasuries, staatsobligaties van de “PIGS”-landen, van Italië en van Nederland

– Bedrijfsobligatiefondsen, rentegroeifondsen en trackers zoals Lux-O-Rent, Carmignac Global Bond, First Trust Factor FX Fund, ING Renta Grf, JPM Global Bond Opportunity, Lyxor SGI Double Short Bund, ProShares Ultra Short Treasury en het Robeco Global Dynamic Duration Fund

– Credit Linked Notes, Floored en Reversed Floaters en Inflatielinkers en de HICP Inflatie Index en Steepeners van Aegon, BNG, Deutsche (Post)Bank, Ned. Waterschapsbank, NIBC, Rabobank en RBS en Hybride en variabele renteobligaties van Linde

– High yield en bedrijfsobligaties van Altice, Amaliawolde, Bombardier, Cirsa Gaming, Clondalkin, ConvaTec Healthcare, FCE Bank, FGA Capital, Findus Group, Gazprom, Gazprombank, Heidelberg Zement, ING, Servus, Stork TS, Sunrise en Volkswagen.

– Memory Coupon Notes op Aegon, Arcelor Mittal, Philips & Royal Dutch.

– MKB Obligaties van Air Berlin, Enterprise Holdings, German Pellets, KTG Agrar, Praktiker, Rickmers en TRFI Funding.

– Achtergestelde en/of perpetuele obligaties en effecten van Achmea, Aegon, ASR, Casino Guichard, Credit Agricole, Depfa, Friesland-Campina, Fürstenberg, ING, Rabobank, SNS Reaal, SRLev, Tennet, Tier 1, 2 of 3? en Coco’s

– Range Accrual Notes van de EIB en RBS

– Obligaties in een wereld van stijgende rentes, Lyxor Daily Double Short Bund ETF, ProShares Ultra Short 7 – 10 en 20 years Treasuries ETF

Wet- en regelgeving

– Cliëntclassificatie en Vermogensbeheer, Privacy policy, Total Cost of Ownership, SRI, corporate Governance en Ethiek,

De Technische Belegger Jaargang 29 • Nr 6 • 7 juni 2023

/in , , /door

Afgaande op de arbeidsmarkt in de VS kan men stellen dat het prima gaat in economische zin. Het aantal banen neemt toe, de lonen nemen toe en dus kan men verwachten dat de consumentenbestedingen ook toenemen. Wie deze maatstaf als basis neemt, zal verwachten, dat de Amerikaanse FED misschien al in juli met een volgende renteverhoging gaat komen en dat er daarna zelfs nog meer in het vat kan zitten. In China en in Europa ziet de arbeidsmarkt er iets minder rooskleurig uit en in Europa daalt de inflatie wel in lijn met de verwachtingen van de ECB, dus hier wordt een voorlopig einde van de cyclus van renteverhogingen waarschijnlijker.

Maar wie naar de orderportefeuilles kijkt van de industrie, of naar de huizen- en onroerend goed markten, of naar de mate van kredietverstrekking in Europa en de VS, die ziet een heel ander beeld. Analisten, die op deze grootheden de nadruk leggen, die zien een recessie in ontwikkeling. Zij gaan er vanuit, dat een recessie in de VS dit najaar en in het kielzog daarvan ook in Europa bijna onafwendbaar is geworden. Zij gaan er ook vanuit, dat de arbeidsmarkt een behoorlijke vertraging kent ten opzichte van de feitelijke ontwikkeling in de economie. Pas als een recessie een feit is, zal de arbeidsmarkt in de problemen komen, zo is hun verwachting.

Het probleem is, dat beide scenario’s nog denkbaar zijn, alhoewel in onze ogen het laatste scenario, dat van een naderende recessie, afgelopen maand waarschijnlijker is geworden.

Een belangrijk signaal, dat de markt hier meer en meer rekening mee houdt, is het feit, dat de breedte van de aandelenmarkten fors is verslechterd afgelopen maand. Vrijwel alle aandelenindices hebben een stijging laten zien in mei. Maar het aantal aandelen, dat verantwoordelijk is voor die koersstijgingen neemt hand over hand af. Ter illustratie, dit jaar is de S&P 500 Index met 11,3% gestegen. De $-koers is tussen 1 januari en 3 juni 2023 precies gelijk gebleven, dus deze stijging geldt ook in €. Maar het leeuwendeel van deze stijging is veroorzaakt door minder dan 10 grote technologie-ondernemingen zoals Apple en Microsoft. Minder dan 10 bedrijven op een totaal van 500 ondernemingen, die in deze index zijn opgenomen! En inmiddels is ook zichtbaar aan het worden, dat deze koersstijgingen in een versnellingsfase terecht zijn gekomen, waarbij geld uit vrijwel elke andere sector binnen de index wordt weggetrokken. De eerste “blow-off”-achtige uitschieters, typische reversal patronen, zijn al gezien. Ondertussen neemt het aantal aandelen waarvan de koersen trendmatig dalen hand over hand toe.

Zij die onze publicatie al langer volgen weten, dat wij heel veel waarde hechten aan de breedte van de markt. Voor ons is aan aandelenmarkt alleen gezond te noemen als de breedte van de markt goed is. En dat is momenteel niet het geval. Voeg daaraan toe, dat de maand mei voorbij is en u zult begrijpen, dat wij niet vooraan staan om aandelen te kopen, in tegendeel.

De S&P 500 Index op weekbasis (fig. 1)


Figuur 1 S&P 500 Index, weekgrafiek

De S&P 500 index heeft afgelopen maand opnieuw een mooie rustige stijging laten zien. Maar dit alles vindt plaats onder langs een oplopende trendlijn, die begin dit jaar werd gebroken. Bovendien nadert de index nu een belangrijke weerstandszone, die tussen 4.300 en 4.325 ligt. De indicatoren onderin de figuur ogen overbought en divergeren negatief. Het hele beeld riekt naar een zogenoemde pullback tot aan genoemde oplopende trendlijn. Er is daarbij zelfs nog ruimte voor nog enige koersstijging op de korte termijn, waarbij de weerstandszone zelfs kortstondig gebroken zou kunnen worden. Maar om dit beeld positief te kunnen noemen moet de koersstijging een duidelijke versnelling vertonen. En gelet op de zwakke breedte van de onderliggende markt en het feit, dat de individuele plaatjes van de aandelen, die voor deze koersstijging verantwoordelijk zijn, er niet goed uitzien, moet het ergste gevreesd worden. Figuur 1 geeft aan, dat dit niet het goede moment is om in aandelen te stappen.

De DAX Index op weekbasis (figuur 2)


Figuur 2 DAX Index, weekgrafiek

De DAX Index sprong begin mei nog even omhoog, tot aan de top uit 2021, maar zakte vervolgens toch weer weg om uiteindelijk vrijwel onveranderd te sluiten. Deze weerstand, op 16.300 punten, is een sterke weerstand. Een reactie onder deze grens is niet meer dan normaal te noemen. De indicatoren onder in de figuur divergeren bovendien negatief. Het enige positieve in de figuur is het feit, dat de koers nog niet omlaag door de oplopende trendlijn is gezakt. Maar dat zal wel een kwestie van tijd zijn. De rally in de DAX, die vorig jaar zomer begon, is veel krachtiger geweest dan wij voor mogelijk hielden. Maar de DAX is toe aan een flinke correctie. Een reactie tot ongeveer 14.710 is het minimum dat als doel voor deze correctie gesteld kan worden. Maar een daling tot onder of zelfs ruim onder 14.000 is in dit beeld passend. We gaan een roerige zomer tegemoet is wat figuur 3 ons vertelt.

Best presterende Vladeracken-model van Today’s in 2023:
Vladeracken Fund Selector 5,0 %

De AEX Index op dagbasis (figuur 3)


Figuur 3 AEX Index, daggrafiek

De daggrafiek van de AEX Index in figuur 3 ziet er op zichzelf prima uit. De lange termijn dalende trendlijn is bereikt en onder die grens vindt nu een reactie plaats, die zich bovendien min of meer in zijwaartse richting ontwikkelt. Wel is de oplopende trendlijn, die vanaf de bodem van december 2022 getrokken kan worden, nu voor de derde keer op rij intraday gebroken. Steeds zakte de koers onder die lijn om vervolgens toch gedurende dezelfde dag weer tot boven die grens te herstellen. De trendlijn wordt dan iets verlegd, maar dat is geen teken van kracht. Het bevestigt de verzwakking, die ook door de breedte indicatoren, die wij hanteren, wordt onderstreept. Gelet op de indicatoren eronder moet eigenlijk al op korte termijn een veeg uit de pan verwacht worden. Toegegeven, het beeld is iets vertekend, doordat er in de voorbije maand enorm veel dividend is uitgekeerd op de aandelen waaruit de AEX Index is samengesteld. Als dat dividend niet was uitgekeerd, dan zou de index al wel door deze lijn heen gebroken zijn. Maar dat is voor het technische beeld niet relevant, omdat dit fenomeen ook de lange termijn trendlijn hoger had doen liggen, aangezien dit ook in de voorgaande jaren voor deze specifieke index niet gecorrigeerd is. Hoe het ook zij, de kans, dat de index op korte termijn omhoog uitbreekt is veel kleiner, dan de kans dat wij een doorbraak omlaag gaan zien. En dan is het maar de vraag, hoe diep de volgende reactie uiteindelijk zal blijken te zijn.

De Nikkei Dow Jones Index op weekbasis (figuur 4)


Figuur 4 Nikkei Dow Jones Index op weekgrafiek

Ronduit prachtig is natuurlijk het beeld in Japan (figuur 4). U ziet een mooie uitbraak tot boven een oude dubbele top op 30.750. En er is in de grafiek zelf geen enkel teken, dat de kracht al uit de trend is. Alleen de indicatoren onderin de figuur liggen hoog en de gemiddeldes liggen inmiddels wat ver onder de grafiek. “Mean reversion”, een terugkeer naar de gemiddeldes, zou hier heel normaal zijn. Maar van de stijging die nu aan de gang is, moet men niet teveel meer verwachten, het grootste deel van de opwaartse trend is voorbij. En er moet nog een tweede kanttekening geplaatst worden. Sinds eind maart, is de Yen met ongeveer 6,2% gezakt ten opzichte van de €. In dezelfde periode heeft deze index een koersstijging van 18,2% doorgemaakt. Maar in € betekent dit een koersstijging van circa 12%. Dat is nog steeds respectabel, maar ligt veel meer in lijn met wat andere Westerse beurzen in deze fase gedaan hebben. Toch is het beeld veel beter dan dat van bijvoorbeeld figuur 1. Japan verdient zeker de aandacht wanneer men besluit om aandelen te kopen, bijvoorbeeld als zich hier een – inmiddels broodnodige – correctie heeft voorgedaan.

De 10-jaars rente in € en $ (figuren 5a en 5b)


Figuur 5 Bund Index en 10 Year Treasury Index, weekgrafiek

In de maand mei is de rente op de kapitaalmarkten weer iets gestegen, maar binnen het wat langer termijn plaatje heeft deze stijging weinig om het lijf gehad. Als u figuur 5 vergelijkt met de plaatjes die wij in de voorgaande editie van de Technische Belegger hebben gepubliceerd, dan zult u weinig verschil zien. Bij de Bund future (10-jaars rente in Duitsland, als koersgrafiek in de bovenste helft van de figuur zichtbaar), kan sprake zijn van een bodempatroon in de vorm van een kopschouderbodem, maar zeker is dat allerminst, omdat daarvoor de koers eerst weer opnieuw moet oplopen tot aan de neklijn op 141 en dat herstel had eigenlijk al plaatsgevonden moeten hebben om het technische beeld enigszins betrouwbaar te laten zijn. Het alternatieve scenario is dat zich een fase van correctie aan het ontwikkelen is. Dat past ook beter binnen het beeld dat in de onderste helft van de grafiek te zien is, waar u een koersgrafiek ziet van een Amerikaanse obligatie-index met een looptijd van gemiddeld 10 jaar. Dit proces kan heel lang aanhouden. En hoe geleidelijker de correctie zich ontwikkelt, des te groter de kans wordt, dat uiteindelijk de rente opnieuw flink kan gaan stijgen. Maar in beide scenario’s is het logisch als de rente eerst nog gedurende enkele maanden langzaam maar zeker daalt en de grafieken in figuur 5 dus langzaam maar zeker zullen stijgen. Alleen heel sterk economisch nieuws kan al op korte termijn voor een flinke koersval in figuur 5 zorgen en die kans achten wij verwaarloosbaar. En dus zijn wij begonnen met het aankopen van eerste klas obligaties met een wat langere looptijd (veelal via obligatiefondsen, zie verderop in deze editie).

De US$ en de € (figuur 6)


Figuur 6 US$ versus €, weekgrafiek

Als de rente in de VS meer stijgt dan in Europa, dan wordt de $ aantrekkelijker. En omdat het economische nieuws in de VS in de afgelopen maand naar verhouding sterk was, met een nog steeds sterke arbeidsmarkt en een inflatievoet die zelfs weer wat is gestegen, neemt de vrees in de VS toe, dat de FED toch nog met een of twee renteverhogingen moet komen dit jaar. Dat verhoogt de renteverwachting voor de VS en zorgt dus voor een aantrekkende $. Precies wat zich afgelopen maand heeft afgespeeld en wat zich in feite al twee maanden in de € / $-verhouding afspeelt. Maar als u naar figuur 6 kijkt, waar u een maandgrafiek ziet die een periode van ruim 50 jaar beslaat, dan ziet u dat dit herstel in feite weinig voorstelt. De $-koers is per saldo een procent of 5 ten opzichte van de € gestegen, maar dat mag in dit plaatje bijna geen naam hebben. In feite is er niets anders dan een tijdelijke adempauze aan de gang, een normale reactie na de enorme piek die de afgelopen maanden is ontstaan. En binnen deze pauze kan een herstel van de $ tot zelfs circa 96,7 plaatsvinden zonder dat dit het algemene beeld verandert. Tussen 0,90 en 0,967 is sprake van een soort niemandsland. De $ kan uiteindelijk naar twee kanten uitbreken, maar de kans is groot, dat dit pas over enkele maanden het geval zal zijn. En tot die tijd is het beste dat van de technische positie van de $ gezegd kan worden, dat die zich in een fase van consolidatie bevindt ten opzichte van de €.

Brentolie in US$ per vat (figuur 7)


Figuur 7 Brentolie in US$ per vat, weekgrafiek

In figuur 7 ziet u bovenin de figuur de koersontwikkeling van een vat Brentolie in $’s. Dat is een beeld, dat u al enkele maanden van ons te zien krijgt. De koers beweegt zich binnen steeds nauwer naar elkaar toe lopende grenzen omlaag. Het is een klassiek patroon, een wedge genaamd. Maar wedges verliezen hun geldigheid, wanneer de koers dicht bij de punt van de figuur komt vooraleer een uitbraak plaatsvindt. Een uitbraak is een kwestie van tijd, want de lijnen kruisen elkaar op enig moment. Dat is een wiskundige zekerheid. Maar als de uitbraak voorbij circa 60% van de lengte van de figuur (in tijd gemeten) plaatsvindt, dan is de kans groot, dat het patroon onderdeel is van een veel grotere andere fase. In dit geval zou dat betekenen, dat de fase van consolidatie, die al sinds begin 2022 aan de gang is, nog veel langer gaat duren. Dat zou passen in een economische fase waarin de recessiedreiging afgewisseld wordt door kortstondige oplevingen. In dit scenario kunnen olieprijzen in de komende maand(en) verder omlaag om in de loop van het najaar weliswaar naar boven toe uit te breken, maar daarbij niet een nieuwe opgaande trend in te gaan, maar eerder in een nieuwe trading range te geraken. Het nieuws, dat Saoedi Arabië eenzijdig een productiebeperking heeft aangekondigd, waarbij de olieprijzen per saldo nauwelijks gereageerd hebben, past hier prima in. Het is een teken, dat de productiebeperking van één maand door de markt als veel te weinig wordt gezien.

Wij blijven daarom vasthouden aan onze verwachting, dat Brentolie eerst nog US$62 per vat zal aantikken, voordat zich weer een nieuwe opgaande beweging kan aandienen.

Het Goud (figuur 8)


Figuur 8 Goud in US$ per troy ounce, weekgrafiek

Goud heeft het momenteel moeilijk, maar dan vooral wanneer men verwacht dat prijzen voor edelmetalen zoals goud alleen maar en constant zullen stijgen. Gemeten in $’s is zelfs een korte termijn oplopende trend gebroken. Maar het beeld in € (onderste helft van figuur 8) is zelfs als bullish aan te merken. Hier is een vlag-patroon in de maak, met de horizontale zijde aan de onderkant. Dit type patroon komt vaak voor als consolidatiepatroon in stijgende trends. Het geldt dan ook als een continuatiepatroon, met een relatief hoge kans dat de koers uiteindelijk naar boven toe uitbreekt. Het feit dat de koers van een troy ounce goud in $’s gemeten precies bij de oplopende korte termijn trendlijn weer opveerde is daarin bemoedigend. Wat ons betreft is het volgende koopsignaal in de lange termijn opgaande trend voor goud in de maak.

Beleggen en de Vladeracken Methodiek

Afgelopen maand zijn wij voorzichtig begonnen met het aankopen van obligatie-posities. Wij richten ons daarbij op de uitbreiding van bestaande posities in Rabo Ledencertificaten en op de aankoop van het Pimco Global Bond Fund. Dit fonds is een beleggingsfonds, dat in eerste klas obligaties belegt met een relatief lange gemiddelde looptijd (duration). Het kredietrisico in deze portefeuille is minimaal, het renterisico daarentegen is groot. De basisvaluta is de €. Wij gebruiken dit fonds met name om in te spelen op een rente daling op de kapitaalmarkten, zoals wij die verwachten.

De aandelenportefeuilles stijgen wel iets mee met de algemene markt, maar duidelijk minder dan wat u bijvoorbeeld ziet bij de AEX Index en de EuroStoxx 50 Index. Dat komt doordat wij relatief veel liquiditeiten aanhouden (en dus duidelijk onderwogen zijn in aandelen) en bovendien ook nog eens verhoudingsgewijs weinig
technologie-aandelen in de portefeuilles hebben. Dat is een bewuste keuze, die goed binnen onze visie past, maar wel een die ons momenteel parten speelt. Dat de keuze helpt in neergangen is al helder, elke correctie levert direct een veel kleinere daling op dan de genoemde beursindices laten zien.

Ondertussen zitten wij niet stil, afgelopen week is een rapport gepubliceerd op onze websites over het Italiaanse Azimut, een al enkele jaren vaste waarde in onze Prijs<Waarde-portefeuille.

Tabel 1 Resultaten Vladeracken-modellen *

Risico profiel Methode 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 tm 2/6
 Jaar doel
Zeer defensief Pensioenportefeuilles -/-10,7% 5,7% -/-7,4% 9,7% -/-0,2% 4,5% -/-9,8% 1,0% 4 %
Matig / fondsen Fund Selector 1,1% 5,5% -/-5,4% 13,9% -/-7,2% 11,5% -/-11,0% 5,0% 5 %
Matig Mix aandelen / obl. -/-3,4 % 10,7% -/-6,7% 17,0% 0,0% 10,3% -/-13,3% 2,8% 5 %
Normaal aandelen Prijs<Waarde 0,2% 12,5% -/-23,1% 22,6% -/-3,3% 35,4% -/-13,0% 4,5% 8 %
Actief aandelen Benelux Selector 0,1% 23,7% 0,6% 22,4% 5,8% 11,2% -/-8,2% 2,0% 8 %
Europa Selector 4,2% 8,2% -/-21,0% 15,4% 15,2% 5,9% -/-1,3% -/-4,6% 8 %
Benchmark AEX Index 9,4% 12,7% -/-10,4% 23,9% 3,3% 27,8% -/-13,7% 11,0%
EuroStoxx 50 0,7% 6,5% -/-14,3% 24,8% -/-5,1% 21,0% -/-11,7% 14,0%

* Het gaat hier om het netto behaalde rendement, ná alle kosten. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.

De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 3 juli 2023.

Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke uit onze dagelijkse analyses voortvloeien, treft u aan op onze websites, www.vladeracken.nl & www.todaysgroup.nl.

Blog, Twitter & Linked-In
Op de website www.vladeracken.nl en sinds november 2020 ook op www.todaysgroup.nl kunt u onder “Onze Research” artikelen vinden over de effecten waarin wij al dan niet beleggen evenals een wekelijkse update van onze beleggingsvisie. Wie zich aanmeldt als volger (Twitter) of wie zich in het Linked-In-netwerk opgeeft als contact van G.K. van Dommelen, wordt vervolgens doorlopend van nieuwe publicaties op de hoogte gebracht.

Reeds besproken onderwerpen:

Algemeen

– Onze ESG-politiek

– Hoe spreken de statistieken over 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 en voor 2020?

– Onze macro-economische- en rentevisie

– De Japanse beurs

– De aandelenbeurzen in de BRIC-landen

Aandelen

– Vastgoed: Corio, Meerdervoort Amaliawolde, Unibail-Rodamco, Wereldhave

– Aandelen: Aalberts, AB Inbev, Alten, Andritz, Aquafil, Arcadis, Atos, Avio, Azimut, BAM, Bourbon, CGG Veritas, Colruyt, Falck Renewables, Fugro, Hannover RE, Heineken (Holding), Hermès, ING, Koninklijke Olie, MTU Aero Engine, Nokian Renkaat, Novo Nordisk, Oeneo, Philips, Prosegur, Prosegur Cash, Saipem, Samsung, SAP, SBM Offshore, Schneider Electric, Sligro, Talanx, Unilever, Technip, Tenaris, Vallourec, Volkswagen

– Afdekken van aandelenrisico’s m.b.v. calls, puts, short sprinters en short trackers met een hefboom

Overige onderwerpen

– Goud, Palladium, Platina en Zilver, de Amerikaanse Dollar, de Australische Dollar, het Britse £, de Japanse ¥en, de Noorse kroon, de Zwitserse Franc, de BRIC Valuta en een BRIC Valuta note, de Russische Roebel en Alpha creëren met valutamanagement

– Volatility, handelssytemen, derivaten, ETF’s, Fund Selector, TCO

– TA Indicatoren zoals Woodies CCI, Martingale, de Coppock Indicator en het Hindenburg Omen

Obligaties

– Eurobonds, Euro Treasuries, staatsobligaties van de “PIGS”-landen, van Italië en van Nederland

– Bedrijfsobligatiefondsen, rentegroeifondsen en trackers zoals Lux-O-Rent, Carmignac Global Bond, First Trust Factor FX Fund, ING Renta Grf, JPM Global Bond Opportunity, Lyxor SGI Double Short Bund, ProShares Ultra Short Treasury en het Robeco Global Dynamic Duration Fund

– Credit Linked Notes, Floored en Reversed Floaters en Inflatielinkers en de HICP Inflatie Index en Steepeners van Aegon, BNG, Deutsche (Post)Bank, Ned. Waterschapsbank, NIBC, Rabobank en RBS en Hybride en variabele renteobligaties van Linde

– High yield en bedrijfsobligaties van Altice, Amaliawolde, Bombardier, Cirsa Gaming, Clondalkin, ConvaTec Healthcare, FCE Bank, FGA Capital, Findus Group, Gazprom, Gazprombank, Heidelberg Zement, ING, Servus, Stork TS, Sunrise en Volkswagen.

– Memory Coupon Notes op Aegon, Arcelor Mittal, Philips & Royal Dutch.

– MKB Obligaties van Air Berlin, Enterprise Holdings, German Pellets, KTG Agrar, Praktiker, Rickmers en TRFI Funding.

– Achtergestelde en/of perpetuele obligaties en effecten van Achmea, Aegon, ASR, Casino Guichard, Credit Agricole, Depfa, Friesland-Campina, Fürstenberg, ING, Rabobank, SNS Reaal, SRLev, Tennet, Tier 1, 2 of 3? en Coco’s

– Range Accrual Notes van de EIB en RBS

– Obligaties in een wereld van stijgende rentes, Lyxor Daily Double Short Bund ETF, ProShares Ultra Short 7 – 10 en 20 years Treasuries ETF

Wet- en regelgeving

– Cliëntclassificatie en Vermogensbeheer, Privacy policy, Total Cost of Ownership, SRI, corporate Governance en Ethiek, ESG en SFDR

Hom of kuit voor de AEX Index?

/in , , /door

Koers van de AEX Index op het moment van schrijven (14 mei 2023) 752,99

Onze conclusies:

Korte termijn: negatief

Middellange termijn: negatief

Lange termijn: correctie

NB. Calamiteiten niet in aanmerking genomen

Afgelopen week is de spoeling in de aandelenmarkten wereldwijd wederom dunner geworden. Dit jaar is 80% van de stijging van de S&P 500 Index veroorzaakt door zes grote tech-bedrijven. Zes bedrijven op een totaal van 500 ondernemingen die met hun koersstijging voor het positieve rendement zorgen dat in de VS tot nog toe is gezien. Dat betekent vooral dat de breedte van de markt fors is verslechterd. Men ziet dat terug ni de ontwikkeling van veel grotere indices afgelopen week. De Nasdaq 100 index tekende nog voor een positieve week, de Nikkei Dow Jones eveneens, maar veel andere beurzen bleven binnen een kleine marge heen en weer bewegen waarbij het momentum ook nog eens duidelijk verzwakt is. Negatieve divergenties zijn inmiddels in veel technische plaatjes te zien. En de beweging in de VS afgelopen vrijdag stemt niet hoopvol voor komende week. De markt is aan het draaien en zeker niet ten goede.

Ondertussen zit het cijferseizoen er weer bijna op. Er waren behoorlijk wat meevallers, maar vrijwel elke onderneming waarschuwde voor naderend onweer. De aandelen van bedrijven met zwakke balansen moeten worden verkocht, want die komen het eerst in de problemen als het weer slechter wordt op de beurs.

De AEX Index op dagbasis

Figuur 1.

In de figuur is te zien hoe twee trendlijnen elkaar naderen en hoe de AEX Index zich binnen deze twee lijnen beweegt. 749 aan de onderkant en 755 aan de bovenkant is nu de marge. En dat betekent, dat een van de twee binnen afzienbare tijd gebroken gaat worden. Komende vrijdag is het een optie expiratie dag, in een fase waarin vrije dagen zich aaneenrijgen. Natuurlijk kan de index ook in zijwaartse richting uit dit patroon breken, feit is dat van een positieve hervatting pas gesproken kan worden als de zwarte trendlijn erboven gebroken wordt. En die ligt nu op 768, nog wel wat hoger dan het huidige niveau. Maar de indicatoren eronder bevestigen het adagio: “Sell in May and go away”.

De 10-jaars rente in Europa en de VS

De obligatiemarkt maakte afgelopen week een pas op de plaats. Nu de FED een adempauze heeft ingelast en de ECB weinig verrassend de rente met 0,25% heeft verhoogd maar ook een volgende verhoging heeft aangekondigd wordt het wachten weer op meer economisch nieuws. Daalt de inflatie voldoende en blijft de economische neergang beperkt of gaan we een flinke recessie tegemoet?. Wij zijn er sceptisch over maar een definitieve richting is door de markt nog niet ingeslagen. De beweging van de Bund future in de voorbije week bleef zelfs geheel onder de lange termijn dalende trendlijn.

De US$ uitgedrukt in Euro’s

De $ steeg afgelopen week behoorlijk. De kracht waarmee dat gepaard ging doet vermoeden, dat het einde van deze stijging nog niet in zicht is. Dat is op zichzelf genomen vreemd, want als het renteverschil tussen de VS en Europa afneemt omdat in Europa de rente nog verder verhoogd zal worden terwijl de FED al een pas op de plaats heeft aangekondigd, dan zou je juist een sterker wordende € moeten verwachten. Maar technisch gezien is het hoog tijd voor een correctie waarbij de $ zich enigszins herstelt. Een terugkeer naar de oplopende trendlijn die nu op pari ligt is dan niet eens een vreemde reactie. En dat alles geschiedt boven de belangrijke steun van 0,89 – 0,91. Short gaan in de $ is momenteel geen goed idee.

De Brent Olie prijs

De olieprijzen hebben even een poging tot herstel ondernomen, maar de stijging liep al snel weer vast. De hele beweging vindt nog steeds plaats binnen een almaar smaller wordend dalend patroon en dat is op zichzelf een bullish patroon (althans voor wat Brentolie betreft). Maar daarbinnen kan de daling zich nog steeds voortzetten en is het dus afwachten geblazen.

De prijs van een troy ounce Goud

Opnieuw een richtingloze week voor goud, althans gemeten in $’s. Want in € steeg de koers van een troy ounce goud keurig verder. Maar dit alles geschiedt nog steeds onder de top van augustus 2020 en daarmee kan er in feite weinig gezegd worden over de richting waarin de koers zich trendmatig zal ontwikkelen. Sterker nog, hoe langer een uitbraak omhoog op zich laat wachten, des te zwakker wordt het technische beeld. Indicatoren beginnen nu ook op de weekgrafieken negatief te divergeren en als dat gepaard gaat met het uitblijven van een uitbraak, dan wordt de kans op een correctie of zelfs een trendomslag groter. Maar zolang goud in $’s gemeten nog boven US$1.915 per troy ounce blijft hangen is er weinig aan de hand.

Strategie

Wij zijn ook afgelopen week weer verder gegaan met de aankoop van eerste klas langer lopende obligatieposities.

NB
Rondom het begin van iedere maand zal er door ons geen beurscommentaar gegeven worden. Wij verwijzen u in plaats hiervan naar onze nieuwsbrief De Technische Belegger, waarin een veel uitgebreider commentaar te lezen is. U vindt deze op www.todaysgroup.nl & www.vladeracken.nl. De volgende uitgave van De Technische Belegger zal 5 juni 2023 verschijnen.

Den Haag, 14 mei 2023
Gijsbrecht K. van Dommelen
Today’s Beheer & Vladeracken Vermogensbeheer

www.todaysgroup.nl

Disclaimer
De auteur is medeverantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Today’s Group BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie conform bovenstaande ideeën belegt of wenst te beleggen doet dat voor eigen rekening en risico. In dit kader wijzen de auteur en Today’s Group BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand. De besproken effecten en s

Nu wordt het spannend

/in , , /door

Koers van de AEX Index op het moment van schrijven (7 mei 2023) 750,48

Onze conclusies:

Korte termijn: negatief

Middellange termijn: negatief

Lange termijn: correctie

NB. Calamiteiten niet in aanmerking genomen

In de Technische Belegger van een week geleden wezen wij onze lezers erop, dat zich een uitbraak omhoog had voltrokken in de Dow Jones Industrials Index (DJIA), de index van de grootste 30 beursgenoteerde ondernemingen in de VS. Wij zeiden toen al, dat men voorzichtig moest zijn, omdat de DJIA met deze uitbraak alleen stond. Er waren veel te weinig andere indices, die deze uitbraak bevestigden en dus adviseerden wij beleggers om nog even geduld te hebben en niet direct deze uitbraak te honoreren met de aankoop van aandelen. Dat bleek al direct bij de opening op maandag een verstandig advies, want de DJIA zakte meteen weer onder de trendlijn en daalde vervolgens almaar verder, totdat vrijdag de Amerikaanse werkgelegenheidscijfers boven verwachting goed bleken en de hele markt een eindspurt maakte voor de week. Maar alleen bij de Nasdaq 100 index betekende dit een volledig herstel, overal elders heeft het beeld veel meer schade opgelopen dan goed is voor het vertrouwen van de technische analist. De wispelturigheid van de markt duurt in feite voort. Tegenover meevallende economische cijfers en meevallende bedrijfsresultaten over het eerste kwartaal van dit jaar staan meer en meer cijfers die laten zien dat we toch echt op een recessie afstevenen in de tweede helft van dit jaar. De meevallende cijfers van dit moment werken zelfs contraproductief omdat zij de renteverwachtingen op de kapitaalmarkten negatief beïnvloeden. Hoe sterker de huidige economische cijfers blijven, des te groter wordt de kans dat Centrale Banken in de VS en in Europa de rente nog verder zullen verhogen of in elk geval de rente langduriger hoog zullen houden. Het maakt aandelen in meer fundamenteel waarderingsmodellen er niet goedkoper op.

Interessant gaat in de komende weken de discussie in de Amerikaanse senaat worden over de aanpassingen van het schuldenplafond in de VS. Minister van financiën, mevrouw Yellen, gaf te kennen, dat dit plafond mogelijk al eind mei bereikt zal worden in dier voege, dat de overheid dan door alle uitstelmogelijkheden heen is en de overheid daarna zonder verhoging van dit plafond daadwerkelijk op slot moet. En het zal niet de eerste keer zijn, dat de Amerikaanse ambtenaar dan een verplichte vakantie opgelegd krijgt van enkele weken! Zij zullen dat niet zo erg vinden, maar een positieve economische groei voor 2023 kan men in de VS dan wel op zijn of haar buik schrijven.

De AEX Index op dagbasis

Figuur 1.

De AEX Index in Amsterdam was een van de vele indices die vorige week de uitbraak van de Dow Jones Industrials niet bevestigden. En gaande de week werd hier zelfs kortstondig de opgaande trend in neerwaartse richting gebroken. Maar per saldo verkeert de AEX Index nog steeds binnen de steungrenzen op 735 aan de onderzijde en 768 aan de bovenzijde. Het herstel vrijdag was goed, maar niet goed genoeg om van een korte termijn omkering te kunnen spreken. Daarvoor moet komende week het herstel een vervolg krijgen. Die kans is best aanwezig, zelfs een rally tot boven het dalende paarse lijntje in de figuur is mogelijk. Maar beleggers moeten zich realiseren, dat het momentum uit de markt weg is en juist groter lijkt te worden maar dan in neerwaartse richting. De opleving die begin dit jaar gestart is, is duidelijk in gevaar. “Sell in May and go away” begint dit jaar meer en meer een verstandig advies te lijken.

De 10-jaars rente in Europa en de VS

Zoals te verwachten viel, veerde de obligatiemarkten aan het begin van de week wat op, maar was het snel afgelopen met de daling van de kapitaalmarktrente toen de economie in de VS toch weer sterker bleek dan analisten hadden verwacht. Daarmee eindigde de week voor de lange rente onbeslist. Zolang macro-economische cijfers telkens maar weer beter dan verwacht blijken, kan de rente niet wezenlijk dalen. Pas als de cijfers de recessieverwachtingen gaan ondersteunen, zal de rente ook op de kapitaalmarkten gaand alen en dat kan heel goed pas na de zomer zichtbaar worden. Maar we zitten al halverwege de maand mei. De zomer is niet ver weg meer en het einde ervan dus ook niet. En het technische beeld voor de obligatiemarkt is afgelopen week per saldo verbeterd!

De US$ uitgedrukt in Euro’s

De $ tekende voor de tweede week op rij voor uitstel van de beslissing ten aanzien van de richting waarin de $ zich komende maanden gaat bewegen. En omdat de $ juist een dalende fase achter de rug heeft verbetert daardoor het technische beeld. Het lijkt er op dat we een opleving mogen gaan verwachten, waarbij de $-koers tot zelfs wel 10% kan op gaan lopen. Zover is het nog niet, maar het beeld oogt oversold en de indicatoren op de weekgrafiek divergeren inmiddels positief en beginnen ook vanuit oversolde positie weer op te veren. Geduld is hier belangrijk, de steun van 0,89 – 0,91 is nog altijd in leven!

De Brent Olie prijs

Een duidelijker signaal, dat een recessie nu bijna onvermijdelijk is geworden, kon de oliemarkt niet geven. Vanaf een weerstandslijn die de bearmarkt voor Brentolie en een opwaartse correctie in die bearmarkt voor OPEC-olie markeert, daalden de olieprijzen voor een derde week op rij. Afgelopen week werd daarbij de bodem van maart van dit jaar bereikt. Natuurlijk, dat kan beteken, dat zich een bodempatroon ontwikkelt. Maar het is nog veel te vroeg om die te constateren. Ook de oliemarkt is er een om ver weg van te blijven.

De prijs van een troy ounce Goud

De top van augustus 2020 werd afgelopen week in $’s geëvenaard. De koers kwam zelfs $5 hoger uit op een nieuwe top van US$2.080 per troy ounce. En zoals dat zo vaak gebeurt wanneer een top bereikt wordt, de koers zakte onmiddellijk weer in. Goud is begonnen aan een adempauze onder deze nieuwe weerstand, die normaal gesproken wel een paar weken kan aanhouden. Maar om een positieve trend te bevestigen moet een koers eerst een voorgaande top naderen en daarna tot boven die top uitstijgen. De nadering is nu voltooid, het wachten is nu op de doorbraak. Zolang goud in $’s gemeten nog boven US$1.915 per troy ounce blijft hangen is er niets aan de hand.

Strategie

In onze obligatieportefeuilles zijn wij begonnen met de verkoop van het iBoxx High Yield Bond ETF en de aankoop van het Pimco Global Bond Fund. Het betekent de verschuiving van risico volle bedrijfsobligaties naar investment grade obligaties (staat en grotere ondernemingen). Daarnaast zijn wij ook begonnen met het aankopen van obligatiefondsen daar waar relatief veel contant geld op de rekening staat en wordt ook her en der de positie in goud uitgebreid. Wij hijsen voorzichtig de stormvlag.

NB
Rondom het begin van iedere maand zal er door ons geen beurscommentaar gegeven worden. Wij verwijzen u in plaats hiervan naar onze nieuwsbrief De Technische Belegger, waarin een veel uitgebreider commentaar te lezen is. U vindt deze op www.todaysgroup.nl & www.vladeracken.nl. De volgende uitgave van De Technische Belegger zal 5 juni 2023 verschijnen.

Den Haag, 7 mei 2023
Gijsbrecht K. van Dommelen
Today’s Beheer & Vladeracken Vermogensbeheer

www.todaysgroup.nl

Disclaimer
De auteur is medeverantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Today’s Group BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie conform bovenstaande ideeën belegt of wenst te beleggen doet dat voor eigen rekening en risico. In dit kader wijzen de auteur en Today’s Group BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand. De besproken effecten en s

De Technische Belegger Jaargang 29 • Nr 5 • 1 mei 2023

/in , , /door

Het grote dilemma van dit moment is het schisma waarmee Centrale Banken in het Westen consumenten, ondernemers en beleggers hebben geconfronteerd. Centrale Banken wensten een einde aan de cyclus van goedkoop geld te maken met als argument, dat ten koste van alles inflatie moest en moet worden bestreden. Het gevolg is het flink duurder worden van geld (doordat de rente op de kapitaalmarkten flink is gestegen). De logica dicteert dat de toekomstige waarde van goederen daalt als je geld duurder maakt. Als de rente stijgt, dan zullen investeerders een hogere opbrengst eisen alvorens hun geld te investeren. Degene die het geld nodig heeft zal dus zijn prijs moeten laten zakken. Ergo, door de rente te verhogen wordt de economische activiteit afgezwakt en zullen prijzen weer zakken.

Het dilemma dat hierin is opgesloten, is dat daarmee dus een recessie wordt afgedwongen. Politiek gezien, is het wenselijk, dat inflatie daalt en moet een economie daarom worden afgezwakt. Maar een recessie is voor de politiek juist heel onwenselijk. Dat kost stemmen. En dus vragen bestuurders om een “zachte landing”. Een economische vertraging zonder serieuze problemen.

De praktijk leert echter, dat dit soort ontwikkelingen veel minder stuurbaar zijn dan Centrale Bankiers en politici denken en willen. Zo is zowel in Europa als in de VS de groei van de kredietverlening door banken aan consumenten en ondernemingen dit jaar vrijwel volledig stilgevallen. En krediet is de smeerolie van economische groei. Daarnaast wijzen economische cijfers er meer en meer op, dat de consument in Europa en in de VS de hand op de knip aan het zetten is. Zo is de verkoop van nieuwe mobiele telefoons flink teruggevallen hetgeen zich weer vertaalt in een afnemende vraag naar chips. Natuurlijk kan de herbewapening van het Westen als gevolg van de fors toegenomen agressie vanuit Rusland dit soort problemen opvangen. Maar het op gang brengen van productieverhogingen aan de wapen- munitiekant vergt tijd, terwijl de terugval in andere sectoren al een feit is.

Meer en meer signalen wijzen erop, dat met name de economie in de VS afstevent op een recessie waarbij de kans dat deze recessie mild zal blijven ook steeds kleiner wordt. En als de VS ziek wordt, dan zullen Europa en Azië minstens een verkoudheid oplopen.

Voor beleggers komt hier nog een ander probleem bij. Bedrijfscijfers over het eerste kwartaal van 2023 zijn tot nog toe over een breed front meegevallen. Veel gepubliceerde cijfers zijn (veel) beter dan analisten in consensus hadden verwacht. Maar overal valt ook te beluisteren, dat de instroom van nieuwe orders duidelijk afneemt. Bedrijven zijn zelf ook voorzichtig. En dat is logisch, als zich inderdaad een recessie ontwikkelt in de tweede helft van dit jaar, dan zullen bedrijfscijfers over het 3de en 4de kwartaal van 2023 over een breed front terugvallen. Nu al is te zien, dat grote ondernemingen hun investeringsplannen terugbrengen in afwachting van wat mogelijk komen gaat (hetgeen de terugvallende kredietvraag bevestigt). Dat alleen al is een “self-fulfilling profecy”.

Als dan die recessie zich inderdaad voor gaat doen, dan, zo redeneren beleggers, zullen Centrale Banken niet anders kunnen dan de rente weer gaan verlagen. Zie daar het schisma. Als de economie niet in een recessie raakt zal de rente verder oplopen en dat is slecht voor aandelen, als de economie wel een recessie ingaat kan de rente weliswaar weer gaan dalen maar komen winsten ook onder druk en zullen aandelenkoersen per saldo dus gaan dalen. En daarom stijgen koersen op het ogenblik…….?!

De Nasdaq Index op dagbasis (fig. 1)


Figuur 1 Nasdaq 100 Index, daggrafiek

In figuur 1 hebben wij een daggrafiek geplaatst van de Nasdaq 100 Index. Die liet in de voorbije week een uitbraak omhoog zien, uit een correctiepatroon dat het grootste deel van de maand april in beslag genomen heeft. Deze index is gebaat bij een dalende rente. Hoe lager de rente, des te meer groei- en technologieaandelen waard zijn, want deze aandelen worden gewaardeerd op basis van de toekomstige verwachte kasstroom. Die is vandaag meer waard naar mate de rente waarmee die kasstroom naar vandaag verdisconteerd wordt lager is. Maar deze index is voorlopig slechts bezig met een herstel in een per saldo dalende lange termijn trend. Het herstel is nog niet eens bij de 50%-Fibonacci retracementlijn aangekomen, die op 13.650 ligt. Zelfs een herstel richting 14.400 verandert niets aan het beeld dat de rally van dit voorjaar niets anders is dan een “bear market rally”. Op korte termijn verwachten wij op grond van deze grafiek nog een verder herstel. Een stijging van ca 3% is heel goed mogelijk. Maar op iets langere termijn is het beeld één grote waarschuwing.

De Dow Jones Industrials Index op dagbasis (figuur 2)


Figuur 2 Dow Jones Industrials Index, daggrafiek

Ook de grootste Amerikaanse index, de Dow Jones Industrials, heeft een goede week achter de rug. Hier werd zelfs de lange termijn dalende trendlijn gebroken. Dat betekent een koopsignaal. De goede cijfers van Microsoft waren hier ongetwijfeld debet aan. En ook in dit geval is een verder herstel op de korte termijn het meest waarschijnlijke scenario. Deze index kan zonder veel problemen richting 36.000 oplopen komende weken. Het langere termijn beeld is minder helder, omdat de doorbraak plaatsvond na een slechts kortstondige adempauze onder de dalende trendlijn. Het afwachten is hier wat er gebeurt nadat die weerstand van 36.000 is bereikt en de markt een volgende reactie in gaat. Bovendien is het goede seizoen voor aandelen bijna voorbij. Het aloude adagio luidt immers: “Sell in May and go away, but don’t forget to come back after September”!

Best presterende Vladeracken-model van Today’s in 2023:
Vladeracken Prijs<Waarde Methode 3,5 %

De DAX Index op weekbasis (figuur 3)


Figuur 3 DAX Index, weekgrafiek

Dat men voorzichtig moet blijven is goed te zien in Europa. In figuur 3 ziet u een weekgrafiek van de DAX Index, de index van de grootste beursgenoteerde bedrijven in Duitsland. Ook daar was april een mooi maand, maar van een uitbraak is hier geen sprake. De trend is zelfs flink verzwakt in de afgelopen weken. Indicatoren divergeren negatief (een fenomeen dat ook in de VS veel te zien is) en zijn ook nog eens overbought. De DAX Index schreeuwt eigenlijk om een reactie, die de oplopende trendlijn (de blauwe stijgende lijn rechts in de grafiek) zal breken. Een daling tot in de buurt van de onderste groene trendlijn, die nu rond 14.700 ligt, is wel het minste dat verwacht mag worden en dat is toch snel een daling van ca 5%. Maar als de VS werkelijk in een recessie terechtkomen, dan kan de schade veel groter worden.

De AEX Index op dagbasis (figuur 4)


Figuur 4 AEX Index, daggrafiek

Terug naar een daggrafiek, nu die van de AEX Index. Ook hier is sprake van een kortstondig herstel, dat nog aan de gang is, maar ook hier is van een doorbraak geen sprake. Tussen de twee rode lijnen rechtsboven in de grafiek is de richting volstrekt onduidelijk. Voor een echte verbetering van het beeld moet de AEX Index tot boven 770 uitstijgen. En de kans dat dit gebeurt, in het dividendseizoen (de AEX Index wordt niet gecorrigeerd voor dividenden en komende maand gaat er zo’n slordige 2% à 3% aan dividend van de index af) en de indicatoren onderin de grafiek bieden ook weinig hoop op een spoedige doorbraak omhoog. 742 aan de onderkant en 770 aan de bovenkant zijn de grenzen om in de gaten te houden.

Conclusie en waarschuwing

Het algeheel beeld is voor de diverse aandelenmarkten op zijn best diffuus te noemen. Er zijn uitbraken te zien, vooral in de VS en in Japan, maar daar is de ruimte niet erg groot, terwijl in andere markten uitbraken nog op zich laten wachten. Dat past in het beeld, dat markten nog worstelen met het uiteindelijke scenario, een recessie of juist geen recessie in de tweede helft van dit jaar. Macro-economisch gezien is een recessie waarschijnlijk niet meer te voorkomen, juist omdat de kredietvraag in het westen te sterk is teruggevallen en nog altijd niet tekenen van herstel vertoont. Dat pleit er voor, dat de rente in de komende maanden weer ten goede zal keren en dat is weer goed voor de groei-aandelen op de beurs. Als die het pleit winnen, dan is een uitbraak omhoog bij die indices, die sterk gedomineerd worden door groei-aandelen (zoals de AEX Index) goed denkbaar. Maar wanneer het meer cyclische deel van de beurs met een stevige recessie te maken krijgt, dan zullen bedrijfswinsten sterk terugvallen en kunnen beurzen te maken krijgen met een flinke terugval. Wij verwachten dat het recessie-scenario de overhand gaat krijgen. Voeg dat bij het feit, dat er al een aardige rally achter de rug is en dat het seizoen voor aandelen in de maand mei vaak zwak wordt en onze conclusie moge helder zijn, “Sell in May and go away”, de aandelenmarkten zijn niet de plek waar de belegger momenteel zijn of haar heil moet zoeken.

De 10-jaars rente in € en $ (figuren 5a en 5b)


Figuur 5a Bund Index en 10 Year Treasury Index, weekgrafiek, lange termijn

De ontwikkeling op de obligatiemarkten wordt dus cruciaal in de komende weken. En daarom hebben wij dit keer twee rentegrafieken opgenomen, een lange termijn weekgrafiek (figuur 5a) en een wat kortere termijn weekgrafiek (figuur 5b). Het gaat hier in beide gevallen om een koersgrafiek van 10-jarige obligaties in Europa (de Bund Future index) en in de VS (10-jaars Treasury Index). Als de koersen in beide grafieken dalen stijgt de rente, als de koersen stijgen, dan daalt de rente. Op de lange termijn grafiek is te zien dat de rente al behoorlijk is gestegen. Beide indices zijn terug op niveau’s, die wij 10 jaar of langer geleden voor het laatst gezien hebben. Maar dat is oud nieuws. De vraag is nu of er al sprake is van een proces van bodemvorming. Of moeten we verwachten dat de correctie, die nu aan de gang is, uiteindelijk gevolgd zal worden door een verdere koersdaling?

Figuur 5b Bund Index en 10 Year Treasury Index, weekgrafiek, korte termijn

In figuur 5b is die fase van correctie uitvergroot en hier is te zien, dat er sprake lijkt van een proces van bodemvorming. Wij gaan er dan ook vanuit, dat de rente op het punt staat om te gaan dalen en wel zodanig, dat zich een correctie gaat voordoen op de gehele dalende trend die begin 2022 is begonnen. En dat pleit voor het recessiescenario dit najaar, maar wel daarna gevolgd door een economische groeifase waarin het algehele rentepeil per saldo nog lange tijd op een hoger niveau zal komen te liggen dan wij in de voorbije decennia gezien hebben. Het kopen van kortlopende obligaties, of heel langlopende obligaties met een goede kwaliteit, lijkt daarom wel opportuun, mits (en dat geldt met name voor de laatste categorie) u later dit jaar ook bereid bent om uw winst op die obligaties te pakken.

De US$ en de € (figuur 6)


Figuur 6 US$ versus €, weekgrafiek

Het beeld van de $ voedt deze gedachte. De $-koers bevindt zich al een paar weken vlak boven een belangrijke steun (0,91) en wil maar niet opveren, al was het maar voor een zijwaartse correctie. Een dalende rente in de VS als gevolg van een recessie, verzwakt de $. Maar als de problemen in de VS ook nog eens groter worden dan in Europa, dan kan de rente in Europa stabiliseren, waar die in de VS verder gaat dalen en dat werkt een verzwakking de $ verder in de hand. Het technische beeld in figuur 6 is echter niet duidelijk. Beide scenario’s worden op dit moment door de grafieken ondersteund. Want een herstel van de $ vanaf het huidige niveau is heel goed denkbaar in dit plaatje, net zo goed als een voortzetting van de dalende trend. Het enige dat momenteel met zekerheid gezegd kan worden is, dat een doorbraak omlaag tot onder de steunzone van 0,89 – 0,91 betekent, dat de markt kiest voor het recessiescenario. En dus moeten beleggers ook hier opnieuw geduld betrachten en wachten tot de markt haar voorkeursscenario gekozen heeft. Waarom zou u de eerste willen zijn, met het risico, dat u verkeerd gokt?

Brentolie in US$ per vat (figuur 7)


Figuur 7 Brentolie in US$ per vat, weekgrafiek

Het weer opkomende recessiescenario deed de olieprijzen geen goed afgelopen week. Aan het kortstondige herstel werd wederom een einde gemaakt en wel nog voordat er sprake was van een uitbraak omhoog. Zowel voor Brentolie als voor de OPEC Olie Index tekent zich een beeld af, waaruit later dit jaar nog best een uitbraak omhoog kan gaan plaatsvinden, maar niet op korte termijn. In tegendeel, onze aloude verwachting, als zou Brentolie eerst nog US$61 per vat aantikken, voordat zich weer een nieuwe opgaande trend kan aandienen, is nog springlevend, zij het dat de grens die wij voor ogen hebben als koersdoel heel langzaam oploopt en nu dus op US$ 62 per vat ligt.

Het Goud (figuur 8)


Figuur 8 Goud in US$ per troy ounce, weekgrafiek

En dat brengt ons bij de laatste grafiek van deze editie van de Technische Belegger, de grafiek van het goud. Hier is een correctie aan de gang, die nu elk moment kan worden beëindigd. Maar net als in alle voorgaande analyses van deze editie is het ook hier nog onduidelijk, welk scenario de voorkeur geniet. Immers, deze correctie vindt plaats vlak onder de all-time high in goud, zowel in € als in $. Zoals de correcties zich nu ontwikkelen in de twee weergegeven grafieken, moet een verder vervolg omhoog verwacht worden. Na een sprong, geldt een langer durende maar mildere teruggang als een continuatiepatroon. Het is een correctiepatroon dat slechts een adempauze is om krachten op te bouwen voor de volgende sprong. De nabijheid van de oude toppen maakt echter dat men geduld moet hebben. Want een milde correctie kan altijd nog omslaan in een topformatie. Dus opnieuw, ondanks onze verwachting dat de goudprijzen dit jaar nog verder zullen oplopen, heb geduld!

Beleggen en de Vladeracken Methodiek

De grote hoeveelheid onbenutte ruimte in veel portefeuilles (relatief hoog saldo liquiditeiten) zorgt voor een merkbare achterstand ten opzichte van de AEX Index. Maar in de rest van de wereld zijn aandelenkoersen veel minder hard gestegen dit jaar. De meeste indices komen niet verder dan circa 6% koersstijging en vertonen momenteel ook behoorlijke schommelingen. Al enige tijd kiezen wij ervoor om voorzichtig te blijven en ons kruit niet te snel te verschieten. Getuige ons verslag hierboven zijn wij eigenlijk alleen actief bij het weer voorzichtig in de obligatiemarkt stappen.

Als ons meest waarschijnlijke scenario bewaarheid wordt, dan gaan wij in de tweede helft van dit jaar flinke koerscorrecties zien op de aandelenmarkten terwijl de rente op de kapitaalmarkten dan daalt. En dat betekent dat wij nu obligaties kopen, zowel kortlopend staatspapier als langer lopende eerste klas obligaties. Zo kochten wij in de voorbije weken obligaties van de Nederlandse en de Duitse staat met looptijden tot begin 2024 en een bedrijfsobligatie van het Belgische Bekaert (een middelgrote kabelproducent) met een looptijd tot in 2027 en een coupon van 2,75%, tegen een koers van 97%, waarmee een effectief rendement wordt behaald van 3,5% per jaar. Op deze manier begint het rendement van onze obligatieportefeuilles voorzichtig op te lopen.

Tabel 1 Resultaten Vladeracken-modellen *

Risico profiel Methode 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 tm 30/4
 Jaar doel
Zeer defensief Pensioenportefeuilles -/-10,7% 5,7% -/-7,4% 9,7% -/-0,2% 4,5% -/-9,8% 1,3% 4 %
Matig / fondsen Fund Selector 1,1% 5,5% -/-5,4% 13,9% -/-7,2% 11,5% -/-11,0% 3,4% 5 %
Matig Mix aandelen / obl. -/-3,4 % 10,7% -/-6,7% 17,0% 0,0% 10,3% -/-13,3% 3,2% 5 %
Normaal aandelen PRIJS<Waarde 0,2% 12,5% -/-23,1% 22,6% -/-3,3% 35,4% -/-13,0% 3,5% 8 %
Actief aandelen Benelux Selector 0,1% 23,7% 0,6% 22,4% 5,8% 11,2% -/-8,2% -/-0,1% 8 %
Europa Selector 4,2% 8,2% -/-21,0% 15,4% 15,2% 5,9% -/-1,3% -/-1,3% 8 %
Benchmark AEX Index 9,4% 12,7% -/-10,4% 23,9% 3,3% 27,8% -/-13,7% 10,1%
EuroStoxx 50 0,7% 6,5% -/-14,3% 24,8% -/-5,1% 21,0% -/-11,7% 6,7%

* Het gaat hier om het netto behaalde rendement, ná alle kosten. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.

De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 5 juni 2023.

Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke uit onze dagelijkse analyses voortvloeien, treft u aan op onze websites, www.vladeracken.nl & www.todaysgroup.nl.

Blog, Twitter & Linked-In
Op de website www.vladeracken.nl en sinds november 2020 ook op www.todaysgroup.nl kunt u onder “Onze Research” artikelen vinden over de effecten waarin wij al dan niet beleggen evenals een wekelijkse update van onze beleggingsvisie. Wie zich aanmeldt als volger (Twitter) of wie zich in het Linked-In-netwerk opgeeft als contact van G.K. van Dommelen, wordt vervolgens doorlopend van nieuwe publicaties op de hoogte gebracht.

Reeds besproken onderwerpen:

Algemeen

– Onze ESG-politiek

– Hoe spreken de statistieken over 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 en voor 2020?

– Onze macro-economische- en rentevisie

– De Japanse beurs

– De aandelenbeurzen in de BRIC-landen

Aandelen

– Vastgoed: Corio, Meerdervoort Amaliawolde, Unibail-Rodamco, Wereldhave

– Aandelen: Aalberts, AB Inbev, Alten, Andritz, Aquafil, Arcadis, Atos, Avio, BAM, Bourbon, CGG Veritas, Colruyt, Falck Renewables, Fugro, Hannover RE, Heineken (Holding), Hermès, ING, Koninklijke Olie, MTU Aero Engine, Nokian Renkaat, Novo Nordisk, Oeneo, Philips, Prosegur, Prosegur Cash, Saipem, Samsung, SAP, SBM Offshore, Schneider Electric, Sligro, Talanx, Unilever, Technip, Tenaris, Vallourec, Volkswagen

– Afdekken van aandelenrisico’s m.b.v. calls, puts, short sprinters en short trackers met een hefboom

Overige onderwerpen

– Goud, Palladium, Platina en Zilver, de Amerikaanse Dollar, de Australische Dollar, het Britse £, de Japanse ¥en, de Noorse kroon, de Zwitserse Franc, de BRIC Valuta en een BRIC Valuta note, de Russische Roebel en Alpha creëren met valutamanagement

– Volatility, handelssytemen, derivaten, ETF’s, Fund Selector, TCO

– TA Indicatoren zoals Woodies CCI, Martingale, de Coppock Indicator en het Hindenburg Omen

Obligaties

– Eurobonds, Euro Treasuries, staatsobligaties van de “PIGS”-landen, van Italië en van Nederland

– Bedrijfsobligatiefondsen, rentegroeifondsen en trackers zoals Lux-O-Rent, Carmignac Global Bond, First Trust Factor FX Fund, ING Renta Grf, JPM Global Bond Opportunity, Lyxor SGI Double Short Bund, ProShares Ultra Short Treasury en het Robeco Global Dynamic Duration Fund

– Credit Linked Notes, Floored en Reversed Floaters en Inflatielinkers en de HICP Inflatie Index en Steepeners van Aegon, BNG, Deutsche (Post)Bank, Ned. Waterschapsbank, NIBC, Rabobank en RBS en Hybride en variabele renteobligaties van Linde

– High yield en bedrijfsobligaties van Altice, Amaliawolde, Bombardier, Cirsa Gaming, Clondalkin, ConvaTec Healthcare, FCE Bank, FGA Capital, Findus Group, Gazprom, Gazprombank, Heidelberg Zement, ING, Servus, Stork TS, Sunrise en Volkswagen.

– Memory Coupon Notes op Aegon, Arcelor Mittal, Philips & Royal Dutch.

– MKB Obligaties van Air Berlin, Enterprise Holdings, German Pellets, KTG Agrar, Praktiker, Rickmers en TRFI Funding.

– Achtergestelde en/of perpetuele obligaties en effecten van Achmea, Aegon, ASR, Casino Guichard, Credit Agricole, Depfa, Friesland-Campina, Fürstenberg, ING, Rabobank, SNS Reaal, SRLev, Tennet, Tier 1, 2 of 3? en Coco’s

– Range Accrual Notes van de EIB en RBS

– Obligaties in een wereld van stijgende rentes, Lyxor Daily Double Short Bund ETF, ProShares Ultra Short 7 – 10 en 20 years Treasuries ETF

Wet- en regelgeving

– Cliëntclassificatie en Vermogensbeheer, Privacy policy, Total Cost of Ownership, SRI, corporate Governance en Ethiek, ESG en SFDR

The jury is still out

/in , , /door

Koers van de AEX Index op het moment van schrijven (22 april 2023) 762,19

Onze conclusies:

Korte termijn: draait omlaag

Middellange termijn: negatief

Lange termijn: correctie

NB. Calamiteiten niet in aanmerking genomen

Gelukkig kan men afgelopen week niet echt geworden zijn van de beursontwikkelingen. Een pas op de plaats is zo ongeveer het beste dat te maken viel van de ontwikkelingen op de meeste beurzen wereldwijd. En vreemd is dat niet. Ten eerste kwamen de eerste bedrijfsresultaten al door en die vielen niet echt mee. Aangezien het merendeel nog moet komen worden beleggers logischerwijze terughoudender. Maar ondertussen steeg ook de rente op de obligatiemarkten weer verder, met name in Europa. Als bedrijfsresultaten dan niet wezenlijk verbeteren, dan maakt een rentestijging aandelen al duurder, ook als ze niet van hun plaats komen. En ten slotte beginnen er meer en meer gegevens in met name de VS zichtbaar te worden die erop wijzen, dat wij dit najaar toch echt met een mogelijk zelfs stevige recessie geconfronteerd gaan worden. Na een rally, zoals wij die afgelopen weken gezien hebben, is het dan helemaal niet vreemd dat beleggers een pas op de plaats maken. Onderliggend is bovendien te zien, dat er winst genomen wordt in de hoek van de technologie en groei-aandelen terwijl de afstraffing van met name bankaandelen weer geleidelijk ongedaan gemaakt is. Er vindt dus weer een switch plaats in aandelenmarkten terug naar de favorieten van dit voorjaar maar beleggers zijn per saldo niet meer geld in de aandelenmarkten aan het stoppen. Een veeg teken is het daarbij ook, dat met name de conservatieve hoek van voedingsmiddelenbedrijven het momenteel relatief goed doet, alsof beleggers bezig zijn om naar meer veiliger gewaande havens te manouvreren. En al deze bewegingen vinden plaats onder belangrijke weerstanden met als gevolg dat negatieve divergenties zichtbaar begonnen te worden. Het betekent dat er kracht aan het wegvloeien is.

De AEX Index op dagbasis

Figuur 1.

De lange termijn dalende trendlijn, die in de figuur in zwart is getekend en boven langs de koersgrafiek van de AEX Index loopt, ligt nu rond 770. De oplopende blauwe trendlijn rechtsonder in de figuur ligt rond 742. Daar komt ook de rode neklijn uit, van een oud toppatroon, dat zich in de eerste maanden van dit jaar heeft ontwikkeld. Voor de komende periode zijn dit de twee meest belangrijke grenzen die in de gaten gehouden moeten worden. Alles dat daartussen plaatsvindt is vooral meer van het zelfde, een pas op de plaats in afwachting van doorslaggevend en richtinggevend nieuws. Wel belangrijk is het gegeven dat de indicatoren in de figuur allemaal in neerwaartse richting lopen en daarbij ook nog eens negatieve divergenties vertonen. Dat wijst erop, dat minstens nog een keer de steun op 742 opgezocht gaat worden. De adempauze van afgelopen week is dus nog niet voorbij.

De 10-jaars rente in Europa en de VS

De obligatiemarkten hebben opnieuw een zwakke week achter de rug. Maar met name in Europa is het technische beeld juist iets verbeterd. Het is goed mogelijk dat wij ons ni de staart van een topproces bevinden, dat wil zeggen in een proces waarin de lange rente weliswaar regelmatig stijgt, maar per saldo vooral binnen een bandbreedte die uiteindelijk juist tot een trendmatige daling kan gaan leiden. In de VS is dat proces niet zo helder, daar lijkt juist d e rentestijging op de obligatiemarkt meer momentum te krijgen. Dit tegenstrijdige beeld is precies de reden waarom het zaak is om voorzichtig te blijven. Bulls en bears zijn op diverse markten met elkaar in gevecht, zonder dat daar nu al een duidelijke overwinnaar in is aan te wijzen. Daarop vooruitlopen is altijd gevaarlijk. Maar wie in het recessiescenario gelooft, moet wel in de startblokken staan, want een mooi moment om positie te kiezen in de obligatiemarkten lijkt naderbij te komen.

De US$ uitgedrukt in Euro’s

Ook de $ maakte een pas op de plaats, boven de steun van 0,91. Maar de weekcandle is een zwakke, die de dalende korte termijn trend bevestigt. Wij gaan er vanuit, dat 0,91 niet lang meer overeind blijft en als 0,91 eenmaal definitief gebroken wordt, dan ligt een verdere verzwakking van de $ in het verschiet tot ca 0,845, de laatste grote lange termijn steun vooraleer de $ weer op weg gaat naar een waarde van 2$ per €.

De Brent Olie prijs

Vorige week schreven wij dat “voor Brentolie het nu “make or break” zou zijn”. Welnu, voorlopig is het dus “Break” geworden. De bovenkant van het correctiepatroon is teveel gebleken en prompt zakten olieprijzen weer weg. De vrees voor een Amerikaanse recessie maakte dat de weg omhoog voorlopig weer even van de baan is. Een echte trendverandering zal volledig afhankelijk worden van signalen over de Amerikaanse economie. Wordt het een zachte landing of gaan we een stevige recessie ni de VS zien dit najaar?

De prijs van een troy ounce Goud

Zolang goud in $’s gemeten nog boven US$1.915 per troy ounce blijft hangen is er niet veel aan de hand. Maar ook hier geldt dat “the jury is still out”. Want van een duidelijk positieve trendhervatting kan pas gesproken worden als de oude high van US$2.075 per ounce opwaarts doorbroken wordt. In € ontwikkelt zich nu een milde correctie in de vorm van een wimpeltje. Dat zijn doorgaans trendbevestigende consolidaties met een grote kans op een doorbraak omhoog in dit geval. Dat zou de burger dus moed moeten geven.

Strategie

En opnieuw hebben wij een week aan de kant gestaan. Het voordeel daarvan is wel, dat onze resultaten zich weer herstellen ten opzichte van de algemene markt, simpelweg omdat wij onze bank- en verzekeringsaandelen keurig vastgehouden hebben.

NB
Rondom het begin van iedere maand zal er door ons geen beurscommentaar gegeven worden. Wij verwijzen u in plaats hiervan naar onze nieuwsbrief De Technische Belegger, waarin een veel uitgebreider commentaar te lezen is. U vindt deze op www.todaysgroup.nl & www.vladeracken.nl. De volgende uitgave van De Technische Belegger zal 1 mei 2023 verschijnen.

Den Haag, 22 april 2023
Gijsbrecht K. van Dommelen
Today’s Beheer & Vladeracken Vermogensbeheer

www.todaysgroup.nl

Disclaimer
De auteur is medeverantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Today’s Group BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie conform bovenstaande ideeën belegt of wenst te beleggen doet dat voor eigen rekening en risico. In dit kader wijzen de auteur en Today’s Group BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand. De besproken effecten en s

En weer steeg de rente.

/in , , /door

Koers van de AEX Index op het moment van schrijven (15 april 2023) 761,40

Onze conclusies:

Korte termijn: draait omlaag

Middellange termijn: negatief

Lange termijn: correctie

NB. Calamiteiten niet in aanmerking genomen

Heel even leek het er op, dat de bulls de overhand zouden krijgen en stegen koersen. Maar opnieuw werd die beweging al binnen ene dag weer ongedaan gemaakt en de rest van de week bleef er van dat aanvankelijke optimisme maar bar weinig over. Nergens konden uitbraken van enige betekenis worden geconstateerd. We gaan nu een fase in waarin veel dividenduitkeringen plaatsvinden maar ook waarin de eerste kwartaalcijfers op tafel gaan komen. En die gaan ongetwijfeld voor de nodige verrassingen zorgen. Als schot voor de boeg kwam Taiwan Semiconductors al met de mededeling dat de vraag naar chips significant was teruggevallen, zo sterk zelfs dat TSMC het nodig vond om haar eigen investeringsplannen drastisch in te perken en enkele projecten voorlopig uit te stellen. De vraag naar mobiele telefoons loopt terug, in veel Westerse markten ligt de markt voor nieuwbouw volledig gestrekt op haar rug, en overheden komen maar niet verder met hun investeringsplannen. De enige hoek waar momenteel duidelijke groei te constateren is lijkt wel de hoek van de wapenindustrie en de daaraan verbonden wereld van technische toeleveranciers. Alleen de Nikkei Dow Jones in Japan liet een mooie week zien met en slotkoers net boven een lange termijn dalende trendlijn. Van een uitbraak mag hier nog niet gesproken worden omdat de koers is blijven steken net onder de vorige top van enkele weken geleden, maar dit is wel het meest veelbelovende plaatje dat wij konden vinden kijkend naar de grotere beurzen in de wereld. Voor de rest ogen veel plaatjes vooral als een pullback onder langs een eerdere oplopende trendlijn. En dat is gevaarlijk.

De AEX Index op dagbasis

Figuur 1.

De AEX Index perste er nog net een klein plusje uit voor de week. Maar per saldo is het beeld ten opzichte van een week geleden verslechterd. Want in de daggrafiek divergeren indicatoren nu negatief omdat aan het begin van de week de beurs heel even een duidelijke stap omhoog zette tot aan de weerstand op ongeveer 70, om direct daarna weer in te zakken. Natuurlijk hoeft het niet bij deze ene poging te blijven, maar feit is wel dat in die daling de AEX Index de korte termijn trendlijn bark en nu dus in staat van consolidatie verkeert met het risico, dat nu weer de onderkant van de range wordt opgezocht. En die range is in de figuur duidelijk te zien, tussen 735 en 770 mag geen actie worden ondernomen en moeten beleggers een pas op de plaats maken.

De 10-jaars rente in Europa en de VS

Het probleem, dat zich onderliggend manifesteert is dat de rente op de kapitaalmarkten opnieuw is gaan stijgen. Het correctiepatroon waarover wij al enkele weken spreken, en dat sinds september 2022 in de maak is, heeft wederom gezorgd voor een kentering in de obligatiemarkten. De bovenkant van het kanaal is zowel in de VS als in Europa geraakt en de weg omlaag (en dus de weg omhoog voor de rente zelf) is weer ingeslagen. Het dilemma, waar de markten al een hele tijd tegenaan hikken blijft dan ook kaarsrecht overeind staan. Gaan we een recessie tegemoet, met een dalende rente als gevolg en dus goed nieuws voor met name tech- en groeiaandelen of gaat het allemaal meevallen maar zal als gevolg daarvan de rente structureel hoger blijven? In het eerste geval zullen uiteindelijk bedrijfswinsten onder druk komen te staan, in het tweede geval zal de rente hoog blijven en zijn aandelen daarmee te duur. Het enige dat hier uitsluitsel in kan brengen is het feitelijke economisch nieuws. En dat wijst er nog steeds op, dat de tweede helft van dit jaar in het teken van een recessie zal komen te staan. Wat ons betreft is de vraag zelfs niet meer of dit een milde recessie zal zijn of niet, dit soort ontwikkelingen vallen altijd meer tegen dan veel analisten vooraf inschatten. Het betekent overigens ook, dat wij ons in het kamp van de rentegematigden bevinden. Een recessie al leiden tot het einde van de rentestijgingen, althans op korte termijn. Maar wij gaan er ook vanuit, dat het rentepeil in de wereld structureel hoger komt te liggen dan in de voorbije paar decennia. Een negatieve 10-jaars rente zal voorlopig wel ver uit beeld blijven.

De US$ uitgedrukt in Euro’s

De $ zakte kortstondig door de steun van 0,91 maar herstelde zich aan het einde van de week tot precies op die grens. Maar het lijkt erop, dat dit slechts uitstel van executie gaat betekenen. En als 0,91 eenmaal definitief gebroken wordt, dan ligt een verdere verzwakking van de $ in het verschiet tot ca 0,845, de ;laatste grote lange termijn steun vooraleer de $ weer op weg gaat naar een waarde van 2$ per €, een koers die wij jaren geleden al hebben neergelegd als lange termijn doelstelling.

De Brent Olie prijs

Voor Brentolie wordt het nu “make or break”. De bovenkant van het correctiepatroon werd afgelopen week geraakt. Het vreemde is, dat een stijgende olieprijs in feite wijst op toenemende vraag en dus op een relatief milde recessie of zelfs een zachte landing in het Westen. Toch wijzen heel veel andere macro-economische cijfers op een almaar verslechterende economische omgeving. Dat zou betekenen, dat de uitbraak omhoog voor OPEC-olie, die al wel afgelopen week plaatsvond, althans in $’s gezien, een valse uitbraak is. Dit lijkt ondersteund te worden door het feit dat de gasprijzen in de wereld alleen maar verder gedaald zijn. Ook hier kan iedereen zijn visie ondersteunen door uit de brij van gegevens precies die data te kiezen die bij zijn / haar visie passen. En dus is het zaak om aan de kant te blijven. Gegevens zijn niet eenduidig en verrassingen kunnen dus ernstige gevolgen hebben.

De prijs van een troy ounce Goud

In $’s gemeten steeg de prijs van een troy ounce goud opnieuw, nu tot ongeveer 1,5% onder de oude high van US$2.075 per ounce. In € daarentegen was afgelopen week een week van correctie. Het is te vroeg om nu al een conclusie te trekken uit dit tegenstrijdige beeld, men kan hooguit stellen, dat de prijs van goud wederom met een adempauze bezig is, niet of die het einde van de rally gaat inluiden of niet.

Strategie

Beleggen is vooral een oefening in eindeloos geduld. Wij blijven dan ook opnieuw aan de kant staan.

NB
Rondom het begin van iedere maand zal er door ons geen beurscommentaar gegeven worden. Wij verwijzen u in plaats hiervan naar onze nieuwsbrief De Technische Belegger, waarin een veel uitgebreider commentaar te lezen is. U vindt deze op www.todaysgroup.nl & www.vladeracken.nl. De volgende uitgave van De Technische Belegger zal 1 mei 2023 verschijnen.

Den Haag, 15 april 2023
Gijsbrecht K. van Dommelen
Today’s Beheer & Vladeracken Vermogensbeheer

www.todaysgroup.nl

Disclaimer
De auteur is medeverantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Today’s Group BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie conform bovenstaande ideeën belegt of wenst te beleggen doet dat voor eigen rekening en risico. In dit kader wijzen de auteur en Today’s Group BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand. De besproken effecten en s

Hoedt u voor de bear trap!

/in , , /door

Koers van de AEX Index op het moment van schrijven (9 april 2023) 759,84

Onze conclusies:

Korte termijn: onbeslist

Middellange termijn: negatief

Lange termijn: correctie

NB. Calamiteiten niet in aanmerking genomen

Er treden steeds meer discrepanties op tussen de diverse beursindices die wij volgen. De Russell 2000 Index ziet er ronduit beroerd uit. Deze index, waarin vooral veel kleinere Amerikaanse beursgenoteerde ondernemingen zijn opgenomen ligt vlak boven een belangrijke steunlijn en het lijkt nu nog slechts een kwestie van tijd alvorens er hier een verkoopsignaal wordt gegeven. Een analist wist onlangs te melden dat al 20% van de ondernemingen in deze index de status van “Zombie-bedrijf” hebben, bedrijven die in feite op papier al failliet zijn, maar slechts nog door goedkoop krediet overeind worden gehouden. Hier lijkt, met een Amerikaanse recessie voor de deur, de tijd rijp voor een flinke opschoonbeurt. Daar staat dan de Nasdaq 100 Index tegenover, die opnieuw de weg omhoog wist te vinden. Maar ook al is het beeld hier op korte termijn positiever, op iets langere termijn is ook in deze index weinig ruimte voor een nieuwe bullmarkt te vinden. Het hele beeld oogt in technische zin alsof markten zich in de laatste fase van een bear markt rally bevinden. En er komen steeds meer signalen, dat het in diverse sectoren van de economie faliekant mis aan het gaan is. Natuurlijk, het Westen investeert massaal in wapens. Machinebouwers, semiconductorbedrijven, zelfs auto- en vrachtwagenbedrijven hebben het allemaal druk. Maar in veel Westerse economieën is de bouw krakend tot stilstand aan het komen. De kredietverlening vanuit bancaire kant aan consumenten en bedrijven is bijna stilgevallen, het aantal nieuwe vacatures neemt af en ga zo maar verder. Heel veel signalen wijzen op slecht economisch weer in de tweede helft van dit jaar. Nergens was er afgelopen week sprake van uitbraken omhoog, ook al waren beurzen per saldo wel positief. Het dividendseizoen barst komende week los, dat zal voor nog wat mooi beursweer kunnen zorgen, maar de maand mei nadert, en dat na een periode van duidelijke rallies, het wordt dus oppassen geblazen.

Dat beursindices overigens nog opliepen afgelopen week zit hem vooral in een flink herstel in de banken- en verzekeraars. Want de meeste andere sectoren lieten al dalingen zien. De breedte van de markt is daarmee dun geworden. Opnieuw een, nu technisch, veeg teken.

De AEX Index op dagbasis

Figuur 1.

Het gaat er nu om spannen. In de figuur is een dalende zwarte trendlijn te zien (bij 772), een oplopende blauwe trendlijn (nadert 735) en een klein paars trendlijntje dat ook oploopt en dat nu vlak onder de huidige koers ligt. Ondertussen dalen alle indicatoren in de daggrafiek, behalve de bovenste MACD, die een langere termijn representeert en nog profiteert van de kracht van de rally van de voorbije twee weken. In de (hier niet getoonde) weekgrafieken divergeren de meeste indicatoren negatief al lopen ze daar nog wel op en kan deze negatieve divergentie dus nog worden beëindigd. Daartoe moet de index op korte termijn (in de komende weken) door 772 heen breken. Veel kans geven wij dit scenario niet, maar het is nog mogelijk, juist omdat geen van de twee belangrijke grenzen (772 en 735) al gebroken zijn. En zelfs als 772 wel gebroken wordt is er nog altijd weinig ruimte voor een krachtig vervolg. Komende week wordt een week van afwachten, niet vreemd in een week waarin veel beurzen niet de hele week open zijn.

De 10-jaars rente in Europa en de VS

Sinds september 2022 zijn de obligatiemarkten in een min of meer zijwaarts correctiepatroon terechtgekomen. In de Bund future is het kanaal ligt dalend, in de Amerikaanse 10-jaars Treasury Index is dat kanaal ligt oplopend. Maar beide patronen zijn correctiepatronen op de voorgaande trend en die is dalend. Dat betekent, dat de huidige windstilte op de obligatiemarkten er een van schijnbare rust is. De kans, dat binnen afzienbare tijd de rente weer gaat stijgen op de kapitaalmarkten wordt nu met de dag groter. Het is uiterst gevaarlijk om nu al obligaties te willen aanschaffen. Beter is het om overtollige liquiditeiten vooralsnog in kortlopende staatsobligaties te beleggen, 6 maanden verder (tot net voorbij oktober). Dat brengt meer rente op dan spaargeld en levert ook nog eens een beperkter risico als u daarbij de Nederlandse of Duitse staat neemt.

De US$ uitgedrukt in Euro’s

De $ heeft opnieuw een slechte week achter de rug en bivakkeert nu precies op de steunlijn van 0,91 ten opzichte van de €. De kans dat deze steun het gaat houden is erg klein. Er zijn meerdere analisten die in de afgelopen dagen commentaar hebben gegeven op de $-koers en hun verwachtingen daaromtrent hebben neergeschreven. De meningen lopen uiteen van een snel sterker wordende $ tot een flink verder verzwakkende. Allemaal gaan ze daarbij uit van de renteverwachtingen. Hoe negatiever men is over de renteontwikkeling in Europa, des te zwakker zal de $ zijn. Ook het vooruitzicht op een stevige recessie in de VS, met een daarop in de VS weer dalende rente, draagt bij aan het zwakkere beeld. Analisten die de kracht van de $ propageren hebben het dan over een milde recessie en over de $ als vluchthaven. Maar het is heel logisch, dat op dit soort cruciale steunpunten vel tegenstrijdige meningen zichtbaar worden. Het is juist de elkaar in evenwicht houdende bulls en bears die een steunpunt zijn geldigheid geven. Maar een van de twee zal dit gevecht winnen. En het technische beeld favoriseert de bears. Bij een doorbraak van 0,91 is het volgende doel 0,845, ruim 6 cent lager!

De Brent Olie prijs

Noch is er geen sprake van een doorbraak omhoog. Voor Brent moet de prijs per van daarvoor boven US$88,5 uitstijgen, maar in OPEC-olie is wel sprake van een ontwikkeling die in een bodempatroon kan uitmonden. Wij gaan er vanuit, dat de olieprijzen nog wel even heen en weer zullen bewegen binnen de al maanden lang bestaande grenzen van een flinke lange termijn correctie, maar ontegenzeggelijk begint zich een patroon te ontwikkelen, van waaruit een nieuwe flinke rally in de olieprijzen kan gaan aftekenen. Toch moet men voorzichtig zijn, want een recessie in de VS lijkt bijna onafwendbaar en dan zou het vreemd zijn als olieprijzen in die fase aan een stevige rally beginnen. Heb dus geduld.

De prijs van een troy ounce Goud

Dat er van onzekere tijden sprake is blijkt ook uit de ontwikkeling van de prijs van een troy ounce goud. Een goede week, zowel in $ als in €. Twee weken geleden ging het iets te hard, met een doji als resultaat die een omkeer kan duiden, of minstens een adempauze aankondigt. De rally van afgelopen week heeft in € daaraan niets veranderd, maar in $’s wel, want daar is weer een hoger punt bereikt. De steun voor een troy ounce goud ligt nu op US$1.915, de top uit 2022 (vlak onder US$2.070) is de volgende weerstand en die zal wel op korte termijn bereikt gaan worden.

Strategie

In de Technische Belegger van afgelopen week hebben wij onze zorgen geuit over een in potentie zeer gevaarlijke bear trap. Als dit najaar signalen van een Amerikaanse recessie onweerlegbaar worden, dan kan mei wel eens een belangrijk exit-punt worden (“sell in May and go away”). Ondertussen staat wel het dividendseizoen voor de deur en dit jaar gaat er vel dividend uitgekeerd worden. Veelal worden dividenden daarna ingelopen, dus het dilemma is om niet te vroeg te verkopen, maar wel op het vinkentouw te blijven zitten.

NB
Rondom het begin van iedere maand zal er door ons geen beurscommentaar gegeven worden. Wij verwijzen u in plaats hiervan naar onze nieuwsbrief De Technische Belegger, waarin een veel uitgebreider commentaar te lezen is. U vindt deze op www.todaysgroup.nl & www.vladeracken.nl. De volgende uitgave van De Technische Belegger zal 1 mei 2023 verschijnen.

Den Haag, 9 april 2023
Gijsbrecht K. van Dommelen
Today’s Beheer & Vladeracken Vermogensbeheer

www.todaysgroup.nl

Disclaimer
De auteur is medeverantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Today’s Group BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie conform bovenstaande ideeën belegt of wenst te beleggen doet dat voor eigen rekening en risico. In dit kader wijzen de auteur en Today’s Group BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand. De besproken effecten en s

De Technische Belegger Jaargang 29 • Nr 4 • 3 april 2023

/in , , /door

In memoriam – B.H.M. van Dommelen (1932 – 2023)

Figuur 1 Het eerste exemplaar van De Technische Belegger

Afgelopen dinsdagochtend vroeg is mijn vader, Ben van Dommelen, oorspronkelijk hoofdredacteur en jarenlang mederedacteur van de Technische Belegger op 90-jarige leeftijd overleden. Zoals u uit de kop van deze editie kunt concluderen, hebben wij 29 jaar lang vrijwel elke maand een nieuwe editie geschreven, waarin onze conclusies over de voorbije beleggingsperiode en onze visie voor de nieuwe maand werden besproken. In figuur 1 is het eerste exemplaar afgedrukt, dat toen begon als een maandelijkse toelichting van onze visie op de ontwikkeling van een drietal beursindices. De tekst van het afgebeelde exemplaar spreekt voor zich. Er zijn veel periodes waarin je als belegger niets moet doen. Handelssignalen blijven dan uit. Om klanten niet de indruk te geven dat wij hen dan vergeten, besloten wij toen om klanten ook een nieuwsbrief te sturen als wij geen posities in de markt wensten aan te houden en er dus geen koop- of verkoopsignalen waren. Omdat markten niet beperkt zijn tot drie indices, maar rente en andere financiële grootheden ook op elkaar inwerken, werd de nieuwsbrief al snel uitgebreid en ontstond wat nu dus in zijn 29ste jaargang voor u ligt. De discipline en inspiratie die dit vereisen waren hem op het lijf geschreven. Tot heel lang heeft hij als tegenlezer nog elke editie gecorrigeerd en de logica van het verhaal aangescherpt. Ik dank hem enorm voor alle inspanningen die hij zich heeft getroost en hoop zijn werk nog lang op deze wijze voort te kunnen zetten.

Den Haag, Gijsbrecht K. van Dommelen

De beursorde

En dan over tot de beursorde van de dag. Turbulente periodes komen geregeld voor op beurzen, maar de afgelopen maand mag wel bijzonder genoemd worden. Opnieuw ging een grote zakenbank onderuit. Het Zwitserse Credit Suisse bestaat niet meer en haar rekeninghouders moesten op een wel heel erg onorthodoxe manier worden gered. De Zwitserse Centrale bank dwong een overname door het eveneens Zwitserse UBS af, tegen voorwaarden waar elke overnemende partij zijn vingers bij af kan likken. Maar tegelijkertijd garandeerde de Zwitserse Centrale Bank daarmee het volgende toekomstige probleem door een bank te creëren die niet alleen veruit de grootste van Zwitserland is geworden, maar die bovendien nu te groot is geworden om nog door Zwitserland zelf gered te kunnen worden, mocht ook dit bedrijf in de toekomst opnieuw (want UBS moest in 2008 ook gered worden) in de problemen raken. De zelfstandigheid van het Zwitserse financiële systeem, compleet met de functie van beschermer van veel fout geld in de wereld, is hiermee eindig geworden.

Ook in de VS raakten een drietal banken in de problemen, maar hier ging het om veel minder grote (in relatieve zin) instellingen. Toch werd ook hier met onorthodoxe middelen gereageerd door de Amerikaanse Centrale Bank (de FED). Waar in Zwitserland aandeelhouders plotsklaps voorrang kregen boven houders van achtergestelde obligaties (COCO’s, overigens in dit specifieke geval wel rechtens de voorwaarden in het prospectus) werd in de VS het depositogarantiestelsel opgerekt van US$250.000 per rekeninghouder (hier is dat € 100.000), naar onbeperkt. Voor het Westerse financiële systeem zijn dit hele foute maatregelen. Natuurlijk, op korte termijn werd daarmee rust teruggebracht in de markten. Maar de boodschap die hiermee wordt gegeven is in feite dat geld uitlenen via een bank volkomen risicoloos is. De belastingbetaler helpt u toch wel uit de brand.

Het effect hiervan zal nog wel even op zich laten wachten, maar het is een volgende stap in de volledige nationalisatie van banken in het Westen. Immers, als een bank onverantwoorde risico’s neemt, dan zal de overheid die risico’s opvangen, no matter the cost. Dat bankdirecteuren ondertussen miljoenen kunnen blijven verdienen is daarbij van de zotte, want zij lopen feitelijk geen enkel risico meer. Ondertussen schuiven Centrale Banken de uiteindelijke klap verder voor zich uit en nemen zij bovendien voor lief, dat die uiteindelijke klap zo zwaar zal zijn, dat Centrale Banken en overheden niet meer in staat zullen zijn om hem op te vangen en wij met z’n allen dan in een depressie zullen belanden, die de jaren dertig van de vorige eeuw tot een milde economische correctie zal degraderen.

Credit crunch (?)

Ander, in onze ogen veel belangrijker, macro-economisch nieuws werd ondertussen ondergesneeuwd. In het Financieel Dagblad van 27 maart 2023 verscheen een kort artikel van de hand van journalist M de Boer. In dit stuk werd melding gemaakt van cijfers, gepubliceerd door de ECB, over “de groei van de bancaire kredietverlening aan bedrijven en huishoudens, die in februari verder is afgenomen. Per saldo werd er €5 mrd uitgeleend, terwijl dat in een normale maand om tientallen miljarden gaat.” En dit cijfer was al zo zwak nog voor Credit Suisse ten onder ging. Bancair krediet wordt ook in Europa langzaam maar zeker minder belangrijk, maar is nu nog veel belangrijker als smeerolie voor de economie dan in de VS. En als die zo sterk inkrimpt als nu het geval is, dan gaat dat vroeg of laat veel bedrijven in de problemen brengen en kan dit zelfs leiden tot een “credit crunch”. Een credit crunch (een fase waarin krediet geheel opdroogt) leidt onherroepelijk tot een soms zelfs diepe recessie. Zo ver is het nog niet, de huidige afname van kredietverstrekking kan weer voorbij gaan. Maar de oorlog in Oekraïne, de retoriek tussen China en de VS, onder meer over Taiwan, de problemen in de crypto-markten, het faillissement van banken, het zijn allemaal zaken die niet bijdragen tot rust bij bedrijven en consumenten en die daarmee de vermindering van de vraag naar krediet alleen maar versterken. Op enig moment is deze ontwikkeling niet meer te stoppen, ook niet door Centrale Banken.

De AEX Index op dagbasis (figuur 2)

Figuur 2 AEX Index, daggrafiek

Ondertussen zagen wij een markt, die aanvankelijk buitengewoon volatiel was, maar vervolgens toch doodleuk weer opliep. In figuur 1 ziet u in de daar getekende daggrafiek, hoe een kopschoudertop werd gevolgd door een flinke tik omlaag, gevolgd door een zeer volatiele fase met uiteindelijk een rally die de index tot zelfs boven de neklijn bracht. Het doel van het kopschouderpatroon werd gehaald, dat wel, maar het herstel dat daarop volgde is niet gebruikelijk. Het doet vermoeden, dat de index nog een tweede keer de lange termijn dalende trendlijn, die nu op 772 ligt, gaat opzoeken. Zelfs een kortstondige breuk van die lijn, met een koers die net boven de top van februari 2023 uitkomt behoort nog tot de mogelijkheden.

De DAX Index op weekbasis (figuur 3)


Figuur 3 DAX Index, weekgrafiek

Ook in Duitsland werd vrijwel achteloos aan de problemen in Zwitserland en de VS voorbij gegaan. Geheel onlogisch is dat niet, in de DAX Index zitten relatief weinig bankaandelen. Hier lijkt zelfs een doorbraak omhoog van de weerstand op 15.800 nog maar een kwestie van tijd. Maar alle indicatoren divergeren hier al langere tijd negatief. Verwacht moet daarom worden dat de DAX Index op korte termijn nog wel even verder oploopt (en dus boven 15.800 uitkomt), maar dat de oude top uit 2021, op 16.300 een veel lastiger te nemen horde gaat zijn. Wel tekent zich nu een mooie trendlijn aan de onderkant af, die als stoploss kan gaan dienen. 15.500 en daaronder de horizontale steunlijn van 14.710 zijn de niveau’s waaronder het alle hens aan dek wordt. Tot die tijd kan nog even genoten worden van verder oplopende koersen.

Best presterende Vladeracken-model van Today’s in 2023:
Vladeracken Prijs<Waarde Methode 4,1 %

De Dow Jones Industrials Index op weekbasis (figuur 4)


Figuur 4 Dow Jones Industrials Index, weekgrafiek

In de VS is het beeld zelfs nog iets mooier te noemen, althans waar het de Dow Jones Industrials Index betreft. De grote jongens in de VS hebben een nette, relatief milde correctie achter de rug, vlak onder een dalende trendlijn, die overigens pas getrokken kon worden toen de toppen uit december 2022 en februari 2023 een feit waren. De index beweegt zich tussen twee naar elkaar toe lopende lijnen, waarvan de onderste op 29.500 ligt en de bovenste op 34.000. Alles wijst erop, dat wij een uitbraak omhoog gaan zien op korte termijn, waarbij de DJ Industrials misschien zelfs de top uit 2021 rond 37.000 kan gaan opzoeken. Het probleem zit hem dan ook niet hier, het zit hem in de bredere Amerikaanse markt. Kijkt men naar de Russell 2.000 Index, dan is een veel zwakker beeld zichtbaar. Gezonde markten moeten elkaar bevestigen en dat is ook in de VS niet het geval. Waar het geld nog wel in de grote jongens geïnvesteerd wordt loopt het juist weg uit de markt voor kleinere ondernemingen. Het ondersteunt de gedachte, dat wij nog altijd te maken hebben met een bear markt rally.

De Nasdaq 100 Index op dagbasis (figuur 5)


Figuur 5 Nasdaq 100 Index, daggrafiek

In welke hoek moet deze laatste spurt dan plaats gaan vinden? Afgaande op figuur 5, waar u de daggrafiek van de Nasdaq 100 Index ziet, is dat de hoek van de technologie. Deze index heeft afgelopen week de weerstand van circa 13.000 genomen en koerst nu naar het 50% of misschien zelfs het 61,8% Fibonacci-retracement level. Dit zijn de twee meest belangrijke doelen voor een index, die na een daling in een fase van herstel raakt. Zolang de index deze twee grenzen niet gebroken heeft, geldt de rally slechts als een bear markt rally. Maar binnen die rally is dus nog ruimte voor een verder herstel, tot circa 13.600 (50%) of zelfs 14.400 (61,8%). Gelet op de huidige bankencrisis is dat ook niet geheel verwonderlijk. Beleggers zijn zich rot geschrokken van de faillissementen in de VS en in Zwitserland en mijden en masse de financiële sector, precies de hoek waar dit voorjaar juist de grootste koerswinsten behaald werden.

Conclusie en waarschuwing

Bear markt rallies zijn notoir gevaarlijk. Als die eenmaal omslaan, dan gaat het daarna niet alleen hard omlaag, de rally heeft dan eerst veel beleggers op het verkeerde been gezet, die te hoog zijn ingestapt en daarna in eerste instantie niet eens aan verkopen denken. Pas wanneer de correctie omlaag in een paniekachtige crash uitmondt en de daling teveel pijn gaat doen, gaan ook zij over tot het (dan met flinke verliezen) verkopen van aandelen. Zover is het nog niet. Er zijn weliswaar aanwijzingen, zoals de terugvallende vraag naar krediet en een (daarmee samenhangende) in veel markten volledig stilgevallen markt voor ontwikkeling van vastgoed, die wijzen op een in potentie gevaarlijke macro-economische situatie, maar dit heeft zich nog niet in een snel stijgende hoeveelheid faillissementen vertaald. Ook de huizenmarkten zijn aan het afkoelen, zowel in Europa als in de VS. Maar als Westerse overheden er in slagen om hun investeringsplannen in de tweede helft van dit jaar op gang te brengen, dan is een zachte landing nog steeds mogelijk. Het probleem hier is echter een gebrek aan slagvaardigheid, gepaard gaande aan een gebrek aan arbeidscapaciteit om alle plannen op tijd in de uitvoeringsfase te krijgen. Wij zijn daarom, ondanks een mooie maand maart en een waarschijnlijk ook nog niet tegenvallend dividendseizoen, niet erg optimistisch gestemd voor de fase tot in oktober van dit jaar en houden rekening met een periode tot in mei waarin het optimisme vooral veel beleggers zand in de ogen strooit, waarna een heftige zomer / najaar tot een flinke afstraffing kan leiden.

De 10-jaars rente in € en $ (figuur 6)


Figuur 6 Bund Index en 10 Year Treasury Index, weekgrafiek

Een veeg teken is de ontwikkeling in figuur 6. In de VS (onderste helft van de figuur) is een oplopende correctie aan de gang, die wel al in de tweede stijgende fase zit. Afgelopen maand is de rente in de VS op de kapitaalmarkt duidelijk gedaald (de getekende index is een obligatie index en die is dus gestegen), maar het tempo van de gehele beweging doet vermoeden, dat het hier om een correctie gaat op de dalende trend. Daarin bestaat nog enige ruimte omhoog (de rente kan dus nog iets verder zakken), maar dit beeld oogt niet goed. En de bovenste grafiek in figuur 6 ziet er zo mogelijk nog slechter uit, hier is zelfs nog geen einde gekomen aan het proces van dalende toppen en dalende bodems. De bear markt heeft hier nog niets aan kracht ingeboet. Als de aandelenmarkten nog verder oplopen, dan levert dat het paradoxale probleem op, dat Centrale Banken zich genoodzaakt zullen zien om de rente te blijven verhogen. En een verdere rentestijging op de kapitaalmarkten zal dan niet lang op zich laten wachten. De obligatiemarkten zijn overduidelijk niet gerustgesteld afgelopen weken.

De US$ en de € (figuur 7)


Figuur 7 US$ versus €, weekgrafiek

De $ is afgelopen maand opnieuw verzwakt. Nog is er geen reden tot directe zorg, want de koers is boven de belangrijke steun van 0,91 gebleven. Een hernieuwde rally is zelfs denkbaar vanaf dit niveau. Maar sterk oogt het beeld allerminst. Pessimisten onder ons zouden zelfs een kopschouderpatroon kunnen ontwaren met een kleine linker schouder in januari 2023 en een iets grotere rechterschouder, die dan nu voltooid is, maar dit type patronen is pas af, als de doorbraak omlaag een feit is en dat is nog niet het geval. Toch blijft de $ wat ons betreft een grote bron van zorg. De lange termijn blijft uiterst gevaarlijk en onze verwachting, dat op termijn de $ terug zal gaan naar het oude dieptepunt van 0,62 ten opzichte van de € blijft dan ook staan.

Brentolie in US$ per vat (figuur 8)


Figuur 8 Brentolie in US$ per vat, weekgrafiek

Wie afgaat op de mediapublicaties van de afgelopen dagen zal denken dat de olieprijzen weer flink aan het stijgen zijn. Op zichzelf is dat wel zo, maar als u naar figuur 8 kijkt dan zal u opvallen, dat de stijging in het gehele beeld weinig voorstelt. Afgelopen week is hooguit een pullback te zien geweest terug naar een korte termijn steun op circa US$85 per vat Brentolie. Maar het grote neerwaartse patroon, dat al sinds eind 2021 in ontwikkeling is, is op geen enkele manier gewijzigd. En voor OPEC-olie is dezelfde koersstijging te zien geweest, maar hier is die stijging zo mogelijk nog minder relevant binnen het langere termijn beeld. Bovendien moet men ook nog bedenken, dat het hier in beide gevallen om een $-genoteerde grondstof gaat. De toch behoorlijke koersdaling van de $ verklaart het grootste deel van de stijging van de voorbije dagen. De bearmarkt in olie is nog niet voorbij.

Het Goud (figuur 9)


Figuur 9 Goud in US$ per troy ounce, weekgrafiek

Zowel in $’s als in € heeft goud een mooie maand achter de rug. Maar in € is sprake van een “island reversal” in de weekgrafiek en dat is geen goed teken. Bovendien is de top van die reversal onder de top uit 2022 blijven steken. Voor het beeld in technische zin is dat verkeerd. Dit soort omkeerpatronen komt veel voor, maar als zij daarbij niet minstens op hetzelfde punt van de voorgaande top plaatsvinden, dan betekent dat een duidelijke verzwakking van het technisch beeld. De oplopende trendlijn onder in beide grafieken wordt nu het punt dat in de gaten gehouden moet worden en het probleem daarvan is dat deze lijn in beide gevallen nog een aardig eind onder de huidige koers ligt. US$ 1.700 resp. € 1.600 zijn de steunniveau’s, die als stoploss moeten gelden. En het lijkt erop, dat wij die binnen afzienbare tijd wederom gaan testen.

Beleggen en de Vladeracken Methodiek

Onze portefeuilles zijn verhoudingsgewijs onderwogen in aandelen en ook nog eens onderwogen in aandelen in de technologie sector. En daar bovenop hebben wij wel stevige posities in Aegon, Azimut, ING (met in ESG-gerichte portefeuilles Svenska Handelsbanken als tegenhanger) en een Europese banken tracker. Het laat zich dus raden, dat wij over een breed front afgelopen maand een achterstand hebben opgelopen op de AEX Index van circa 3% bovenop de achterstand, die er al eind februari bestond. Overal zijn de resultaten dit kwartaal positief uitgepakt, inclusief de kosten voor beheer, maar het houdt allemaal niet over. In actieve modellen (de Benelux Selector en de Europa Selector) zullen wij nog wel trachten iets mee te pikken van de rally die nu aan de gang is, maar gelet op onze hierboven neergelegde visie vinden wij het helemaal niet erg om enigszins onderwogen te zijn en gaan wij er zelfs vanuit, dat wij in de loop van de maand mei misschien zelfs wel veel meer aandelenposities aan de kant zullen gaan zetten. Beleggen is ook vaak een kwestie van risicomanagement. Het gevaar is dan, dat je de boot enigszins mist. Maar wij voelen ons momenteel helemaal niet verkeert met de al grote en in de komende maanden wellicht nog groter wordende voorraad cash in de portefeuilles van onze klanten.

Tabel 1 Resultaten Vladeracken-modellen *

Risico profiel Methode 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 tm 31/3
 Jaar doel
Zeer defensief Pensioenportefeuilles -/-10,7% 5,7% -/-7,4% 9,7% -/-0,2% 4,5% -/-9,8% 1,1% 4 %
Matig / fondsen Fund Selector 1,1% 5,5% -/-5,4% 13,9% -/-7,2% 11,5% -/-11,0% 3,5% 5 %
Matig Mix aandelen / obl. -/-3,4 % 10,7% -/-6,7% 17,0% 0,0% 10,3% -/-13,3% 2,7% 5 %
Normaal aandelen PRIJS<Waarde 0,2% 12,5% -/-23,1% 22,6% -/-3,3% 35,4% -/-13,0% 4,1% 8 %
Actief aandelen Benelux Selector 0,1% 23,7% 0,6% 22,4% 5,8% 11,2% -/-8,2% -/-0,3% 8 %
Europa Selector 4,2% 8,2% -/-21,0% 15,4% 15,2% 5,9% -/-1,3% 1,0% 8 %
Benchmark AEX Index 9,4% 12,7% -/-10,4% 23,9% 3,3% 27,8% -/-13,7% 9,8%
EuroStoxx 50 0,7% 6,5% -/-14,3% 24,8% -/-5,1% 21,0% -/-11,7% 13,7%

* Het gaat hier om het netto behaalde rendement, ná alle kosten. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.

De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 1 mei 2023.

Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke uit onze dagelijkse analyses voortvloeien, treft u aan op onze websites, www.vladeracken.nl & www.todaysgroup.nl.

Blog, Twitter & Linked-In
Op de website www.vladeracken.nl en sinds november 2020 ook op www.todaysgroup.nl kunt u onder “Onze Research” artikelen vinden over de effecten waarin wij al dan niet beleggen evenals een wekelijkse update van onze beleggingsvisie. Wie zich aanmeldt als volger (Twitter) of wie zich in het Linked-In-netwerk opgeeft als contact van G.K. van Dommelen, wordt vervolgens doorlopend van nieuwe publicaties op de hoogte gebracht.

Reeds besproken onderwerpen:

Algemeen

– Onze ESG-politiek

– Hoe spreken de statistieken over 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 en voor 2020?

– Onze macro-economische- en rentevisie

– De Japanse beurs

– De aandelenbeurzen in de BRIC-landen

Aandelen

– Vastgoed: Corio, Meerdervoort Amaliawolde, Unibail-Rodamco, Wereldhave

– Aandelen: Aalberts, AB Inbev, Alten, Andritz, Aquafil, Arcadis, Atos, Avio, BAM, Bourbon, CGG Veritas, Colruyt, Falck Renewables, Fugro, Hannover RE, Heineken (Holding), Hermès, ING, Koninklijke Olie, MTU Aero Engine, Nokian Renkaat, Novo Nordisk, Oeneo, Philips, Prosegur, Prosegur Cash, Saipem, Samsung, SAP, SBM Offshore, Schneider Electric, Sligro, Talanx, Unilever, Technip, Tenaris, Vallourec, Volkswagen

– Afdekken van aandelenrisico’s m.b.v. calls, puts, short sprinters en short trackers met een hefboom

Overige onderwerpen

– Goud, Palladium, Platina en Zilver, de Amerikaanse Dollar, de Australische Dollar, het Britse £, de Japanse ¥en, de Noorse kroon, de Zwitserse Franc, de BRIC Valuta en een BRIC Valuta note, de Russische Roebel en Alpha creëren met valutamanagement

– Volatility, handelssytemen, derivaten, ETF’s, Fund Selector, TCO

– TA Indicatoren zoals Woodies CCI, Martingale, de Coppock Indicator en het Hindenburg Omen

Obligaties

– Eurobonds, Euro Treasuries, staatsobligaties van de “PIGS”-landen, van Italië en van Nederland

– Bedrijfsobligatiefondsen, rentegroeifondsen en trackers zoals Lux-O-Rent, Carmignac Global Bond, First Trust Factor FX Fund, ING Renta Grf, JPM Global Bond Opportunity, Lyxor SGI Double Short Bund, ProShares Ultra Short Treasury en het Robeco Global Dynamic Duration Fund

– Credit Linked Notes, Floored en Reversed Floaters en Inflatielinkers en de HICP Inflatie Index en Steepeners van Aegon, BNG, Deutsche (Post)Bank, Ned. Waterschapsbank, NIBC, Rabobank en RBS en Hybride en variabele renteobligaties van Linde

– High yield en bedrijfsobligaties van Altice, Amaliawolde, Bombardier, Cirsa Gaming, Clondalkin, ConvaTec Healthcare, FCE Bank, FGA Capital, Findus Group, Gazprom, Gazprombank, Heidelberg Zement, ING, Servus, Stork TS, Sunrise en Volkswagen.

– Memory Coupon Notes op Aegon, Arcelor Mittal, Philips & Royal Dutch.

– MKB Obligaties van Air Berlin, Enterprise Holdings, German Pellets, KTG Agrar, Praktiker, Rickmers en TRFI Funding.

– Achtergestelde en/of perpetuele obligaties en effecten van Achmea, Aegon, ASR, Casino Guichard, Credit Agricole, Depfa, Friesland-Campina, Fürstenberg, ING, Rabobank, SNS Reaal, SRLev, Tennet, Tier 1, 2 of 3? en Coco’s

– Range Accrual Notes van de EIB en RBS

– Obligaties in een wereld van stijgende rentes, Lyxor Daily Double Short Bund ETF, ProShares Ultra Short 7 – 10 en 20 years Treasuries ETF

Wet- en regelgeving

– Cliëntclassificatie en Vermogensbeheer, Privacy policy, Total Cost of Ownership, SRI, corporate Governance en Ethiek, ESG en SFDR

© Copyright - Vladeracken | Realisatie: Grapefish Online