Jaargang 19 Nummer 5 (6 mei 2013)

Wij baseren onze inzichten en adviezen volledig op een systematische benadering van de beleggingsproblematiek. Deze systematische benadering is steeds gebaseerd op gegevens uit het verleden. Er bestaat echter geen zekerheid dat het verleden altijd richtsnoer verschaft voor de toekomst. Beleggers die onze adviezen volgen lopen daarom risico’s waarvoor wij geen enkele verantwoordelijkheid nemen.

Het goede nieuws is dat de markten onder invloed van een zeer positief begin van de maand mei bezig zijn met een draai ten gunste van een verdere stijging. Voor de DAX lijkt de top uit 2007 een dezer dagen gebroken te worden. De AEX is op weg naar zijn top van februari van dit jaar op 358. Daarna komt de top uit begin 2011 op 374 in het vizier. De Amerikaanse markten hebben hun All-Time-High uit 2007 reeds enige tijd geleden gebroken en zijn nog steeds op weg naar nieuwe ongekende hoogten. De statistieken vertellen ons dat de maand mei tussen 60 en 68% van de achter ons liggende jaren goede resultaten heeft laten zien. Het slechte nieuws is dat de onderstroom op de markten te wensen over laat.

Onze verwachtingen
Korte termijn	positief
Middellange termijn	draait positief
Lange termijn	draait positief
NB: calamiteiten niet in	aanmerking genomen

De stijging van de indexen wordt door minder en minder aandelen gedragen. Er is dus een reactie in de maak, maar wij hebben geen indicaties dat deze sterk zal uitvallen. Voorlopig zijn wij positief maar wij herhalen onze waarschuwing van vorige maand. Wees kritisch op uw portefeuille. Het aantal aandelen, dat meedoet met de stijging, vermindert. Het is dus goed om afscheid te nemen van de zwakkere broeders.

Een handelssysteem op de AEX Index

In figuur 1 laten wij u een zeer eenvoudig handelssysteem op de AEX Index zien. U kunt hierin een confirmatie vinden van ons vertrouwen in de stelling dat de markt verder omhoog zal gaan. Wij hebben dit handelssysteem reeds eerder getoond. De AEX Index is uitgebroken uit zijn gelijkbenige driehoek. Men kan hieruit een doel berekenen van 373. Dat doel ligt op het niveau van de top uit begin 2011 op 374. In de figuur ziet u de Trapabs in het derde vak. Dit is de basis van het systeem. De Trapabs is een volgsysteem en derhalve van nature langzaam. Het holt bij wijze van spreken in de aanvang achter de feiten aan, maar het is wel gedegen als het eenmaal een signaal geeft. Eind februari gaf het een verkoopsignaal (de blauwe lijn brak door de rode, “rijkelijk laat” zult u zeggen, hetgeen een juiste constatering is). Afgelopen week brak de rode weer door de blauwe: een koopsignaal. De signalen van de Trapabs zijn voor de zeer voorzichtige belegger. In figuur 1 hebben wij tegelijkertijd een aanvullend systeem opgenomen voor de actieve belegger, die bereid is enig risico te nemen. Bij de top in januari gaf het een verkoopsignaal, dat mooi op tijd kwam. In februari (de Trapabs moest nog een verkoopsignaal geven) gaf de Stochastics (onderaan in de figuur) een koopsignaal. Meestal geeft de Stochastics meerdere signalen. Wij negeren altijd het eerste signaal (wij hebben daarom het pijltje rood gekleurd), maar wachten op het tweede of het derde. Deze volgden al snel (zie de zwarte pijltjes). In maart volgde een verkoopsignaal. Dit signaal had voor de ervaren belegger geen waarde ook al leek het in dit geval correct te zijn, maar de slippage zou de ruimte toch voor een groot gedeelte hebben opgesoupeerd. Een betrouwbaar verkoopsignaal ontstaat slechts als de koers boven de Keltnerchannel (groene lijn) is uitgestegen. Al snel volgde een eerste koopsignaal (hetgeen wij dus niet volgen) en daarna volgt een tweede en een derde. De actieve belegger zou bij het tweede zijn ingestapt. Op dit moment zijn het snelle systeem en het volgsysteem beide positief. Mede in aanmerking genomen, dat er een uitbraak heeft plaatsgevonden en dat de indicatoren niet negatief divergeren mag gesteld worden dat de stijging zich zal doorzetten ook al zal deze stijging gepaard gaan aan de gebruikelijke neerwaartse correcties.

De DAX Index op weekbasis

In figuur 2 kunt u zien, dat de Momentum Analyse twee weken geleden gedraaid is. Een zelfde beeld ziet men op andere Europese beurzen. Amerika is nog niet zover. Daar heeft de draai wel plaatsgevonden in het MACD Histogram maar er moet bevestiging zijn, dus is het wachten op de Oscillator. De DAX ligt met een hoogste koers van 8.130 tegen zijn All-Time-High aan (8.151) en een hogere koers boven dit niveau van 8.151 zal een nieuwe bevestiging zijn van onze stelling dat de euforie nog niet voorbij is. Er is echter ook een negatief gegeven te onderscheiden in figuur 2. De Momentum Analyse is sinds de top in maart 2012 (het begin van de vorming van een langgerekte oplopende wedge) negatief aan het divergeren. Dit is in principe normaal gedurende de vorming van een  dergelijk patroon, maar er zal in de komende weken toch een einde moeten komen aan deze divergentie zo niet dan kunt u de komende hausse wel vergeten.

De AEX Index op maandbasis

Het onverwachte is dan toch in de eerste week van mei gebeurd. De Momentum Analyse zoals te zien valt in figuur 3 is gaan stijgen. Het betreft hier een maandbeeld en de maand is nog pas een week oud, dus veel conclusies mag men daar niet aan hechten. In andere Europese markten (de Amerikaanse beurzen laten nog steeds een constante stijging van het maandbeeld zien) zijn nog niet zover. Het MACD Histogram (of de Oscillator) stijgt daar, maar de Oscillator (of het MACD Histogram) moet nog volgen. Toch laat het beeld sinds vorige maand een duidelijke verbetering zien in alle timeframes. U mag dus nog een tijdje achteroverleunen alvorens werkelijk actief te moeten worden. Dat de huidige positieve stemming slechts een beperkt leven is toegestaan wordt bewezen door het feit dat het maandbeeld in Amerika tekenen van overspanning toont en ook door de onderstroom die zich uit in het aantal aandelen dat nog meedoet aan de euforie. Opvallend is het dat in New York de NewHighs sterk achterblijven op de stijging van de beurzen, maar de New Lows liggen nog steeds zeer laag. Zij vormen als het ware een rem op de vorming van de top die door het achterblijven van de NewHighs wordt aangekondigd. Tot slot gaan we met de maand juni de dode beursperiode in. Gelukkig is er op dit moment niets dat er op wijst dat een komende reactie grote en ernstige vormen gaat aannemen.

De Rente

De positieve divergenties vliegen je om de oren, naar welke rentegrafiek je ook kijkt. De verlaging van het officiële tarief van de ECB doet daar weinig aan af. In Amerika vertoont de daggrafiek zelfs een uitbraak ondanks het feit dat de FED iedere maand nog steeds US$ 85 miljard aan liquiditeiten in de markt pompt. Het is duidelijk dat de rente overal zo ver gedaald is dat de markt zelf immuun aan het worden is voor de vele maatregelen die bedoeld zijn om te smeren, te oliën en te vergemakkelijken. Ergens in de keten (en dat zal bij de banken zijn) stopt de liquiditeitstroom. Als gevolg daarvan is de economie blijkbaar niet meer met een exces aan liquiditeiten gebaat. De markt maakt zich op voor een verandering en de grafieken tonen dit met continue positieve divergenties. Het lijkt niet meer zo lang te duren of de rente zal gaan stijgen. Langlopende obligaties moeten uit uw portefeuille verwijderd worden. Ter illustratie tonen wij u in figuur 4 een daggrafiek van het effectieve rendement (in basispunten) op Amerikaanse Treasuries (staatsobligaties) met een gemiddelde looptijd van 30 jaar.

De US$ versus de €

De dollar staat aan de vooravond van een hernieuwde stijging en dat valt af te leiden uit figuur 5 waarin de daggrafiek van de dollar (versus de Euro) is opgenomen. De zeer korte Slow Stochastics heeft vorige week een tweede koopsignaal gegeven en de Momentum Analyse stijgt en divergeert positief. De hogere timeframes zijn nog niet zover. Het kan dus nog even duren voordat de hindernissen van het 5-daags en het 200-daags voortschrijdend gemiddelde zijn genomen, maar alle wijst erop dat de voorgaande top op 78,43 het doelwit is.

De prijs van een vat Brentolie

Het lijkt erop dat de prijs van een vat Bentolie in de weekgrafiek in figuur 6 met een Pull Back bezig is, maar wij betwijfelen dit. Want het ziet er naar uit dat de reactie, die aan de gang is, iets sterkere vormen gaat aannemen. De korte excursie onder de belangrijke steunlijn van US$99 per vat heeft immers slechts de daar vlak onder liggende oplopende lange termijn trendlijn geraakt. Daarenboven ligt de Momentum Analyse nog te laag om aan te mogen nemen, dat het met een kort herstel gedaan zou zijn. Maar hij divergeert ook nog steeds negatief dus een echte doorbraak door de onderste steunlijn op US$99 blijft nog in het vat zitten.

Het Goud

Het beeld, dat de ontwikkeling van de goudprijs geeft, is nou niet iets om over naar huis te schrijven. Zoals figuur 7 laat zien werd er een Death Cross gevormd en de koers is door zijn voortschrijdende gemiddeldes en ook door een sterke steunlijn gezakt. Men zou kunnen stellen dat hij uit een driedubbel toppatroon is gevallen. Het doel dat van deze uitbraak berekend kan worden ligt US$265 onder het uitbraakniveau van US$1.525. Nou behoeft dat doel niet gehaald te worden maar de gedachte dat het ons opgewekt moet stemmen ligt toch wel iets te ver weg. Maar er is ook een ander scenario denkbaar en dat wordt in dezelfde figuur weergegeven middels het door ons getekende dalende kanaal. In dit scenario hebben wij het ergste achter de rug. In dit scenario is er sprake van een dalend patroon, waarmee de langjarige voorgaande bullmarkt wordt gecorrigeerd. De onderkant van dit kanaal is met veel geweld geraakt en de koers klimt nu voorzichtig weer omhoog. Het positieve is dat de Momentum Analyse is gaan stijgen en niet meer divergeert. Het betekent voorlopig slechts dat de koers op weg is naar de onderkant van het toppatroon dat wij eerder omschreven (en dat bij US$1.525 ligt). Dit enige lichtpuntje is natuurlijk verre van voldoende om positieve conclusies voor de lange termijn te trekken. Een trend is in takt zolang het tegendeel nog niet bewezen is en derhalve heeft men geen andere keuze dan te concluderen dat de goudmarkt in een baisse zit. Maar beide scenario’s wijzen op een eerste beweging omhoog, terug naar de grens van US$1.525.

Beleggen bij Vladeracken

In veel portefeuilles houden wij al langere tijd een positie in het Black Rock World Gold Fund aan. Wij doen dat niet omdat wij denken dat de prijs van een troy ounce goud op korte termijn zal stijgen, maar omdat wij van mening zijn dat in de huidige financieel onzekere tijden een kleine positie in goud belangrijk is als hedge tegen onvoorziene gebeurtenissen en als hedge tegen inflatie. Weliswaar is die inflatie nog niet zichtbaar, maar wij zien geen andere mogelijkheid voor de overheden in de wereld om de enorme schuldenberg weg te werken dan door de inflatie uiteindelijk op te laten lopen. Het probleem in de maand april was echter dat juist die goudprijs een flinke veer liet. Gelukkig stegen de koersen van de meeste andere aandelen die wij voor onze cliënten in portefeuille hebben met als gevolg dat portefeuilles over de hele linie in waarde zijn gestegen. Alleen de Fund Selector liet een veer, deels vanwege de aanwezige goudposities, maar vooral  vanwege  het  feit  dat  veel  andere  beurzen, waarin wij in dit systeem belegd zijn, een pas op de plaats maakten. En een pas op de plaats in beleggingsland betekent een correctie en dus enigszins dalende koersen. Zoals dat zou moeten waren de systemen met het verhoudingsgewijs hoogste risico het meest succesvol. Niet alleen betaalde het risico zich uit, maar op het rentevlak is al enige tijd sprake van stilstand. De rente stijgt weliswaar nog niet, maar zij daalt ook vrijwel niet meer. En dan leveren obligaties alleen nog maar het renterendement op, dat over de hele linie genomen laag is (gemiddelde in onze portefeuilles net boven 4% op jaarbasis). Portefeuilles met veel obligaties stijgen dan weliswaar in waarde, maar per maand gaat het niet hard. Al met al was april een redelijke maand in een jaar dat naar onze inschatting een mooi jaar zou moeten kunnen worden.

Tabel 1 Resultaten vermogensbeheer Vladeracken BV

Risico profiel	Methode	2009 *	2010 *	2011 *	2012*	2013 tm 3-5*
Defensief	Stamrechtportefeuilles	8,3 %	8,2 %	-/- 1,6 %	7,9 %	1,7 %
Matig	Mix aandelen / obl.	17,8 %	13,3 %	-/- 7,4 %	11,6 %	2,8 %
Matig / fondsen	Fund Selector	34,3 %	13,1 %	-/- 12,7 %	-/- 1,0 %	-/- 0,3 %
Normaal aandelen	PRIJS<Waarde Methode	44,8 %	14,2 %	-/- 38,5 %	8,8 %	-/- 5,9 %
Actief aandelen	Amsterdam Selector	14,3 %	16,8 %	-/- 15,9 %	3,5 %	10,1 %
	Wereld Selector	6,0 %	14,0 %	-/- 10,5 %	16,0 %	20,5 %
Benchmark	AEX Index	36,4 %	5,7 %	-/- 11,9 %	9,7 %	4,4 %
	EuroStoxx 50	21,0 %	-/- 5,4 %	-/- 17,1 %	13,8 %	4,9 %

* Het gaat hierom het netto behaalde rendement over de genoemde periode, ná alle kosten van de beheerder. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze Vladeracken-website.

Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke wij uit onze dagelijkse analyses voortvloeien treft u aan op onze website, www.vladeracken.nl, onder de kop “Publicaties”.
De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 3 juni 2013.

Artikelen op onze website

Al ruim twee jaar lang schrijven wij zeer regelmatig artikelen die wij op onze website publiceren. Het grote aantal artikelen maakt het terugvinden van deze artikelen lastiger. Op onze website hebben wij daarom een zoekmogelijkheid opgenomen. Indien u zoekt op de vetgedrukte woorden uit bovenstaande lijst, dan krijgt u een overzicht van de artikelen over het door u gezochte onderwerp in chronologische volgorde op een rij te zien. Elk van de artikelen is dan via een simpele link in deze lijst terug te vinden.