De Technische Belegger • Jaargang 20 • Nr 8 • 11 augustus 2014
Veertien dagen geleden schreven wij voor het eerst in onze wekelijkse blog dat de eerste tekenen van het einde van de recente reactie in zicht kwamen. Sinds afgelopen vrijdag kan men specifieker worden. Op de Amerikaanse beurzen, waar de daling veel minder scherp was dan in Europa (de DJIA was met een daling van minder dan 5% nog de slechtste) zijn de eerste koopsignalen verschenen. In Europa waar de DAX met meer dan 10% daalde en de AEX met ruim 7%, is de draai nog niet zover. Dat betekent dat alles nog zeer fragiel is hetgeen uiteraard in relatie zal staan tot de zeer wankele wereldwijde politieke situatie, maar het ziet ernaar uit, dat het niet lang meer zal duren aleer de bevestigingen van een beter beursklimaat komen, als er inderdaad een positieve ontwikkeling in het verschiet ligt. Wij zullen u hieronder laten zien dat er nogal wat aanwijzingen zijn voor een naderend beter beursklimaat, maar tegelijkertijd waarschuwen wij ervoor dat het nog niet zover is. De Japanse beurs hield zich nog het sterkst maar ook daar werd afgelopen week de handdoek in de ring gegooid. Ook als we een dezer dagen een draai zullen zien op de beurzen dan betekent dat nog niets voor de iets langere termijn. Er zijn zeker nog geen aanwijzingen, dat er snel nieuwe toppen zullen worden gezet. Wat de langere termijn betreft blijft de correctie dus boven de beurs hangen. En dat betekent dat er hoogstwaarschijnlijk alleen op de korte termijn even reden zal zijn om te juichen. Immers de markt is sterk oversold in alle opzichten, maar het gevaar van de correctie is niet geweken met een eenvoudige stijging van de beurs. Er moet een klein wonder gebeuren willen wij het jaar doorkomen zonder lagere koersen. Alleen al de problemen die zich overal voordoen in de wereld zijn voldoende reden tot grote zorg, maar de Technische Analyse heeft zo zijn eigen redenen om te waarschuwen voor een al te groot optimisme. Wees dus voorzichtig en als u meent dat u positie in moet nemen doe dat dan voor de kortere termijn.
De Crash Index
In eerst instantie laten wij u de Crash Index zien. Deze geeft de eisen weer van wat er komende week moet gebeuren wil de AEX Index een grotere daling op korte termijn verhinderen. Deze index werd indertijd ontwikkeld door Barry D. Moore en hij bestaat uit een tweetal voortschrijdende gemiddeldes. Mochten de koersen gedurende drie achtereenvolgende weken onder beide gemiddeldes blijven dan kan men een verdere daling verwachten. Zoals u kunt zien in figuur 1 sloot de AEX Index nu gedurende twee weken onder de beide lijnen en een derde slotnotering daaronder zou dus funest zijn. Als de aankomende week dus eindigt met een AEX Index die onder 404,2 sluit dan zijn volgens Barry de rapen gaar. U kent nu de grens en u kunt dus zelf vaststellen waar de beurs in de komende weken naar toe gaat. Overigens ziet u dat de daling niet gereikt heeft tot onder de vorige bodem van 379,8 en zolang dat niet het geval is, is er niets gebeurd en kan men stellen dat de beurs zijn opgaande trend op middellange termijn heeft behouden. De grafiek onder in de figuur bevestigt slechts dat de markt voldoende gecorrigeerd is wanneer slechts van een korte termijn reactie sprake is. Het korte termijn overoptimisme is uit de markt.
De DMI en de AEX Index
In figuur 2 ziet u drie grafieken. De bovenste betreft de dagkoersen van de AEX Index. Opvallend hierbij is het dat het niveau van de voorgaande bodem op de daggrafiek dus wel gebroken is. Men hoeft hier niet zwaar aan te tillen. Het betreft de korte termijn en wij zullen u laten zien dat er in deze korte termijn een draai in de maak lijkt te zijn. Wat u ook ziet is dat de koers afgelopen vrijdag de dag met een gap naar beneden begonnen is. Een gap wordt doorgaans snel gesloten en in dit geval is er een Doji Star ontstaan. Dit type candle leent zich uitstekend voor een sterk aankoopsignaal. Als de koers aanstaande maandag hoger sluit dan is het zover. Dan zal er een mooie Morning Star prijken en dat ziet de Technische Analist als een sterke aanwijzing voor een volgende opgang van de beurs. Onder de grafiek ziet u twee andere studies. De eerst bestaat uit enkele waarden van de DMI, te weten de DMI plus (de blauwe lijn) en de DMI min (de rode lijn). De onderste grafiek bevat de ADX, die de DMI resultaten moet bevestigen. De rode lijnen liggen in beide grafieken hoog (in de bovenste hadden wij ze graag nog wat hoger gezien) en ze liggen dicht bij elkaar. Dit laatste versterkt het signaal. De blauwe lijnen van de DMI liggen laag. Dit is prachtig. Als nu in beide grafieken in de komende dagen een top wordt gezet (bodem voor de blauwe lijn) zal dit het Morning Star patroon in de koersen bevestigen. En gezien de goede ligging zal dit ook de komende rally versterken. De conclusie van figuur 2 is dus eigenlijk zeer positief. Maar Beursplein 5 is slechts een kleine, in de wereld onbetekenende markt.
Een bodem in de DJIA
Het is dus verstandig om eens overzee te gaan kijken en dit doen we in figuur 3 waarin u de DJIA koersen op dagbasis kunt zien met daaronder een Zone Oscillator en daar weer onder de Momentum Analyse. De koersen zijn even door de lange termijn trendlijn gevallen, maar afgelopen vrijdag zijn ze daar weer boven gesloten. Niets aan de hand dus. De mooie witte candle duidt op een positief vervolg maar alleen maar in het geval hij bevestigd wordt aanstaande maandag. Deze mooie candle of de Doji Star zoals bij de AEX Index, ziet men op de meeste markten. Een positieve dag maandag zal overal koopsignalen in de koersen geven. De Zone Oscillator staat op het punt een bodem te bevestigen. Als hij boven de horizontale lijn komt dan is deze bevestiging een feit. Dit beeld ziet er dus goed uit, maar het venijn zit zoals altijd in de staart. De Momentum Analyse is (al) stijgende hetgeen positief is maar hij divergeert sterk negatief en dat belooft voor de toekomst (die weliswaar best wat verder kan liggen) niet veel goeds. Deze negatieve divergentie ziet men meer in de Amerikaanse markten en minder in de Europese, maar met deze constatering is het laatste woord nog niet gezegd.
De DAX Index op weekbasis
In figuur 4 ziet u de DAX Index uit Duitsland op weekbasis. De koersen zijn uit hun stijgende kanaal gevallen en ze zijn daarbij met meer dan 10% gedaald. Men noemt dit een correctie, maar Duitsland staat hierin bijna alleen. Wij tillen dus niet zo zwaar aan deze conclusie. De beide
gemiddeldes zijn reeds enkele weken geleden doorschreden en er is geen enkele aanwijzing dat het dieptepunt is bereikt (let op dit is geen daggrafiek). Maar het wordt nog erger als men naar de Momentum Analyse kijkt. Deze bevestigde de top op 10.050 niet meer. Maar tijdens de daling viel de Moman zo sterk dat de negatieve divergentie hierdoor nog eens extra bevestigd werd. Hij daalt en hij ligt lager dan toentertijd in juli 2013 toen er een bodem gezet werd. Dit beeld van een dalende Moman en negatieve divergentie vindt men overal op de weekcharts met uitzondering van Japan. Men vindt hetzelfde beeld ook in de maandgrafieken terug en gegeven deze eensgezindheid in negatieve signalen op de iets langere termijn moet men zich zorgen blijven maken over de toekomst. Als wij dus stellen dat het ernaar uitziet dat wij voor een herstel van de markten staan dan zeggen wij niet dat deze nu naar hogere regionen zullen stijgen. Het gaat wat ons betreft slechts en reactie omhoog zijn binnen een correctie van grotere orde. De correctie blijft daarmee als een zwaard van Damocles boven de markt hangen.
De Rente
Nederland had het in meer dan 100 jaar niet meer meegemaakt en had er ook nooit aan gedacht, maar het effectieve rendement op 10-jaar Nederlandse Staatsleningen kwam afgelopen week op 1,24% (zie figuur 5). Hoe lang zal dit dalen nog duren? Een gek mag het zeggen. Het enige dat wij er aan toe kunnen voegen is dat er zowel op dagbasis als op week- en maandbasis heftig positief gedivergeerd wordt, De markt houdt dus rekening met een stijging hetgeen niemand zal verwonderen, het moet alleen nog gebeuren en dat kan, gezien de overvloedige liquiditeiten in de markt nog best even duren.
De US$ versus de €
De dollar heeft zich goed gehouden, maar de tijd lijkt nu toch gekomen waarop er gas wordt teruggenomen. In figuur 6 ziet u, dat de weerstand op 75 werd bereikt en nu moeten er krachten verzameld worden. Het niveau van 75 is duidelijk te zwaar om in één ruk genomen te worden. Men ziet het aan de Stochastics, onder de koersen, die duidt op een terugval maar nog sterker ziet men het in de Momentum Analyse die niet alleen daalt maar ook negatief divergeert. Dit laatste zou er op kunnen duiden dat de terugval grotere vormen aan gaat nemen dan verwacht werd. De eerste steun ligt op 74,2.
De prijs van een troy ounce goud
Het blijft maar moeizaam aantobben met de ontwikkeling van de prijs van een troy ounce Goud. Zoals in figuur 7 te zien is blijkt het moeilijk om het niveau van rondom US$1.350 te bereiken, laat staan om er doorheen te breken. En daar komt nu nog bij dat de Momentum Analyse aan het dalen is. Wij verwachten de komende tijd dus geen gouden bergen of liever gezegd gouden hoogten in deze grafiek. Voorlopig is de prijs van een troy ounce Goud op weg naar US$1.250 en dat brengt ons nog verder van huis. Er zijn geen technische aanwijzingen, dat het tegen de draad in omhoog zou gaan.
De prijs van een vat Brentolie
De daling van de prijs van een vat Brentolie is gestuit op de onderste zijde van het horizontale kanaal dat al sinds september van het vorig jaar als onderste steun fungeert. Het ziet er nu naar uit dat er een periode van stijging zal volgen, maar zonder ernstige calamiteiten, die zich zouden kunnen voordoen en die van invloed zouden kunnen zin op de energiemarkten moet men niet verwachten dat een eventuele stijging zich ver zal doorzetten. Men ziet in figuur 8 de bovenkant van het kanaal en daar zal de stijging wel ophouden.
Presentatie(s)
De eerstvolgende presentatie van Vladeracken zal worden gehouden op:
9 oktober 2014
De presentatie wordt naar verwachting gehouden in het Oude Stadhuis van Montfoort (Kasteel Montfoort). De avond zal om 20.00 uur beginnen en om 22.00 uur worden beëindigd met een informele borrel. De avond is toegankelijk voor iedere belangstellende. Wij wijzen u er echter op dat wij streven naar een gezelschap van circa 15 tot 20 mensen en dat de capaciteit derhalve beperkt zal zijn. Mocht u aanwezig willen zijn, laat ons dat dan even weten per mail op vladeracken@vermogensbeheer.co. Mochten er teveel belangstellenden zijn, dan zullen wij trachten snel daarna nog een tweede presentatie te organiseren.
Beleggen bij Vladeracken
De positieve resultaten uit het eerste deel van dit jaar zijn vrijwel overal verdwenen. Alleen portefeuilles waar overwegend in obligaties wordt belegd en portefeuilles waarin in de Fund Selector wordt belegd hebben het hoofd nog altijd boven water kunnen houden. Maar de verliezen in de andere portefeuilles zijn vrijwel overal, met uitzondering van onze Prijs<Waarde Portefeuilles, relatief beperkt gebleven. En dat komt omdat overal ruim op tijd aandelen werden verkocht en liquiditeitenposities werden opgebouwd. In de Amsterdam en Wereld Selector is het saldo liquiditeiten momenteel meer dan 50% en dat vertaalt zich in een beperkte daling van de waarde van de gehele portefeuille.
Het probleem zit hem in de portefeuilles waar wij in BAM en / of Imtech belegd hebben. Beide ondernemingen zijn ronduit goedkoop te noemen. Maar zolang het betreffende management er maar niet in slaagt om de zaken onder controle te krijgen waardoor men niet steeds weer met onvoorziene tegenvallers moet komen blijven beide bedrijven speelbal van speculanten aan de shortzijde. Al jaren is daarbij onze politiek om te blijven zitten en op lagere niveaus bij te kopen, onder de voorwaarden dat:
· de zwaarste klap eenmaal is geweest en wij die niet hebben voorzien;
· en als wij van mening zijn dat de ondernemingen in de kern gezond zijn doch slechts een financieringsprobleem op de korte termijn kennen.
En wat ons betreft is hier in beide gevallen sprake van. Bij Imtech (die alleen in de Prijs<Waarde-portefeuilles is aangekocht) is de koers inmiddels zo gedaald dat het naar de toekomst toe geen verder significant negatief effect meer zal hebben op de resultaten. Bij BAM (zowel in Prijs<Waarde Portefeuilles als ook in de Stamrechtportefeuilles aanwezig) is de positie inmiddels ook verhoudingsgewijs kleiner geworden. Met name in de Stemrechtportefeuilles kan hier weinig meer gebeuren.
Bij deze laatste portefeuilles en bij de Obligatieportefeuilles wreekt zich ook het fenomeen dat de lange rente voor triple-A €-papier weliswaar alsmaar verder daalt, maar dat de koersen van bedrijfsleningen juist zakkende zijn omdat hier een grotere correlatie ebstaat met de aandelen markten. Maar in dit geval is het probleem steeds van kort termijn aard omdat de rente gewoon uitbetaald wordt en ook aflossing tot op heden geen probleem is geweest. Het effect op de obligatieportefeuilles was daardoor slechts 0,3% negatief.
Per saldo zijn er, ook bij de Prijs<Waarde Portefeuilles (waar nog wel tijdig alle aandelen Binck Bank verkocht werden, die nu een 15% lagere koers noteren) meer liquiditeiten gecreëerd. Wij gaan er bovendien vanuit dat de huidige correctie tegen het einde van de zomer zijn Waterloo zal hebben gevonden en dat aandelenkoersen daarna weer een goede opwaartse beweging zullen laten zien waar dan, mede door het grote saldo liquiditeiten, prima van geprofiteerd zal kunnen worden.
Tabel 1 Resultaten vermogensbeheer Vladeracken BV *
| Risico profiel |
Methode |
2009 |
2010 |
2011 |
2012 | 2013 | 2014 t/m 9 augustus | Doel per jaar |
| Zeer defensief |
Stamrecht |
8,3 % |
8,2 % |
-/- 1,6 % |
7,8 % |
4,0 % |
-/- 0,6 % |
4,0 % |
| Defensief |
Obligatie |
9,8 % |
10,0 % |
3,2 % |
7,9 % |
3,2 % |
2,3 % |
4,0 % |
| Matig |
Mix aandelen |
17,8 % |
13,3 % |
-/- 7,4 % |
11,6 % |
6,5 % |
-/- 3,2 % |
6,0 % |
|
Matig / fondsen |
Fund Selector |
34,3 % |
13,1 % |
-/- 12,7 % |
-/- 1,1 % |
6,6 % |
2,6 % |
6,0 % |
| Normaal aandelen |
PRIJS<Waarde Methode |
44,8 % |
14,2 % |
-/- 38,5 % |
8,8 % |
10,8 % |
-/- 20,6 % |
8,0 % |
| Actief aandelen |
Amsterdam |
14,3 % |
16,8 % |
-/- 15,9 % |
3,5 % |
15,3 % |
-/- 1,6 % |
8,0 % |
|
Wereld |
6,0 % |
14,0 % |
-/- 10,5 % |
16,0 % |
47,7 % |
-/- 6,0 % |
8,0 % |
|
| Benchmark |
AEX Index |
36,4 % |
5,7 % |
-/- 11,9 % |
9,8 % |
17,2 % |
-/- 2,9 % |
|
|
EuroStoxx 50 |
21,0 % |
-/- 5,4 % |
-/- 17,1 % |
13,8 % |
17,9 % |
-/- 4,2 % |
* Het gaat hierom het netto behaalde rendement over de genoemde periode, ná alle kosten van de beheerder. Voor oudere cijfers verwijzen wij u naar onze website.
Meer informatie over vrijwel alle effectentransacties, welke wij in de portefeuilles van onze cliënten hebben uitgevoerd en andere beleggingsoverwegingen, welke uit onze dagelijkse analyses voortvloeien, treft u aan op onze website, www.vermogensbeheer.co, onder de kop “Publicaties” (in chronologische volgorde) of op de website van De Technische Belegger, www.vermogensbeheer.co, waar u onderaan de meest recente uitgave, het laatste artikel op onderwerp gegroepeerd aantreft met een link naar het feitelijk stuk.
De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 8 september 2014.
Den Haag, 11 augustus 2014
Vladeracken Vermogensbeheer
